{"id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nNa podstawie źródeł i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P,\njeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nTreść mapy jest potwierdzeniem przebiegu trasy opisanej\nw źródle 1., którą podążali Mongołowie.\nP\nF\n2.\nMongołowie w czasie wyprawy, której dotyczą oba źródła,\nnajechali ziemie należące jedynie do Henryków śląskich.\nP\nF\n3.\nWładca, który zginął w bitwie wspomnianej przez kronikarza,\nnosił przydomek Probus.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nII. Średniowiecze.\n3. Europa w okresie krucjat.\nZdający:\n4) opisuje kierunki i charakter oraz\nkonsekwencje najazdów mongolskich\ndla Europy Środkowo-Wschodniej.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną, błędną albo za brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\n1 - P\n2 - F\n3 - F","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Tabela:**\n\n| Zdanie | Ocena |\n| 1. Treść mapy potwierdza trasę z źródła 1. (Mongołowie) | **P** |\n| 2. Mongołowie najechali jedynie ziemie Henryków śląskich | **F** |\n| 3. Władca, który zginął w bitwie, nosił przydomek Probus | **F** |\n\n## Sposób 1 - analiza zdania 1 (P)\n\n**Cytat z Kroniki Wielkopolskiej (źródło 1):**\n\n> *\"chan Batu wraz ze swymi wojskami [ ] przeszedł przez Ruś, chciał wkroczyć na Węgry. Lecz zanim dotarł do granic Węgier, [ ] wojska skierował przeciw Polsce. W Popielec spustoszyli oni miasto i ziemię sandomierską [ ]. Potem [ ] przeszli do Krakowa [ ]. [Inna] część wojska [ ], pustosząc [ ] Łęczycę i Kujawy, przyszła aż na Śląsk.\"*\n\n→ **Trasa wg źródła 1:** Ruś → ziemia sandomierska → Kraków → Łęczyca + Kujawy → Śląsk → Legnica.\n\n→ **Trasa wg mapy (źródło 2):** strzałki pokazują kierunki najazdów Mongołów od strony **Rusi**, przez **Sandomierz**, **Kraków**, **Łęczycę**, na **Śląsk** z bitwą pod **Legnicą** - symbole skrzyżowanych mieczy zaznaczają miejsca bitew.\n\n**Wniosek:** trasa na mapie **jest zgodna z opisem** w źródle 1. → **zdanie 1 = PRAWDA (P)**.\n\n## Sposób 2 - analiza zdania 2 (F)\n\n**Treść zdania 2:** *\"Mongołowie [ ] najechali ziemie należące jedynie do Henryków śląskich.\"*\n\n→ **Sprawdzenie:**\n- Z opisu w źródle 1: **najazdy objęły ziemie sandomierskie, Kraków, Łęczycę, Kujawy oraz Śląsk**\n- **Sandomierz** i **Kraków** to ziemie **dzielnicy seniora / Krakowa** (Bolesław V Wstydliwy)\n- **Łęczyca, Kujawy** to **dzielnica łęczycko-kujawska / Mazowsze**\n- **Śląsk** dopiero stanowił dzielnicę Henryków śląskich\n\n→ Mongołowie zatem najechali **wiele dzielnic Polski rozbicia dzielnicowego**, NIE tylko Śląsk.\n\n**Wniosek:** **zdanie 2 = FAŁSZ (F)**.\n\n## Sposób 3 - analiza zdania 3 (F)\n\n**Treść zdania 3:** *\"Władca, który zginął w bitwie wspomnianej przez kronikarza, nosił przydomek Probus.\"*\n\n→ **Sprawdzenie:**\n- W bitwie pod **Legnicą (9 kwietnia 1241 r.)** zginął **Henryk II Pobożny** (syn Henryka I Brodatego, książę śląski, krakowski i wielkopolski)\n- Jego przydomek to **Pobożny** (łac. *Pius*)\n- **Probus** (łac. *Probus* = \"prawy\", \"uczciwy\") to przydomek **Henryka IV Probusa** - księcia wrocławskiego (1270-1290), zmarłego ok. 50 lat PÓŹNIEJ. Henryk IV Probus zginął nie w bitwie, lecz na skutek otrucia (1290).\n\n→ Mylenie Henryka II **Pobożnego** z Henrykiem IV **Probusem**.\n\n**Wniosek:** **zdanie 3 = FAŁSZ (F)**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **wszystkie trzy** prawidłowe odpowiedzi (1-P, 2-F, 3-F)\n> - **0 pkt** - za błąd w choćby jednej odpowiedzi\n>\n> **UWAGA:** w P/F klucz wymaga **kompletu** trzech odpowiedzi. Pomyłka w jednej = 0 pkt.\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Najazd Mongołów na Polskę (1241 r.):**\n> Pierwszy z trzech wielkich najazdów mongolskich (kolejne: 1259, 1287). W 1240-1241 r. Mongołowie pod wodzą **Batu chana** (wnuka Czyngis-chana) i **Subedeja** ruszyli na Europę:\n> - 1240 - zdobycie Kijowa\n> - 1241 - atak na Polskę i Węgry (jako kraje sojusznicze ofiar Rusi)\n>\n> **W Polsce (luty-kwiecień 1241):**\n> - 13 lutego 1241 r. - bitwa pod Turskiem (klęska małopolskiego rycerstwa)\n> - 18 marca - bitwa pod Chmielnikiem (klęska, śmierć wojewody Włodzimierza)\n> - 28 marca - Mongołowie spalili Kraków\n> - **9 kwietnia 1241 r. - bitwa pod Legnicą**: rycerstwo śląskie i niemiecko-czeskie pod wodzą **Henryka II Pobożnego** (księcia śląsko-krakowsko-wielkopolskiego). Klęska Polaków, Henryk II zabity. Z głową obciętą i zatkniętą na włóczni Mongołowie obeszli Legnicę.\n>\n> **Następstwa:** Mongołowie wycofali się (Batu wrócił na Ruś po wieści o śmierci wielkiego chana Ugedeja). Polska zachowała niepodległość, ale poniosła ogromne straty demograficzne i gospodarcze.\n>\n> 📖 **Henryk II Pobożny vs Henryk IV Probus (rozróżnienie):**\n> - **Henryk II Pobożny** (1196?-1241) - syn Henryka I Brodatego, książę śląski, krakowski i wielkopolski. Zabity pod Legnicą 9.04.1241.\n> - **Henryk IV Prawy / Probus** (1257?-1290) - wnuk Henryka II, książę wrocławski, krótko książę krakowski (1288-1290). Mecenas literatury, miłośnik kultury rycerskiej. Zmarł otruty (1290), bezpotomnie.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - wskazanie zdania 3 jako P (mylenie Henryka II Pobożnego z Henrykiem IV Probusem). To DWAJ RÓŻNI książęta śląscy, oddzieleni 50 latami.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - wskazanie zdania 2 jako P, jeśli student kojarzy Mongołów tylko z bitwą pod Legnicą (Śląsk). Pamiętaj: Mongołowie spustoszyli Małopolskę, Mazowsze i Śląsk - wiele dzielnic.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wojska mongolskie, które dotarły pod Legnicę, były tylko **częścią** głównej ofensywy Batu chana - główne siły kierowały się na Węgry (gdzie 11 kwietnia 1241 r. wygrały bitwę nad rzeką Sajo).","image":"img/historia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 7.1. (0-1)
Na podstawie źródeł i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P,
jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
1.
Treść mapy jest potwierdzeniem przebiegu trasy opisanej
w źródle 1., którą podążali Mongołowie.
P
F
2.
Mongołowie w czasie wyprawy, której dotyczą oba źródła,
najechali ziemie należące jedynie do Henryków śląskich.
P
F
3.
Władca, który zginął w bitwie wspomnianej przez kronikarza,
nosił przydomek Probus.
P
F

","answer_text_html":"

Zadanie 7.1. (0-1)
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska
i procesy historyczne w kontekście epok
i dostrzega zależności pomiędzy różnymi
dziedzinami życia społecznego […].
II. Średniowiecze.

\n
  1. Europa w okresie krucjat.
\n

Zdający:

\n
  1. opisuje kierunki i charakter oraz
\n

konsekwencje najazdów mongolskich
dla Europy Środkowo-Wschodniej.
Schemat punktowania
1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź niepełną, błędną albo za brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
1 - P
2 - F
3 - F

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Tabela:

\n

| Zdanie | Ocena |
| 1. Treść mapy potwierdza trasę z źródła 1. (Mongołowie) | P |
| 2. Mongołowie najechali jedynie ziemie Henryków śląskich | F |
| 3. Władca, który zginął w bitwie, nosił przydomek Probus | F |

\n

Sposób 1 - analiza zdania 1 (P)

\n

Cytat z Kroniki Wielkopolskiej (źródło 1):

\n
"chan Batu wraz ze swymi wojskami [ ] przeszedł przez Ruś, chciał wkroczyć na Węgry. Lecz zanim dotarł do granic Węgier, [ ] wojska skierował przeciw Polsce. W Popielec spustoszyli oni miasto i ziemię sandomierską [ ]. Potem [ ] przeszli do Krakowa [ ]. [Inna] część wojska [ ], pustosząc [ ] Łęczycę i Kujawy, przyszła aż na Śląsk."
\n

→ Trasa wg źródła 1: Ruś → ziemia sandomierska → Kraków → Łęczyca + Kujawy → Śląsk → Legnica.

\n

→ Trasa wg mapy (źródło 2): strzałki pokazują kierunki najazdów Mongołów od strony Rusi, przez Sandomierz, Kraków, Łęczycę, na Śląsk z bitwą pod Legnicą - symbole skrzyżowanych mieczy zaznaczają miejsca bitew.

\n

Wniosek: trasa na mapie jest zgodna z opisem w źródle 1. → zdanie 1 = PRAWDA (P).

\n

Sposób 2 - analiza zdania 2 (F)

\n

Treść zdania 2: "Mongołowie [ ] najechali ziemie należące jedynie do Henryków śląskich."

\n

→ Sprawdzenie:

\n\n

→ Mongołowie zatem najechali wiele dzielnic Polski rozbicia dzielnicowego, NIE tylko Śląsk.

\n

Wniosek: zdanie 2 = FAŁSZ (F).

\n

Sposób 3 - analiza zdania 3 (F)

\n

Treść zdania 3: "Władca, który zginął w bitwie wspomnianej przez kronikarza, nosił przydomek Probus."

\n

→ Sprawdzenie:

\n\n

→ Mylenie Henryka II Pobożnego z Henrykiem IV Probusem.

\n

Wniosek: zdanie 3 = FAŁSZ (F).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi (1-P, 2-F, 3-F)
- 0 pkt - za błąd w choćby jednej odpowiedzi

UWAGA: w P/F klucz wymaga kompletu trzech odpowiedzi. Pomyłka w jednej = 0 pkt.
\n

Reference historyczny

\n
📖 Najazd Mongołów na Polskę (1241 r.):
Pierwszy z trzech wielkich najazdów mongolskich (kolejne: 1259, 1287). W 1240-1241 r. Mongołowie pod wodzą Batu chana (wnuka Czyngis-chana) i Subedeja ruszyli na Europę:
- 1240 - zdobycie Kijowa
- 1241 - atak na Polskę i Węgry (jako kraje sojusznicze ofiar Rusi)

W Polsce (luty-kwiecień 1241):
- 13 lutego 1241 r. - bitwa pod Turskiem (klęska małopolskiego rycerstwa)
- 18 marca - bitwa pod Chmielnikiem (klęska, śmierć wojewody Włodzimierza)
- 28 marca - Mongołowie spalili Kraków
- 9 kwietnia 1241 r. - bitwa pod Legnicą: rycerstwo śląskie i niemiecko-czeskie pod wodzą Henryka II Pobożnego (księcia śląsko-krakowsko-wielkopolskiego). Klęska Polaków, Henryk II zabity. Z głową obciętą i zatkniętą na włóczni Mongołowie obeszli Legnicę.

Następstwa: Mongołowie wycofali się (Batu wrócił na Ruś po wieści o śmierci wielkiego chana Ugedeja). Polska zachowała niepodległość, ale poniosła ogromne straty demograficzne i gospodarcze.

📖 Henryk II Pobożny vs Henryk IV Probus (rozróżnienie):
- Henryk II Pobożny (1196?-1241) - syn Henryka I Brodatego, książę śląski, krakowski i wielkopolski. Zabity pod Legnicą 9.04.1241.
- Henryk IV Prawy / Probus (1257?-1290) - wnuk Henryka II, książę wrocławski, krótko książę krakowski (1288-1290). Mecenas literatury, miłośnik kultury rycerskiej. Zmarł otruty (1290), bezpotomnie.
\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - wskazanie zdania 3 jako P (mylenie Henryka II Pobożnego z Henrykiem IV Probusem). To DWAJ RÓŻNI książęta śląscy, oddzieleni 50 latami.
\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - wskazanie zdania 2 jako P, jeśli student kojarzy Mongołów tylko z bitwą pod Legnicą (Śląsk). Pamiętaj: Mongołowie spustoszyli Małopolskę, Mazowsze i Śląsk - wiele dzielnic.
\n
⚠️ Uwaga: Wojska mongolskie, które dotarły pod Legnicę, były tylko częścią głównej ofensywy Batu chana - główne siły kierowały się na Węgry (gdzie 11 kwietnia 1241 r. wygrały bitwę nad rzeką Sajo).
"}]}