{"id":"historia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\n[Nawet] gdyby przyjąć, że w [wyniku unii] nastąpiło rzeczywiste wcielenie Litwy do Polski,\nnależałoby oczekiwać, że Litwa po [jej zawarciu] jako odrębny organizm państwowy\nprzestała istnieć. Prawda, że książęta litewscy z roku Giedymina składali […] królowi\npolskiemu i Koronie Polskiej hołdy i przysięgali na wierność. Również i rada i kancelaria\nkoronna rozciągnęły w pierwszych latach po unii […] swe kompetencje na ziemie państwa\nlitewskiego. Wystawiały bowiem w imieniu króla polskiego przywileje dla ogółu bojarów\nlitewskich, dla Wilna […] i dla biskupstwa wileńskiego. Ponadto [król] mianował Polaków\nwysokimi urzędnikami na Litwie. [Jednak] w istocie rzeczy owe applicare stało się martwym\nznakiem na pergaminie, a o faktycznym stosunku wzajemnym obu państw decydowało życie.\nWielkie Księstwo Litewskie nadal pozostawało państwem rządzonym przez samych\nLitwinów, o zupełnie odmiennych prawach i instytucjach państwowych.\nJ. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 71-72.\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nUnia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia\nnie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe\nniebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach\ndziałania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy\nz pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie,\na polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały\ninstytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który\njednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby\nnawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […]\ni tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.\nA. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.\nPorównaj zaprezentowane w źródłach 1. i 2. opinie na temat unii polsko-litewskiej\n- przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między nimi.\nPodobieństwo:\nRóżnica:\nMHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności pomiędzy różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) […] ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\n3) dostrzega mnogość perspektyw\nbadawczych oraz różnorakie interpretacje\nhistorii i ich przyczyny […].\nXII. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n3) wyjaśnia […] uwarunkowania związków\nPolski z […] Litwą w XIV-XV w. (PP)\n1) ocenia znaczenie unii polsko-litewskiej\nz perspektywy obu narodów. (PR)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - za przedstawienie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.\n1 pkt - za przedstawienie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPodobieństwo:\nw obu opiniach zauważono, że unia nie regulowała w precyzyjny sposób zasad\nzależności między Litwą a Polską.\nRóżnica:\nautor opinii ze źródła 1. uważa, że na skutek unii Litwa nadal pozostawała realnie\nsamodzielnym i odmiennym państwem, natomiast autor opinii ze źródła 2. Twierdzi, że\nunia zapoczątkowała zanikanie państwowości litewskiej.","solution":null,"image":"img/historia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-2)<br>Źródło 1. Fragment opracowania historycznego<br>[Nawet] gdyby przyjąć, że w [wyniku unii] nastąpiło rzeczywiste wcielenie Litwy do Polski,<br>należałoby oczekiwać, że Litwa po [jej zawarciu] jako odrębny organizm państwowy<br>przestała istnieć. Prawda, że książęta litewscy z roku Giedymina składali […] królowi<br>polskiemu i Koronie Polskiej hołdy i przysięgali na wierność. Również i rada i kancelaria<br>koronna rozciągnęły w pierwszych latach po unii […] swe kompetencje na ziemie państwa<br>litewskiego. Wystawiały bowiem w imieniu króla polskiego przywileje dla ogółu bojarów<br>litewskich, dla Wilna […] i dla biskupstwa wileńskiego. Ponadto [król] mianował Polaków<br>wysokimi urzędnikami na Litwie. [Jednak] w istocie rzeczy owe applicare stało się martwym<br>znakiem na pergaminie, a o faktycznym stosunku wzajemnym obu państw decydowało życie.<br>Wielkie Księstwo Litewskie nadal pozostawało państwem rządzonym przez samych<br>Litwinów, o zupełnie odmiennych prawach i instytucjach państwowych.<br>J. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 71-72.<br>Źródło 2. Fragment opracowania historycznego<br>Unia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia<br>nie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe<br>niebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach<br>działania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy<br>z pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie,<br>a polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały<br>instytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który<br>jednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby<br>nawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […]<br>i tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.<br>A. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.<br>Porównaj zaprezentowane w źródłach 1. i 2. opinie na temat unii polsko-litewskiej</p>\n<ul><li>przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między nimi.</li></ul>\n<p>Podobieństwo:<br>Różnica:<br>MHIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności pomiędzy różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>[…] ocenia przydatność źródła do</li></ol>\n<p>wyjaśnienia problemu historycznego;</p>\n<ol><li>dostrzega mnogość perspektyw</li></ol>\n<p>badawczych oraz różnorakie interpretacje<br>historii i ich przyczyny […].<br>XII. Polska w XIV-XV w. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia […] uwarunkowania związków</li></ol>\n<p>Polski z […] Litwą w XIV-XV w. (PP)</p>\n<ol><li>ocenia znaczenie unii polsko-litewskiej</li></ol>\n<p>z perspektywy obu narodów. (PR)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za przedstawienie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.<br>1 pkt - za przedstawienie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.<br>0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Podobieństwo:<br>w obu opiniach zauważono, że unia nie regulowała w precyzyjny sposób zasad<br>zależności między Litwą a Polską.<br>Różnica:<br>autor opinii ze źródła 1. uważa, że na skutek unii Litwa nadal pozostawała realnie<br>samodzielnym i odmiennym państwem, natomiast autor opinii ze źródła 2. Twierdzi, że<br>unia zapoczątkowała zanikanie państwowości litewskiej.</p>","solutions":[]}