{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze\ni kulturowe w państwie rzymskim.\n2. Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.\n3. Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję międzynarodową\nRosji, Prus i Austrii.\n4. Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość w XIX w.\nW pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26-28).\n5. Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy\nwykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-30).\nMateriały źródłowe do tematu 4.\nŹródło A. Gdy naród do boju - pieśń z 1835 roku\nGdy naród do boju wystąpił z orężem,\npanowie o czynszach radzili.\nGdy naród zawołał: umrzem lub zwyciężym!,\npanowie w stolicy bawili.\nO cześć wam panowie, magnaci,\nza naszą niewolę, kajdany,\nO cześć wam książęta, hrabiowie, prałaci,\nza kraj nasz krwią bratnią zbryzgany.\nArmaty pod Stoczkiem zdobywała wiara\nrękami czarnymi od pługa.\nPanowie w stolicach kurzyli cygara,\nradzili o braciach zza Buga.\nO cześć wam panowie, magnaci\nNa podstawie: https://polona.pl\nEHIP-R0_100\nŹródło B. Rzeź galicyjska - obraz Jana Nepomucena Lewickiego\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org\nŹródło C. Ulotka powstańcza\nhttps://www.polityka.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\nMaks. liczba pkt\n12\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100\nŹródło D. Medal pamiątkowy\nNa podstawie: http://wcn.pl\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nŹródło A. Pogrzeb prezydenta […] - wiersz Juliana Tuwima\nKrzyż mieliście na piersi, a brauning w kieszeni.\nZ Bogiem byli w sojuszu, a z mordercą w pakcie,\nWy, w chichocie zastygli, bladzi, przestraszeni,\nChodźcie, głupcy, do okien - i patrzcie! i patrzcie!\nZ Belwederu na Zamek, tętnicą Warszawy,\nAlejami, Nowym Światem, Krakowskim Przedmieściem,\nIdzie kondukt żałobny, krepowy i krwawy:\nDrugi raz Pan Prezydent jest dzisiaj na mieście.\nZimny, sztywny, zakryty chorągwią i kirem,\nJedzie Prezydent Martwy a wielki stokrotnie.\nNie odwracajcie oczu! Stać i patrzeć, zbiry!\nTak! Za karki was trzeba trzymać przy tym oknie!\nPrzez serce swe na wylot pogrzebem przeszyta,\nJak Jego pierś kulami, niech widzi stolica\nTwarze wasze, zbrodniarze - i niech was przywita\nStrasznym krzykiem milczenia żałobna ulica.\nJ. Tuwim, Wiersze wybrane, Warszawa 1939, s. 103.\nEHIP-R0_100\nŹródło B. Fragment relacji Prezydenta Rzeczypospolitej\nPowitałem go [Piłsudskiego] słowami: stoję na straży honoru wojska polskiego - co\nwidocznie wzburzyło go, gdyż uchwycił mnie za rękaw i zduszonym głosem powiedział - No,\nno! Tylko nie w ten sposób. - Strząsnąłem jego rękę i nie dopuszczając do dyskusji: -\nReprezentuję tutaj Polskę, żądam dochodzenia swych pretensji na drodze legalnej,\nkategorycznej odpowiedzi na odezwę rządu. - Dla mnie droga legalna zamknięta - wyminął\nmnie i skierował się do stojącego o kilka kroków za mną szeregu żołnierzy. Zrozumiałem to\njako chęć buntowania żołnierzy przeciwko rządowi w mojej obecności, dlatego idąc wzdłuż\nszeregu do swego samochodu, zawołałem: - Żołnierze, spełnijcie swój obowiązek.\nA. Garlicki, […], Warszawa 1987, s. 233-234.\nŹródło C. Zaślubiny Pana Prezydenta - karykatura z 1926 roku\nPan Prezydent: Panie Marszałku. Przecież ta moja oblubienica całkiem krzywa.\nPan Marszałek: Wyprostujemy ją, najdroższy Panie Prezydencie, pod maglem sejmowym,\nwyprostujemy.\n[…] Sejm i Senat II Rzeczypospolitej w karykaturze i satyrze, red. A. Zakrzewski, Wrocław 1990, s. 91.\nEHIP-R0_100\nŹródło D. Fotografia z 10 listopada 1936 roku\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org\nna temat nr\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-12)\nTemat 1. Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze\ni kulturowe w państwie rzymskim.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nI. Starożytność\n3. Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.\nZdający:\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską\ni wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnego Rzymu. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe\ni społeczne w Rzymie republikańskim\ni w cesarstwie rzymskim;\n2) porównuje niewolnictwo w Rzymie\nz wcześniejszymi formami niewolnictwa w\nświecie bliskowschodnim i greckim;\n3) opisuje zmiany w położeniu religii\nchrześcijańskiej w państwie rzymskim (od\nreligii prześladowanej, poprzez tolerowaną,\ndo panującej);\n4) prezentuje najważniejsze stanowiska\nhistoriografii dotyczące przyczyn upadku\npaństwa rzymskiego;\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe\nRzymian w dziedzinie prawa, literatury,\nnauki, architektury i techniki;\n6) identyfikuje dziedzictwo kultury rzymskiej\nw dorobku kulturowym\nEuropy. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\npodbojów na zmianę struktury społecznej i religijnej;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił zjawisko romanizacji;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. wymienił zdobycze terytorialne Rzymu\nw okresie republiki i cesarstwa;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2. Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nII. Średniowiecze\n5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n2) porównuje proces formowania się\nspołeczeństwa stanowego w Polsce\ni w zachodniej Europie;\n3) opisuje przemiany społeczno-\ngospodarcze na ziemiach polskich oraz\nocenia społeczno-kulturowe skutki\nkolonizacji na prawie niemieckim;\n5) synchronizuje najważniejsze wydarzenia\nz okresu rozbicia dzielnicowego i dziejów\nEuropy. (PR)\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n2) charakteryzuje rozwój monarchii\nstanowej w Polsce, uwzględniając\nstrukturę społeczeństwa polskiego w\npóźnym średniowieczu i rozwój\nprzywilejów szlacheckich. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\nprzemian gospodarczych na kształtowanie się stanu szlacheckiego;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ przywilejów na kształtowanie się ustroju monarchii\nstanowej;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny przemian gospodarczych.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. wyjaśnił pojęcie\nstanu;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 3. Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję\nmiędzynarodową Rosji, Prus i Austrii.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIII. Dzieje nowożytne\n5. Oświecenie, absolutyzm oświecony\ni rewolucje XVIII w. Zdający:\n1) wyjaśnia polityczne, gospodarcze,\nspołeczne, kulturowe uwarunkowania\noświecenia europejskiego;\n2) charakteryzuje główne idee\neuropejskiego oświecenia i rozpoznaje\njego główne dokonania w myśli politycznej,\nnauce, literaturze, sztuce i architekturze;\n3) charakteryzuje absolutyzm oświecony na\nprzykładach państw sąsiadujących\nz Rzecząpospolitą;\n4) charakteryzuje program modernizacji\nRosji i rosyjską ideę imperium. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji,\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\nreform na wzrost pozycji międzynarodowej Rosji, Prus i Austrii;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.\nwyjaśnił wpływ filozofii oświeceniowej na przemiany ustrojowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wyjaśnił pojęcie absolutyzmu oświeconego;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 4. Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość\nw XIX w. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIV. Wiek XIX\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej;\n2) rozpoznaje działania społeczeństwa\nsprzyjające rozwojowi tożsamości\nnarodowej;\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. ukazując proces powstawania świadomości narodowej wśród\nchłopów;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nprzedstawił zmiany postawy władz powstańczych wobec kwestii\nchłopskiej;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wyjaśnił pojęcie uwałaszczenia;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 5. Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy\nwykorzystaj materiały źródłowe.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nV. Wiek XX\n4. Odbudowa niepodległości i życie\npolityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:\n2) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nustroju II Rzeczypospolitej\nw oparciu o konstytucje z 1921 i 1935 r.;\n3) opisuje główne ugrupowania polityczne II\nRzeczypospolitej, ich aktywność w życiu\npolitycznym oraz przywódców;\n4) wyjaśnia przyczyny kryzysu demokracji\nparlamentarnej w II Rzeczy-\npospolitej; charakteryzuje przyczyny i\nkonsekwencje przewrotu majowego. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. omawiając zmianę pozycji prezydenta I. Mościckiego na przestrzeni\nlat 1926-1939;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np. ukazał\nzmiany kompetencji prezydenta II Rzeczypospolitej w świetle\nprzepisów konstytucyjnych;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wymienia prezydentów II Rzeczypospolitej;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24. (0-12)<br>Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.</p>\n<ol><li>Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze</li></ol>\n<p>i kulturowe w państwie rzymskim.</p>\n<ol><li>Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.</li><li>Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję międzynarodową</li></ol>\n<p>Rosji, Prus i Austrii.</p>\n<ol><li>Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość w XIX w.</li></ol>\n<p>W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26-28).</p>\n<ol><li>Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy</li></ol>\n<p>wykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-30).<br>Materiały źródłowe do tematu 4.<br>Źródło A. Gdy naród do boju - pieśń z 1835 roku<br>Gdy naród do boju wystąpił z orężem,<br>panowie o czynszach radzili.<br>Gdy naród zawołał: umrzem lub zwyciężym!,<br>panowie w stolicy bawili.<br>O cześć wam panowie, magnaci,<br>za naszą niewolę, kajdany,<br>O cześć wam książęta, hrabiowie, prałaci,<br>za kraj nasz krwią bratnią zbryzgany.<br>Armaty pod Stoczkiem zdobywała wiara<br>rękami czarnymi od pługa.<br>Panowie w stolicach kurzyli cygara,<br>radzili o braciach zza Buga.<br>O cześć wam panowie, magnaci<br>Na podstawie: https://polona.pl<br>EHIP-R0_100<br>Źródło B. Rzeź galicyjska - obraz Jana Nepomucena Lewickiego<br>Na podstawie: https://pl.wikipedia.org<br>Źródło C. Ulotka powstańcza<br>https://www.polityka.pl<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>24.<br>Maks. liczba pkt<br>12<br>Uzyskana liczba pkt<br>EHIP-R0_100<br>Źródło D. Medal pamiątkowy<br>Na podstawie: http://wcn.pl<br>Materiały źródłowe do tematu 5.<br>Materiały źródłowe do tematu 5.<br>Źródło A. Pogrzeb prezydenta […] - wiersz Juliana Tuwima<br>Krzyż mieliście na piersi, a brauning w kieszeni.<br>Z Bogiem byli w sojuszu, a z mordercą w pakcie,<br>Wy, w chichocie zastygli, bladzi, przestraszeni,<br>Chodźcie, głupcy, do okien - i patrzcie! i patrzcie!<br>Z Belwederu na Zamek, tętnicą Warszawy,<br>Alejami, Nowym Światem, Krakowskim Przedmieściem,<br>Idzie kondukt żałobny, krepowy i krwawy:<br>Drugi raz Pan Prezydent jest dzisiaj na mieście.<br>Zimny, sztywny, zakryty chorągwią i kirem,<br>Jedzie Prezydent Martwy a wielki stokrotnie.<br>Nie odwracajcie oczu! Stać i patrzeć, zbiry!<br>Tak! Za karki was trzeba trzymać przy tym oknie!<br>Przez serce swe na wylot pogrzebem przeszyta,<br>Jak Jego pierś kulami, niech widzi stolica<br>Twarze wasze, zbrodniarze - i niech was przywita<br>Strasznym krzykiem milczenia żałobna ulica.<br>J. Tuwim, Wiersze wybrane, Warszawa 1939, s. 103.<br>EHIP-R0_100<br>Źródło B. Fragment relacji Prezydenta Rzeczypospolitej<br>Powitałem go [Piłsudskiego] słowami: stoję na straży honoru wojska polskiego - co<br>widocznie wzburzyło go, gdyż uchwycił mnie za rękaw i zduszonym głosem powiedział - No,<br>no! Tylko nie w ten sposób. - Strząsnąłem jego rękę i nie dopuszczając do dyskusji: -<br>Reprezentuję tutaj Polskę, żądam dochodzenia swych pretensji na drodze legalnej,<br>kategorycznej odpowiedzi na odezwę rządu. - Dla mnie droga legalna zamknięta - wyminął<br>mnie i skierował się do stojącego o kilka kroków za mną szeregu żołnierzy. Zrozumiałem to<br>jako chęć buntowania żołnierzy przeciwko rządowi w mojej obecności, dlatego idąc wzdłuż<br>szeregu do swego samochodu, zawołałem: - Żołnierze, spełnijcie swój obowiązek.<br>A. Garlicki, […], Warszawa 1987, s. 233-234.<br>Źródło C. Zaślubiny Pana Prezydenta - karykatura z 1926 roku<br>Pan Prezydent: Panie Marszałku. Przecież ta moja oblubienica całkiem krzywa.<br>Pan Marszałek: Wyprostujemy ją, najdroższy Panie Prezydencie, pod maglem sejmowym,<br>wyprostujemy.<br>[…] Sejm i Senat II Rzeczypospolitej w karykaturze i satyrze, red. A. Zakrzewski, Wrocław 1990, s. 91.<br>EHIP-R0_100<br>Źródło D. Fotografia z 10 listopada 1936 roku<br>Na podstawie: https://pl.wikipedia.org<br>na temat nr<br>EHIP-R0_100<br>EHIP-R0_100<br>EHIP-R0_100<br>EHIP-R0_100<br>EHIP-R0_100<br>EHIP-R0_100<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)<br>HISTORIA<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015<br>HISTORIA<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015<br>HISTORIA<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 24. (0-12)<br>Temat 1. Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze<br>i kulturowe w państwie rzymskim.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach,<br>a także ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Uczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym lub problemowym; dostrzega<br>problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>I. Starożytność</p>\n<ol><li>Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje ekspansję rzymską</li></ol>\n<p>i wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.</p>\n<ol><li>Społeczeństwo, życie polityczne i kultura</li></ol>\n<p>starożytnego Rzymu. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje przemiany ustrojowe</li></ol>\n<p>i społeczne w Rzymie republikańskim<br>i w cesarstwie rzymskim;</p>\n<ol><li>porównuje niewolnictwo w Rzymie</li></ol>\n<p>z wcześniejszymi formami niewolnictwa w<br>świecie bliskowschodnim i greckim;</p>\n<ol><li>opisuje zmiany w położeniu religii</li></ol>\n<p>chrześcijańskiej w państwie rzymskim (od<br>religii prześladowanej, poprzez tolerowaną,<br>do panującej);</p>\n<ol><li>prezentuje najważniejsze stanowiska</li></ol>\n<p>historiografii dotyczące przyczyn upadku<br>państwa rzymskiego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje dokonania kulturowe</li></ol>\n<p>Rzymian w dziedzinie prawa, literatury,<br>nauki, architektury i techniki;</p>\n<ol><li>identyfikuje dziedzictwo kultury rzymskiej</li></ol>\n<p>w dorobku kulturowym<br>Europy. (PR)<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty<br>(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);<br>poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ<br>podbojów na zmianę struktury społecznej i religijnej;<br>sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.<br>wyjaśnił zjawisko romanizacji;<br>przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;<br>podjął próbę formułowania wniosków;<br>podjął próbę oceny.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>zajął stanowisko i je częściowo uargumentował;<br>przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do<br>opracowania tematu, np. wymienił zdobycze terytorialne Rzymu<br>w okresie republiki i cesarstwa;<br>podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,<br>podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi;<br>poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Temat 2. Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach,<br>a także ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Uczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym lub problemowym; dostrzega<br>problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>II. Średniowiecze</p>\n<ol><li>Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>porównuje proces formowania się</li></ol>\n<p>społeczeństwa stanowego w Polsce<br>i w zachodniej Europie;</p>\n<ol><li>opisuje przemiany społeczno-</li></ol>\n<p>gospodarcze na ziemiach polskich oraz<br>ocenia społeczno-kulturowe skutki<br>kolonizacji na prawie niemieckim;</p>\n<ol><li>synchronizuje najważniejsze wydarzenia</li></ol>\n<p>z okresu rozbicia dzielnicowego i dziejów<br>Europy. (PR)</p>\n<ol><li>Polska w XIV-XV w. Zdający:</li><li>charakteryzuje rozwój monarchii</li></ol>\n<p>stanowej w Polsce, uwzględniając<br>strukturę społeczeństwa polskiego w<br>późnym średniowieczu i rozwój<br>przywilejów szlacheckich. (PR)<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;<br>poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ<br>przemian gospodarczych na kształtowanie się stanu szlacheckiego;<br>sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.<br>wyjaśnił wpływ przywilejów na kształtowanie się ustroju monarchii<br>stanowej;<br>przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,<br>podjął próbę formułowania wniosków;<br>podjął próbę oceny przemian gospodarczych.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu;<br>podjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. wyjaśnił pojęcie<br>stanu;<br>podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści<br>zawartych w materiale źródłowym;<br>podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi;<br>poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Temat 3. Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję<br>międzynarodową Rosji, Prus i Austrii.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach,<br>a także ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Uczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym lub problemowym; dostrzega<br>problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>III. Dzieje nowożytne</p>\n<ol><li>Oświecenie, absolutyzm oświecony</li></ol>\n<p>i rewolucje XVIII w. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia polityczne, gospodarcze,</li></ol>\n<p>społeczne, kulturowe uwarunkowania<br>oświecenia europejskiego;</p>\n<ol><li>charakteryzuje główne idee</li></ol>\n<p>europejskiego oświecenia i rozpoznaje<br>jego główne dokonania w myśli politycznej,<br>nauce, literaturze, sztuce i architekturze;</p>\n<ol><li>charakteryzuje absolutyzm oświecony na</li></ol>\n<p>przykładach państw sąsiadujących<br>z Rzecząpospolitą;</p>\n<ol><li>charakteryzuje program modernizacji</li></ol>\n<p>Rosji i rosyjską ideę imperium. (PR)<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>wyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;<br>poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji,<br>poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ<br>reform na wzrost pozycji międzynarodowej Rosji, Prus i Austrii;<br>sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.<br>wyjaśnił wpływ filozofii oświeceniowej na przemiany ustrojowe;<br>przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;<br>podjął próbę formułowania wniosków;<br>podjął próbę oceny.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu, np. wyjaśnił pojęcie absolutyzmu oświeconego;<br>podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;<br>podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi;<br>poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Temat 4. Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość<br>w XIX w. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach,<br>a także ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Uczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym lub problemowym; dostrzega<br>problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>IV. Wiek XIX</p>\n<ol><li>Walka o niepodległość Polski w okresie</li></ol>\n<p>niewoli narodowej. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje i porównuje cele oraz</li></ol>\n<p>metody polityki zaborców wobec<br>społeczeństwa polskiego w okresie niewoli<br>narodowej;</p>\n<ol><li>rozpoznaje działania społeczeństwa</li></ol>\n<p>sprzyjające rozwojowi tożsamości<br>narodowej;</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki</li></ol>\n<p>powstań narodowych. (PR)<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>np. ukazując proces powstawania świadomości narodowej wśród<br>chłopów;<br>poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;<br>poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;<br>sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;<br>przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.<br>przedstawił zmiany postawy władz powstańczych wobec kwestii<br>chłopskiej;<br>w większości wykorzystał materiały źródłowe;<br>podjął próbę formułowania wniosków.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu, np. wyjaśnił pojęcie uwałaszczenia;<br>podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;<br>podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych<br>i przywołania ich w tekście pracy.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści<br>zawartych w materiale źródłowym;<br>podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi;<br>poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;<br>podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Temat 5. Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy<br>wykorzystaj materiały źródłowe.<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach,<br>a także ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego; rozpoznaje<br>rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła<br>do wyjaśnienia problemu historycznego;<br>dostrzega wielość perspektyw badawczych<br>oraz wielorakie interpretacje historii i ich<br>przyczyny.<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Uczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym lub problemowym; dostrzega<br>problem i buduje argumentację,<br>uwzględniając różne aspekty procesu<br>historycznego; dokonuje selekcji<br>i hierarchizacji oraz integruje pozyskane<br>informacje z różnych źródeł wiedzy.<br>V. Wiek XX</p>\n<ol><li>Odbudowa niepodległości i życie</li></ol>\n<p>polityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:</p>\n<ol><li>rozpoznaje charakterystyczne cechy</li></ol>\n<p>ustroju II Rzeczypospolitej<br>w oparciu o konstytucje z 1921 i 1935 r.;</p>\n<ol><li>opisuje główne ugrupowania polityczne II</li></ol>\n<p>Rzeczypospolitej, ich aktywność w życiu<br>politycznym oraz przywódców;</p>\n<ol><li>wyjaśnia przyczyny kryzysu demokracji</li></ol>\n<p>parlamentarnej w II Rzeczy-<br>pospolitej; charakteryzuje przyczyny i<br>konsekwencje przewrotu majowego. (PR)<br>Kryteria oceniania<br>Poziom IV<br>(9-12 pkt)<br>Zdający:<br>wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,<br>np. omawiając zmianę pozycji prezydenta I. Mościckiego na przestrzeni<br>lat 1926-1939;<br>poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych<br>informacji;<br>trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;<br>poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;<br>sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.<br>Poziom III<br>(6-8 pkt)<br>Zdający:<br>dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu<br>ich znaczenia i hierarchii;<br>w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;<br>przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np. ukazał<br>zmiany kompetencji prezydenta II Rzeczypospolitej w świetle<br>przepisów konstytucyjnych;<br>w większości wykorzystał materiały źródłowe;<br>podjął próbę formułowania wniosków.<br>Poziom II<br>(3-5 pkt)<br>Zdający:<br>przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania<br>tematu, np. wymienia prezydentów II Rzeczypospolitej;<br>podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;<br>podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;<br>podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych<br>i przywołania ich w tekście pracy.<br>Poziom I<br>(1-2 pkt)<br>Zdający:<br>w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści<br>zawartych w materiale źródłowym;<br>podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania<br>związków między nimi;<br>poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;<br>podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.</p>","solutions":[]}