{"id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nRodzina Hauke - fragment genealogii\nNa podstawie: Polski słownik biograficzny, t. IX, Wrocław-Warszawa-Kraków 1960-1961, s. 304-309.\nRozpoznaj przedstawicieli rodziny Hauków, o których informacje podano w tabeli.\nWpisz ich imiona do odpowiednich rubryk.\nL.p.\nInformacja\nImię/Imiona\n1.\nZginął z rąk uczestników tzw. nocy listopadowej, gdyż odmówił\nudziału w powstaniu.\n2.\nW okresie Wiosny Ludów uczestniczył w działaniach polskiej\nformacji wojskowej we Włoszech.\n3.\nBył współpracownikiem Romualda Traugutta oraz dowódcą\noddziału walczącego w Górach Świętokrzyskich.\n4.\nW 1865 r. podjął decyzję o wystawieniu w Warszawie\nprapremiery opery Stanisława Moniuszki Straszny dwór.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n15.1. 15.2.\n16.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nFryderyk Karol Hauke (1737-1810)\nprofesor Liceum Warszawskiego\nMaurycy Hauke\n(1773-1830)\noficer Legionów Polskich\nwe Włoszech oraz wojsk\nKsięstwa Warszawskiego,\ngenerał wojsk Królestwa\nPolskiego\nLudwik August Hauke\n(1779-1851)\ndyrektor górnictwa\nw Królestwie Polskim\nWładysław Leopold\nHauke\n(1800-1852)\nporucznik wojsk\nKrólestwa Polskiego,\nuczestnik powstania\nlistopadowego,\nna emigracji walczył\nw Legionie Mickiewicza\nAleksander Hauke\n(1814-1868)\ngenerał major wojsk\nImperium Rosyjskiego,\nprezes Dyrekcji\nWarszawskich\nTeatrów Rządowych\nw latach 1861-1868\nJózef Ludwik Hauke-Bosak\n(1834-1871)\noficer wojsk\nImperium Rosyjskiego\n(podał się do dymisji\nw 1862 r.),\nuczestnik\npowstania styczniowego,\noraz wojny francusko-pruskiej\nJózef Henryk Hauke\n(1790-1837)\nkapitan\nwojsk Księstwa Warszawskiego,\ngenerał major wojsk\nImperium Rosyjskiego\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej\noraz dziejów ojczystych […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\n[…].\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej.\nZdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej,\n2) rozpoznaje działania społeczeństwa\nsprzyjające rozwojowi tożsamości\nnarodowej,\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wszystkie prawidłowe odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\n1. Maurycy\n2. Władysław Leopold/ Władysław\n3. Józef Ludwik\n4. Aleksander","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| L.p. | Informacja | Imię/Imiona |\n| 1. | Zginął z rąk uczestników tzw. nocy listopadowej, gdyż odmówił udziału w powstaniu. | **Maurycy** |\n| 2. | W okresie Wiosny Ludów uczestniczył w działaniach polskiej formacji wojskowej we Włoszech. | **Władysław Leopold** |\n| 3. | Był współpracownikiem Romualda Traugutta oraz dowódcą oddziału walczącego w Górach Świętokrzyskich. | **Józef Ludwik (Hauke-Bosak)** |\n| 4. | W 1865 r. podjął decyzję o wystawieniu w Warszawie prapremiery opery Stanisława Moniuszki Straszny dwór. | **Aleksander** |\n\n## Sposób 1 - analiza każdej informacji\n\n### 1. Maurycy Hauke (1773-1830) - generał zabity w Nocy Listopadowej\n\n> „Maurycy Hauke (1773-1830) - oficer Legionów Polskich we Włoszech oraz wojsk Księstwa Warszawskiego, generał wojsk Królestwa Polskiego\"\n\n**Maurycy Hauke** był generałem **Wojsk Polskich Królestwa Kongresowego**. W noc 29/30 XI 1830 r. (Noc Listopadowa) spiskowcy zaatakowali Arsenał warszawski - Maurycy Hauke, mimo że Polak, ODMÓWIŁ poparcia powstania (wierzył w lojalność wobec cara). Spiskowcy go **rozstrzelali na ulicy** uznając za zdrajcę.\n\nPóźniejsze rejestracje historyczne: jego córka **Julia Hauke** (1825-1895) wyszła za mąż za **księcia Aleksandra Hesko-Reneńskiego** - została **księżną Mountbatten-Battenberg**. Z tej linii pochodzi **księżniczka Diana Mountbatten** i **książę Filip, mąż królowej Elżbiety II**. Stąd współcześni członkowie brytyjskiej rodziny królewskiej (William, Harry, dzieci Williama) są **dalekimi potomkami Maurycego Hauke** - pol-niemieckiego pochodzenia.\n\n### 2. Władysław Leopold Hauke (1800-1852) - Legion Mickiewicza\n\n> „Władysław Leopold Hauke (1800-1852) - porucznik wojsk Królestwa Polskiego, uczestnik powstania listopadowego, **na emigracji walczył w Legionie Mickiewicza**\"\n\n**Legion Mickiewicza** = **Legion Polski we Włoszech** (1848) - formacja zorganizowana przez Adama Mickiewicza w czasie **Wiosny Ludów (1848-1849)**. Walczył w Lombardii i Wenecji przeciwko Austrii. Po klęsce powstania włoskiego (1849) Legion rozwiązał się.\n\n### 3. Józef Ludwik Hauke-Bosak (1834-1871) - Powstanie styczniowe\n\n> „Józef Ludwik Hauke-Bosak (1834-1871) - oficer wojsk Imperium Rosyjskiego (podał się do dymisji w 1862 r.), **uczestnik powstania styczniowego** oraz wojny francusko-pruskiej\"\n\n**Józef Hauke-Bosak** zrezygnował z carskiej armii w 1862 r., dołączył do powstania styczniowego (1863-1864). **Romuald Traugutt** (przywódca powstania od X 1863) mianował go **dowódcą II Korpusu** w Górach Świętokrzyskich. Po klęsce powstania emigrował do Francji. Walczył w wojnie francusko-pruskiej **1870-1871** - zginął **21 stycznia 1871 r.** pod Dijon w bitwie z Niemcami.\n\n### 4. Aleksander Hauke (1814-1868) - Straszny dwór\n\n> „Aleksander Hauke (1814-1868) - generał major wojsk Imperium Rosyjskiego, **prezes Dyrekcji Warszawskich Teatrów Rządowych w latach 1861-1868**\"\n\n**Stanisław Moniuszko** (1819-1872) - kompozytor *Halki* i *Strasznego dworu*. **Prapremiera Strasznego dworu** odbyła się **28 IX 1865 r. w Teatrze Wielkim w Warszawie**. Decyzję o wystawieniu (mimo cenzury rosyjskiej!) podjął **Aleksander Hauke** jako prezes Dyrekcji Warszawskich Teatrów Rządowych (1861-1868). Po trzech przedstawieniach władze carskie zakazały dalszych pokazów.\n\n## Sposób 2 - odwołanie do reference\n\n📖 **Reference - rodzina Hauke i jej rola w historii Polski XIX w.:**\n> Polska rodzina pochodzenia niemieckiego (rodowity z Aschaffenburg w Bawarii). Fryderyk Karol Hauke przyjechał do Polski w 1782 r., był profesorem Liceum Warszawskiego.\n>\n> Trzy pokolenia Hauke walczyły dla Polski (Legiony, powstanie listopadowe, Wiosna Ludów, powstanie styczniowe) lub administrowały dla zaborców (carat Rosji). Przykład **POLONIZACJI** napływowych rodzin niemieckich w XIX w.\n\n📖 **Reference - Powstanie styczniowe (22 I 1863 - 11 IV 1864):**\n> Przywódcy:\n> - 22 I 1863 - Manifest Tymczasowego Rządu Narodowego, początek powstania\n> - **17 X 1863** - **Romuald Traugutt** dyktatorem (po Marianie Langiewiczu)\n> - III-V 1864 - klęska, Traugutt aresztowany\n> - **5 VIII 1864** - egzekucja Traugutta i czterech członków rządu na stokach Cytadeli\n>\n> Liczba powstańców: ~200 000 (200 starć z wojskami rosyjskimi). Klęska polska.\n\n📖 **Reference - Stanisław Moniuszko i opera polska XIX w.:**\n> - **Halka** (prapremiera 1 I 1858 w Warszawie) - pierwsza polska opera narodowa\n> - **Hrabina** (1860)\n> - **Straszny dwór** (28 IX 1865) - opera komiczno-romantyczna, hymn polskości i tradycji szlacheckiej\n> - **Verbum nobile** (1861)\n>\n> Pod cenzurą rosyjską po 1864 r. polskie opery (zwłaszcza patriotyczne) były ograniczane. *Straszny dwór* po 3 przedstawieniach został zdjęty z afisza.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 16, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - WSZYSTKIE 4 odpowiedzi prawidłowe\n> - **0 pkt** - pomyłka choćby w jednym wierszu\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: pomylenie Władysława Leopolda (Wiosna Ludów 1848) z Józefem Ludwikiem (powstanie styczniowe 1863). Klucz: WIOSNA LUDÓW = 1848 = Włochy, Legion Mickiewicza. POWSTANIE STYCZNIOWE = 1863 = Polska, Góry Świętokrzyskie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Romuald Traugutt to legendarny przywódca powstania styczniowego (X 1863 - IV 1864). Hauke-Bosak walczył pod jego rozkazami w Górach Świętokrzyskich.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Linia od Maurycego Hauke do brytyjskiej rodziny królewskiej to ciekawostka historyczna - pokazuje, że polskie rodziny szlacheckie były szeroko spowinowacone z europejskimi dynastiami.","image":"img/historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 16. (0-1)
Rodzina Hauke - fragment genealogii
Na podstawie: Polski słownik biograficzny, t. IX, Wrocław-Warszawa-Kraków 1960-1961, s. 304-309.
Rozpoznaj przedstawicieli rodziny Hauków, o których informacje podano w tabeli.
Wpisz ich imiona do odpowiednich rubryk.
L.p.
Informacja
Imię/Imiona
1.
Zginął z rąk uczestników tzw. nocy listopadowej, gdyż odmówił
udziału w powstaniu.
2.
W okresie Wiosny Ludów uczestniczył w działaniach polskiej
formacji wojskowej we Włoszech.
3.
Był współpracownikiem Romualda Traugutta oraz dowódcą
oddziału walczącego w Górach Świętokrzyskich.
4.
W 1865 r. podjął decyzję o wystawieniu w Warszawie
prapremiery opery Stanisława Moniuszki Straszny dwór.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
15.1. 15.2.
16.
Maks. liczba pkt
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Fryderyk Karol Hauke (1737-1810)
profesor Liceum Warszawskiego
Maurycy Hauke
(1773-1830)
oficer Legionów Polskich
we Włoszech oraz wojsk
Księstwa Warszawskiego,
generał wojsk Królestwa
Polskiego
Ludwik August Hauke
(1779-1851)
dyrektor górnictwa
w Królestwie Polskim
Władysław Leopold
Hauke
(1800-1852)
porucznik wojsk
Królestwa Polskiego,
uczestnik powstania
listopadowego,
na emigracji walczył
w Legionie Mickiewicza
Aleksander Hauke
(1814-1868)
generał major wojsk
Imperium Rosyjskiego,
prezes Dyrekcji
Warszawskich
Teatrów Rządowych
w latach 1861-1868
Józef Ludwik Hauke-Bosak
(1834-1871)
oficer wojsk
Imperium Rosyjskiego
(podał się do dymisji
w 1862 r.),
uczestnik
powstania styczniowego,
oraz wojny francusko-pruskiej
Józef Henryk Hauke
(1790-1837)
kapitan
wojsk Księstwa Warszawskiego,
generał major wojsk
Imperium Rosyjskiego
MHI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 16. (0-1)
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z historii powszechnej
oraz dziejów ojczystych […].
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska
i procesy historyczne w kontekście epok
[…].
IV. Wiek XIX.

\n
  1. Walka o niepodległość Polski w okresie
\n

niewoli narodowej.
Zdający:

\n
  1. charakteryzuje i porównuje cele oraz
\n

metody polityki zaborców wobec
społeczeństwa polskiego w okresie niewoli
narodowej,

\n
  1. rozpoznaje działania społeczeństwa
\n

sprzyjające rozwojowi tożsamości
narodowej,

\n
  1. wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki
\n

powstań narodowych.
Schemat punktowania
1 p. - za wszystkie prawidłowe odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi

\n
  1. Maurycy
  2. Władysław Leopold/ Władysław
  3. Józef Ludwik
  4. Aleksander
","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| L.p. | Informacja | Imię/Imiona |
| 1. | Zginął z rąk uczestników tzw. nocy listopadowej, gdyż odmówił udziału w powstaniu. | Maurycy |
| 2. | W okresie Wiosny Ludów uczestniczył w działaniach polskiej formacji wojskowej we Włoszech. | Władysław Leopold |
| 3. | Był współpracownikiem Romualda Traugutta oraz dowódcą oddziału walczącego w Górach Świętokrzyskich. | Józef Ludwik (Hauke-Bosak) |
| 4. | W 1865 r. podjął decyzję o wystawieniu w Warszawie prapremiery opery Stanisława Moniuszki Straszny dwór. | Aleksander |

\n

Sposób 1 - analiza każdej informacji

\n
1. Maurycy Hauke (1773-1830) - generał zabity w Nocy Listopadowej
\n
„Maurycy Hauke (1773-1830) - oficer Legionów Polskich we Włoszech oraz wojsk Księstwa Warszawskiego, generał wojsk Królestwa Polskiego"
\n

Maurycy Hauke był generałem Wojsk Polskich Królestwa Kongresowego. W noc 29/30 XI 1830 r. (Noc Listopadowa) spiskowcy zaatakowali Arsenał warszawski - Maurycy Hauke, mimo że Polak, ODMÓWIŁ poparcia powstania (wierzył w lojalność wobec cara). Spiskowcy go rozstrzelali na ulicy uznając za zdrajcę.

\n

Późniejsze rejestracje historyczne: jego córka Julia Hauke (1825-1895) wyszła za mąż za księcia Aleksandra Hesko-Reneńskiego - została księżną Mountbatten-Battenberg. Z tej linii pochodzi księżniczka Diana Mountbatten i książę Filip, mąż królowej Elżbiety II. Stąd współcześni członkowie brytyjskiej rodziny królewskiej (William, Harry, dzieci Williama) są dalekimi potomkami Maurycego Hauke - pol-niemieckiego pochodzenia.

\n
2. Władysław Leopold Hauke (1800-1852) - Legion Mickiewicza
\n
„Władysław Leopold Hauke (1800-1852) - porucznik wojsk Królestwa Polskiego, uczestnik powstania listopadowego, na emigracji walczył w Legionie Mickiewicza"
\n

Legion Mickiewicza = Legion Polski we Włoszech (1848) - formacja zorganizowana przez Adama Mickiewicza w czasie Wiosny Ludów (1848-1849). Walczył w Lombardii i Wenecji przeciwko Austrii. Po klęsce powstania włoskiego (1849) Legion rozwiązał się.

\n
3. Józef Ludwik Hauke-Bosak (1834-1871) - Powstanie styczniowe
\n
„Józef Ludwik Hauke-Bosak (1834-1871) - oficer wojsk Imperium Rosyjskiego (podał się do dymisji w 1862 r.), uczestnik powstania styczniowego oraz wojny francusko-pruskiej"
\n

Józef Hauke-Bosak zrezygnował z carskiej armii w 1862 r., dołączył do powstania styczniowego (1863-1864). Romuald Traugutt (przywódca powstania od X 1863) mianował go dowódcą II Korpusu w Górach Świętokrzyskich. Po klęsce powstania emigrował do Francji. Walczył w wojnie francusko-pruskiej 1870-1871 - zginął 21 stycznia 1871 r. pod Dijon w bitwie z Niemcami.

\n
4. Aleksander Hauke (1814-1868) - Straszny dwór
\n
„Aleksander Hauke (1814-1868) - generał major wojsk Imperium Rosyjskiego, prezes Dyrekcji Warszawskich Teatrów Rządowych w latach 1861-1868"
\n

Stanisław Moniuszko (1819-1872) - kompozytor Halki i Strasznego dworu. Prapremiera Strasznego dworu odbyła się 28 IX 1865 r. w Teatrze Wielkim w Warszawie. Decyzję o wystawieniu (mimo cenzury rosyjskiej!) podjął Aleksander Hauke jako prezes Dyrekcji Warszawskich Teatrów Rządowych (1861-1868). Po trzech przedstawieniach władze carskie zakazały dalszych pokazów.

\n

Sposób 2 - odwołanie do reference

\n

📖 Reference - rodzina Hauke i jej rola w historii Polski XIX w.:

\n
Polska rodzina pochodzenia niemieckiego (rodowity z Aschaffenburg w Bawarii). Fryderyk Karol Hauke przyjechał do Polski w 1782 r., był profesorem Liceum Warszawskiego.

Trzy pokolenia Hauke walczyły dla Polski (Legiony, powstanie listopadowe, Wiosna Ludów, powstanie styczniowe) lub administrowały dla zaborców (carat Rosji). Przykład POLONIZACJI napływowych rodzin niemieckich w XIX w.
\n

📖 Reference - Powstanie styczniowe (22 I 1863 - 11 IV 1864):

\n
Przywódcy:
- 22 I 1863 - Manifest Tymczasowego Rządu Narodowego, początek powstania
- 17 X 1863 - Romuald Traugutt dyktatorem (po Marianie Langiewiczu)
- III-V 1864 - klęska, Traugutt aresztowany
- 5 VIII 1864 - egzekucja Traugutta i czterech członków rządu na stokach Cytadeli

Liczba powstańców: ~200 000 (200 starć z wojskami rosyjskimi). Klęska polska.
\n

📖 Reference - Stanisław Moniuszko i opera polska XIX w.:

\n
- Halka (prapremiera 1 I 1858 w Warszawie) - pierwsza polska opera narodowa
- Hrabina (1860)
- Straszny dwór (28 IX 1865) - opera komiczno-romantyczna, hymn polskości i tradycji szlacheckiej
- Verbum nobile (1861)

Pod cenzurą rosyjską po 1864 r. polskie opery (zwłaszcza patriotyczne) były ograniczane. Straszny dwór po 3 przedstawieniach został zdjęty z afisza.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 16, max 1 pkt):
- 1 pkt - WSZYSTKIE 4 odpowiedzi prawidłowe
- 0 pkt - pomyłka choćby w jednym wierszu
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd: pomylenie Władysława Leopolda (Wiosna Ludów 1848) z Józefem Ludwikiem (powstanie styczniowe 1863). Klucz: WIOSNA LUDÓW = 1848 = Włochy, Legion Mickiewicza. POWSTANIE STYCZNIOWE = 1863 = Polska, Góry Świętokrzyskie.
\n
⚠️ Uwaga: Romuald Traugutt to legendarny przywódca powstania styczniowego (X 1863 - IV 1864). Hauke-Bosak walczył pod jego rozkazami w Górach Świętokrzyskich.
\n
⚠️ Uwaga: Linia od Maurycego Hauke do brytyjskiej rodziny królewskiej to ciekawostka historyczna - pokazuje, że polskie rodziny szlacheckie były szeroko spowinowacone z europejskimi dynastiami.
"}]}