{"id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nŹródło 1. Wykres. Wskaźniki cen hurtowych na rynkach światowych w latach 1928-1935\n(wskaźnik cen w 1928 r.= 100)\nNa podstawie: J. Szpak, Historia powszechna gospodarcza, Warszawa 2003, s. 238.\nŹródło 2. Tabela. Wskaźniki cen produktów rolnych i przemysłowych w Polsce w latach\n1928-1935 (wskaźnik cen w 1928 r. = 100)\nRodzaje produktów\nWskaźniki cen w latach\n1928\n1930\n1931\n1932\n1933\n1934\n1935\nprodukty rolne\n100\n67,6\n59,5\n48,8\n42,6\n37,0\n35,8\nprodukty przemysłowe\n100\n98,5\n90,4\n81,0\n72,6\n70,3\n66,3\nJ. Skodlarski, Zarys historii gospodarczej Polski, Warszawa 2005, s. 270.\nNa podstawie źródeł i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli\nzdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Zarówno dane ze źródła 1., jak i dane ze źródła 2. świadczą\no występowaniu w handlu zjawiska nożyc cen.\nP\nF\n2. Na wyjście Polski z kryzysu gospodarczego, którego dotyczy\nźródło 2., wpłynęło przeprowadzenie reformy walutowej.\nP\nF\n3. Dane ze źródeł 1. i 2. dowodzą, że ceny produktów przestały spadać\nna świecie i w Polsce w tym samym roku.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nV. Wiek XX.\n3. Europa i świat między wojnami.\nSpołeczeństwo, gospodarka, kultura.\nZdający:\n2) charakteryzuje życie gospodarcze okresu\nmiędzywojennego i wyjaśnia mechanizm\nwielkiego kryzysu gospodarczego oraz\nporównuje sposoby przezwyciężania jego\nskutków w Stanach Zjednoczonych\ni w Europie.\n5. II Rzeczpospolita. Społeczeństwo,\ngospodarka, kultura.\nZdający:\n1) charakteryzuje i ocenia dorobek\ngospodarczy II Rzeczypospolitej.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrawidłowe odpowiedzi\n1 - P\n2 - F\n3 - F","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Zdanie | Ocena |\n| 1. Zarówno źródło 1., jak i 2. świadczą o **nożycach cen**. | **P** |\n| 2. Na wyjście Polski z kryzysu wpłynęła **reforma walutowa**. | **F** |\n| 3. Ceny przestały spadać na świecie i w Polsce **w tym samym roku**. | **F** |\n\n## Sposób 1 - analiza obu źródeł\n\n### Co to są \"nożyce cen\"?\n\n**Nożyce cen** to zjawisko z okresu **Wielkiego Kryzysu (1929-1933)**: na wykresie przedstawione jako **dwie rozchodzące się linie** (jak ostrza nożyc) - ceny produktów rolnych spadają **znacznie szybciej** niż ceny produktów przemysłowych. Rolnik dostaje mało za zboże/mięso, ale musi drogo płacić za maszyny, nawozy, paliwo. To prowadzi do **załamania dochodów wsi** i pogłębia recesję.\n\n### Analiza źródła 1. (rynki światowe):\n| Rok | Rolne | Przemysłowe | Różnica |\n| 1928 | 100 | 100 | 0 |\n| 1929 | 92 | 107 | 15 pkt |\n| 1930 | 70 | 90 | 20 pkt |\n| 1931 | 50 | 67 | 17 pkt |\n| 1932 | 39 | 55 | 16 pkt |\n| 1933 | 36 | 52 | 16 pkt |\n| 1934 | 35 | 49 | 14 pkt |\n| **1935** | **35** | **49** | **14 pkt** |\n\n→ **Spadek cen rolnych** z 100 do 35 (-65%), **przemysłowych** z 100 do 49 (-51%). **Rozwarcie nożyc** widoczne od 1929 r.\n\n### Analiza źródła 2. (Polska):\n| Rok | Rolne | Przemysłowe | Różnica |\n| 1928 | 100,0 | 100,0 | 0 |\n| 1930 | 67,6 | 98,5 | 30,9 pkt |\n| 1931 | 59,5 | 90,4 | 30,9 pkt |\n| 1932 | 48,8 | 81,0 | 32,2 pkt |\n| 1933 | 42,6 | 72,6 | 30,0 pkt |\n| 1934 | 37,0 | 70,3 | 33,3 pkt |\n| **1935** | **35,8** | **66,3** | **30,5 pkt** |\n\n→ Spadek cen rolnych w Polsce z 100 do 35,8 (-64%), przemysłowych z 100 do 66,3 (-34%). **Rozwarcie nożyc cen w Polsce JESZCZE WIĘKSZE** niż w świecie.\n\n→ **Zdanie 1: PRAWDA** - oba źródła pokazują nożyce cen.\n\n## Sposób 2 - analiza zdania 2 (reforma walutowa)\n\n**Polska i Wielki Kryzys (1929-1935):**\n\nReforma walutowa **Władysława Grabskiego** miała miejsce w **1924 r.** (NIE w czasie kryzysu!):\n- **Wprowadzenie złotego polskiego** zamiast marki polskiej (rok 1924, miesiąc IV-V).\n- Stabilizacja po hiperinflacji.\n\n**To była reforma SPRZED kryzysu**, ratująca II RP po hiperinflacji 1923, a NIE z kryzysu lat 30.\n\n**Polskie wyjście z Wielkiego Kryzysu** (lata 1935-1939) wiązało się NIE z reformą walutową, lecz z:\n- **Polityką ekonomiczną wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego** (od 1935 r., minister skarbu).\n- **Budową Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP)** od 1936 r. (Stalowa Wola, Mielec, Sanok, Rzeszów).\n- **Czteroletni Plan Inwestycyjny** (1936-1940).\n- Wzrostem zamówień zbrojeniowych przed wybuchem II wojny.\n\n→ **Zdanie 2: FAŁSZ** - reforma walutowa Grabskiego była w 1924 r., nie wpłynęła na wyjście z kryzysu 1929-1935. Polska wyszła z kryzysu dzięki polityce Kwiatkowskiego (COP).\n\n## Sposób 3 - analiza zdania 3 (rok zatrzymania spadku cen)\n\n**Na świecie (źródło 1.):**\n- Ceny rolne: 1928→100, 1933→36, **1934→35**, **1935→35**. Spadek **zatrzymuje się w 1934 r.** (stabilizacja na poziomie 35).\n- Ceny przemysłowe: 1928→100, **1934→49**, **1935→49**. Spadek **zatrzymuje się w 1934 r.**\n\n**W Polsce (źródło 2.):**\n- Ceny rolne: 1928→100, 1933→42,6, 1934→37,0, **1935→35,8**. Ceny **nadal spadają w 1935 r.** (z 37,0 do 35,8).\n- Ceny przemysłowe: 1928→100, 1933→72,6, 1934→70,3, **1935→66,3**. Ceny **nadal spadają w 1935 r.** (z 70,3 do 66,3).\n\n→ Na świecie spadek zakończył się w **1934 r.**, w Polsce ceny **nadal spadały w 1935 r.** **DWA RÓŻNE LATA**, nie ten sam.\n\n→ **Zdanie 3: FAŁSZ** - ceny przestały spadać na świecie wcześniej (1934) niż w Polsce (po 1935).\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Reference - Wielki Kryzys (1929-1933):**\n> - **24 X 1929** - \"czarny czwartek\" na giełdzie nowojorskiej (NYSE) → początek kryzysu.\n> - **1929-1933** - szczyt kryzysu; bezrobocie w USA 25%, w Niemczech 30%.\n> - **Skutki polityczne**: Hitler do władzy w Niemczech 1933, New Deal Roosevelta 1933.\n> - **Polska**: spadek produkcji przemysłowej o 41% (1929-1932), bezrobocie 40%, najgłębsza recesja w międzywojniu.\n> - **Wyjście**: lata 1935-1939, polityka Kwiatkowskiego (COP).\n>\n> 📖 **Reference - reforma walutowa Grabskiego 1924:**\n> - **Władysław Grabski** (1874-1938) - premier i minister skarbu II RP (1923-1925).\n> - **Reforma walutowa**: 4 IV 1924 - wprowadzenie **złotego polskiego** (1 zł = 1 800 000 marek polskich); powołanie **Banku Polskiego**.\n> - **Powód reformy**: hiperinflacja 1923 r. (kurs marki polskiej spadł z 1 USD = 41 mp w 1919 r. do 1 USD = 9 250 000 mp w XII 1923).\n> - **Skutki**: stabilizacja waluty, wzrost zaufania, ale chwilowy spadek konkurencyjności eksportu.\n>\n> 📖 **Reference - COP i polityka Kwiatkowskiego (1935-1939):**\n> - **Eugeniusz Kwiatkowski** (1888-1974) - wicepremier, minister skarbu od 1935 r.\n> - **COP (Centralny Okręg Przemysłowy)**: rozpoczęcie 1936 r., obszar między Wisłą a Sanem (Stalowa Wola, Mielec, Rzeszów).\n> - **Cel**: industrializacja, zbrojenia, rozwój zaplecza w głębi kraju (z dala od granic).\n> - **Skutek**: do 1939 r. wzrost produkcji przemysłowej, redukcja bezrobocia.\n\n## Klucz CKE - schemat punktowania\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 19, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **wszystkie trzy** prawidłowe odpowiedzi: 1 - P; 2 - F; 3 - F\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną LUB błędną LUB brak odpowiedzi\n>\n> Klucz nie akceptuje połowicznych zaliczeń - wszystkie trzy zdania muszą być ocenione poprawnie, inaczej 0 pkt.\n\n## Dlaczego błędne sformułowania mylą\n\n| Zdanie | Ocena | Dlaczego prawda/fałsz | Typowa pułapka |\n| 1. Nożyce cen w obu źródłach | **P** | Linia produktów rolnych spada szybciej niż przemysłowych → klasyczne nożyce | Nieznajomość pojęcia \"nożyce cen\" |\n| 2. Reforma walutowa = wyjście z kryzysu | **F** | Reforma Grabskiego była 1924, NIE w okresie 1929-1935 | Mylenie reformy Grabskiego z polityką COP Kwiatkowskiego |\n| 3. Ceny przestały spadać w tym samym roku | **F** | Świat: stabilizacja od 1934. Polska: ceny nadal spadają w 1935 | Pobieżne porównanie tabeli - Polska kontynuuje spadek o rok dłużej |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga - Polska wpadła w kryzys i wyszła z niego później niż świat:** Kryzys w Polsce zaczął się w 1929-1930 (jak w świecie), ale trwał dłużej - do 1935 r., a tempo wyjścia było wolniejsze niż w USA czy Niemczech. Polska była krajem rolniczym, więc nożyce cen szczególnie ją uderzyły.\n\n> ⚠️ **Uwaga - reforma Grabskiego (1924) vs reforma walutowa w okresie kryzysu:** W okresie kryzysu 1929-1935 NIE było drugiej reformy walutowej. Polski złoty pozostał stabilny (parytet złota), ale gospodarka cierpiała mimo to. Wyjście wymagało zmiany polityki gospodarczej (COP), nie walutowej.\n\n> ⚠️ **Uwaga - czytanie tabel uważnie:** W zdaniu 3. trzeba zauważyć, że źródło 1. (świat) ma stabilizację 1934→1935 (35→35; 49→49), a źródło 2. (Polska) ma dalsze spadki 1934→1935 (37,0→35,8; 70,3→66,3). Pobieżne czytanie prowadzi do błędu.","image":"img/historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19. (0-1)<br>Źródło 1. Wykres. Wskaźniki cen hurtowych na rynkach światowych w latach 1928-1935<br>(wskaźnik cen w 1928 r.= 100)<br>Na podstawie: J. Szpak, Historia powszechna gospodarcza, Warszawa 2003, s. 238.<br>Źródło 2. Tabela. Wskaźniki cen produktów rolnych i przemysłowych w Polsce w latach<br>1928-1935 (wskaźnik cen w 1928 r. = 100)<br>Rodzaje produktów<br>Wskaźniki cen w latach<br>1928<br>1930<br>1931<br>1932<br>1933<br>1934<br>1935<br>produkty rolne<br>100<br>67,6<br>59,5<br>48,8<br>42,6<br>37,0<br>35,8<br>produkty przemysłowe<br>100<br>98,5<br>90,4<br>81,0<br>72,6<br>70,3<br>66,3<br>J. Skodlarski, Zarys historii gospodarczej Polski, Warszawa 2005, s. 270.<br>Na podstawie źródeł i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli<br>zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.</p>\n<ol><li>Zarówno dane ze źródła 1., jak i dane ze źródła 2. świadczą</li></ol>\n<p>o występowaniu w handlu zjawiska nożyc cen.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>Na wyjście Polski z kryzysu gospodarczego, którego dotyczy</li></ol>\n<p>źródło 2., wpłynęło przeprowadzenie reformy walutowej.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>Dane ze źródeł 1. i 2. dowodzą, że ceny produktów przestały spadać</li></ol>\n<p>na świecie i w Polsce w tym samym roku.<br>P<br>F<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>17.<br>18.<br>19.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 19. (0-1)<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>V. Wiek XX.</p>\n<ol><li>Europa i świat między wojnami.</li></ol>\n<p>Społeczeństwo, gospodarka, kultura.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje życie gospodarcze okresu</li></ol>\n<p>międzywojennego i wyjaśnia mechanizm<br>wielkiego kryzysu gospodarczego oraz<br>porównuje sposoby przezwyciężania jego<br>skutków w Stanach Zjednoczonych<br>i w Europie.</p>\n<ol><li>II Rzeczpospolita. Społeczeństwo,</li></ol>\n<p>gospodarka, kultura.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje i ocenia dorobek</li></ol>\n<p>gospodarczy II Rzeczypospolitej.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowe odpowiedzi<br>1 - P<br>2 - F<br>3 - F</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Zdanie | Ocena |<br>| 1. Zarówno źródło 1., jak i 2. świadczą o <strong>nożycach cen</strong>. | <strong>P</strong> |<br>| 2. Na wyjście Polski z kryzysu wpłynęła <strong>reforma walutowa</strong>. | <strong>F</strong> |<br>| 3. Ceny przestały spadać na świecie i w Polsce <strong>w tym samym roku</strong>. | <strong>F</strong> |</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu źródeł</h4>\n<h5>Co to są &quot;nożyce cen&quot;?</h5>\n<p><strong>Nożyce cen</strong> to zjawisko z okresu <strong>Wielkiego Kryzysu (1929-1933)</strong>: na wykresie przedstawione jako <strong>dwie rozchodzące się linie</strong> (jak ostrza nożyc) - ceny produktów rolnych spadają <strong>znacznie szybciej</strong> niż ceny produktów przemysłowych. Rolnik dostaje mało za zboże/mięso, ale musi drogo płacić za maszyny, nawozy, paliwo. To prowadzi do <strong>załamania dochodów wsi</strong> i pogłębia recesję.</p>\n<h5>Analiza źródła 1. (rynki światowe):</h5>\n<p>| Rok | Rolne | Przemysłowe | Różnica |<br>| 1928 | 100 | 100 | 0 |<br>| 1929 | 92 | 107 | 15 pkt |<br>| 1930 | 70 | 90 | 20 pkt |<br>| 1931 | 50 | 67 | 17 pkt |<br>| 1932 | 39 | 55 | 16 pkt |<br>| 1933 | 36 | 52 | 16 pkt |<br>| 1934 | 35 | 49 | 14 pkt |<br>| <strong>1935</strong> | <strong>35</strong> | <strong>49</strong> | <strong>14 pkt</strong> |</p>\n<p>→ <strong>Spadek cen rolnych</strong> z 100 do 35 (-65%), <strong>przemysłowych</strong> z 100 do 49 (-51%). <strong>Rozwarcie nożyc</strong> widoczne od 1929 r.</p>\n<h5>Analiza źródła 2. (Polska):</h5>\n<p>| Rok | Rolne | Przemysłowe | Różnica |<br>| 1928 | 100,0 | 100,0 | 0 |<br>| 1930 | 67,6 | 98,5 | 30,9 pkt |<br>| 1931 | 59,5 | 90,4 | 30,9 pkt |<br>| 1932 | 48,8 | 81,0 | 32,2 pkt |<br>| 1933 | 42,6 | 72,6 | 30,0 pkt |<br>| 1934 | 37,0 | 70,3 | 33,3 pkt |<br>| <strong>1935</strong> | <strong>35,8</strong> | <strong>66,3</strong> | <strong>30,5 pkt</strong> |</p>\n<p>→ Spadek cen rolnych w Polsce z 100 do 35,8 (-64%), przemysłowych z 100 do 66,3 (-34%). <strong>Rozwarcie nożyc cen w Polsce JESZCZE WIĘKSZE</strong> niż w świecie.</p>\n<p>→ <strong>Zdanie 1: PRAWDA</strong> - oba źródła pokazują nożyce cen.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza zdania 2 (reforma walutowa)</h4>\n<p><strong>Polska i Wielki Kryzys (1929-1935):</strong></p>\n<p>Reforma walutowa <strong>Władysława Grabskiego</strong> miała miejsce w <strong>1924 r.</strong> (NIE w czasie kryzysu!):</p>\n<ul><li><strong>Wprowadzenie złotego polskiego</strong> zamiast marki polskiej (rok 1924, miesiąc IV-V).</li><li>Stabilizacja po hiperinflacji.</li></ul>\n<p><strong>To była reforma SPRZED kryzysu</strong>, ratująca II RP po hiperinflacji 1923, a NIE z kryzysu lat 30.</p>\n<p><strong>Polskie wyjście z Wielkiego Kryzysu</strong> (lata 1935-1939) wiązało się NIE z reformą walutową, lecz z:</p>\n<ul><li><strong>Polityką ekonomiczną wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego</strong> (od 1935 r., minister skarbu).</li><li><strong>Budową Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP)</strong> od 1936 r. (Stalowa Wola, Mielec, Sanok, Rzeszów).</li><li><strong>Czteroletni Plan Inwestycyjny</strong> (1936-1940).</li><li>Wzrostem zamówień zbrojeniowych przed wybuchem II wojny.</li></ul>\n<p>→ <strong>Zdanie 2: FAŁSZ</strong> - reforma walutowa Grabskiego była w 1924 r., nie wpłynęła na wyjście z kryzysu 1929-1935. Polska wyszła z kryzysu dzięki polityce Kwiatkowskiego (COP).</p>\n<h4>Sposób 3 - analiza zdania 3 (rok zatrzymania spadku cen)</h4>\n<p><strong>Na świecie (źródło 1.):</strong></p>\n<ul><li>Ceny rolne: 1928→100, 1933→36, <strong>1934→35</strong>, <strong>1935→35</strong>. Spadek <strong>zatrzymuje się w 1934 r.</strong> (stabilizacja na poziomie 35).</li><li>Ceny przemysłowe: 1928→100, <strong>1934→49</strong>, <strong>1935→49</strong>. Spadek <strong>zatrzymuje się w 1934 r.</strong></li></ul>\n<p><strong>W Polsce (źródło 2.):</strong></p>\n<ul><li>Ceny rolne: 1928→100, 1933→42,6, 1934→37,0, <strong>1935→35,8</strong>. Ceny <strong>nadal spadają w 1935 r.</strong> (z 37,0 do 35,8).</li><li>Ceny przemysłowe: 1928→100, 1933→72,6, 1934→70,3, <strong>1935→66,3</strong>. Ceny <strong>nadal spadają w 1935 r.</strong> (z 70,3 do 66,3).</li></ul>\n<p>→ Na świecie spadek zakończył się w <strong>1934 r.</strong>, w Polsce ceny <strong>nadal spadały w 1935 r.</strong> <strong>DWA RÓŻNE LATA</strong>, nie ten sam.</p>\n<p>→ <strong>Zdanie 3: FAŁSZ</strong> - ceny przestały spadać na świecie wcześniej (1934) niż w Polsce (po 1935).</p>\n<h4>Reference historyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Wielki Kryzys (1929-1933):</strong><br>- <strong>24 X 1929</strong> - &quot;czarny czwartek&quot; na giełdzie nowojorskiej (NYSE) → początek kryzysu.<br>- <strong>1929-1933</strong> - szczyt kryzysu; bezrobocie w USA 25%, w Niemczech 30%.<br>- <strong>Skutki polityczne</strong>: Hitler do władzy w Niemczech 1933, New Deal Roosevelta 1933.<br>- <strong>Polska</strong>: spadek produkcji przemysłowej o 41% (1929-1932), bezrobocie 40%, najgłębsza recesja w międzywojniu.<br>- <strong>Wyjście</strong>: lata 1935-1939, polityka Kwiatkowskiego (COP).<br><br>📖 <strong>Reference - reforma walutowa Grabskiego 1924:</strong><br>- <strong>Władysław Grabski</strong> (1874-1938) - premier i minister skarbu II RP (1923-1925).<br>- <strong>Reforma walutowa</strong>: 4 IV 1924 - wprowadzenie <strong>złotego polskiego</strong> (1 zł = 1 800 000 marek polskich); powołanie <strong>Banku Polskiego</strong>.<br>- <strong>Powód reformy</strong>: hiperinflacja 1923 r. (kurs marki polskiej spadł z 1 USD = 41 mp w 1919 r. do 1 USD = 9 250 000 mp w XII 1923).<br>- <strong>Skutki</strong>: stabilizacja waluty, wzrost zaufania, ale chwilowy spadek konkurencyjności eksportu.<br><br>📖 <strong>Reference - COP i polityka Kwiatkowskiego (1935-1939):</strong><br>- <strong>Eugeniusz Kwiatkowski</strong> (1888-1974) - wicepremier, minister skarbu od 1935 r.<br>- <strong>COP (Centralny Okręg Przemysłowy)</strong>: rozpoczęcie 1936 r., obszar między Wisłą a Sanem (Stalowa Wola, Mielec, Rzeszów).<br>- <strong>Cel</strong>: industrializacja, zbrojenia, rozwój zaplecza w głębi kraju (z dala od granic).<br>- <strong>Skutek</strong>: do 1939 r. wzrost produkcji przemysłowej, redukcja bezrobocia.</blockquote>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 19, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za <strong>wszystkie trzy</strong> prawidłowe odpowiedzi: 1 - P; 2 - F; 3 - F<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niepełną LUB błędną LUB brak odpowiedzi<br><br>Klucz nie akceptuje połowicznych zaliczeń - wszystkie trzy zdania muszą być ocenione poprawnie, inaczej 0 pkt.</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędne sformułowania mylą</h4>\n<p>| Zdanie | Ocena | Dlaczego prawda/fałsz | Typowa pułapka |<br>| 1. Nożyce cen w obu źródłach | <strong>P</strong> | Linia produktów rolnych spada szybciej niż przemysłowych → klasyczne nożyce | Nieznajomość pojęcia &quot;nożyce cen&quot; |<br>| 2. Reforma walutowa = wyjście z kryzysu | <strong>F</strong> | Reforma Grabskiego była 1924, NIE w okresie 1929-1935 | Mylenie reformy Grabskiego z polityką COP Kwiatkowskiego |<br>| 3. Ceny przestały spadać w tym samym roku | <strong>F</strong> | Świat: stabilizacja od 1934. Polska: ceny nadal spadają w 1935 | Pobieżne porównanie tabeli - Polska kontynuuje spadek o rok dłużej |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Polska wpadła w kryzys i wyszła z niego później niż świat:</strong> Kryzys w Polsce zaczął się w 1929-1930 (jak w świecie), ale trwał dłużej - do 1935 r., a tempo wyjścia było wolniejsze niż w USA czy Niemczech. Polska była krajem rolniczym, więc nożyce cen szczególnie ją uderzyły.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - reforma Grabskiego (1924) vs reforma walutowa w okresie kryzysu:</strong> W okresie kryzysu 1929-1935 NIE było drugiej reformy walutowej. Polski złoty pozostał stabilny (parytet złota), ale gospodarka cierpiała mimo to. Wyjście wymagało zmiany polityki gospodarczej (COP), nie walutowej.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - czytanie tabel uważnie:</strong> W zdaniu 3. trzeba zauważyć, że źródło 1. (świat) ma stabilizację 1934→1935 (35→35; 49→49), a źródło 2. (Polska) ma dalsze spadki 1934→1935 (37,0→35,8; 70,3→66,3). Pobieżne czytanie prowadzi do błędu.</blockquote>"}]}