{"id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nGuernica, obraz z 1937 r.\nhttps://www.art.com\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nZaprezentowany obraz jest charakterystyczny dla sztuki\nA. impresjonizmu.\nB. realizmu.\nC. kubizmu.\nD. symbolizmu.\nMHI_1R","answer":"C","answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nV. Wiek XX.\n3. Europa i świat między wojnami.\nSpołeczeństwo, gospodarka, kultura.\nZdający:\n3) rozpoznaje dorobek kulturowy okresu\nmiędzywojennego.\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nC","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C. kubizmu.**\n\n## Sposób 1 - analiza stylu obrazu\n\nObraz **Guernica** Pabla Picassa (1937) prezentuje wszystkie kanoniczne cechy **kubizmu**:\n\n1. **Geometryzacja form** - postacie ludzi, koni i byka przedstawione jako kanciaste, geometryczne kształty (trójkąty, prostokąty).\n2. **Fragmentaryzacja przestrzeni** - przedmioty i postacie \"rozłożone\" na płaszczyznę, jakby pokazane z wielu perspektyw jednocześnie.\n3. **Deformacja postaci** - twarze ujęte naraz z profilu i en face (jednoczesne perspektywy = kanon kubistyczny).\n4. **Ograniczona paleta** - czerń, biel, szarość (charakterystyczne dla **kubizmu analitycznego**).\n5. **Płaszczyznowość** - brak iluzji głębi trójwymiarowej; zaprzeczenie renesansowej perspektywie linearnej.\n\n→ Wszystkie te cechy = **kubizm** (Picasso był jednym z twórców tego kierunku).\n\n## Sposób 2 - kontekst historyczny obrazu\n\n**Guernica** powstała w **1937 r.** jako reakcja na **bombardowanie miasta Guernica** (Kraj Basków, Hiszpania) **26 IV 1937 r.** przez niemiecką **Legion Condor** wspierający gen. Francisco Franco w **wojnie domowej w Hiszpanii (1936-1939)**.\n\n- **Zamówienie**: Rząd Republiki Hiszpańskiej zamówił obraz na Wystawę Światową w Paryżu (1937).\n- **Cel**: piętnowanie barbarzyństwa wojny i bombardowań ludności cywilnej.\n- **Format**: monumentalny, 3,49 × 7,77 m, obecnie w Muzeum Królowej Zofii w Madrycie.\n- **Treść**: rozdarte ciała kobiet, zwierząt, krzyk; lampa-oko nad sceną jako symbol wszechwidzącej obserwacji lub bezdusznego światła.\n\nObraz jest **kanonicznym przykładem kubizmu syntetycznego** z elementami **ekspresjonizmu** (gesty rozpaczy, dramatyzm).\n\n## Sposób 3 - porównanie wszystkich kierunków artystycznych\n\n| Kierunek | Cechy charakterystyczne | Przedstawiciele | Czy pasuje do *Guernicy*? |\n| **A. Impresjonizm** | uchwycenie wrażenia chwili, plener, plamy światła, kolorystyka | Monet, Renoir, Degas | **NIE** - impresjonizm to migotliwa rzeczywistość w plamach świetlnych, NIE geometryzacja |\n| **B. Realizm** | wierne odtwarzanie rzeczywistości, naturalne kształty | Courbet, Repin, Wyspiański (młodzieńcze) | **NIE** - realizm = oddanie rzeczywistości jak najwierniej; *Guernica* deformuje |\n| **C. Kubizm** | **geometryzacja, fragmentaryzacja, wiele perspektyw naraz** | **Picasso, Braque**, Gris, Léger | **TAK** - wszystkie cechy się zgadzają ✓ |\n| **D. Symbolizm** | metafora, alegoria, mistycyzm, idealizacja | Malczewski, Wyspiański, Klimt | NIE - symbolizm to nastrojowość i alegoria, NIE deformacja geometryczna |\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Reference - Kubizm (ok. 1907-1920):**\n> - **Założyciele**: **Pablo Picasso** (1881-1973) + **Georges Braque** (1882-1963), początek od *Panien z Awinionu* Picassa (1907).\n> - **Inspiracja**: rzeźba afrykańska (maski), Paul Cézanne (\"świat jako stożek, kula, walec\").\n> - **Etapy**:\n> - **Kubizm analityczny** (1909-1912) - rozkład formy na fasety, monochromatyczna paleta.\n> - **Kubizm syntetyczny** (1912-1914) - kolaż, papier wyklejany (papier collé), powrót koloru.\n> - **Cechy**: fragmentaryzacja, jednoczesne ujęcia różnych perspektyw, deformacja, geometryzacja.\n> - **Wpływ**: futuryzm, dadaizm, konstruktywizm, surrealizm - wszystkie awangardy XX w. inspirowały się kubizmem.\n>\n> 📖 **Reference - Pablo Picasso (1881-1973):**\n> - Hiszpański malarz, rzeźbiarz, grafik; aktywny od ok. 1900 do śmierci.\n> - **Okres niebieski** (1901-1904) - melancholijne sceny biedaków.\n> - **Okres różowy** (1904-1906) - cyrkowcy, harlequiny.\n> - **Kubizm** (1907-1920) - *Panny z Awinionu* (1907), *Portret Ambroise'a Vollarda* (1910).\n> - ***Guernica*** (1937) - szczyt politycznego zaangażowania.\n> - Późniejsze cykle: rzeźba, ceramika, malarstwo pop.\n>\n> 📖 **Reference - Kierunki w sztuce XIX/XX w.:**\n> - **Impresjonizm** (ok. 1870-1900): Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Camille Pissarro.\n> - **Realizm** (ok. 1850-1900): Gustave Courbet, Iliá Riepin, Aleksander Gierymski.\n> - **Symbolizm** (ok. 1890-1910): Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański, Arnold Böcklin, Gustav Klimt.\n> - **Ekspresjonizm** (ok. 1905-1930): Edvard Munch (*Krzyk* 1893), grupa Die Brücke, Der Blaue Reiter.\n> - **Kubizm** (1907-1920): Picasso, Braque, Gris, Léger.\n> - **Futuryzm** (1909-1916): Marinetti, Boccioni.\n> - **Surrealizm** (1924-1945): Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst.\n\n## Klucz CKE - schemat punktowania\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 21, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za zaznaczenie odpowiedzi **C (kubizm)**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną LUB brak odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Kierunek | Cechy | Dlaczego błędna w kontekście *Guernicy* |\n| A | impresjonizm | uchwycenie wrażenia, plener, plamy światła, palety kolorystyczne | *Guernica* jest cz-b, geometryczna, statyczna - antypod impresjonizmu |\n| B | realizm | wierne oddanie rzeczywistości | *Guernica* jest deformująca, nie-realistyczna |\n| **C** | **kubizm** | **geometryzacja, fragmentaryzacja, wiele perspektyw** | **POPRAWNA - kanon kubizmu Picassa** |\n| D | symbolizm | metafora, alegoria, mistycyzm | *Guernica* ma elementy symboliczne (lampa-oko), ale dominuje forma kubistyczna |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga - *Guernica* ma także elementy ekspresjonizmu:** Dramatyczne gesty, krzyk, deformacja twarzy w bólu - to elementy ekspresjonistyczne. Ale **forma geometryczna** jest dominująca → kubizm. Klucz CKE wskazuje jednoznacznie **kubizm** jako odpowiedź.\n\n> ⚠️ **Uwaga - Picasso przez całe życie eksperymentował:** Nie każdy obraz Picassa to kubizm! Okres niebieski, różowy, klasycyzm po 1918, prymitywizm - Picasso miał wiele faz. Ale *Guernica* z 1937 r. = kubizm syntetyczny z elementami ekspresjonizmu.\n\n> ⚠️ **Uwaga - bombardowanie Guerniki to pierwszy masowy nalot terrorystyczny na ludność cywilną:** 26 IV 1937 niemiecka Legion Condor zniszczyła centrum baskijskiego miasta (ok. 1500 ofiar). Reakcja na to wydarzenie ukształtowała ikonografię XX w. - Picasso odpowiedział obrazem, który stał się symbolem antywojennym.","image":"img/historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 21. (0-1)<br>Guernica, obraz z 1937 r.<br>https://www.art.com<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Zaprezentowany obraz jest charakterystyczny dla sztuki<br>A. impresjonizmu.<br>B. realizmu.<br>C. kubizmu.<br>D. symbolizmu.<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-1)<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>V. Wiek XX.</p>\n<ol><li>Europa i świat między wojnami.</li></ol>\n<p>Społeczeństwo, gospodarka, kultura.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>rozpoznaje dorobek kulturowy okresu</li></ol>\n<p>międzywojennego.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za prawidłową odpowiedź.<br>0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowa odpowiedź<br>C</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. kubizmu.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza stylu obrazu</h4>\n<p>Obraz <strong>Guernica</strong> Pabla Picassa (1937) prezentuje wszystkie kanoniczne cechy <strong>kubizmu</strong>:</p>\n<ol><li><strong>Geometryzacja form</strong> - postacie ludzi, koni i byka przedstawione jako kanciaste, geometryczne kształty (trójkąty, prostokąty).</li><li><strong>Fragmentaryzacja przestrzeni</strong> - przedmioty i postacie &quot;rozłożone&quot; na płaszczyznę, jakby pokazane z wielu perspektyw jednocześnie.</li><li><strong>Deformacja postaci</strong> - twarze ujęte naraz z profilu i en face (jednoczesne perspektywy = kanon kubistyczny).</li><li><strong>Ograniczona paleta</strong> - czerń, biel, szarość (charakterystyczne dla <strong>kubizmu analitycznego</strong>).</li><li><strong>Płaszczyznowość</strong> - brak iluzji głębi trójwymiarowej; zaprzeczenie renesansowej perspektywie linearnej.</li></ol>\n<p>→ Wszystkie te cechy = <strong>kubizm</strong> (Picasso był jednym z twórców tego kierunku).</p>\n<h4>Sposób 2 - kontekst historyczny obrazu</h4>\n<p><strong>Guernica</strong> powstała w <strong>1937 r.</strong> jako reakcja na <strong>bombardowanie miasta Guernica</strong> (Kraj Basków, Hiszpania) <strong>26 IV 1937 r.</strong> przez niemiecką <strong>Legion Condor</strong> wspierający gen. Francisco Franco w <strong>wojnie domowej w Hiszpanii (1936-1939)</strong>.</p>\n<ul><li><strong>Zamówienie</strong>: Rząd Republiki Hiszpańskiej zamówił obraz na Wystawę Światową w Paryżu (1937).</li><li><strong>Cel</strong>: piętnowanie barbarzyństwa wojny i bombardowań ludności cywilnej.</li><li><strong>Format</strong>: monumentalny, 3,49 × 7,77 m, obecnie w Muzeum Królowej Zofii w Madrycie.</li><li><strong>Treść</strong>: rozdarte ciała kobiet, zwierząt, krzyk; lampa-oko nad sceną jako symbol wszechwidzącej obserwacji lub bezdusznego światła.</li></ul>\n<p>Obraz jest <strong>kanonicznym przykładem kubizmu syntetycznego</strong> z elementami <strong>ekspresjonizmu</strong> (gesty rozpaczy, dramatyzm).</p>\n<h4>Sposób 3 - porównanie wszystkich kierunków artystycznych</h4>\n<p>| Kierunek | Cechy charakterystyczne | Przedstawiciele | Czy pasuje do <em>Guernicy</em>? |<br>| <strong>A. Impresjonizm</strong> | uchwycenie wrażenia chwili, plener, plamy światła, kolorystyka | Monet, Renoir, Degas | <strong>NIE</strong> - impresjonizm to migotliwa rzeczywistość w plamach świetlnych, NIE geometryzacja |<br>| <strong>B. Realizm</strong> | wierne odtwarzanie rzeczywistości, naturalne kształty | Courbet, Repin, Wyspiański (młodzieńcze) | <strong>NIE</strong> - realizm = oddanie rzeczywistości jak najwierniej; <em>Guernica</em> deformuje |<br>| <strong>C. Kubizm</strong> | <strong>geometryzacja, fragmentaryzacja, wiele perspektyw naraz</strong> | <strong>Picasso, Braque</strong>, Gris, Léger | <strong>TAK</strong> - wszystkie cechy się zgadzają ✓ |<br>| <strong>D. Symbolizm</strong> | metafora, alegoria, mistycyzm, idealizacja | Malczewski, Wyspiański, Klimt | NIE - symbolizm to nastrojowość i alegoria, NIE deformacja geometryczna |</p>\n<h4>Reference historyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Kubizm (ok. 1907-1920):</strong><br>- <strong>Założyciele</strong>: <strong>Pablo Picasso</strong> (1881-1973) + <strong>Georges Braque</strong> (1882-1963), początek od <em>Panien z Awinionu</em> Picassa (1907).<br>- <strong>Inspiracja</strong>: rzeźba afrykańska (maski), Paul Cézanne (&quot;świat jako stożek, kula, walec&quot;).<br>- <strong>Etapy</strong>:<br>- <strong>Kubizm analityczny</strong> (1909-1912) - rozkład formy na fasety, monochromatyczna paleta.<br>- <strong>Kubizm syntetyczny</strong> (1912-1914) - kolaż, papier wyklejany (papier collé), powrót koloru.<br>- <strong>Cechy</strong>: fragmentaryzacja, jednoczesne ujęcia różnych perspektyw, deformacja, geometryzacja.<br>- <strong>Wpływ</strong>: futuryzm, dadaizm, konstruktywizm, surrealizm - wszystkie awangardy XX w. inspirowały się kubizmem.<br><br>📖 <strong>Reference - Pablo Picasso (1881-1973):</strong><br>- Hiszpański malarz, rzeźbiarz, grafik; aktywny od ok. 1900 do śmierci.<br>- <strong>Okres niebieski</strong> (1901-1904) - melancholijne sceny biedaków.<br>- <strong>Okres różowy</strong> (1904-1906) - cyrkowcy, harlequiny.<br>- <strong>Kubizm</strong> (1907-1920) - <em>Panny z Awinionu</em> (1907), <em>Portret Ambroise&#x27;a Vollarda</em> (1910).<br>- <strong><em>Guernica</strong></em> (1937) - szczyt politycznego zaangażowania.<br>- Późniejsze cykle: rzeźba, ceramika, malarstwo pop.<br><br>📖 <strong>Reference - Kierunki w sztuce XIX/XX w.:</strong><br>- <strong>Impresjonizm</strong> (ok. 1870-1900): Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Camille Pissarro.<br>- <strong>Realizm</strong> (ok. 1850-1900): Gustave Courbet, Iliá Riepin, Aleksander Gierymski.<br>- <strong>Symbolizm</strong> (ok. 1890-1910): Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański, Arnold Böcklin, Gustav Klimt.<br>- <strong>Ekspresjonizm</strong> (ok. 1905-1930): Edvard Munch (<em>Krzyk</em> 1893), grupa Die Brücke, Der Blaue Reiter.<br>- <strong>Kubizm</strong> (1907-1920): Picasso, Braque, Gris, Léger.<br>- <strong>Futuryzm</strong> (1909-1916): Marinetti, Boccioni.<br>- <strong>Surrealizm</strong> (1924-1945): Salvador Dalí, René Magritte, Max Ernst.</blockquote>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 21, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za zaznaczenie odpowiedzi <strong>C (kubizm)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź błędną LUB brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Kierunek | Cechy | Dlaczego błędna w kontekście <em>Guernicy</em> |<br>| A | impresjonizm | uchwycenie wrażenia, plener, plamy światła, palety kolorystyczne | <em>Guernica</em> jest cz-b, geometryczna, statyczna - antypod impresjonizmu |<br>| B | realizm | wierne oddanie rzeczywistości | <em>Guernica</em> jest deformująca, nie-realistyczna |<br>| <strong>C</strong> | <strong>kubizm</strong> | <strong>geometryzacja, fragmentaryzacja, wiele perspektyw</strong> | <strong>POPRAWNA - kanon kubizmu Picassa</strong> |<br>| D | symbolizm | metafora, alegoria, mistycyzm | <em>Guernica</em> ma elementy symboliczne (lampa-oko), ale dominuje forma kubistyczna |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - <em>Guernica</em> ma także elementy ekspresjonizmu:</strong> Dramatyczne gesty, krzyk, deformacja twarzy w bólu - to elementy ekspresjonistyczne. Ale <strong>forma geometryczna</strong> jest dominująca → kubizm. Klucz CKE wskazuje jednoznacznie <strong>kubizm</strong> jako odpowiedź.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Picasso przez całe życie eksperymentował:</strong> Nie każdy obraz Picassa to kubizm! Okres niebieski, różowy, klasycyzm po 1918, prymitywizm - Picasso miał wiele faz. Ale <em>Guernica</em> z 1937 r. = kubizm syntetyczny z elementami ekspresjonizmu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - bombardowanie Guerniki to pierwszy masowy nalot terrorystyczny na ludność cywilną:</strong> 26 IV 1937 niemiecka Legion Condor zniszczyła centrum baskijskiego miasta (ok. 1500 ofiar). Reakcja na to wydarzenie ukształtowała ikonografię XX w. - Picasso odpowiedział obrazem, który stał się symbolem antywojennym.</blockquote>"}]}