{"id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego wydarzenia. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nII. Średniowiecze.\n3. Europa w okresie krucjat.\nZdający:\n2) charakteryzuje polityczne, społeczno-\ngospodarcze i religijne uwarunkowania\noraz ocenia skutki wypraw krzyżowych do\nZiemi Świętej […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nTekst dotyczy zdobycia Konstantynopola przez krzyżowców (IV krucjata) natomiast plan\nprzedstawia bitwę o Jerozolimę z okresu I krucjaty (1099), świadczą o tym m.in. nazwy\nobiektów umieszczone na planie oraz nazwiska przywódców.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Rozstrzygnięcie:** **Nie** - oba źródła NIE dotyczą tego samego wydarzenia.\n\n**Uzasadnienie:** **Źródło 1.** opisuje **IV krucjatę (1202-1204)** i zdobycie **Konstantynopola** (zamiast Egiptu, jak pierwotnie planowano). **Źródło 2.** to plan **bitwy o Jerozolimę z 1099 r.** (I krucjata), o czym świadczą m.in.: nazwy świętych miejsc chrześcijańskich (Kościół św. Grobu, Wieża Dawida), nazwy meczetów (Kopuła na Skale, Al-Aksa) oraz nazwiska przywódców I krucjaty: **Gotfryd de Bouillon**, **Rajmund (de Saint Gilles)**, Normanowie.\n\n## Sposób 1 - analiza źródła 1.\n\n> *\"Wyprawa jednak zamiast do Egiptu skierowała się pod Konstantynopol. Ten nieoczekiwany zwrot został wywołany zjawieniem się [syna cesarza] bizantyńskiego, Aleksego [ ]. W zamian za wypędzenie nieprawego cesarza, zobowiązał się [ ] uznać papieża głową Kościoła [ ]. Krzyżowcy stanęli więc pod Konstantynopolem.\"*\n\n→ **Wskazówki kluczowe:**\n1. **\"Wyprawa zamiast do Egiptu skierowała się pod Konstantynopol\"** - to charakterystyczne dla **IV krucjaty (1202-1204)**.\n2. **\"Aleksy\"** - Aleksy IV Angelos, syn obalonego cesarza Izaaka II.\n3. **\"Uznać papieża głową Kościoła\"** - czyli zerwanie ze schizmą wschodnią z 1054 r. i uznanie supremacji papieża rzymskiego.\n4. **Konstantynopol** zdobyty przez krzyżowców 12-13 IV 1204 r. → **Cesarstwo Łacińskie** (1204-1261).\n\n→ Źródło 1. = **IV krucjata, zdobycie Konstantynopola w 1204 r.**\n\n## Sposób 2 - analiza źródła 2. (planu bitwy)\n\nNa planie widoczne **kluczowe elementy charakterystyczne dla Jerozolimy**, NIE Konstantynopola:\n\n**Bramy Jerozolimy:**\n- Brama Damasceńska\n- Brama Jaffska\n- Brama Sjońska\n- Złota Brama\n- Brama Jozafata\n\n**Obiekty wewnątrz murów:**\n- **Kościół św. Grobu** (Bazylika Grobu Pańskiego) - najświętsze miejsce chrześcijaństwa\n- **Meczet Kopuła na Skale** - żydowskie/muzułmańskie sanktuarium na Wzgórzu Świątynnym\n- **Meczet Al-Aksa** - trzeci najświętszy meczet islamu\n- **Wieża Dawida**\n- **Góra Syjon, Góra Oliwna, Ogród Getsemani** - biblijne miejsca z Jezuso wym życiem\n\n**Przywódcy ataku** (oznaczeni strzałkami):\n- **Gotfryd de Bouillon** - od północy\n- **Normanowie** (pod wodzą Boemunda lub Tankreda) - od północnego zachodu\n- **Rajmund St. Gilles** (Rajmund IV de Saint-Gilles) - od południa\n\n→ To **wszystko** są przywódcy **I krucjaty (1096-1099)**:\n- **Gotfryd z Bouillon** - kanoniczny zdobywca Jerozolimy 15 VII 1099, pierwszy łaciński \"obrońca Grobu Świętego\".\n- **Rajmund IV de Saint-Gilles** - hrabia Tuluzy, najstarszy z przywódców I krucjaty.\n- **Normanowie** (Boemund z Tarentu, Tankred) - z południa Italii.\n\n→ Źródło 2. = **bitwa o Jerozolimę 15 VII 1099 r., I krucjata**.\n\n## Sposób 3 - porównanie krucjat\n\n| Krucjata | Lata | Cel | Wynik |\n| **I** | **1096-1099** | wyzwolenie **Jerozolimy** | zdobycie Jerozolimy 15 VII 1099, utworzenie Królestwa Jerozolimskiego |\n| II | 1147-1149 | obrona Edessy | klęska |\n| III | 1189-1192 | odzyskanie Jerozolimy (po Saladynie 1187) | częściowy sukces, traktat z Saladynem |\n| **IV** | **1202-1204** | Egipt → **Konstantynopol** | zdobycie Konstantynopola, **Cesarstwo Łacińskie** (1204-1261) |\n| V-VIII | 1217-1291 | różne - Egipt, Tunis, Akka | klęski; 1291 - utrata ostatniej twierdzy łacińskiej (Akka) |\n\n→ I krucjata → Jerozolima 1099. IV krucjata → Konstantynopol 1204. **Różnica ponad 100 lat.**\n\n## Reference historyczny\n\n> 📖 **Reference - I krucjata (1096-1099):**\n> - Wezwana przez papieża **Urbana II** na soborze w **Clermont 1095 r.** (\"Deus lo vult\").\n> - Przywódcy: **Gotfryd z Bouillon**, jego brat **Baldwin z Boulogne**, **Rajmund IV z Tuluzy**, **Boemund z Tarentu**, **Tankred**, **Hugo z Vermandois**.\n> - **Etap 1**: krucjata ludowa Piotra Pustelnika (1096) - rozbita w Anatolii.\n> - **Etap 2**: krucjata rycerska - Antiochia 1098 (Boemund), Jerozolima **15 VII 1099** (Gotfryd).\n> - Skutki: utworzenie **Królestwa Jerozolimskiego** (1099-1291) + Hrabstwa Edessy, Trypolisu, Księstwa Antiochii.\n>\n> 📖 **Reference - IV krucjata (1202-1204):**\n> - Inicjowana przez papieża **Innocentego III**.\n> - Cel pierwotny: **Egipt** (Aleksandria) jako baza do odbicia Jerozolimy.\n> - Wenecja (doża **Enrico Dandolo**) sfinansowała wyprawę w zamian za pomoc militarną.\n> - **1202**: zdobycie chrześcijańskiego **Zara** dla Wenecji.\n> - **1203-1204**: oblężenie i **zdobycie Konstantynopola** (12-13 IV 1204).\n> - Skutki: **Cesarstwo Łacińskie** (1204-1261), pogłębienie schizmy między Rzymem a Konstantynopolem, plądrowanie miasta (zniszczenie wielu zabytków).\n>\n> 📖 **Reference - Aleksy IV Angelos:**\n> Syn obalonego cesarza Izaaka II Angelosa. Przybył do Wenecji ok. 1201 r., obiecując krzyżowcom pieniądze i unię kościelną w zamian za przywrócenie ojca na tron. Krzyżowcy zaakceptowali - to przesądziło o skierowaniu wyprawy na Konstantynopol.\n\n## Klucz CKE - schemat punktowania\n\n> 📋 **Klucz CKE (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **prawidłowe rozstrzygnięcie (\"Nie\")** **WRAZ Z** uzasadnieniem odwołującym się do **OBU źródeł**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną LUB błędną LUB brak odpowiedzi\n>\n> **Wymagane elementy uzasadnienia:**\n> 1. **Tekst (źródło 1.)** → **IV krucjata / zdobycie Konstantynopola (1204)**\n> 2. **Plan (źródło 2.)** → **I krucjata / bitwa o Jerozolimę (1099)** - argumenty: nazwy obiektów chrześcijańskich i muzułmańskich w Jerozolimie, nazwiska przywódców (Gotfryd de Bouillon, Rajmund St. Gilles)\n> 3. **Wniosek**: różne wydarzenia, oddalone w czasie o ponad 100 lat\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga - IV krucjata to wstyd dla chrześcijaństwa:** Skierowanie krucjaty na CHRZEŚCIJAŃSKI Konstantynopol (zamiast na muzułmański Egipt) było skandalem. Papież Innocenty III ekskomunikował uczestników, ale przyjął to, gdy stworzono Cesarstwo Łacińskie (1204).\n\n> ⚠️ **Uwaga - Jerozolima vs Konstantynopol:** To dwa różne miasta na różnych kontynentach. Jerozolima - Bliski Wschód (Palestyna), święte miasto trzech religii; Konstantynopol - pomost Europa-Azja, stolica Bizancjum.\n\n> ⚠️ **Uwaga - kanonem przywódców I krucjaty są:** Gotfryd, Boemund, Rajmund, Tankred. Pojawienie się któregokolwiek z tych nazwisk = sygnał I krucjaty (1096-1099).","image":"img/historia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy oba źródła dotyczą tego samego wydarzenia. Odpowiedź uzasadnij.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego […].<br>II. Średniowiecze.</p>\n<ol><li>Europa w okresie krucjat.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje polityczne, społeczno-</li></ol>\n<p>gospodarcze i religijne uwarunkowania<br>oraz ocenia skutki wypraw krzyżowych do<br>Ziemi Świętej […].<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowa odpowiedź<br>Rozstrzygnięcie: Nie<br>Przykładowe uzasadnienie:<br>Tekst dotyczy zdobycia Konstantynopola przez krzyżowców (IV krucjata) natomiast plan<br>przedstawia bitwę o Jerozolimę z okresu I krucjaty (1099), świadczą o tym m.in. nazwy<br>obiektów umieszczone na planie oraz nazwiska przywódców.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Rozstrzygnięcie:</strong> <strong>Nie</strong> - oba źródła NIE dotyczą tego samego wydarzenia.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie:</strong> <strong>Źródło 1.</strong> opisuje <strong>IV krucjatę (1202-1204)</strong> i zdobycie <strong>Konstantynopola</strong> (zamiast Egiptu, jak pierwotnie planowano). <strong>Źródło 2.</strong> to plan <strong>bitwy o Jerozolimę z 1099 r.</strong> (I krucjata), o czym świadczą m.in.: nazwy świętych miejsc chrześcijańskich (Kościół św. Grobu, Wieża Dawida), nazwy meczetów (Kopuła na Skale, Al-Aksa) oraz nazwiska przywódców I krucjaty: <strong>Gotfryd de Bouillon</strong>, <strong>Rajmund (de Saint Gilles)</strong>, Normanowie.</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza źródła 1.</h4>\n<blockquote><em>&quot;Wyprawa jednak zamiast do Egiptu skierowała się pod Konstantynopol. Ten nieoczekiwany zwrot został wywołany zjawieniem się [syna cesarza] bizantyńskiego, Aleksego [ ]. W zamian za wypędzenie nieprawego cesarza, zobowiązał się [ ] uznać papieża głową Kościoła [ ]. Krzyżowcy stanęli więc pod Konstantynopolem.&quot;</em></blockquote>\n<p>→ <strong>Wskazówki kluczowe:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;Wyprawa zamiast do Egiptu skierowała się pod Konstantynopol&quot;</strong> - to charakterystyczne dla <strong>IV krucjaty (1202-1204)</strong>.</li><li><strong>&quot;Aleksy&quot;</strong> - Aleksy IV Angelos, syn obalonego cesarza Izaaka II.</li><li><strong>&quot;Uznać papieża głową Kościoła&quot;</strong> - czyli zerwanie ze schizmą wschodnią z 1054 r. i uznanie supremacji papieża rzymskiego.</li><li><strong>Konstantynopol</strong> zdobyty przez krzyżowców 12-13 IV 1204 r. → <strong>Cesarstwo Łacińskie</strong> (1204-1261).</li></ol>\n<p>→ Źródło 1. = <strong>IV krucjata, zdobycie Konstantynopola w 1204 r.</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - analiza źródła 2. (planu bitwy)</h4>\n<p>Na planie widoczne <strong>kluczowe elementy charakterystyczne dla Jerozolimy</strong>, NIE Konstantynopola:</p>\n<p><strong>Bramy Jerozolimy:</strong></p>\n<ul><li>Brama Damasceńska</li><li>Brama Jaffska</li><li>Brama Sjońska</li><li>Złota Brama</li><li>Brama Jozafata</li></ul>\n<p><strong>Obiekty wewnątrz murów:</strong></p>\n<ul><li><strong>Kościół św. Grobu</strong> (Bazylika Grobu Pańskiego) - najświętsze miejsce chrześcijaństwa</li><li><strong>Meczet Kopuła na Skale</strong> - żydowskie/muzułmańskie sanktuarium na Wzgórzu Świątynnym</li><li><strong>Meczet Al-Aksa</strong> - trzeci najświętszy meczet islamu</li><li><strong>Wieża Dawida</strong></li><li><strong>Góra Syjon, Góra Oliwna, Ogród Getsemani</strong> - biblijne miejsca z Jezuso wym życiem</li></ul>\n<p><strong>Przywódcy ataku</strong> (oznaczeni strzałkami):</p>\n<ul><li><strong>Gotfryd de Bouillon</strong> - od północy</li><li><strong>Normanowie</strong> (pod wodzą Boemunda lub Tankreda) - od północnego zachodu</li><li><strong>Rajmund St. Gilles</strong> (Rajmund IV de Saint-Gilles) - od południa</li></ul>\n<p>→ To <strong>wszystko</strong> są przywódcy <strong>I krucjaty (1096-1099)</strong>:</p>\n<ul><li><strong>Gotfryd z Bouillon</strong> - kanoniczny zdobywca Jerozolimy 15 VII 1099, pierwszy łaciński &quot;obrońca Grobu Świętego&quot;.</li><li><strong>Rajmund IV de Saint-Gilles</strong> - hrabia Tuluzy, najstarszy z przywódców I krucjaty.</li><li><strong>Normanowie</strong> (Boemund z Tarentu, Tankred) - z południa Italii.</li></ul>\n<p>→ Źródło 2. = <strong>bitwa o Jerozolimę 15 VII 1099 r., I krucjata</strong>.</p>\n<h4>Sposób 3 - porównanie krucjat</h4>\n<p>| Krucjata | Lata | Cel | Wynik |<br>| <strong>I</strong> | <strong>1096-1099</strong> | wyzwolenie <strong>Jerozolimy</strong> | zdobycie Jerozolimy 15 VII 1099, utworzenie Królestwa Jerozolimskiego |<br>| II | 1147-1149 | obrona Edessy | klęska |<br>| III | 1189-1192 | odzyskanie Jerozolimy (po Saladynie 1187) | częściowy sukces, traktat z Saladynem |<br>| <strong>IV</strong> | <strong>1202-1204</strong> | Egipt → <strong>Konstantynopol</strong> | zdobycie Konstantynopola, <strong>Cesarstwo Łacińskie</strong> (1204-1261) |<br>| V-VIII | 1217-1291 | różne - Egipt, Tunis, Akka | klęski; 1291 - utrata ostatniej twierdzy łacińskiej (Akka) |</p>\n<p>→ I krucjata → Jerozolima 1099. IV krucjata → Konstantynopol 1204. <strong>Różnica ponad 100 lat.</strong></p>\n<h4>Reference historyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - I krucjata (1096-1099):</strong><br>- Wezwana przez papieża <strong>Urbana II</strong> na soborze w <strong>Clermont 1095 r.</strong> (&quot;Deus lo vult&quot;).<br>- Przywódcy: <strong>Gotfryd z Bouillon</strong>, jego brat <strong>Baldwin z Boulogne</strong>, <strong>Rajmund IV z Tuluzy</strong>, <strong>Boemund z Tarentu</strong>, <strong>Tankred</strong>, <strong>Hugo z Vermandois</strong>.<br>- <strong>Etap 1</strong>: krucjata ludowa Piotra Pustelnika (1096) - rozbita w Anatolii.<br>- <strong>Etap 2</strong>: krucjata rycerska - Antiochia 1098 (Boemund), Jerozolima <strong>15 VII 1099</strong> (Gotfryd).<br>- Skutki: utworzenie <strong>Królestwa Jerozolimskiego</strong> (1099-1291) + Hrabstwa Edessy, Trypolisu, Księstwa Antiochii.<br><br>📖 <strong>Reference - IV krucjata (1202-1204):</strong><br>- Inicjowana przez papieża <strong>Innocentego III</strong>.<br>- Cel pierwotny: <strong>Egipt</strong> (Aleksandria) jako baza do odbicia Jerozolimy.<br>- Wenecja (doża <strong>Enrico Dandolo</strong>) sfinansowała wyprawę w zamian za pomoc militarną.<br>- <strong>1202</strong>: zdobycie chrześcijańskiego <strong>Zara</strong> dla Wenecji.<br>- <strong>1203-1204</strong>: oblężenie i <strong>zdobycie Konstantynopola</strong> (12-13 IV 1204).<br>- Skutki: <strong>Cesarstwo Łacińskie</strong> (1204-1261), pogłębienie schizmy między Rzymem a Konstantynopolem, plądrowanie miasta (zniszczenie wielu zabytków).<br><br>📖 <strong>Reference - Aleksy IV Angelos:</strong><br>Syn obalonego cesarza Izaaka II Angelosa. Przybył do Wenecji ok. 1201 r., obiecując krzyżowcom pieniądze i unię kościelną w zamian za przywrócenie ojca na tron. Krzyżowcy zaakceptowali - to przesądziło o skierowaniu wyprawy na Konstantynopol.</blockquote>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE (zadanie 7.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za <strong>prawidłowe rozstrzygnięcie (&quot;Nie&quot;)</strong> <strong>WRAZ Z</strong> uzasadnieniem odwołującym się do <strong>OBU źródeł</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niepełną LUB błędną LUB brak odpowiedzi<br><br><strong>Wymagane elementy uzasadnienia:</strong><br>1. <strong>Tekst (źródło 1.)</strong> → <strong>IV krucjata / zdobycie Konstantynopola (1204)</strong><br>2. <strong>Plan (źródło 2.)</strong> → <strong>I krucjata / bitwa o Jerozolimę (1099)</strong> - argumenty: nazwy obiektów chrześcijańskich i muzułmańskich w Jerozolimie, nazwiska przywódców (Gotfryd de Bouillon, Rajmund St. Gilles)<br>3. <strong>Wniosek</strong>: różne wydarzenia, oddalone w czasie o ponad 100 lat</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - IV krucjata to wstyd dla chrześcijaństwa:</strong> Skierowanie krucjaty na CHRZEŚCIJAŃSKI Konstantynopol (zamiast na muzułmański Egipt) było skandalem. Papież Innocenty III ekskomunikował uczestników, ale przyjął to, gdy stworzono Cesarstwo Łacińskie (1204).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - Jerozolima vs Konstantynopol:</strong> To dwa różne miasta na różnych kontynentach. Jerozolima - Bliski Wschód (Palestyna), święte miasto trzech religii; Konstantynopol - pomost Europa-Azja, stolica Bizancjum.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga - kanonem przywódców I krucjaty są:</strong> Gotfryd, Boemund, Rajmund, Tankred. Pojawienie się któregokolwiek z tych nazwisk = sygnał I krucjaty (1096-1099).</blockquote>"}]}