{"id":"historia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"historia-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nDo wydarzenia, którego dotyczy plakat, doszło w roku\nA. utworzenia PKWN.\nB. konferencji w Poczdamie.\nC. pogromu kieleckiego.\nD. powstania PZPR.\nMHI_1R","answer":"C","answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia […] z dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach […].\nV. Wiek XX.\n13. Polska w latach 1944-1948.\nZdający:\n2) charakteryzuje główne etapy\nprzejmowania władzy przez komunistów\nw Polsce […];\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nokresu odbudowy i przebudowy gospodarki,\nz uwzględnieniem reformy rolnej\ni nacjonalizacji przemysłu.\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\nC","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C. pogromu kieleckiego**\n\nWydarzenie z plakatu = **referendum ludowe**, które odbyło się **30 czerwca 1946 r.** **Pogrom kielecki** miał miejsce **4 lipca 1946 r.**, czyli **dokładnie 4 dni po referendum** - to wydarzenia z **tego samego 1946 roku**.\n\n## Sposób 1 - chronologia powojennej Polski (1944-1948)\n\nKażda z opcji odsyła do innego roku - wystarczy ustalić rok każdego z czterech wydarzeń i porównać z rokiem referendum (**1946**):\n\n### A. Utworzenie PKWN - **22 lipca 1944 r.**\n- **Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego** powstał formalnie **20 lipca 1944** w Moskwie, a Manifest został ogłoszony **22 lipca 1944** w **Chełmie** (w Polsce - choć faktycznie napisany w Moskwie).\n- → Rok 1944, **NIE pasuje** do roku referendum (1946).\n\n### B. Konferencja w Poczdamie - **17 lipca - 2 sierpnia 1945 r.**\n- Trzecia konferencja Wielkiej Trójki (Truman, Attlee, Stalin) po kapitulacji Niemiec (8 maja 1945).\n- Postanowienia: granica Polski na Odrze i Nysie Łużyckiej, wysiedlenie Niemców z Polski, denazyfikacja Niemiec.\n- → Rok 1945, **NIE pasuje** do roku referendum (1946).\n\n### C. Pogrom kielecki - **4 lipca 1946 r.** ✓\n- Antysemicka masakra w Kielcach na ulicy **Planty 7-9** - zamordowano **42 osoby pochodzenia żydowskiego** (lub uznane za Żydów) oraz 2 Polaków pomagających im. Bezpośrednim pretekstem była fałszywa pogłoska o rytualnym mordzie chrześcijańskiego dziecka przez Żydów.\n- → Rok **1946**, **PASUJE** do roku referendum (1946). **POPRAWNA ODPOWIEDŹ.**\n\n### D. Powstanie PZPR - **15-21 grudnia 1948 r.**\n- **Polska Zjednoczona Partia Robotnicza** powstała w wyniku zjednoczenia **PPR** (Polska Partia Robotnicza, komuniści) z **PPS** (Polska Partia Socjalistyczna).\n- Kongres Zjednoczeniowy: 15-21 grudnia 1948, Politechnika Warszawska.\n- → Rok 1948, **NIE pasuje** do roku referendum (1946).\n\n## Sposób 2 - powiązanie referendum i pogromu kieleckiego (kontekst polityczny)\n\nReferendum (**30 czerwca 1946**) i pogrom kielecki (**4 lipca 1946**) dzieli **tylko 4 dni**. Historycy często łączą oba wydarzenia w jednej narracji o **1946 roku jako roku zwrotnym w powojennej Polsce**:\n\n- **Czerwiec 1946** - referendum, fałszowanie wyników\n- **Lipiec 1946** - pogrom kielecki, fala emigracji żydowskiej z Polski (do końca 1946 wyjechało ok. **150 tys. Żydów**, głównie do Palestyny)\n- **Styczeń 1947** - sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego\n- **Październik 1947** - ucieczka Mikołajczyka z Polski\n\n**Pogrom kielecki** ma ogromne znaczenie historyczne - przyspieszył **drugą falę aliji** (emigracja Żydów do Palestyny) i podkopał wizerunek Polski jako państwa multikulturowego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 22.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (pogrom kielecki - wydarzenia z **1946 r.**)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n>\n> **Logika zadania:** referendum ludowe = **30 czerwca 1946 r.** → wśród opcji szukamy wydarzenia z **tego samego 1946 r.** → tylko **pogrom kielecki (4 lipca 1946)** spełnia warunek.\n\n## Reference historyczny - pogrom kielecki\n\n> 📖 **Pogrom kielecki, 4 lipca 1946 r.:**\n>\n> **Tło:**\n> - Po II wojnie światowej ok. **240-250 tys. Żydów** wróciło do Polski (głównie repatriacja z ZSRR)\n> - Większość zatrzymała się w większych miastach (Łódź, Warszawa, Kielce, Wrocław)\n> - W Kielcach pod adresem **Planty 7-9** działał **Wojewódzki Komitet Żydowski** - schronienie dla ok. 180 osób\n>\n> **Pretekst (8-letni Henryk Błaszczyk):**\n> - 1 lipca 1946 chłopiec zaginął na 2 dni, po powrocie wymyślił historię o porwaniu przez Żyda w \"piwnicy budynku Plant 7-9\"\n> - Pogłoska rozeszła się błyskawicznie - \"Żydzi mordują chrześcijańskie dzieci\" (**oskarżenie rytualne** - stary antysemicki stereotyp średniowieczny)\n>\n> **Przebieg pogromu (4 lipca 1946):**\n> - **Rano** - milicja wkracza do budynku Plant 7-9 \"sprawdzić piwnicę\" (w której zresztą nie było piwnicy!) - bicie i terror Żydów\n> - **W ciągu dnia** - tłum gromadzi się przed budynkiem, milicja i wojsko biją się wzajemnie, robotnicy z huty Ludwików \"szturmują\" budynek\n> - **Wynik:** **42 osoby zamordowane** (40 Żydów + 2 Polaków pomagających), kilkadziesiąt rannych\n>\n> **Konsekwencje:**\n> - Sąd wojskowy: 9 wyroków śmierci (wykonano w lipcu 1946) - co do dziś budzi kontrowersje (oskarżeni byli głównie szeregowymi członkami tłumu)\n> - **Drugie aliją** - emigracja **ok. 150 tys. Żydów** z Polski do Palestyny do końca 1946 r.\n> - Polska traci większość przedwojennej społeczności żydowskiej (od 3,5 mln w 1939 do ok. 50 tys. w 1950)\n>\n> **Hipotezy o organizacji:**\n> - Spontaniczna eksplozja antysemityzmu po wojennych traumach\n> - Prowokacja UB (Urząd Bezpieczeństwa) - odwrócenie uwagi od fałszerstw referendum\n> - Brak jednoznacznych dowodów na koordynację, badania trwają\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wydarzenie | Rok | Czemu nie pasuje |\n| A | utworzenie PKWN | **1944** | 2 lata przed referendum 1946 |\n| B | konferencja w Poczdamie | **1945** | rok przed referendum 1946 |\n| **C** | **pogrom kielecki** | **1946** | **POPRAWNA - 4 dni po referendum** |\n| D | powstanie PZPR | **1948** | 2 lata po referendum 1946 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - odpowiedź **A (PKWN 1944)** lub **B (Poczdam 1945)**. Pułapka: wszystkie cztery odpowiedzi pasują do **lat 40. XX w.** i wszystkie są związane z powojenną Polską - trzeba znać **konkretny rok** każdego wydarzenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zapamiętaj **chronologię 1944-1949** w PRL:\n> - **22 lipca 1944** - PKWN\n> - **8 maja 1945** - kapitulacja Niemiec\n> - **17 lipca - 2 sierpnia 1945** - Poczdam\n> - **28 czerwca 1945** - TRJN (Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej)\n> - **30 czerwca 1946** - referendum ludowe\n> - **4 lipca 1946** - pogrom kielecki\n> - **19 stycznia 1947** - sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego\n> - **luty 1947** - wybór Bolesława Bieruta na prezydenta RP\n> - **15-21 grudnia 1948** - Kongres Zjednoczeniowy PPR i PPS → **PZPR**\n> - **22 lipca 1952** - Konstytucja PRL\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Pogrom kielecki** i **referendum 1946** to **najgorszy miesiąc** w powojennej historii Polski - 4 dni różnicy między dwoma wydarzeniami, które oba kompromitowały nową władzę: jedno przez fałszerstwa wyborcze, drugie przez antysemicką masakrę.","image":"img/historia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 22.2. (0-1)
Zaznacz poprawne dokończenie zdania.
Do wydarzenia, którego dotyczy plakat, doszło w roku
A. utworzenia PKWN.
B. konferencji w Poczdamie.
C. pogromu kieleckiego.
D. powstania PZPR.
MHI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 22.2. (0-1)
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia […] z dziejów ojczystych;
dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń
w dziejach […].
V. Wiek XX.

\n
  1. Polska w latach 1944-1948.
\n

Zdający:

\n
  1. charakteryzuje główne etapy
\n

przejmowania władzy przez komunistów
w Polsce […];

\n
  1. rozpoznaje charakterystyczne cechy
\n

okresu odbudowy i przebudowy gospodarki,
z uwzględnieniem reformy rolnej
i nacjonalizacji przemysłu.
Schemat punktowania
1 p. - za prawidłową odpowiedź.
0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.
Prawidłowa odpowiedź
C

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

C. pogromu kieleckiego

\n

Wydarzenie z plakatu = referendum ludowe, które odbyło się 30 czerwca 1946 r. Pogrom kielecki miał miejsce 4 lipca 1946 r., czyli dokładnie 4 dni po referendum - to wydarzenia z tego samego 1946 roku.

\n

Sposób 1 - chronologia powojennej Polski (1944-1948)

\n

Każda z opcji odsyła do innego roku - wystarczy ustalić rok każdego z czterech wydarzeń i porównać z rokiem referendum (1946):

\n
A. Utworzenie PKWN - 22 lipca 1944 r.
\n\n
B. Konferencja w Poczdamie - 17 lipca - 2 sierpnia 1945 r.
\n\n
C. Pogrom kielecki - 4 lipca 1946 r. ✓
\n\n
D. Powstanie PZPR - 15-21 grudnia 1948 r.
\n\n

Sposób 2 - powiązanie referendum i pogromu kieleckiego (kontekst polityczny)

\n

Referendum (30 czerwca 1946) i pogrom kielecki (4 lipca 1946) dzieli tylko 4 dni. Historycy często łączą oba wydarzenia w jednej narracji o 1946 roku jako roku zwrotnym w powojennej Polsce:

\n\n

Pogrom kielecki ma ogromne znaczenie historyczne - przyspieszył drugą falę aliji (emigracja Żydów do Palestyny) i podkopał wizerunek Polski jako państwa multikulturowego.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 22.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (pogrom kielecki - wydarzenia z 1946 r.)
- 0 pkt - każda inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Logika zadania: referendum ludowe = 30 czerwca 1946 r. → wśród opcji szukamy wydarzenia z tego samego 1946 r. → tylko pogrom kielecki (4 lipca 1946) spełnia warunek.
\n

Reference historyczny - pogrom kielecki

\n
📖 Pogrom kielecki, 4 lipca 1946 r.:

Tło:
- Po II wojnie światowej ok. 240-250 tys. Żydów wróciło do Polski (głównie repatriacja z ZSRR)
- Większość zatrzymała się w większych miastach (Łódź, Warszawa, Kielce, Wrocław)
- W Kielcach pod adresem Planty 7-9 działał Wojewódzki Komitet Żydowski - schronienie dla ok. 180 osób

Pretekst (8-letni Henryk Błaszczyk):
- 1 lipca 1946 chłopiec zaginął na 2 dni, po powrocie wymyślił historię o porwaniu przez Żyda w "piwnicy budynku Plant 7-9"
- Pogłoska rozeszła się błyskawicznie - "Żydzi mordują chrześcijańskie dzieci" (oskarżenie rytualne - stary antysemicki stereotyp średniowieczny)

Przebieg pogromu (4 lipca 1946):
- Rano - milicja wkracza do budynku Plant 7-9 "sprawdzić piwnicę" (w której zresztą nie było piwnicy!) - bicie i terror Żydów
- W ciągu dnia - tłum gromadzi się przed budynkiem, milicja i wojsko biją się wzajemnie, robotnicy z huty Ludwików "szturmują" budynek
- Wynik: 42 osoby zamordowane (40 Żydów + 2 Polaków pomagających), kilkadziesiąt rannych

Konsekwencje:
- Sąd wojskowy: 9 wyroków śmierci (wykonano w lipcu 1946) - co do dziś budzi kontrowersje (oskarżeni byli głównie szeregowymi członkami tłumu)
- Drugie aliją - emigracja ok. 150 tys. Żydów z Polski do Palestyny do końca 1946 r.
- Polska traci większość przedwojennej społeczności żydowskiej (od 3,5 mln w 1939 do ok. 50 tys. w 1950)

Hipotezy o organizacji:
- Spontaniczna eksplozja antysemityzmu po wojennych traumach
- Prowokacja UB (Urząd Bezpieczeństwa) - odwrócenie uwagi od fałszerstw referendum
- Brak jednoznacznych dowodów na koordynację, badania trwają
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Wydarzenie | Rok | Czemu nie pasuje |
| A | utworzenie PKWN | 1944 | 2 lata przed referendum 1946 |
| B | konferencja w Poczdamie | 1945 | rok przed referendum 1946 |
| C | pogrom kielecki | 1946 | POPRAWNA - 4 dni po referendum |
| D | powstanie PZPR | 1948 | 2 lata po referendum 1946 |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - odpowiedź A (PKWN 1944) lub B (Poczdam 1945). Pułapka: wszystkie cztery odpowiedzi pasują do lat 40. XX w. i wszystkie są związane z powojenną Polską - trzeba znać konkretny rok każdego wydarzenia.
\n
⚠️ Uwaga: Zapamiętaj chronologię 1944-1949 w PRL:
- 22 lipca 1944 - PKWN
- 8 maja 1945 - kapitulacja Niemiec
- 17 lipca - 2 sierpnia 1945 - Poczdam
- 28 czerwca 1945 - TRJN (Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej)
- 30 czerwca 1946 - referendum ludowe
- 4 lipca 1946 - pogrom kielecki
- 19 stycznia 1947 - sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego
- luty 1947 - wybór Bolesława Bieruta na prezydenta RP
- 15-21 grudnia 1948 - Kongres Zjednoczeniowy PPR i PPS → PZPR
- 22 lipca 1952 - Konstytucja PRL
\n
⚠️ Uwaga: Pogrom kielecki i referendum 1946 to najgorszy miesiąc w powojennej historii Polski - 4 dni różnicy między dwoma wydarzeniami, które oba kompromitowały nową władzę: jedno przez fałszerstwa wyborcze, drugie przez antysemicką masakrę.
"}]}