{"id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/25.1","paper_id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"25.1","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.1. (0-2)\nNa podstawie informacji zawartych w tekście i własnej wiedzy zaznacz poprawne\ndokończenie zdań (1.-2.).\n1. W artykule odniesiono się do zimnowojennego konfliktu, który miał miejsce\nA. przed ogłoszeniem doktryny Trumana.\nB. między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego.\nC. między XX Zjazdem KPZR a przejęciem władzy na Kubie przez Fidela Castro.\nD. po kryzysie kubańskim.\n2. W czasie wydarzeń opisanych w źródle na czele PZPR stał\nA. Bolesław Bierut.\nB. Władysław Gomułka.\nC. Edward Gierek.\nD. Wojciech Jaruzelski.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 25.1. (0-2)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\n[…]; rozpoznaje rodzaje źródeł; ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego.\nV. Wiek XX.\n9. Europa i świat w okresie rywalizacji ZSRR\ni Stanów Zjednoczonych.\nZdający:\n8) charakteryzuje przyczyny i skutki\nprzełomowych konfliktów zimnej wojny:\nwojny koreańskiej, kryzysu kubańskiego,\nwojny w Wietnamie i wojny w Afganistanie;\n12. Europa Środkowo-Wschodnia\npo II wojnie światowej.\nZdający:\n6) synchronizuje najważniejsze wydarzenia\nz dziejów świata, Europy Zachodniej\ni Środkowo-Wschodniej oraz Polski.\nSchemat punktowania\n2 p. - za zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n1 p. - za zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedzi błędne albo za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\n1. - B.\n2. - A.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Zdanie 1: B. między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego.**\n**Zdanie 2: A. Bolesław Bierut.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i datowanie\n\n> „[…] motywem prowokacji katyńskiej w wydaniu amerykańskim jest niewątpliwie chęć odwrócenia uwagi świata od **zbrodni, dzisiaj dokonywanych przez agresorów na narodzie koreańskim**, a w szczególności na żołnierzach **koreańskiej Armii Ludowej** znajdujących się w **amerykańskiej niewoli**.\"\n\n→ **Wskazówki w tekście:**\n1. **„Wojna w Korei\"** - zbrodnie na narodzie koreańskim, koreańska Armia Ludowa, amerykańska niewola → **wojna koreańska 1950-1953**\n2. **„Prowokacja katyńska\"** - odniesienie do zbrodni katyńskiej (1940). USA prawdopodobnie postawiły sprawę katyńską w 1951-1952 r. (komisja Madden 1951-52 - uznanie sowieckiego sprawstwa)\n3. **„W wydaniu amerykańskim\"** - sowiecka propaganda atakuje USA\n\n→ Tekst datowany na okres **wojny koreańskiej (1950-1953)**.\n\n## Sposób 2 - analiza zdania 1\n\n### Eliminacja opcji:\n\n**A. „Przed ogłoszeniem doktryny Trumana\"** - FAŁSZ\nDoktryna Trumana: 12 III 1947. Wojna koreańska: VI 1950 - VII 1953. Wojna PO doktrynie.\n\n**B. „Między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego\"** - POPRAWNE\n- Blokada Berlina: 24 VI 1948 - 12 V 1949\n- Układ Warszawski: 14 V 1955\n- **Wojna koreańska: 25 VI 1950 - 27 VII 1953** - JEST między tymi datami!\n\n**C. „Między XX Zjazdem KPZR a przejęciem władzy na Kubie przez Castro\"** - FAŁSZ\n- XX Zjazd KPZR: 14-25 II 1956 (Chruszczow, tajny referat)\n- Castro przejmuje władzę: 1 I 1959\n- Wojna koreańska zakończyła się 1953 - PRZED tym przedziałem.\n\n**D. „Po kryzysie kubańskim\"** - FAŁSZ\nKryzys kubański: 16-28 X 1962. Wojna koreańska 1953 - PRZED.\n\n→ Poprawna odpowiedź: **B**\n\n## Sposób 3 - analiza zdania 2 (kto był I sekretarzem PZPR?)\n\n### Datowanie: 1950-1953\n\n📖 **Reference - I sekretarze PZPR:**\n> | Lata | I sekretarz |\n> |------|-------------|\n> | **1948-1956** | **Bolesław Bierut** |\n> | 1956-1970 | Władysław Gomułka |\n> | 1970-1980 | Edward Gierek |\n> | 1980-1981 | Stanisław Kania |\n> | 1981-1989 | Wojciech Jaruzelski |\n\n→ W okresie wojny koreańskiej (1950-1953) I sekretarzem PZPR był **Bolesław Bierut** (od XII 1948 r., po zjednoczeniu PPR i PPS w PZPR).\n\n→ Poprawna odpowiedź: **A**\n\n## Sposób 4 - odwołanie do reference\n\n📖 **Reference - wojna koreańska (1950-1953):**\n> Pierwsza otwarta wojna zimnej wojny.\n>\n> **Tło:**\n> - Po II wojnie Korea podzielona na 38° N: Korea Płn. (komunistyczna, Kim Il-sung) i Korea Płd. (proamerykańska, Syngman Rhee)\n> - **25 VI 1950** - atak Korei Płn. na Płd. (z poparciem Stalina)\n>\n> **Strony:**\n> - **Korea Płn. + Chiny + ZSRR** (pomoc lotnictwa)\n> - **Korea Płd. + ONZ (głównie USA)** - pierwsza wojna „Narodów Zjednoczonych\"\n>\n> **Przebieg:**\n> - VI-IX 1950 - Korea Płn. niemal podbija Płd.\n> - IX 1950 - desant amerykański w Inczonie (gen. MacArthur)\n> - XI 1950 - I 1951 - Chińczycy wkraczają, frontu cofa się\n> - 1951-1953 - wojna pozycyjna na 38°\n> - **27 VII 1953 - rozejm w Panmundżom** (front pozostaje na 38°)\n>\n> **Skutki:**\n> - ~3 mln zabitych\n> - Korea pozostaje podzielona (do dziś!)\n> - Polska + ZSRR aktywnie wspierały komunistyczną Koreę Północną propagandowo\n\n📖 **Reference - Bolesław Bierut (1892-1956):**\n> Polski polityk komunistyczny.\n> - 1947-1952 - Prezydent RP (formalnie głowa państwa)\n> - 1948-1956 - I sekretarz KC PZPR (faktyczna władza w PRL)\n> - 1952-1954 - premier PRL\n> - **Stalinowski reżim w Polsce 1948-1956**: terror UB, kolektywizacja, plan sześcioletni, tortury\n> - **12 III 1956** - śmierć w Moskwie (oficjalnie zawał, plotki o samobójstwie po tajnym referacie Chruszczowa o Stalinie)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 25.1, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - obie odpowiedzi prawidłowe (1-B, 2-A)\n> - **1 pkt** - jedna prawidłowa\n> - **0 pkt** - żadna prawidłowa\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: zaznaczanie „1-A\" - uczniowie myślą, że wojna koreańska była przed doktryną Trumana. Klucz: doktryna Trumana 1947 → wojna koreańska 1950-53. Wojna PO doktrynie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: zaznaczanie „2-B\" (Gomułka). Klucz: Gomułka został I sekretarzem dopiero w X 1956 r. (po październiku '56). Przed nim - Bierut.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wojna koreańska to PIERWSZA otwarta walka między blokami zimnej wojny. Wcześniejsze konfrontacje były POŚREDNIE (blokada Berlina) lub politycznie (doktryna Trumana, Plan Marshalla).","image":"img/historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-25.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 25.1. (0-2)<br>Na podstawie informacji zawartych w tekście i własnej wiedzy zaznacz poprawne<br>dokończenie zdań (1.-2.).</p>\n<ol><li>W artykule odniesiono się do zimnowojennego konfliktu, który miał miejsce</li></ol>\n<p>A. przed ogłoszeniem doktryny Trumana.<br>B. między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego.<br>C. między XX Zjazdem KPZR a przejęciem władzy na Kubie przez Fidela Castro.<br>D. po kryzysie kubańskim.</p>\n<ol><li>W czasie wydarzeń opisanych w źródle na czele PZPR stał</li></ol>\n<p>A. Bolesław Bierut.<br>B. Władysław Gomułka.<br>C. Edward Gierek.<br>D. Wojciech Jaruzelski.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 25.1. (0-2)<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także<br>ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>[…]; rozpoznaje rodzaje źródeł; ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego.<br>V. Wiek XX.</p>\n<ol><li>Europa i świat w okresie rywalizacji ZSRR</li></ol>\n<p>i Stanów Zjednoczonych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje przyczyny i skutki</li></ol>\n<p>przełomowych konfliktów zimnej wojny:<br>wojny koreańskiej, kryzysu kubańskiego,<br>wojny w Wietnamie i wojny w Afganistanie;</p>\n<ol><li>Europa Środkowo-Wschodnia</li></ol>\n<p>po II wojnie światowej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>synchronizuje najważniejsze wydarzenia</li></ol>\n<p>z dziejów świata, Europy Zachodniej<br>i Środkowo-Wschodniej oraz Polski.<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.<br>1 p. - za zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi.<br>0 p. - za odpowiedzi błędne albo za brak odpowiedzi.<br>Poprawne odpowiedzi</p>\n<ol><li>- B.</li><li>- A.</li></ol>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: B. między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego.</strong><br><strong>Zdanie 2: A. Bolesław Bierut.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu i datowanie</h4>\n<blockquote>„[…] motywem prowokacji katyńskiej w wydaniu amerykańskim jest niewątpliwie chęć odwrócenia uwagi świata od <strong>zbrodni, dzisiaj dokonywanych przez agresorów na narodzie koreańskim</strong>, a w szczególności na żołnierzach <strong>koreańskiej Armii Ludowej</strong> znajdujących się w <strong>amerykańskiej niewoli</strong>.&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>Wskazówki w tekście:</strong></p>\n<ol><li><strong>„Wojna w Korei&quot;</strong> - zbrodnie na narodzie koreańskim, koreańska Armia Ludowa, amerykańska niewola → <strong>wojna koreańska 1950-1953</strong></li><li><strong>„Prowokacja katyńska&quot;</strong> - odniesienie do zbrodni katyńskiej (1940). USA prawdopodobnie postawiły sprawę katyńską w 1951-1952 r. (komisja Madden 1951-52 - uznanie sowieckiego sprawstwa)</li><li><strong>„W wydaniu amerykańskim&quot;</strong> - sowiecka propaganda atakuje USA</li></ol>\n<p>→ Tekst datowany na okres <strong>wojny koreańskiej (1950-1953)</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza zdania 1</h4>\n<h5>Eliminacja opcji:</h5>\n<p><strong>A. „Przed ogłoszeniem doktryny Trumana&quot;</strong> - FAŁSZ<br>Doktryna Trumana: 12 III 1947. Wojna koreańska: VI 1950 - VII 1953. Wojna PO doktrynie.</p>\n<p><strong>B. „Między rozpoczęciem blokady Berlina a powstaniem Układu Warszawskiego&quot;</strong> - POPRAWNE</p>\n<ul><li>Blokada Berlina: 24 VI 1948 - 12 V 1949</li><li>Układ Warszawski: 14 V 1955</li><li><strong>Wojna koreańska: 25 VI 1950 - 27 VII 1953</strong> - JEST między tymi datami!</li></ul>\n<p><strong>C. „Między XX Zjazdem KPZR a przejęciem władzy na Kubie przez Castro&quot;</strong> - FAŁSZ</p>\n<ul><li>XX Zjazd KPZR: 14-25 II 1956 (Chruszczow, tajny referat)</li><li>Castro przejmuje władzę: 1 I 1959</li><li>Wojna koreańska zakończyła się 1953 - PRZED tym przedziałem.</li></ul>\n<p><strong>D. „Po kryzysie kubańskim&quot;</strong> - FAŁSZ<br>Kryzys kubański: 16-28 X 1962. Wojna koreańska 1953 - PRZED.</p>\n<p>→ Poprawna odpowiedź: <strong>B</strong></p>\n<h4>Sposób 3 - analiza zdania 2 (kto był I sekretarzem PZPR?)</h4>\n<h5>Datowanie: 1950-1953</h5>\n<p>📖 <strong>Reference - I sekretarze PZPR:</strong></p>\n<blockquote>| Lata | I sekretarz |<br>|------|-------------|<br>| <strong>1948-1956</strong> | <strong>Bolesław Bierut</strong> |<br>| 1956-1970 | Władysław Gomułka |<br>| 1970-1980 | Edward Gierek |<br>| 1980-1981 | Stanisław Kania |<br>| 1981-1989 | Wojciech Jaruzelski |</blockquote>\n<p>→ W okresie wojny koreańskiej (1950-1953) I sekretarzem PZPR był <strong>Bolesław Bierut</strong> (od XII 1948 r., po zjednoczeniu PPR i PPS w PZPR).</p>\n<p>→ Poprawna odpowiedź: <strong>A</strong></p>\n<h4>Sposób 4 - odwołanie do reference</h4>\n<p>📖 <strong>Reference - wojna koreańska (1950-1953):</strong></p>\n<blockquote>Pierwsza otwarta wojna zimnej wojny.<br><br><strong>Tło:</strong><br>- Po II wojnie Korea podzielona na 38° N: Korea Płn. (komunistyczna, Kim Il-sung) i Korea Płd. (proamerykańska, Syngman Rhee)<br>- <strong>25 VI 1950</strong> - atak Korei Płn. na Płd. (z poparciem Stalina)<br><br><strong>Strony:</strong><br>- <strong>Korea Płn. + Chiny + ZSRR</strong> (pomoc lotnictwa)<br>- <strong>Korea Płd. + ONZ (głównie USA)</strong> - pierwsza wojna „Narodów Zjednoczonych&quot;<br><br><strong>Przebieg:</strong><br>- VI-IX 1950 - Korea Płn. niemal podbija Płd.<br>- IX 1950 - desant amerykański w Inczonie (gen. MacArthur)<br>- XI 1950 - I 1951 - Chińczycy wkraczają, frontu cofa się<br>- 1951-1953 - wojna pozycyjna na 38°<br>- <strong>27 VII 1953 - rozejm w Panmundżom</strong> (front pozostaje na 38°)<br><br><strong>Skutki:</strong><br>- ~3 mln zabitych<br>- Korea pozostaje podzielona (do dziś!)<br>- Polska + ZSRR aktywnie wspierały komunistyczną Koreę Północną propagandowo</blockquote>\n<p>📖 <strong>Reference - Bolesław Bierut (1892-1956):</strong></p>\n<blockquote>Polski polityk komunistyczny.<br>- 1947-1952 - Prezydent RP (formalnie głowa państwa)<br>- 1948-1956 - I sekretarz KC PZPR (faktyczna władza w PRL)<br>- 1952-1954 - premier PRL<br>- <strong>Stalinowski reżim w Polsce 1948-1956</strong>: terror UB, kolektywizacja, plan sześcioletni, tortury<br>- <strong>12 III 1956</strong> - śmierć w Moskwie (oficjalnie zawał, plotki o samobójstwie po tajnym referacie Chruszczowa o Stalinie)</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 25.1, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - obie odpowiedzi prawidłowe (1-B, 2-A)<br>- <strong>1 pkt</strong> - jedna prawidłowa<br>- <strong>0 pkt</strong> - żadna prawidłowa</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd: zaznaczanie „1-A&quot; - uczniowie myślą, że wojna koreańska była przed doktryną Trumana. Klucz: doktryna Trumana 1947 → wojna koreańska 1950-53. Wojna PO doktrynie.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd: zaznaczanie „2-B&quot; (Gomułka). Klucz: Gomułka został I sekretarzem dopiero w X 1956 r. (po październiku &#x27;56). Przed nim - Bierut.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wojna koreańska to PIERWSZA otwarta walka między blokami zimnej wojny. Wcześniejsze konfrontacje były POŚREDNIE (blokada Berlina) lub politycznie (doktryna Trumana, Plan Marshalla).</blockquote>"}]}