{"id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWyjaśnij, odwołując się do wydarzeń historycznych, dlaczego Wiaczesław Mołotow\nnazwał agresję na swoje państwo bezprzykładnym wiarołomstwem.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.1. 22.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2.(0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu […] problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; […] integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nV. Wiek XX.\n6. Europa i świat podczas II wojny\nświatowej.\nZdający:\n1) opisuje główne etapy II wojny światowej\ni wskazuje przełomowe zdarzenia dla jej\nprzebiegu;\n2) wyjaśnia uwarunkowania współpracy\nniemiecko-radzieckiej w latach 1939-1941\ni jej konsekwencje […].\npoziom podstawowy\n7. II wojna światowa.\nZdający:\n1) sytuuje w czasie i przestrzeni etapy\ni fronty II wojny światowej, wskazując\nmomenty przełomowe;\n3) ocenia konsekwencje zawarcia paktu\nRibbentrop-Mołotow.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wiaczesław\nMołotow\nnazwał\nagresję\nniemiecką\nna\nZSRR/ZSRS/Związek\nRadziecki/Sowietów bezprzykładnym wiarołomstwem, gdyż w sierpniu 1939 r. oba\npaństwa podpisały pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow).\n• Ponieważ przed agresją na ZSRR Hitler współpracował / był w sojuszu ze Stalinem, czego\ndowodem był pakt o nieagresji.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nWiaczesław Mołotow nazwał agresję Niemiec na ZSRR **\"bezprzykładnym wiarołomstwem\"**, ponieważ Niemcy **złamali pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow) podpisany 23 sierpnia 1939 r.** między III Rzeszą a ZSRR. Atak Hitlera 22 czerwca 1941 r. (operacja Barbarossa) był **bezpośrednim pogwałceniem** tego sojuszniczego porozumienia, na mocy którego oba państwa zobowiązały się do wzajemnego nieagresji i wcześniej **wspólnie podzieliły Europę Środkowo-Wschodnią** (m.in. dokonując **IV rozbioru Polski** we wrześniu 1939 r.).\n\n## Sposób 1 - kontekst paktu Ribbentrop-Mołotow\n\n**Pakt Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939, Moskwa):**\n\nFormalna nazwa: **\"Pakt o nieagresji między III Rzeszą a ZSRR\"**. Podpisany przez:\n- **Joachima von Ribbentropa** - ministra spraw zagranicznych III Rzeszy\n- **Wiaczesława Mołotowa** - ministra spraw zagranicznych ZSRR (TEN SAM CZŁOWIEK, który teraz wygłasza przemówienie!)\n\n**Treść jawna paktu (10 lat ważności):**\n1. **Wzajemna nieagresja** - żadne z państw nie zaatakuje drugiego\n2. **Neutralność** - w przypadku konfliktu jednego z państw z trzecią stroną, drugie zachowa neutralność\n3. **Współpraca gospodarcza** - wymiana surowcowo-towarowa\n\n**Tajny protokół (NSDAP + Stalin):**\n- Podział wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej\n- Linia podziału Polski wzdłuż **rzek Narew, Wisła, San** (później zmieniona na linię Bugu)\n- ZSRR otrzymuje: **Finlandia, Estonia, Łotwa, Besarabia**\n- Litwa początkowo dla Niemiec, później wymieniona na cześć Polski (28.09.1939)\n\n## Sposób 2 - wspólne działania ZSRR i III Rzeszy 1939-1941\n\nWiarołomstwo Hitlera było szczególnie rażące, bo Niemcy i ZSRR **współpracowali jako faktyczni sojusznicy przez prawie 2 lata** (sierpień 1939 - czerwiec 1941):\n\n**Wspólny rozbiór Polski (wrzesień 1939):**\n- 1 września 1939 - atak Niemiec na Polskę\n- **17 września 1939** - **atak ZSRR na Polskę** (\"agresja sowiecka\", **IV rozbiór**)\n- Polska podzielona między III Rzeszę i ZSRR wzdłuż linii Bugu (zgodnie z tajnym protokołem)\n- 28 września 1939 - **traktat o granicach i przyjaźni** III Rzeszy i ZSRR (Mołotow + Ribbentrop)\n\n**Inne wspólne działania 1939-1941:**\n- ZSRR atakuje **Finlandię** (wojna zimowa 30.11.1939 - 12.03.1940)\n- ZSRR **anektuje Estonię, Łotwę, Litwę** (czerwiec 1940)\n- ZSRR **anektuje Besarabię i Bukowinę** (czerwiec 1940)\n- **Niemcy okupują Danię, Norwegię, Holandię, Belgię, Luksemburg, Francję** (kwiecień-czerwiec 1940)\n- **Niemcy okupują Bałkany** (Jugosławia, Grecja - wiosna 1941)\n- **Wymiana gospodarcza** - ZSRR dostarcza Niemcom **surowce strategiczne** (ropa naftowa, zboże, mangan, miedź) używane potem przeciw ZSRR!\n\n**Niemcy działali z opieki / w sojuszu z ZSRR**, dlatego atak Hitlera 22.06.1941 był **\"wiarołomstwem\"** w pełnym tego słowa znaczeniu - Stalin czuł się **zdradzony** przez sojusznika.\n\n## Sposób 3 - perspektywa Stalina i propaganda sowiecka\n\nDla Stalina atak Hitlera był **szokiem psychologicznym** - wbrew ostrzeżeniom wywiadu (Richard Sorge w Tokio, Leopold Trepper w Belgii, ostrzeżenia od Brytyjczyków), Stalin **nie wierzył** w przygotowywany atak Niemiec. Liczył, że pakt przetrwa co najmniej do 1942 r.\n\n**Propaganda sowiecka po 22.06.1941:**\n- Niemcy z \"sojusznika\" stają się **\"hitlerowskimi najeźdźcami\"**\n- Stalin ogłasza **\"Wielką Wojnę Ojczyźnianą\"** (Wielikaja Otieczestwiennaja Wojna)\n- Odwołanie do tradycji obrony Rosji przed Napoleonem (1812)\n- Słowo **\"wiarołomstwo\"** (rus. *wieroałomstwo*) - kluczowy element propagandy, by uzasadnić wcześniejszy sojusz i obecną wojnę\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 22.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za poprawne wyjaśnienie odwołujące się do wydarzeń historycznych\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty wyjaśnienia:**\n> 1. Mołotow nazwał agresję wiarołomstwem, gdyż w sierpniu 1939 r. ZSRR i Niemcy podpisały **pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow)**, który Niemcy złamali, atakując ZSRR 22.06.1941.\n> 2. Ponieważ przed agresją Hitler **współpracował / był w sojuszu** ze Stalinem (wspólny rozbiór Polski 1939, wymiana gospodarcza).\n> 3. Niemcy złamały zawarte wcześniej porozumienie międzypaństwowe.\n>\n> **KRYTYCZNE:** odpowiedź musi zawierać odniesienie do **paktu Ribbentrop-Mołotow** (lub równoznacznych nazw: \"pakt o nieagresji\", \"pakt sowiecko-niemiecki\", \"układ z sierpnia 1939\"). Sama informacja, że \"Niemcy zaatakowały ZSRR\" = niewystarczająca.\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Pakt Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939):**\n>\n> **Geneza:**\n> - Wiosną 1939 r. po monachijskiej zdradzie (29.09.1938 - Czechosłowacja oddana Hitlerowi) Stalin czuł się ignorowany przez Zachód\n> - ZSRR proponował \"trójstronny pakt\" z Anglią i Francją - bez rezultatu\n> - Hitler potrzebował zabezpieczenia wschodnich flank przed planowanym atakiem na Polskę\n>\n> **Przebieg negocjacji (sierpień 1939):**\n> - **15 sierpnia** - Ribbentrop proponuje pakt\n> - **19 sierpnia** - niemiecko-sowiecki układ handlowy\n> - **23 sierpnia** - pakt o nieagresji + tajny protokół (Ribbentrop leci do Moskwy)\n>\n> **Tajny protokół - sfery wpływów:**\n> - **III Rzesza**: Litwa, zachodnia Polska (do linii Narew-Wisła-San)\n> - **ZSRR**: Finlandia, Estonia, Łotwa, wschodnia Polska, Besarabia\n> - Później (28.09.1939) wymiana: ZSRR otrzymuje Litwę w zamian za większą część Polski\n>\n> **Konsekwencje:**\n> - 1 września 1939 - atak Niemiec na Polskę → II wojna światowa\n> - 17 września 1939 - atak ZSRR na Polskę (\"IV rozbiór Polski\")\n> - 1939-1941 - okres ścisłej współpracy III Rzeszy i ZSRR\n> - 22 czerwca 1941 - Hitler atakuje ZSRR → koniec sojuszu\n>\n> **Strona polska:** Pakt był **wyrokiem na II Rzeczpospolitą** - jednoznacznie dawał Hitlerowi zielone światło do agresji we wrześniu 1939 r. ZSRR zaprzeczał istnieniu tajnego protokołu przez całą zimną wojnę - dopiero **1989 r.** władze sowieckie potwierdziły jego istnienie (na fali głasnosti).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - pisanie, że \"Niemcy zaatakowały ZSRR niespodziewanie\" lub \"bez wypowiedzenia wojny\" - to NIE wyjaśnia użycia słowa \"wiarołomstwo\". Klucz wymaga wskazania **wcześniejszej umowy** (paktu o nieagresji), którą Niemcy złamały.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj, że **Mołotow** wygłaszający to przemówienie był **TĄ SAMĄ OSOBĄ**, która 23 sierpnia 1939 r. podpisała pakt z Ribbentropem! Stąd jego osobiste poczucie zdrady wybrzmiewa w słowach \"bezprzykładne wiarołomstwo\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pełna nazwa to **\"pakt Ribbentrop-Mołotow\"** lub **\"pakt o nieagresji niemiecko-sowiecki\"**. Niedokładne nazwy (\"umowa Hitler-Stalin\", \"sojusz wojskowy\") mogą obniżyć punktację - używaj precyzyjnej terminologii historycznej.","image":"img/historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 22.2. (0-1)
Wyjaśnij, odwołując się do wydarzeń historycznych, dlaczego Wiaczesław Mołotow
nazwał agresję na swoje państwo bezprzykładnym wiarołomstwem.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
21.
22.1. 22.2.
Maks. liczba pkt
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
MHI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 22.2.(0-1)
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska
i procesy historyczne w kontekście epok
i dostrzega zależności pomiędzy różnymi
dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje
rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła
do wyjaśnienia problemu historycznego;
dostrzega wielość perspektyw badawczych
oraz wielorakie interpretacje historii i ich
przyczyny.
III. Tworzenie narracji historycznej.
Zdający tworzy narrację historyczną
w ujęciu […] problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; […] integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.
V. Wiek XX.

\n
  1. Europa i świat podczas II wojny
\n

światowej.
Zdający:

\n
  1. opisuje główne etapy II wojny światowej
\n

i wskazuje przełomowe zdarzenia dla jej
przebiegu;

\n
  1. wyjaśnia uwarunkowania współpracy
\n

niemiecko-radzieckiej w latach 1939-1941
i jej konsekwencje […].
poziom podstawowy

\n
  1. II wojna światowa.
\n

Zdający:

\n
  1. sytuuje w czasie i przestrzeni etapy
\n

i fronty II wojny światowej, wskazując
momenty przełomowe;

\n
  1. ocenia konsekwencje zawarcia paktu
\n

Ribbentrop-Mołotow.
Schemat punktowania
1 p. - za poprawną odpowiedź.
0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• Wiaczesław
Mołotow
nazwał
agresję
niemiecką
na
ZSRR/ZSRS/Związek
Radziecki/Sowietów bezprzykładnym wiarołomstwem, gdyż w sierpniu 1939 r. oba
państwa podpisały pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow).
• Ponieważ przed agresją na ZSRR Hitler współpracował / był w sojuszu ze Stalinem, czego
dowodem był pakt o nieagresji.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Wiaczesław Mołotow nazwał agresję Niemiec na ZSRR "bezprzykładnym wiarołomstwem", ponieważ Niemcy złamali pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow) podpisany 23 sierpnia 1939 r. między III Rzeszą a ZSRR. Atak Hitlera 22 czerwca 1941 r. (operacja Barbarossa) był bezpośrednim pogwałceniem tego sojuszniczego porozumienia, na mocy którego oba państwa zobowiązały się do wzajemnego nieagresji i wcześniej wspólnie podzieliły Europę Środkowo-Wschodnią (m.in. dokonując IV rozbioru Polski we wrześniu 1939 r.).

\n

Sposób 1 - kontekst paktu Ribbentrop-Mołotow

\n

Pakt Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939, Moskwa):

\n

Formalna nazwa: "Pakt o nieagresji między III Rzeszą a ZSRR". Podpisany przez:

\n\n

Treść jawna paktu (10 lat ważności):

\n
  1. Wzajemna nieagresja - żadne z państw nie zaatakuje drugiego
  2. Neutralność - w przypadku konfliktu jednego z państw z trzecią stroną, drugie zachowa neutralność
  3. Współpraca gospodarcza - wymiana surowcowo-towarowa
\n

Tajny protokół (NSDAP + Stalin):

\n\n

Sposób 2 - wspólne działania ZSRR i III Rzeszy 1939-1941

\n

Wiarołomstwo Hitlera było szczególnie rażące, bo Niemcy i ZSRR współpracowali jako faktyczni sojusznicy przez prawie 2 lata (sierpień 1939 - czerwiec 1941):

\n

Wspólny rozbiór Polski (wrzesień 1939):

\n\n

Inne wspólne działania 1939-1941:

\n\n

Niemcy działali z opieki / w sojuszu z ZSRR, dlatego atak Hitlera 22.06.1941 był "wiarołomstwem" w pełnym tego słowa znaczeniu - Stalin czuł się zdradzony przez sojusznika.

\n

Sposób 3 - perspektywa Stalina i propaganda sowiecka

\n

Dla Stalina atak Hitlera był szokiem psychologicznym - wbrew ostrzeżeniom wywiadu (Richard Sorge w Tokio, Leopold Trepper w Belgii, ostrzeżenia od Brytyjczyków), Stalin nie wierzył w przygotowywany atak Niemiec. Liczył, że pakt przetrwa co najmniej do 1942 r.

\n

Propaganda sowiecka po 22.06.1941:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 22.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - za poprawne wyjaśnienie odwołujące się do wydarzeń historycznych
- 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi

Akceptowane warianty wyjaśnienia:
1. Mołotow nazwał agresję wiarołomstwem, gdyż w sierpniu 1939 r. ZSRR i Niemcy podpisały pakt o nieagresji (pakt Ribbentrop-Mołotow), który Niemcy złamali, atakując ZSRR 22.06.1941.
2. Ponieważ przed agresją Hitler współpracował / był w sojuszu ze Stalinem (wspólny rozbiór Polski 1939, wymiana gospodarcza).
3. Niemcy złamały zawarte wcześniej porozumienie międzypaństwowe.

KRYTYCZNE: odpowiedź musi zawierać odniesienie do paktu Ribbentrop-Mołotow (lub równoznacznych nazw: "pakt o nieagresji", "pakt sowiecko-niemiecki", "układ z sierpnia 1939"). Sama informacja, że "Niemcy zaatakowały ZSRR" = niewystarczająca.
\n

Reference historyczny

\n
📖 Pakt Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939):

Geneza:
- Wiosną 1939 r. po monachijskiej zdradzie (29.09.1938 - Czechosłowacja oddana Hitlerowi) Stalin czuł się ignorowany przez Zachód
- ZSRR proponował "trójstronny pakt" z Anglią i Francją - bez rezultatu
- Hitler potrzebował zabezpieczenia wschodnich flank przed planowanym atakiem na Polskę

Przebieg negocjacji (sierpień 1939):
- 15 sierpnia - Ribbentrop proponuje pakt
- 19 sierpnia - niemiecko-sowiecki układ handlowy
- 23 sierpnia - pakt o nieagresji + tajny protokół (Ribbentrop leci do Moskwy)

Tajny protokół - sfery wpływów:
- III Rzesza: Litwa, zachodnia Polska (do linii Narew-Wisła-San)
- ZSRR: Finlandia, Estonia, Łotwa, wschodnia Polska, Besarabia
- Później (28.09.1939) wymiana: ZSRR otrzymuje Litwę w zamian za większą część Polski

Konsekwencje:
- 1 września 1939 - atak Niemiec na Polskę → II wojna światowa
- 17 września 1939 - atak ZSRR na Polskę ("IV rozbiór Polski")
- 1939-1941 - okres ścisłej współpracy III Rzeszy i ZSRR
- 22 czerwca 1941 - Hitler atakuje ZSRR → koniec sojuszu

Strona polska: Pakt był wyrokiem na II Rzeczpospolitą - jednoznacznie dawał Hitlerowi zielone światło do agresji we wrześniu 1939 r. ZSRR zaprzeczał istnieniu tajnego protokołu przez całą zimną wojnę - dopiero 1989 r. władze sowieckie potwierdziły jego istnienie (na fali głasnosti).
\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - pisanie, że "Niemcy zaatakowały ZSRR niespodziewanie" lub "bez wypowiedzenia wojny" - to NIE wyjaśnia użycia słowa "wiarołomstwo". Klucz wymaga wskazania wcześniejszej umowy (paktu o nieagresji), którą Niemcy złamały.
\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj, że Mołotow wygłaszający to przemówienie był TĄ SAMĄ OSOBĄ, która 23 sierpnia 1939 r. podpisała pakt z Ribbentropem! Stąd jego osobiste poczucie zdrady wybrzmiewa w słowach "bezprzykładne wiarołomstwo".
\n
⚠️ Uwaga: Pełna nazwa to "pakt Ribbentrop-Mołotow" lub "pakt o nieagresji niemiecko-sowiecki". Niedokładne nazwy ("umowa Hitler-Stalin", "sojusz wojskowy") mogą obniżyć punktację - używaj precyzyjnej terminologii historycznej.
"}]}