{"id":"historia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2020,"month":"kwiecien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-1)\nFragment opracowania historycznego\nRosnący\nentuzjazm\nantymarksistowskiej\nrewolucji\nwsparty\nzostał\nwydarzeniem\no decydującym wprost znaczeniu: 12 września w Warszawie władzę objął pierwszy po wojnie\nrząd niekomunistyczny. W nocy 9 listopada mur berliński stał się widownią rozpasanej orgii\npowszechnej radości i zniszczenia; młodzi Niemcy rozbijali go kilofami. Osiem dni później, 17\nlistopada, zaczęły się manifestacje w Czechosłowacji, kolejnym satelicie Moskwy,\na następnego dnia - w Bułgarii. Dnia 16 grudnia bułgarska partia komunistyczna zrzekła się\nmonopolu władzy politycznej, otwierając tym samym drogę do systemu wielopartyjnego.\nWcześniej jeszcze niekończące się manifestacje w Pradze wymogły dymisję całego\nprzywództwa komunistycznego. W większości przypadków te doniosłe zmiany dokonały się\nniemal całkowicie bez użycia przemocy, niekiedy nawet zupełnie pokojowo.\nNa podstawie: P. Johnson, Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Londyn 1992, s. 1038-1040.\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę, którą określane są wydarzenia przedstawione\nw cytowanym tekście.\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia […] z dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\n[…].\nV. Wiek XX.\n12. Europa Środkowo-Wschodnia po II\nwojnie światowej.\nZdający:\n4) wyjaśnia przyczyny rozpadu ZSRR i bloku\nwschodniego;\n5) opisuje przeobrażenia ustrojowe\nw państwach Europy Środkowo-Wschodniej\ni rozpoznaje charakterystyczne cechy procesu\ndekomunizacji w państwach bloku\nwschodniego po 1989 r.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrawidłowa odpowiedź\njesień narodów [jesień ludów]\nZadanie 26. (0-12)\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator uwzględniał również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma\npoprawność informacji podanych przez zdającego w wypracowaniu. Zamieszczenie informacji\nniezwiązanych z tematem i błędy merytoryczne wpływają na obniżenie punktacji. Jeżeli\nw pracy zostały zawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego\ntematu to wypracowanie oceniane jest na 0 punktów.\nTemat 1. „Podboje macedońskie na trwałe zmieniły świat starożytny”. Odnieś się do\npowyższej tezy, charakteryzując przyczyny, przebieg i konsekwencje wojen toczonych przez\nFilipa II Macedońskiego i Aleksandra III Wielkiego. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej […]\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub problemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nI. Starożytność.\n2. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnej Grecji.\nZdający:\n1) charakteryzuje geograficzne\nuwarunkowania cywilizacji greckiej;\n3) rozpoznaje dokonania kulturowe Greków\nw dziedzinie architektury, rzeźby,\nteatru, literatury, filozofii, nauki\ni identyfikuje je z ich twórcami;\n3. Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.\nZdający:\n2) charakteryzuje […] ekspansję\nAleksandra Wielkiego.\nKryteria oceniania\nPoziom\nZdający\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. przemiany kulturowe, w tym religijne, rozwój handlu, nauki,\narchitektury);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji,\n• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy (np. wskazał zmiany\nterytorialne imperium Aleksandra);\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ\npolityki Filipa II na decyzje polityczne Aleksandra);\n• sformułował wnioski oraz podsumował rozważania;\n• odniósł się do tezy sformułowanej w temacie wypracowania i w pełni\nuargumentował swoje stanowisko.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich\nznaczenia i hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.\npodbój nowych ziem i przenikanie się kultury greckiej i ludów\npodbitych);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\nuwzględniając przemiany dokonujące się w czasie (np. rola Filipa II,\nrola Aleksandra);\n• w większości wykorzystał materiał źródłowy (np. upowszechnianie\nobyczajów dworskich z obszaru Persji);\n• sformułował wnioski;\n• odniósł się do tezy sformułowanej w temacie wypracowania i częściowo\nuargumentował swoje stanowisko.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. bitwa pod Issos, bitwa pod Gaugamelą, kultura\nhellenistyczna);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\n• podjął próbę wykorzystania materiałów źródłowych i przywołania ich\nw tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. przyczyny wojen, zasięg podbojów);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\n• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nTemat 2. Scharakteryzuj przyczyny i konsekwencje sporu o inwestyturę w Europie w XI i XII\nw. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej […]\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub problemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nII. Średniowiecze.\n3. Europa w okresie krucjat.\nZdający:\n1) wyjaśnia ideowe i polityczne przyczyny\nrywalizacji papiestwa z cesarstwem\no zwierzchnictwo nad średniowieczną\nEuropą;\n2) charakteryzuje polityczne, społeczno-\ngospodarcze i religijne uwarunkowania\noraz ocenia skutki wypraw krzyżowych do\nZiemi Świętej i rekonkwisty.\nIII etap edukacyjny\n9. Początki cywilizacji zachodniego\nchrześcijaństwa.\nZdający:\n4) opisuje relacje pomiędzy władzą cesarską\na papieską w X-XI w.\nKryteria oceniania\nPoziom\nZdający\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (rolę\nekskomuniki w średniowiecznej rzeczywistości; polityczne uwarunkowania\nsporu);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji;\n• właściwie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. narastające\ntendencje reformistyczne w Kościele w XI w.; wpływ ruchu krucjatowego\nna przebieg sporu);\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i właściwej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich\nznaczenia i hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.\nwyjaśnił kompromis zawarty w konkordacie wormackim);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np. ukazał\ndążenia papiestwa do zerwania z cezaropapizmem i rolę Grzegorza VII\nw sporze);\n• w większości poprawnie wykorzystał materiał źródłowy;\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. dotyczących relacji między\nwładzą świecką a władzą duchowną w średniowieczu);\n• podjął próbę oceny konsekwencji sporu.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. ogłoszenie Dictatus papae, podpisanie konkordatu\nw Wormacji);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wpływ\nzapisów Dictatus papae na relacje między papiestwem a cesarstwem);\n• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. opisał przebieg konfliktu);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 3. „Rewolucja, zanim wyszła na ulice, uprzednio dokonała się w umysłach ludzi”.\nOdnosząc się do powyższej tezy, scharakteryzuj przyczyny wybuchu rewolucji we Francji\nw końcu XVIII w.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej […]\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub problemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIII. Dzieje nowożytne.\n5. Oświecenie, absolutyzm oświecony\ni rewolucje XVIII w.\nZdający:\n1) wyjaśnia polityczne, gospodarcze,\nspołeczne, kulturowe uwarunkowania\noświecenia europejskiego;\n2) charakteryzuje główne idee europejskiego\noświecenia i rozpoznaje jego\ngłówne dokonania w myśli politycznej,\nnauce, literaturze, sztuce i architekturze;\n3) charakteryzuje absolutyzm oświecony na\nprzykładach państw sąsiadujących\nz Rzecząpospolitą;\n6) porównuje przyczyny oraz charakter\nrewolucji amerykańskiej i francuskiej;\n7) charakteryzuje specyfikę okresu\njakobińskiego rewolucji francuskiej;\n9) ocenia znaczenie rewolucji amerykańskiej\ni francuskiej z perspektywy\npolitycznej, gospodarczej i społecznej.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. wpływ idei oświecenia na dążenia wolnościowe społeczeństwa\nfrancuskiego, wpływ sytuacji społeczno-gospodarczej na nastroje\nspołeczne);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe\n(np. wpływ rozwój oświaty na aspiracje polityczne społeczeństwa);\n• podjął próbę formułowania wniosków;\n• podjął próbę oceny słuszności twierdzenia zawartego w temacie.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. zwołanie Stanów Generalnych, uchwalenie Deklaracji Praw\nCzłowieka i Obywatela);\n• przedstawił poglądy wybitnych przedstawicieli oświecenia - Jeana-\nJacques’a Rousseau, Johna Locke’a, Voltaire’a, Monteskiusza)\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. podział społeczeństwa na trzy stany i\nżądanie stany trzeciego dopuszczenia do władzy, nieudolne rządy\nLudwika XVI, zdobycie Bastylii, teoria umowy społecznej, teoria\ntrójpodziału władzy);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 4. „Walka zbrojna czy praca organiczna?” Przedstaw dążenia Polaków do zachowania\ntożsamości narodowej w II połowie XIX i na początku XX wieku.\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub problemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej.\nZdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej;\n2) rozpoznaje działania społeczeństwa\nsprzyjające rozwojowi tożsamości\nnarodowej;\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych;\n4) prezentuje oceny polskiej historiografii\ndotyczące powstań narodowych;\n6) ocenia dorobek kultury polskiej XIX w.\ni jej wpływ na kształtowanie się tożsamości\nnarodowej Polaków.\n5. Społeczeństwo polskie w okresie zaborów\nw XIX w.\nZdający:\n1) wyjaśnia wewnętrzne i zewnętrzne\nprzyczyny odmiennego rozwoju\ngospodarczego ziem polskich w trzech\nzaborach;\n2) analizuje strukturę społeczeństwa\nw trzech zaborach […];\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\nemigracji w XIX w. oraz ocenia aktywność\npolityczną, militarną i kulturalną Polaków\nw Europie;\n4) porównuje programy ruchu narodowego,\nruchu ludowego oraz partii socjalistycznych;\n5) charakteryzuje wydarzenia rewolucyjne\n1905-1907;\n6) porównuje dynamikę zmian\ngospodarczych i społecznych na ziemiach\npolskich z przemianami europejskimi oraz\nsynchronizuje wydarzenia z historii\npolitycznej.\nKryteria oceniania\nPoziom\nZdający\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo skutkowe (np. rola Kościoła\ni represje kanclerza Ottona Bismarcka, nasilenie działań związanych\nz pracą organiczną i nasilenie walki z polskością: Komisja kolonizacyjna\ni Hakata; narastanie ruchu spiskowego w środowisku PPS);\n• sformułował swoje stanowisko, wnioski oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich\nznaczenia i hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.\nwpływ powstania styczniowego na decyzję o uwłaszczeniu chłopów\nw Królestwie Polskim; represje władz pruskich wobec duchownych,\nwpływ przemian w Niemczech i Austro-Węgrzech na politykę wobec\nPolaków);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\nuwzględniając przemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. Kulturkampf, rugi pruskie, autonomia w Galicji );\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np.\nprzyczyny i skutki powstania styczniowego; reformy uwłaszczeniowe\ni wzrost świadomości społecznej i narodowej chłopów).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. germanizacja, rusyfikacja, powstanie\nstyczniowe, praca organiczna);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 5. „Władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy” [Władysław Gomułka, 18 czerwca 1945 r.]\nRozstrzygnij, czy zapowiedź rozwoju wydarzeń zawarta w słowach Władysława Gomułki\nznalazła potwierdzenie w wydarzeniach politycznych w Polsce w latach 1945-1948.\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną\nw ujęciu przekrojowym lub\nproblemowym;\ndostrzega problem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nV. Wiek XX\n13. Polska w latach 1944-1948.\nZdający:\n2) charakteryzuje główne etapy przejmowania\nwładzy przez komunistów w Polsce,\nz uwzględnieniem działań opozycji legalnej\ni podziemia antykomunistycznego;\nopisuje represje stosowane przez radziecki\ni polski aparat bezpieczeństwa;\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy okresu\nodbudowy i przebudowy gospodarki,\nz uwzględnieniem reformy rolnej\ni nacjonalizacji przemysłu.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. wpływ ideologii na interpretację wydarzeń i procesów\nhistorycznych);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\n• sformułował wnioski i zajął stanowisko wobec problemu określonego\nw temacie.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np.\nprzedstawił kolejne etapy przejmowaniu władzy przez komunistów\nw Polsce z uwzględnieniem opozycji legalnej i podziemia\nantykomunistycznego);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. dotyczących represji\nstosowanych przez służby bezpieczeństwa i bohaterstwa Polaków\nrepresjonowanych przez te służby);\n• podjął próbę oceny metod stosowanych przez komunistów w walce\no władzę.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu (np. działalność WiN, likwidacja PSL);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych, (np.\nwpływ obecności wojsk radzieckich na terytorium Polski na sytuację\npolityczną w kraju, wpływ decyzji konferencji w Jałcie na kształtowanie\nsię sytuacji politycznej w Polsce po zakończeniu II wojny światowej).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi (np. referendum ludowe w 1946 r, sfałszowane\nwybory w 1947 r., powstanie PZPR);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.","solution":null,"image":"img/historia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · kwiecień 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Fragment opracowania historycznego<br>Rosnący<br>entuzjazm<br>antymarksistowskiej<br>rewolucji<br>wsparty<br>został<br>wydarzeniem<br>o decydującym wprost znaczeniu: 12 września w Warszawie władzę objął pierwszy po wojnie<br>rząd niekomunistyczny. W nocy 9 listopada mur berliński stał się widownią rozpasanej orgii<br>powszechnej radości i zniszczenia; młodzi Niemcy rozbijali go kilofami. Osiem dni później, 17<br>listopada, zaczęły się manifestacje w Czechosłowacji, kolejnym satelicie Moskwy,<br>a następnego dnia - w Bułgarii. Dnia 16 grudnia bułgarska partia komunistyczna zrzekła się<br>monopolu władzy politycznej, otwierając tym samym drogę do systemu wielopartyjnego.<br>Wcześniej jeszcze niekończące się manifestacje w Pradze wymogły dymisję całego<br>przywództwa komunistycznego. W większości przypadków te doniosłe zmiany dokonały się<br>niemal całkowicie bez użycia przemocy, niekiedy nawet zupełnie pokojowo.<br>Na podstawie: P. Johnson, Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Londyn 1992, s. 1038-1040.<br>Podaj stosowaną w historiografii nazwę, którą określane są wydarzenia przedstawione<br>w cytowanym tekście.<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia […] z dziejów ojczystych;<br>dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń<br>w dziejach […].<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>[…].<br>V. Wiek XX.</p>\n<ol><li>Europa Środkowo-Wschodnia po II</li></ol>\n<p>wojnie światowej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny rozpadu ZSRR i bloku</li></ol>\n<p>wschodniego;</p>\n<ol><li>opisuje przeobrażenia ustrojowe</li></ol>\n<p>w państwach Europy Środkowo-Wschodniej<br>i rozpoznaje charakterystyczne cechy procesu<br>dekomunizacji w państwach bloku<br>wschodniego po 1989 r.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie prawidłowej nazwy.<br>0 p. - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Prawidłowa odpowiedź<br>jesień narodów [jesień ludów]<br>Zadanie 26. (0-12)<br>Przy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi<br>egzaminator uwzględniał również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma<br>poprawność informacji podanych przez zdającego w wypracowaniu. Zamieszczenie informacji<br>niezwiązanych z tematem i błędy merytoryczne wpływają na obniżenie punktacji. Jeżeli<br>w pracy zostały zawarte informacje świadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego<br>tematu to wypracowanie oceniane jest na 0 punktów.<br>Temat 1. „Podboje macedońskie na trwałe zmieniły świat starożytny”. Odnieś się do<br>powyższej tezy, charakteryzując przyczyny, przebieg i konsekwencje wojen toczonych przez<br>Filipa II Macedońskiego i Aleksandra III Wielkiego. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej […]<br>dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń<br>w dziejach, a także ciągłość procesów<br>historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>I. Starożytność.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo, życie polityczne i kultura</li></ol>\n<p>starożytnej Grecji.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje geograficzne</li></ol>\n<p>uwarunkowania cywilizacji greckiej;</p>\n<ol><li>rozpoznaje dokonania kulturowe Greków</li></ol>\n<p>w dziedzinie architektury, rzeźby,<br>teatru, literatury, filozofii, nauki<br>i identyfikuje je z ich twórcami;</p>\n<ol><li>Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje […] ekspansję</li></ol>\n<p>Aleksandra Wielkiego.<br>Kryteria oceniania<br>Poziom<br>Zdający<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>(np. przemiany kulturowe, w tym religijne, rozwój handlu, nauki,<br>architektury);<br>• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji,<br>• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy (np. wskazał zmiany<br>terytorialne imperium Aleksandra);<br>• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ<br>polityki Filipa II na decyzje polityczne Aleksandra);<br>• sformułował wnioski oraz podsumował rozważania;<br>• odniósł się do tezy sformułowanej w temacie wypracowania i w pełni<br>uargumentował swoje stanowisko.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich<br>znaczenia i hierarchii;<br>• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.<br>podbój nowych ziem i przenikanie się kultury greckiej i ludów<br>podbitych);<br>• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,<br>uwzględniając przemiany dokonujące się w czasie (np. rola Filipa II,<br>rola Aleksandra);<br>• w większości wykorzystał materiał źródłowy (np. upowszechnianie<br>obyczajów dworskich z obszaru Persji);<br>• sformułował wnioski;<br>• odniósł się do tezy sformułowanej w temacie wypracowania i częściowo<br>uargumentował swoje stanowisko.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu (np. bitwa pod Issos, bitwa pod Gaugamelą, kultura<br>hellenistyczna);<br>• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;<br>• podjął próbę wykorzystania materiałów źródłowych i przywołania ich<br>w tekście pracy.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści<br>zawartych w materiale źródłowym;<br>• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi (np. przyczyny wojen, zasięg podbojów);<br>• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;<br>• podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.<br>Temat 2. Scharakteryzuj przyczyny i konsekwencje sporu o inwestyturę w Europie w XI i XII<br>w. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej […]<br>dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń<br>w dziejach, a także ciągłość procesów<br>historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do<br>wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>II. Średniowiecze.</p>\n<ol><li>Europa w okresie krucjat.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia ideowe i polityczne przyczyny</li></ol>\n<p>rywalizacji papiestwa z cesarstwem<br>o zwierzchnictwo nad średniowieczną<br>Europą;</p>\n<ol><li>charakteryzuje polityczne, społeczno-</li></ol>\n<p>gospodarcze i religijne uwarunkowania<br>oraz ocenia skutki wypraw krzyżowych do<br>Ziemi Świętej i rekonkwisty.<br>III etap edukacyjny</p>\n<ol><li>Początki cywilizacji zachodniego</li></ol>\n<p>chrześcijaństwa.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje relacje pomiędzy władzą cesarską</li></ol>\n<p>a papieską w X-XI w.<br>Kryteria oceniania<br>Poziom<br>Zdający<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (rolę<br>ekskomuniki w średniowiecznej rzeczywistości; polityczne uwarunkowania<br>sporu);<br>• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji;<br>• właściwie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy;<br>• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. narastające<br>tendencje reformistyczne w Kościele w XI w.; wpływ ruchu krucjatowego<br>na przebieg sporu);<br>• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>• dokonał celowej i właściwej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich<br>znaczenia i hierarchii;<br>• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.<br>wyjaśnił kompromis zawarty w konkordacie wormackim);<br>• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np. ukazał<br>dążenia papiestwa do zerwania z cezaropapizmem i rolę Grzegorza VII<br>w sporze);<br>• w większości poprawnie wykorzystał materiał źródłowy;<br>• podjął próbę formułowania wniosków (np. dotyczących relacji między<br>władzą świecką a władzą duchowną w średniowieczu);<br>• podjął próbę oceny konsekwencji sporu.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu (np. ogłoszenie Dictatus papae, podpisanie konkordatu<br>w Wormacji);<br>• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wpływ<br>zapisów Dictatus papae na relacje między papiestwem a cesarstwem);<br>• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych<br>i przywołania ich w tekście pracy.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;<br>• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi (np. opisał przebieg konfliktu);<br>• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Temat 3. „Rewolucja, zanim wyszła na ulice, uprzednio dokonała się w umysłach ludzi”.<br>Odnosząc się do powyższej tezy, scharakteryzuj przyczyny wybuchu rewolucji we Francji<br>w końcu XVIII w.<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej […]<br>dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń<br>w dziejach, a także ciągłość procesów<br>historycznych.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>III. Dzieje nowożytne.</p>\n<ol><li>Oświecenie, absolutyzm oświecony</li></ol>\n<p>i rewolucje XVIII w.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia polityczne, gospodarcze,</li></ol>\n<p>społeczne, kulturowe uwarunkowania<br>oświecenia europejskiego;</p>\n<ol><li>charakteryzuje główne idee europejskiego</li></ol>\n<p>oświecenia i rozpoznaje jego<br>główne dokonania w myśli politycznej,<br>nauce, literaturze, sztuce i architekturze;</p>\n<ol><li>charakteryzuje absolutyzm oświecony na</li></ol>\n<p>przykładach państw sąsiadujących<br>z Rzecząpospolitą;</p>\n<ol><li>porównuje przyczyny oraz charakter</li></ol>\n<p>rewolucji amerykańskiej i francuskiej;</p>\n<ol><li>charakteryzuje specyfikę okresu</li></ol>\n<p>jakobińskiego rewolucji francuskiej;</p>\n<ol><li>ocenia znaczenie rewolucji amerykańskiej</li></ol>\n<p>i francuskiej z perspektywy<br>politycznej, gospodarczej i społecznej.<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>(np. wpływ idei oświecenia na dążenia wolnościowe społeczeństwa<br>francuskiego, wpływ sytuacji społeczno-gospodarczej na nastroje<br>społeczne);<br>• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;<br>• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe<br>(np. wpływ rozwój oświaty na aspiracje polityczne społeczeństwa);<br>• podjął próbę formułowania wniosków;<br>• podjął próbę oceny słuszności twierdzenia zawartego w temacie.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu (np. zwołanie Stanów Generalnych, uchwalenie Deklaracji Praw<br>Człowieka i Obywatela);<br>• przedstawił poglądy wybitnych przedstawicieli oświecenia - Jeana-<br>Jacques’a Rousseau, Johna Locke’a, Voltaire’a, Monteskiusza)<br>• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;<br>• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi (np. podział społeczeństwa na trzy stany i<br>żądanie stany trzeciego dopuszczenia do władzy, nieudolne rządy<br>Ludwika XVI, zdobycie Bastylii, teoria umowy społecznej, teoria<br>trójpodziału władzy);<br>• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Temat 4. „Walka zbrojna czy praca organiczna?” Przedstaw dążenia Polaków do zachowania<br>tożsamości narodowej w II połowie XIX i na początku XX wieku.<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także<br>ciągłość procesów historycznych.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>IV. Wiek XIX.</p>\n<ol><li>Walka o niepodległość Polski w okresie</li></ol>\n<p>niewoli narodowej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje i porównuje cele oraz</li></ol>\n<p>metody polityki zaborców wobec<br>społeczeństwa polskiego w okresie niewoli<br>narodowej;</p>\n<ol><li>rozpoznaje działania społeczeństwa</li></ol>\n<p>sprzyjające rozwojowi tożsamości<br>narodowej;</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki</li></ol>\n<p>powstań narodowych;</p>\n<ol><li>prezentuje oceny polskiej historiografii</li></ol>\n<p>dotyczące powstań narodowych;</p>\n<ol><li>ocenia dorobek kultury polskiej XIX w.</li></ol>\n<p>i jej wpływ na kształtowanie się tożsamości<br>narodowej Polaków.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo polskie w okresie zaborów</li></ol>\n<p>w XIX w.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia wewnętrzne i zewnętrzne</li></ol>\n<p>przyczyny odmiennego rozwoju<br>gospodarczego ziem polskich w trzech<br>zaborach;</p>\n<ol><li>analizuje strukturę społeczeństwa</li></ol>\n<p>w trzech zaborach […];</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki</li></ol>\n<p>emigracji w XIX w. oraz ocenia aktywność<br>polityczną, militarną i kulturalną Polaków<br>w Europie;</p>\n<ol><li>porównuje programy ruchu narodowego,</li></ol>\n<p>ruchu ludowego oraz partii socjalistycznych;</p>\n<ol><li>charakteryzuje wydarzenia rewolucyjne</li></ol>\n<p>1905-1907;</p>\n<ol><li>porównuje dynamikę zmian</li></ol>\n<p>gospodarczych i społecznych na ziemiach<br>polskich z przemianami europejskimi oraz<br>synchronizuje wydarzenia z historii<br>politycznej.<br>Kryteria oceniania<br>Poziom<br>Zdający<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację informacji;<br>• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo skutkowe (np. rola Kościoła<br>i represje kanclerza Ottona Bismarcka, nasilenie działań związanych<br>z pracą organiczną i nasilenie walki z polskością: Komisja kolonizacyjna<br>i Hakata; narastanie ruchu spiskowego w środowisku PPS);<br>• sformułował swoje stanowisko, wnioski oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich<br>znaczenia i hierarchii;<br>• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np.<br>wpływ powstania styczniowego na decyzję o uwłaszczeniu chłopów<br>w Królestwie Polskim; represje władz pruskich wobec duchownych,<br>wpływ przemian w Niemczech i Austro-Węgrzech na politykę wobec<br>Polaków);<br>• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,<br>uwzględniając przemiany dokonujące się w czasie;<br>• podjął próbę formułowania wniosków.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu (np. Kulturkampf, rugi pruskie, autonomia w Galicji );<br>• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np.<br>przyczyny i skutki powstania styczniowego; reformy uwłaszczeniowe<br>i wzrost świadomości społecznej i narodowej chłopów).<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;<br>• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi (np. germanizacja, rusyfikacja, powstanie<br>styczniowe, praca organiczna);<br>• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Temat 5. „Władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy” [Władysław Gomułka, 18 czerwca 1945 r.]<br>Rozstrzygnij, czy zapowiedź rozwoju wydarzeń zawarta w słowach Władysława Gomułki<br>znalazła potwierdzenie w wydarzeniach politycznych w Polsce w latach 1945-1948.<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także<br>ciągłość procesów historycznych.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną<br>w ujęciu przekrojowym lub<br>problemowym;<br>dostrzega problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>V. Wiek XX</p>\n<ol><li>Polska w latach 1944-1948.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje główne etapy przejmowania</li></ol>\n<p>władzy przez komunistów w Polsce,<br>z uwzględnieniem działań opozycji legalnej<br>i podziemia antykomunistycznego;<br>opisuje represje stosowane przez radziecki<br>i polski aparat bezpieczeństwa;</p>\n<ol><li>rozpoznaje charakterystyczne cechy okresu</li></ol>\n<p>odbudowy i przebudowy gospodarki,<br>z uwzględnieniem reformy rolnej<br>i nacjonalizacji przemysłu.<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>(np. wpływ ideologii na interpretację wydarzeń i procesów<br>historycznych);<br>• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;<br>• sformułował wnioski i zajął stanowisko wobec problemu określonego<br>w temacie.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;<br>• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym (np.<br>przedstawił kolejne etapy przejmowaniu władzy przez komunistów<br>w Polsce z uwzględnieniem opozycji legalnej i podziemia<br>antykomunistycznego);<br>• podjął próbę formułowania wniosków (np. dotyczących represji<br>stosowanych przez służby bezpieczeństwa i bohaterstwa Polaków<br>represjonowanych przez te służby);<br>• podjął próbę oceny metod stosowanych przez komunistów w walce<br>o władzę.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu (np. działalność WiN, likwidacja PSL);<br>• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych, (np.<br>wpływ obecności wojsk radzieckich na terytorium Polski na sytuację<br>polityczną w kraju, wpływ decyzji konferencji w Jałcie na kształtowanie<br>się sytuacji politycznej w Polsce po zakończeniu II wojny światowej).<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;<br>• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi (np. referendum ludowe w 1946 r, sfałszowane<br>wybory w 1947 r., powstanie PZPR);<br>• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.</p>","solutions":[]}