{"id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nŻycie wodza, o którym mowa w źródle 1., przypada na okres\nA. przed ustanowieniem republiki w Rzymie.\nB. przed wybuchem I wojny punickiej.\nC. po wyprawie Hannibala na Italię.\nD. po powstaniu Spartakusa.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.1.\n2.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje […] wydarzenia\nz historii powszechnej […]; dostrzega\nzmienność i dynamikę wydarzeń w dziejach\n[…].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależność pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nI. Starożytność.\n3. Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.\nZdający:\n2) charakteryzuje […] ekspansję Aleksandra\nWielkiego.\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nB","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B. przed wybuchem I wojny punickiej.**\n\n## Sposób 1 - datowanie Aleksandra Wielkiego i porównanie z opcjami\n\nZ poprzedniego zadania wiemy, że \"wódz w źródle 1.\" to **Aleksander III Wielki Macedoński**.\n\n**Daty życia Aleksandra:** **356-323 r. p.n.e.** (panowanie 336-323 p.n.e.).\n\nTeraz porównujemy z każdą opcją:\n\n| Opcja | Wydarzenie | Data | Czy Aleksander przed/po? |\n| A | ustanowienie republiki w Rzymie | **509 r. p.n.e.** | Aleksander (356-323) - **PO** ustanowieniu republiki |\n| **B** | **I wojna punicka** | **264-241 r. p.n.e.** | Aleksander zmarł w 323 - **PRZED I wojną punicką** ✓ |\n| C | wyprawa Hannibala na Italię | **218-203 r. p.n.e.** (II wojna punicka) | Aleksander (zm. 323) - **PRZED**, NIE \"po\" |\n| D | powstanie Spartakusa | **73-71 r. p.n.e.** | Aleksander (zm. 323) - **PRZED**, NIE \"po\" |\n\n→ Tylko opcja **B** jest prawdziwa: Aleksander Wielki (zm. **323 p.n.e.**) zmarł **na ponad pół wieku przed wybuchem I wojny punickiej** (264 p.n.e.).\n\n## Sposób 2 - chronologia kanoniczna starożytności\n\n**Linia czasu z reference:**\n\n753 p.n.e. ← założenie Rzymu (legenda)\n509 p.n.e. ← ustanowienie republiki rzymskiej (wypędzenie Tarkwiniusza Pysznego)\n490 p.n.e. ← bitwa pod Maratonem\n480 p.n.e. ← Termopile, Salamina\n356-323 p.n.e. ← ALEKSANDER WIELKI\n264-241 p.n.e. ← I wojna punicka (B) - Aleksander już 60 lat nie żyje\n218-203 p.n.e. ← II wojna punicka (Hannibal)\n149-146 p.n.e. ← III wojna punicka, zburzenie Kartaginy\n73-71 p.n.e. ← powstanie Spartakusa\n44 p.n.e. ← śmierć Cezara\n27 p.n.e. ← początek pryncypatu (Oktawian August)\n\nAleksander zmarł **w 323 r. p.n.e.** Republika rzymska była już ustanowiona od ok. 186 lat (509 p.n.e.). Ale I wojna punicka wybuchła dopiero **59 lat po jego śmierci** (264 p.n.e.) - Aleksander żył **przed** nią.\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Reference - kluczowe daty starożytności:**\n> - **509 p.n.e.** - ustanowienie republiki w Rzymie (wypędzenie Tarkwiniusza Pysznego)\n> - **356-323 p.n.e.** - Aleksander Wielki Macedoński\n> - **264-241 p.n.e.** - I wojna punicka (Rzym vs Kartagina), zwycięstwo Rzymu\n> - **218-203 p.n.e.** - II wojna punicka, **wyprawa Hannibala na Italię** (przejście przez Alpy 218 p.n.e.), bitwa pod Cannae 216 p.n.e., bitwa pod Zamą 202 p.n.e.\n> - **149-146 p.n.e.** - III wojna punicka, zburzenie Kartaginy\n> - **73-71 p.n.e.** - powstanie niewolników pod wodzą Spartakusa\n>\n> **Kluczowy schemat:** Aleksander = IV w. p.n.e.; wojny punickie = III-II w. p.n.e.; Spartakus = I w. p.n.e.\n\n## Klucz CKE - schemat punktowania\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za zaznaczenie odpowiedzi **B**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną LUB brak odpowiedzi\n>\n> Klucz wskazuje uzasadnienie: Aleksander Wielki **356-323 p.n.e.**, I wojna punicka **264-241 p.n.e.** → Aleksander przed I wojną punicką.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wydarzenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | przed ustanowieniem republiki w Rzymie (509 p.n.e.) | Aleksander żył **PO** 509 r. p.n.e. (urodził się 153 lata później). | Mylenie republiki rzymskiej z królestwem rzymskim (753-509). |\n| **B** | **przed I wojną punicką (264-241 p.n.e.)** | **POPRAWNA - Aleksander zmarł 323 p.n.e., 59 lat przed I wojną punicką.** | - |\n| C | po wyprawie Hannibala na Italię (218-203 p.n.e.) | Aleksander zmarł 323 - **przed** Hannibalem, NIE po. | Błąd kierunku osi czasu - \"po\" zamiast \"przed\". |\n| D | po powstaniu Spartakusa (73-71 p.n.e.) | Spartakus to I w. p.n.e., 250 lat **po** śmierci Aleksandra. | Pomylenie postaci legendarnych - wszystko \"starożytne\" mylone razem. |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga - kierunek osi czasu p.n.e.:** Liczby p.n.e. **maleją** w stronę współczesności. **509 p.n.e. > 356 p.n.e. > 264 p.n.e. > 73 p.n.e.** - czyli 509 p.n.e. jest **wcześniej** niż 356 p.n.e. Aleksander urodził się w 356 - czyli **po** 509 (po ustanowieniu republiki).\n\n> ⚠️ **Uwaga - wojny punickie to III-II w. p.n.e., NIE czasy Aleksandra:** Karta-gina była rywalem Rzymu, nie Macedonii. Aleksander nie miał kontaktu z Kartaginą.\n\n> ⚠️ **Uwaga - Spartakus to schyłek republiki rzymskiej (I w. p.n.e.):** Powstanie niewolników 73-71 p.n.e., zaledwie ćwierć wieku przed śmiercią Cezara (44 p.n.e.) i końcem republiki.","image":"img/historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 2.2. (0-1)<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Życie wodza, o którym mowa w źródle 1., przypada na okres<br>A. przed ustanowieniem republiki w Rzymie.<br>B. przed wybuchem I wojny punickiej.<br>C. po wyprawie Hannibala na Italię.<br>D. po powstaniu Spartakusa.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>1.<br>2.1.<br>2.2.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 2.2. (0-1)<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje […] wydarzenia<br>z historii powszechnej […]; dostrzega<br>zmienność i dynamikę wydarzeń w dziejach<br>[…].<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależność pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego […].<br>I. Starożytność.</p>\n<ol><li>Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje […] ekspansję Aleksandra</li></ol>\n<p>Wielkiego.</p>\n<ol><li>charakteryzuje ekspansję rzymską […].</li></ol>\n<p>Schemat punktowania<br>1 p. - za prawidłową odpowiedź.<br>0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowa odpowiedź<br>B</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B. przed wybuchem I wojny punickiej.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - datowanie Aleksandra Wielkiego i porównanie z opcjami</h4>\n<p>Z poprzedniego zadania wiemy, że &quot;wódz w źródle 1.&quot; to <strong>Aleksander III Wielki Macedoński</strong>.</p>\n<p><strong>Daty życia Aleksandra:</strong> <strong>356-323 r. p.n.e.</strong> (panowanie 336-323 p.n.e.).</p>\n<p>Teraz porównujemy z każdą opcją:</p>\n<p>| Opcja | Wydarzenie | Data | Czy Aleksander przed/po? |<br>| A | ustanowienie republiki w Rzymie | <strong>509 r. p.n.e.</strong> | Aleksander (356-323) - <strong>PO</strong> ustanowieniu republiki |<br>| <strong>B</strong> | <strong>I wojna punicka</strong> | <strong>264-241 r. p.n.e.</strong> | Aleksander zmarł w 323 - <strong>PRZED I wojną punicką</strong> ✓ |<br>| C | wyprawa Hannibala na Italię | <strong>218-203 r. p.n.e.</strong> (II wojna punicka) | Aleksander (zm. 323) - <strong>PRZED</strong>, NIE &quot;po&quot; |<br>| D | powstanie Spartakusa | <strong>73-71 r. p.n.e.</strong> | Aleksander (zm. 323) - <strong>PRZED</strong>, NIE &quot;po&quot; |</p>\n<p>→ Tylko opcja <strong>B</strong> jest prawdziwa: Aleksander Wielki (zm. <strong>323 p.n.e.</strong>) zmarł <strong>na ponad pół wieku przed wybuchem I wojny punickiej</strong> (264 p.n.e.).</p>\n<h4>Sposób 2 - chronologia kanoniczna starożytności</h4>\n<p><strong>Linia czasu z reference:</strong></p>\n<p>753 p.n.e. ← założenie Rzymu (legenda)<br>509 p.n.e. ← ustanowienie republiki rzymskiej (wypędzenie Tarkwiniusza Pysznego)<br>490 p.n.e. ← bitwa pod Maratonem<br>480 p.n.e. ← Termopile, Salamina<br>356-323 p.n.e. ← ALEKSANDER WIELKI<br>264-241 p.n.e. ← I wojna punicka (B) - Aleksander już 60 lat nie żyje<br>218-203 p.n.e. ← II wojna punicka (Hannibal)<br>149-146 p.n.e. ← III wojna punicka, zburzenie Kartaginy<br>73-71 p.n.e. ← powstanie Spartakusa<br>44 p.n.e. ← śmierć Cezara<br>27 p.n.e. ← początek pryncypatu (Oktawian August)</p>\n<p>Aleksander zmarł <strong>w 323 r. p.n.e.</strong> Republika rzymska była już ustanowiona od ok. 186 lat (509 p.n.e.). Ale I wojna punicka wybuchła dopiero <strong>59 lat po jego śmierci</strong> (264 p.n.e.) - Aleksander żył <strong>przed</strong> nią.</p>\n<h4>Reference historyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - kluczowe daty starożytności:</strong><br>- <strong>509 p.n.e.</strong> - ustanowienie republiki w Rzymie (wypędzenie Tarkwiniusza Pysznego)<br>- <strong>356-323 p.n.e.</strong> - Aleksander Wielki Macedoński<br>- <strong>264-241 p.n.e.</strong> - I wojna punicka (Rzym vs Kartagina), zwycięstwo Rzymu<br>- <strong>218-203 p.n.e.</strong> - II wojna punicka, <strong>wyprawa Hannibala na Italię</strong> (przejście przez Alpy 218 p.n.e.), bitwa pod Cannae 216 p.n.e., bitwa pod Zamą 202 p.n.e.<br>- <strong>149-146 p.n.e.</strong> - III wojna punicka, zburzenie Kartaginy<br>- <strong>73-71 p.n.e.</strong> - powstanie niewolników pod wodzą Spartakusa<br><br><strong>Kluczowy schemat:</strong> Aleksander = IV w. p.n.e.; wojny punickie = III-II w. p.n.e.; Spartakus = I w. p.n.e.</blockquote>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 2.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za zaznaczenie odpowiedzi <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź błędną LUB brak odpowiedzi<br><br>Klucz wskazuje uzasadnienie: Aleksander Wielki <strong>356-323 p.n.e.</strong>, I wojna punicka <strong>264-241 p.n.e.</strong> → Aleksander przed I wojną punicką.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Wydarzenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | przed ustanowieniem republiki w Rzymie (509 p.n.e.) | Aleksander żył <strong>PO</strong> 509 r. p.n.e. (urodził się 153 lata później). | Mylenie republiki rzymskiej z królestwem rzymskim (753-509). |<br>| <strong>B</strong> | <strong>przed I wojną punicką (264-241 p.n.e.)</strong> | <strong>POPRAWNA - Aleksander zmarł 323 p.n.e., 59 lat przed I wojną punicką.</strong> | - |<br>| C | po wyprawie Hannibala na Italię (218-203 p.n.e.) | Aleksander zmarł 323 - <strong>przed</strong> Hannibalem, NIE po. | Błąd kierunku osi czasu - &quot;po&quot; zamiast &quot;przed&quot;. |<br>| D | po powstaniu Spartakusa (73-71 p.n.e.) | Spartakus to I w. p.n.e., 250 lat <strong>po</strong> śmierci Aleksandra. | Pomylenie postaci legendarnych - wszystko &quot;starożytne&quot; mylone razem. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - kierunek osi czasu p.n.e.:</strong> Liczby p.n.e. <strong>maleją</strong> w stronę współczesności. <strong>509 p.n.e. &gt; 356 p.n.e. &gt; 264 p.n.e. &gt; 73 p.n.e.</strong> - czyli 509 p.n.e. jest <strong>wcześniej</strong> niż 356 p.n.e. Aleksander urodził się w 356 - czyli <strong>po</strong> 509 (po ustanowieniu republiki).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - wojny punickie to III-II w. p.n.e., NIE czasy Aleksandra:</strong> Karta-gina była rywalem Rzymu, nie Macedonii. Aleksander nie miał kontaktu z Kartaginą.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Spartakus to schyłek republiki rzymskiej (I w. p.n.e.):</strong> Powstanie niewolników 73-71 p.n.e., zaledwie ćwierć wieku przed śmiercią Cezara (44 p.n.e.) i końcem republiki.</blockquote>"}]}