{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.\n2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą\nw XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-29).\n3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych\ndokonań epoki baroku.\n4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli narodowej.\n5. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-1970.\nW pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 30-31).\nMateriały źródłowe do tematu 2.\nŹródło A. Fragment dokumentu\n[P]an Jagiełło […] z wszystkimi swoimi braćmi swymi jeszcze nie chrzczonymi, krewniakami,\nziemianami, z wyższymi i najniższymi, w swoich krajach zamieszkałymi, wiarę świętego\nrzymskiego Kościoła przyjąć zamierza, pragnie i życzy sobie. […] Dla sprawy tej\nutwierdzenia, dla pewności i ubezpieczenia tenże Jagiełło […] przyrzeka wszystkie swe\nskarby złożyć i wydać na odzyskanie strat obojga, tak Polski, jako też Litwy.\nWiek V-XV w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 195-195.\nŹródło B. Tablica genealogiczna [fragment]\nObjaśnienia:\nw. ks. - wielki książę\n* - data urodzenia\n† - data śmierci\nNa podstawie: T. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 746.\nOlgierd\nw. ks. litewski od 1345\n* ok. 1300 - † 1377\nGiedymin\nw. ks. litewski od 1315\n* ok. 1275 - † 1341\nKiejstut\nw. ks. litewski od 1345\n*ok. 1297 - † 1382\nJagiełło - Władysław II\nw. ks. litewski od 1377, król Polski od 1386\n* ok. 1351 - † 1434\nWitold\nw. ks. litewski od 1401\n* ok. 1354 - † 1430\nKazimierz IV Jagiellończyk\nw. ks. litewski od 1440, król Polski od 1447\n* 1427 - † 1492\nWładysław III\nkról Polski od 1434 i Węgier od 1440\n* 1424 - † 1444\nWładysław Jagiellończyk\nkról Czech od 1471 i Węgier od 1490\n* 1456 - † 1516\nJan Olbracht\nkról Polski od 1492\n* 1459 - † 1501\nAleksander\nJagiellończyk\nw. ks. litewski od 1492\nkról Polski od 1501\n* 1461 - † 1506\nZygmunt I Stary\nw. ks. litewski i król\nPolski od 1506\n* 1467 - † 1548\nEHIP-R0_100\nŹródło C. Fragment opracowania historycznego\nUnia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia\nnie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe\nniebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach\ndziałania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy\nz pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie,\na polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały\ninstytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który\njednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby\nnawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […]\ni tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.\nA. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.\nŹródło D. Mapa Polski i Litwy w XV wieku\nhttp://wlaczpolske.pl\nNa podstawie: http://wlaczpolske.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n25.\nMaks. liczba pkt\n12\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nŹródło A. Plakat\nhttps://plus.gazetalubuska.pl\nŹródło B. Referat Hilarego Minca o założeniach tzw. planu sześcioletniego\nPlan 6-letni jest planem forsownego uprzemysłowienia kraju. Wartość produkcji przemysłu\nsocjalistycznego będzie w r. 1955 ponad 2,5 raza większa aniżeli w r. 1949. Oznacza to\nosiągnięcie w r. 1955 poziomu czterokrotnie wyższego od poziomu produkcji przemysłowej\nPolski przedwojennej. […] Przed wojną ekonomiści obliczali, że produkcja przemysłowa\nPolski na głowę ludności była około 10 razy mniejsza niż produkcja przemysłowa na głowę\nludności w najbardziej uprzemysłowionym kapitalistycznym kraju na świecie, w Stanach\nZjednoczonych. My podwyższamy w ciągu 9 lat (Plan Trzyleni plus Plan Sześcioletni)\nprodukcję przemysłową na głowę ludności pięciokrotnie, czyli w przeciągu 9 lat przejdziemy\nnieco więcej niż połowę drogi, która nas oddziela pod względem uprzemysłowienia od\nStanów Zjednoczonych Ameryki. Jest to ilustracja zasięgu planu i tempa naszego rozwoju.\nA. Patek, Z. Zblewski, Polska i świat w latach 1918-1993 […], Kraków 1998, s. 223.\nEHIP-R0_100\nŹródło C. Piosenka o Nowej to Hucie\nNad Wisłą nad Wisłą szeroką\nMurarzy rozgwarzył się śpiew\nI płynie piosenka murarska wysoko\nI płynie przez noce i dnie\nI płynie piosenka murarska wysoko\nI płynie przez noce i dnie\nO Nowej to Hucie piosenka\nO Nowej to Hucie melodia\nJest taka jest prosta i piękna\nI taka najmilsza z melodii\nO Nowej to Hucie piosenka\nO Nowej to Hucie są słowa\nJest taka prosta i piękna\nI nowa jak Huta jest Nowa\nSto domów wyrosło nad Wisłą\nI tysiąc dróg do nich na wprost\nPiosenka murarska wyrosła na przyszłość\nI łączy dwa brzegi jak most\nPiosenka murarska wyrosła na przyszłość\nI łączy dwa brzegi jak most\nO Nowej to Hucie piosenka […]\nI nie ma przyszłości już inne\nTa pokój i dobro nam śle\nGdy będziesz na Hucie ze swoją\ndziewczyną\nTo słysząc piosenkę wiedz że\nGdy będziesz na Hucie ze swoją\ndziewczyną\nTo słysząc piosenkę wiedz że\nO Nowej to Hucie piosenka […]\nhttps://bibliotekapiosenki.pl\nŹródło D. Cegiełka Społecznego Funduszu Budowy Szkół\nhttps://www.newsweek.pl\nEHIP-R0_100\nna temat nr\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-12)\nTemat 1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nI. Starożytność.\n3. Ekspansja w świecie […] rzymskim.\nZdający:\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską\ni wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne\ni kultura starożytnego Rzymu. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe\ni społeczne w Rzymie republikańskim\ni w cesarstwie rzymskim.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wpływ\nprzemian społecznych na przemiany ustrojowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nukazując wpływ armii na przemiany polityczne;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. ukazał rolę Juliusza Cezara;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą\nw XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nII. Średniowiecze.\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne\nuwarunkowania związków Polski z […]\nLitwą w XIV-XV w.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. znaczenie unii dla przemian ustrojowych;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nprzedstawił etapy związków polsko-litewskich;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. przedstawił okoliczności zawarcia unii w Krewie;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nTemat 3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych\ndokonań epoki baroku.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nII. Dzieje nowożytne.\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n7) opisuje przemiany w kulturze\neuropejskiej w XVII w. i rozpoznaje główne\ndokonania epoki baroku.\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII\nw. Ustrój, społeczeństwo i kultura.\nZdający:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\n5) charakteryzuje sarmatyzm jako\nideologię i styl życia polskiej szlachty;\nrozpoznaje dzieła sztuki polskiego baroku.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji,\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazując\npropagandową rolę sztuki;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.\nwpływ kontrreformacji na przemiany kulturowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. podając cechy sztuki barokowej;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli\nnarodowej.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nporównał cele i metody polityki zaborców;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nukazując zmiany sytuacji Polaków w zaborze rosyjskim;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\npodjął próbę porównania celów i metod polityki zaborców;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. podał przykłady rusyfikacji i germanizacji;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 5. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-\n1970. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIV. Wiek XX.\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n1) porównuje terytorium Polski powojennej\nz terytorium II Rzeczypospolitej\noraz analizuje polityczno-społeczne\ni gospodarcze skutki zmiany granic;\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nokresu odbudowy i przebudowy\ngospodarki, z uwzględnieniem reformy\nrolnej i nacjonalizacji przemysłu.\n14. Polska w latach 1948-1956. Zdający:\n2) charakteryzuje system polityczny\ni społeczno-gospodarczy Polski w okresie\nstalinowskim;\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy\ngospodarki centralnie planowanej i ocenia\njej skutki.\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje etapy:\n1956-1970 […].\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów\nspołeczno-politycznych: 1968 r., 1970 r.\n[…].\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazał wpływ\nsytuacji międzynarodowej na przemiany społeczno-gospodarcze\nw Polsce;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nukazał przyczyny przemian społecznych;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny przemian gospodarczych.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. podał cechy\ngospodarki socjalistycznej;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 25. (0-12)
Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.

\n
  1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.
  2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą
\n

w XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-29).

\n
  1. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych
\n

dokonań epoki baroku.

\n
  1. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli narodowej.
  2. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-1970.
\n

W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 30-31).
Materiały źródłowe do tematu 2.
Źródło A. Fragment dokumentu
[P]an Jagiełło […] z wszystkimi swoimi braćmi swymi jeszcze nie chrzczonymi, krewniakami,
ziemianami, z wyższymi i najniższymi, w swoich krajach zamieszkałymi, wiarę świętego
rzymskiego Kościoła przyjąć zamierza, pragnie i życzy sobie. […] Dla sprawy tej
utwierdzenia, dla pewności i ubezpieczenia tenże Jagiełło […] przyrzeka wszystkie swe
skarby złożyć i wydać na odzyskanie strat obojga, tak Polski, jako też Litwy.
Wiek V-XV w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 195-195.
Źródło B. Tablica genealogiczna [fragment]
Objaśnienia:
w. ks. - wielki książę

\n\n

† - data śmierci
Na podstawie: T. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 746.
Olgierd
w. ks. litewski od 1345

\n\n

Giedymin
w. ks. litewski od 1315

\n\n

Kiejstut
w. ks. litewski od 1345
*ok. 1297 - † 1382
Jagiełło - Władysław II
w. ks. litewski od 1377, król Polski od 1386

\n\n

Witold
w. ks. litewski od 1401

\n\n

Kazimierz IV Jagiellończyk
w. ks. litewski od 1440, król Polski od 1447

\n\n

Władysław III
król Polski od 1434 i Węgier od 1440

\n\n

Władysław Jagiellończyk
król Czech od 1471 i Węgier od 1490

\n\n

Jan Olbracht
król Polski od 1492

\n\n

Aleksander
Jagiellończyk
w. ks. litewski od 1492
król Polski od 1501

\n\n

Zygmunt I Stary
w. ks. litewski i król
Polski od 1506

\n\n

EHIP-R0_100
Źródło C. Fragment opracowania historycznego
Unia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia
nie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe
niebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach
działania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy
z pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie,
a polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały
instytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który
jednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby
nawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […]
i tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.
A. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.
Źródło D. Mapa Polski i Litwy w XV wieku
http://wlaczpolske.pl
Na podstawie: http://wlaczpolske.pl
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
25.
Maks. liczba pkt
12
Uzyskana liczba pkt
EHIP-R0_100
Materiały źródłowe do tematu 5.
Źródło A. Plakat
https://plus.gazetalubuska.pl
Źródło B. Referat Hilarego Minca o założeniach tzw. planu sześcioletniego
Plan 6-letni jest planem forsownego uprzemysłowienia kraju. Wartość produkcji przemysłu
socjalistycznego będzie w r. 1955 ponad 2,5 raza większa aniżeli w r. 1949. Oznacza to
osiągnięcie w r. 1955 poziomu czterokrotnie wyższego od poziomu produkcji przemysłowej
Polski przedwojennej. […] Przed wojną ekonomiści obliczali, że produkcja przemysłowa
Polski na głowę ludności była około 10 razy mniejsza niż produkcja przemysłowa na głowę
ludności w najbardziej uprzemysłowionym kapitalistycznym kraju na świecie, w Stanach
Zjednoczonych. My podwyższamy w ciągu 9 lat (Plan Trzyleni plus Plan Sześcioletni)
produkcję przemysłową na głowę ludności pięciokrotnie, czyli w przeciągu 9 lat przejdziemy
nieco więcej niż połowę drogi, która nas oddziela pod względem uprzemysłowienia od
Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jest to ilustracja zasięgu planu i tempa naszego rozwoju.
A. Patek, Z. Zblewski, Polska i świat w latach 1918-1993 […], Kraków 1998, s. 223.
EHIP-R0_100
Źródło C. Piosenka o Nowej to Hucie
Nad Wisłą nad Wisłą szeroką
Murarzy rozgwarzył się śpiew
I płynie piosenka murarska wysoko
I płynie przez noce i dnie
I płynie piosenka murarska wysoko
I płynie przez noce i dnie
O Nowej to Hucie piosenka
O Nowej to Hucie melodia
Jest taka jest prosta i piękna
I taka najmilsza z melodii
O Nowej to Hucie piosenka
O Nowej to Hucie są słowa
Jest taka prosta i piękna
I nowa jak Huta jest Nowa
Sto domów wyrosło nad Wisłą
I tysiąc dróg do nich na wprost
Piosenka murarska wyrosła na przyszłość
I łączy dwa brzegi jak most
Piosenka murarska wyrosła na przyszłość
I łączy dwa brzegi jak most
O Nowej to Hucie piosenka […]
I nie ma przyszłości już inne
Ta pokój i dobro nam śle
Gdy będziesz na Hucie ze swoją
dziewczyną
To słysząc piosenkę wiedz że
Gdy będziesz na Hucie ze swoją
dziewczyną
To słysząc piosenkę wiedz że
O Nowej to Hucie piosenka […]
https://bibliotekapiosenki.pl
Źródło D. Cegiełka Społecznego Funduszu Budowy Szkół
https://www.newsweek.pl
EHIP-R0_100
na temat nr
EHIP-R0_100
EHIP-R0_100
EHIP-R0_100
EHIP-R0_100
EHIP-R0_100
EHIP-R0_100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)
HISTORIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015
HISTORIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015
HISTORIA
Poziom rozszerzony
Formuła 2015

","answer_text_html":"

Zadanie 25. (0-12)
Temat 1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z […] dziejów ojczystych;
dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń
w dziejach, a także ciągłość procesów
historycznych.
III. Tworzenie narracji historycznej.
Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu
przekrojowym lub problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; dokonuje selekcji
i hierarchizacji oraz integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.
I. Starożytność.

\n
  1. Ekspansja w świecie […] rzymskim.
\n

Zdający:

\n
  1. charakteryzuje ekspansję rzymską
\n

i wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.

\n
  1. Społeczeństwo, życie polityczne
\n

i kultura starożytnego Rzymu. Zdający:

\n
  1. charakteryzuje przemiany ustrojowe
\n

i społeczne w Rzymie republikańskim
i w cesarstwie rzymskim.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty
(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wpływ
przemian społecznych na przemiany ustrojowe;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
ukazując wpływ armii na przemiany polityczne;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
zajął stanowisko i je częściowo uargumentował;
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do
opracowania tematu, np. ukazał rolę Juliusza Cezara;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Temat 2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą
w XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z […] dziejów ojczystych;
dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń
w dziejach, a także ciągłość procesów
historycznych.
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska
i procesy historyczne w kontekście epok
i dostrzega zależności pomiędzy różnymi
dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje
rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do
wyjaśnienia problemu historycznego;
dostrzega wielość perspektyw badawczych
oraz wielorakie interpretacje historii i ich
przyczyny.
III. Tworzenie narracji historycznej.
Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu
przekrojowym lub problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; dokonuje selekcji
i hierarchizacji oraz integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.
II. Średniowiecze.

\n
  1. Polska w XIV-XV w. Zdający:
  2. wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne
\n

uwarunkowania związków Polski z […]
Litwą w XIV-XV w.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
np. znaczenie unii dla przemian ustrojowych;
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.
przedstawił etapy związków polsko-litewskich;
w większości wykorzystał materiały źródłowe;
podjął próbę formułowania wniosków.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu, np. przedstawił okoliczności zawarcia unii w Krewie;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;
podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych
i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści
zawartych w materiale źródłowym;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;
podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.
Temat 3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych
dokonań epoki baroku.
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z historii powszechnej oraz
dziejów ojczystych; dostrzega zmienność
i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także
ciągłość procesów historycznych.
III. Tworzenie narracji historycznej.
Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu
przekrojowym lub problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
II. Dzieje nowożytne.

\n
  1. Europa w XVI-XVII w. Zdający:
  2. opisuje przemiany w kulturze
\n

europejskiej w XVII w. i rozpoznaje główne
dokonania epoki baroku.

\n
  1. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII
\n

w. Ustrój, społeczeństwo i kultura.
Zdający:
Zasady oceniania rozwiązań zadań
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; dokonuje selekcji
i hierarchizacji oraz integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.

\n
  1. charakteryzuje sarmatyzm jako
\n

ideologię i styl życia polskiej szlachty;
rozpoznaje dzieła sztuki polskiego baroku.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji,
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazując
propagandową rolę sztuki;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.
wpływ kontrreformacji na przemiany kulturowe;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu, np. podając cechy sztuki barokowej;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Temat 4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli
narodowej.
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z historii powszechnej oraz
dziejów ojczystych; dostrzega zmienność
i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także
ciągłość procesów historycznych.
III. Tworzenie narracji historycznej.
IV. Wiek XIX.

\n
  1. Walka o niepodległość Polski w okresie
\n

niewoli narodowej. Zdający:

\n
  1. charakteryzuje i porównuje cele oraz
\n

metody polityki zaborców wobec
społeczeństwa polskiego w okresie niewoli
narodowej.
Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu
przekrojowym lub problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; dokonuje selekcji
i hierarchizacji oraz integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
porównał cele i metody polityki zaborców;
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.
ukazując zmiany sytuacji Polaków w zaborze rosyjskim;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
podjął próbę porównania celów i metod polityki zaborców;
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu, np. podał przykłady rusyfikacji i germanizacji;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Temat 5. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-

\n
  1. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
\n

Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Chronologia historyczna.
Zdający porządkuje i synchronizuje
wydarzenia z […] dziejów ojczystych;
dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń
w dziejach, a także ciągłość procesów
historycznych.
IV. Wiek XX.

\n
  1. Polska w latach 1944-1948. Zdający:
  2. porównuje terytorium Polski powojennej
\n

z terytorium II Rzeczypospolitej
oraz analizuje polityczno-społeczne
i gospodarcze skutki zmiany granic;
Zasady oceniania rozwiązań zadań
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska
i procesy historyczne w kontekście epok
i dostrzega zależności pomiędzy różnymi
dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje
rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do
wyjaśnienia problemu historycznego;
dostrzega wielość perspektyw badawczych
oraz wielorakie interpretacje historii i ich
przyczyny.
III. Tworzenie narracji historycznej.
Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu
przekrojowym lub problemowym; dostrzega
problem i buduje argumentację,
uwzględniając różne aspekty procesu
historycznego; dokonuje selekcji
i hierarchizacji oraz integruje pozyskane
informacje z różnych źródeł wiedzy.

\n
  1. rozpoznaje charakterystyczne cechy
\n

okresu odbudowy i przebudowy
gospodarki, z uwzględnieniem reformy
rolnej i nacjonalizacji przemysłu.

\n
  1. Polska w latach 1948-1956. Zdający:
  2. charakteryzuje system polityczny
\n

i społeczno-gospodarczy Polski w okresie
stalinowskim;

\n
  1. rozpoznaje charakterystyczne cechy
\n

gospodarki centralnie planowanej i ocenia
jej skutki.

\n
  1. Polska w latach 1956-1980. Zdający:
  2. charakteryzuje i porównuje etapy:
\n

1956-1970 […].

\n
  1. wyjaśnia przyczyny kryzysów
\n

społeczno-politycznych: 1968 r., 1970 r.
[…].
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazał wpływ
sytuacji międzynarodowej na przemiany społeczno-gospodarcze
w Polsce;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
ukazał przyczyny przemian społecznych;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,
w większości wykorzystał materiały źródłowe;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny przemian gospodarczych.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. podał cechy
gospodarki socjalistycznej;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;
podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych
i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści
zawartych w materiale źródłowym;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;
podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

","solutions":[]}