{"id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nRozstrzygnij, który z wizerunków (A czy B) jest przykładem zastosowania estetyki\nopisanej w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, przywołując dwa argumenty.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nA\nB\nMHI_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu badawczego […].\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub problemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego […].\nI. Starożytność.\n1.Cywilizacje Bliskiego i Dalekiego\nWschodu.\nZdający:\n3) rozpoznaje cechy charakterystyczne\nnajważniejszych osiągnięć kulturowych\ncywilizacji bliskowschodnich […].\nIII etap edukacyjny\n2. Cywilizacje Bliskiego Wschodu.\n2) charakteryzuje […] system wierzeń\nw Egipcie.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź i uzasadnienie zawierające dwa argumenty.\n0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• realizm/naturalizm przedstawienia postaci;\n• oddawanie czci Atonowi [bogu tarczy słonecznej];\n• przedstawianie scen z życia codziennego / rodzinnego;\n• brak idealizacji postaci faraona.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Rozstrzygnięcie: B**\n\n**Uzasadnienie (dwa argumenty):**\n1. Wizerunek B przedstawia faraona w sposób **realistyczny / nieidealizowany** - postać Echnatona z żoną Nefertiti i dziećmi ma indywidualne, naturalne rysy (wydłużone czaszki, brzuchy, smukłe szyje), zgodnie z postulatem źródła, by wyobrażać króla *\"takim, jakim był w istocie\"*.\n2. Wizerunek B przedstawia **scenę z życia codziennego / rodzinnego** (faraon z rodziną pod promieniami tarczy słonecznej Atona) - dokładnie tak, jak opisuje źródło: artyści *\"komponowali sceny z jego codziennego życia\"*. Dodatkowo widoczna jest tarcza słoneczna Atona, czyli bóstwo, któremu Echnaton oddawał cześć.\n\n## Sposób 1 - analiza źródła i ilustracji\n\nŹródło opisuje **rewolucję estetyczną** w sztuce egipskiej za panowania Amenhotepa IV / Echnatona. Cytat wymienia **trzy kluczowe cechy** nowej estetyki:\n\n> *\"Każe artystom [ ] nie upiększać jego postaci, nie gloryfikować jego majestatu; chce, aby go wyobrażano w sztuce takim, jakim był w istocie.\"*\n\n→ **Cecha 1: realizm / brak idealizacji** - koniec z kanonem sztywnych, idealnych proporcji.\n\n> *\"oddaje cześć [ ] Atonowi\"*\n\n→ **Cecha 2: motyw Atona** - kult tarczy słonecznej jako jedynego boga.\n\n> *\"pozwala im [ ], by komponowali sceny z jego codziennego życia\"*\n\n→ **Cecha 3: tematy codzienne** - sceny rodzinne zamiast oficjalnych portretów majestatu.\n\n**Porównanie wizerunków A i B:**\n\n| Cecha | Wizerunek A | Wizerunek B |\n| Styl | Tradycyjny, kanoniczny - postać sztywna, wyprostowana, idealne proporcje | Amarneński - wydłużone czaszki, naturalna gestykulacja, indywidualne rysy |\n| Scena | Oficjalna - faraon między dwoma boginiami | Codzienna - faraon z żoną i dziećmi |\n| Bóstwo | Tradycyjne bóstwa egipskie (boginie towarzyszące) | Aton (tarcza słoneczna nad rodziną) |\n| Idealizacja | Pełna - wzorzec piękna | Brak - postacie z indywidualnymi cechami fizjonomii |\n\n→ **Wniosek:** wszystkie trzy cechy estetyki Echnatona z cytatu pasują do wizerunku **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza ikonograficzna (datowanie po stylu)\n\nW historii sztuki egipskiej **styl amarneński** (od stolicy Echnatona Achetaton/Amarna) jest unikalnym epizodem ok. **1353-1336 p.n.e.** - wyróżnia się:\n- nienaturalnymi, niemal karykaturalnymi proporcjami ciała (długie czaszki, wąskie ramiona, wystające brzuchy)\n- intymnymi scenami rodzinnymi z faraonem, Nefertiti i ich córkami\n- stałą obecnością tarczy słonecznej Atona z promieniami zakończonymi dłońmi\n\nWizerunek **A** jest klasyczny dla **całej sztuki egipskiej XVIII dynastii** (ok. 1550-1295 p.n.e.) - pomysłany w kanonie z idealnymi proporcjami, frontalnością i hieratyzmem. Wizerunek **B** jednoznacznie identyfikuje się jako **dzieło z okresu amarneńskiego** (czas reformy Echnatona).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za poprawną odpowiedź **B** ORAZ uzasadnienie zawierające **dwa argumenty**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane argumenty (przykładowe):**\n> - realizm / naturalizm przedstawienia postaci\n> - oddawanie czci Atonowi [bogu tarczy słonecznej]\n> - przedstawianie scen z życia codziennego / rodzinnego\n> - brak idealizacji postaci faraona\n>\n> **UWAGA:** musisz podać **DWA** argumenty - jeden nie wystarczy.\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Reforma religijna i artystyczna Echnatona (XIV w. p.n.e.):**\n> Amenhotep IV (panował ok. 1353-1336 p.n.e.) zmienił imię na Echnaton (\"Miły Atonowi\") i przeprowadził rewolucję religijną - wprowadzenie kultu jednego boga Atona (tarczy słonecznej) w miejsce tradycyjnego politeizmu egipskiego. Zbudował nową stolicę Achetaton (Amarna). Wraz z reformą religijną poszła rewolucja artystyczna - sztuka amarneńska zerwała z tradycyjnym kanonem, wprowadzając realizm, indywidualizację rysów postaci i intymne sceny rodzinne. Po śmierci Echnatona reforma została wycofana, a Tutanchamon (jego następca) przywrócił dawnych bogów.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - wybór wizerunku A z uzasadnieniem \"to faraon w pozie sakralnej\". Sztuka egipska TRADYCYJNIE przedstawiała faraona idealizowanego, hieratycznego, między bóstwami - to NIE jest zerwanie z tradycją, lecz jej kontynuacja. Reforma Echnatona to właśnie ODEJŚCIE od tej konwencji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W kluczu CKE wymagane są **DWA argumenty** - podanie jednego (nawet trafnego) skutkuje 0 pkt. Zawsze podawaj minimum dwa, najlepiej z różnych obszarów (styl + tematyka, lub realizm + religia).","image":"img/historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Rozstrzygnij, który z wizerunków (A czy B) jest przykładem zastosowania estetyki<br>opisanej w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, przywołując dwa argumenty.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>A<br>B<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do<br>wyjaśnienia problemu badawczego […].<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego […].<br>I. Starożytność.<br>1.Cywilizacje Bliskiego i Dalekiego<br>Wschodu.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rozpoznaje cechy charakterystyczne</li></ol>\n<p>najważniejszych osiągnięć kulturowych<br>cywilizacji bliskowschodnich […].<br>III etap edukacyjny</p>\n<ol><li>Cywilizacje Bliskiego Wschodu.</li><li>charakteryzuje […] system wierzeń</li></ol>\n<p>w Egipcie.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź i uzasadnienie zawierające dwa argumenty.<br>0 p. - za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>B.<br>Przykładowe uzasadnienie:<br>• realizm/naturalizm przedstawienia postaci;<br>• oddawanie czci Atonowi [bogu tarczy słonecznej];<br>• przedstawianie scen z życia codziennego / rodzinnego;<br>• brak idealizacji postaci faraona.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rozstrzygnięcie: B</strong></p>\n<p><strong>Uzasadnienie (dwa argumenty):</strong></p>\n<ol><li>Wizerunek B przedstawia faraona w sposób <strong>realistyczny / nieidealizowany</strong> - postać Echnatona z żoną Nefertiti i dziećmi ma indywidualne, naturalne rysy (wydłużone czaszki, brzuchy, smukłe szyje), zgodnie z postulatem źródła, by wyobrażać króla <em>&quot;takim, jakim był w istocie&quot;</em>.</li><li>Wizerunek B przedstawia <strong>scenę z życia codziennego / rodzinnego</strong> (faraon z rodziną pod promieniami tarczy słonecznej Atona) - dokładnie tak, jak opisuje źródło: artyści <em>&quot;komponowali sceny z jego codziennego życia&quot;</em>. Dodatkowo widoczna jest tarcza słoneczna Atona, czyli bóstwo, któremu Echnaton oddawał cześć.</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza źródła i ilustracji</h4>\n<p>Źródło opisuje <strong>rewolucję estetyczną</strong> w sztuce egipskiej za panowania Amenhotepa IV / Echnatona. Cytat wymienia <strong>trzy kluczowe cechy</strong> nowej estetyki:</p>\n<blockquote><em>&quot;Każe artystom [ ] nie upiększać jego postaci, nie gloryfikować jego majestatu; chce, aby go wyobrażano w sztuce takim, jakim był w istocie.&quot;</em></blockquote>\n<p>→ <strong>Cecha 1: realizm / brak idealizacji</strong> - koniec z kanonem sztywnych, idealnych proporcji.</p>\n<blockquote><em>&quot;oddaje cześć [ ] Atonowi&quot;</em></blockquote>\n<p>→ <strong>Cecha 2: motyw Atona</strong> - kult tarczy słonecznej jako jedynego boga.</p>\n<blockquote><em>&quot;pozwala im [ ], by komponowali sceny z jego codziennego życia&quot;</em></blockquote>\n<p>→ <strong>Cecha 3: tematy codzienne</strong> - sceny rodzinne zamiast oficjalnych portretów majestatu.</p>\n<p><strong>Porównanie wizerunków A i B:</strong></p>\n<p>| Cecha | Wizerunek A | Wizerunek B |<br>| Styl | Tradycyjny, kanoniczny - postać sztywna, wyprostowana, idealne proporcje | Amarneński - wydłużone czaszki, naturalna gestykulacja, indywidualne rysy |<br>| Scena | Oficjalna - faraon między dwoma boginiami | Codzienna - faraon z żoną i dziećmi |<br>| Bóstwo | Tradycyjne bóstwa egipskie (boginie towarzyszące) | Aton (tarcza słoneczna nad rodziną) |<br>| Idealizacja | Pełna - wzorzec piękna | Brak - postacie z indywidualnymi cechami fizjonomii |</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> wszystkie trzy cechy estetyki Echnatona z cytatu pasują do wizerunku <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza ikonograficzna (datowanie po stylu)</h4>\n<p>W historii sztuki egipskiej <strong>styl amarneński</strong> (od stolicy Echnatona Achetaton/Amarna) jest unikalnym epizodem ok. <strong>1353-1336 p.n.e.</strong> - wyróżnia się:</p>\n<ul><li>nienaturalnymi, niemal karykaturalnymi proporcjami ciała (długie czaszki, wąskie ramiona, wystające brzuchy)</li><li>intymnymi scenami rodzinnymi z faraonem, Nefertiti i ich córkami</li><li>stałą obecnością tarczy słonecznej Atona z promieniami zakończonymi dłońmi</li></ul>\n<p>Wizerunek <strong>A</strong> jest klasyczny dla <strong>całej sztuki egipskiej XVIII dynastii</strong> (ok. 1550-1295 p.n.e.) - pomysłany w kanonie z idealnymi proporcjami, frontalnością i hieratyzmem. Wizerunek <strong>B</strong> jednoznacznie identyfikuje się jako <strong>dzieło z okresu amarneńskiego</strong> (czas reformy Echnatona).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawną odpowiedź <strong>B</strong> ORAZ uzasadnienie zawierające <strong>dwa argumenty</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane argumenty (przykładowe):</strong><br>- realizm / naturalizm przedstawienia postaci<br>- oddawanie czci Atonowi [bogu tarczy słonecznej]<br>- przedstawianie scen z życia codziennego / rodzinnego<br>- brak idealizacji postaci faraona<br><br><strong>UWAGA:</strong> musisz podać <strong>DWA</strong> argumenty - jeden nie wystarczy.</blockquote>\n<h4>Reference historyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reforma religijna i artystyczna Echnatona (XIV w. p.n.e.):</strong><br>Amenhotep IV (panował ok. 1353-1336 p.n.e.) zmienił imię na Echnaton (&quot;Miły Atonowi&quot;) i przeprowadził rewolucję religijną - wprowadzenie kultu jednego boga Atona (tarczy słonecznej) w miejsce tradycyjnego politeizmu egipskiego. Zbudował nową stolicę Achetaton (Amarna). Wraz z reformą religijną poszła rewolucja artystyczna - sztuka amarneńska zerwała z tradycyjnym kanonem, wprowadzając realizm, indywidualizację rysów postaci i intymne sceny rodzinne. Po śmierci Echnatona reforma została wycofana, a Tutanchamon (jego następca) przywrócił dawnych bogów.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd - wybór wizerunku A z uzasadnieniem &quot;to faraon w pozie sakralnej&quot;. Sztuka egipska TRADYCYJNIE przedstawiała faraona idealizowanego, hieratycznego, między bóstwami - to NIE jest zerwanie z tradycją, lecz jej kontynuacja. Reforma Echnatona to właśnie ODEJŚCIE od tej konwencji.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> W kluczu CKE wymagane są <strong>DWA argumenty</strong> - podanie jednego (nawet trafnego) skutkuje 0 pkt. Zawsze podawaj minimum dwa, najlepiej z różnych obszarów (styl + tematyka, lub realizm + religia).</blockquote>"}]}