{"id":"historia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nŹródło 1. Fragment traktatu z epoki\nWszelka władza pochodzi od Boga [ ]. Monarchowie działają przeto jako sługi Boga i Jego\nzastępcy na ziemi [ ]. Przez nich wykonywa On swą władzę. […] Monarcha nie potrzebuje\nprzed nikim zdawać sprawy ze swych rozporządzeń [ ]. Nad wyrok monarchy nie masz\nwyroku wyższego [ ]. Monarchy należy przeto słuchać jak sprawiedliwości samej [ ]. Z tego\nwynika, że kto nie jest posłusznym monarsze, nie może być odsyłany do innego trybunału,\nlecz nieodwołalnie skazanym jest na śmierć, jako mąciciel pokoju i wróg społeczeństwa.\nWiek XVI-XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 318-319.\nŹródło 2. Fragment traktatu z epoki\nGdzie w jednej osobie lub w jednym ciele urzędowym władza prawodawcza łączy się\nz władzą wykonawczą, tam nie masz wolności, albowiem istnieje obawa, że ten sam\nmonarcha lub ten sam senat stanowić będzie prawa tyrańskie, by je wykonywać po tyrańsku.\nNie masz również wolności, skoro władza sądownicza nie jest oddzielną od władzy\nprawodawczej i wykonawczej. Jeśli złączona jest z władzą prawodawczą, powstaje\nsamowolność w stosunku do życia i wolności obywatela, albowiem sędzia będzie zarazem\nprawodawcą. Jeśli jest złączona z władzą wykonawczą, sędzia posiadać będzie siłę\nujarzmiciela.\nTeksty do nauki historii w szkole średniej, red. B. Baranowski, z. 21, Warszawa 1966, s. 16.\nRozstrzygnij, które źródło prezentuje monteskiuszowską koncepcję władzy.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n14.\n0-1\n15.\n0-1\nMHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nXXIV. Europa w dobie oświecenia. Zdający:\n2) wyjaśnia główne idee oświecenia […].\n(PP)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) […] ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego.\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) […] ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego.\nXXIV. Europa w dobie oświecenia. Zdający:\n2) wyjaśnia główne idee oświecenia […].\n(PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: źródło 2.\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 1. przedstawiono koncepcję monarchii absolutnej,\nnatomiast monteskiuszowska koncepcja władzy została opisana w źródle 2. - świadczy\no tym podział władzy na trzy niezależne rodzaje: prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.","solution":null,"image":"img/historia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 15. (0-1)
Źródło 1. Fragment traktatu z epoki
Wszelka władza pochodzi od Boga [ ]. Monarchowie działają przeto jako sługi Boga i Jego
zastępcy na ziemi [ ]. Przez nich wykonywa On swą władzę. […] Monarcha nie potrzebuje
przed nikim zdawać sprawy ze swych rozporządzeń [ ]. Nad wyrok monarchy nie masz
wyroku wyższego [ ]. Monarchy należy przeto słuchać jak sprawiedliwości samej [ ]. Z tego
wynika, że kto nie jest posłusznym monarsze, nie może być odsyłany do innego trybunału,
lecz nieodwołalnie skazanym jest na śmierć, jako mąciciel pokoju i wróg społeczeństwa.
Wiek XVI-XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 318-319.
Źródło 2. Fragment traktatu z epoki
Gdzie w jednej osobie lub w jednym ciele urzędowym władza prawodawcza łączy się
z władzą wykonawczą, tam nie masz wolności, albowiem istnieje obawa, że ten sam
monarcha lub ten sam senat stanowić będzie prawa tyrańskie, by je wykonywać po tyrańsku.
Nie masz również wolności, skoro władza sądownicza nie jest oddzielną od władzy
prawodawczej i wykonawczej. Jeśli złączona jest z władzą prawodawczą, powstaje
samowolność w stosunku do życia i wolności obywatela, albowiem sędzia będzie zarazem
prawodawcą. Jeśli jest złączona z władzą wykonawczą, sędzia posiadać będzie siłę
ujarzmiciela.
Teksty do nauki historii w szkole średniej, red. B. Baranowski, z. 21, Warszawa 1966, s. 16.
Rozstrzygnij, które źródło prezentuje monteskiuszowską koncepcję władzy.
Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
14.
0-1
15.
0-1
MHIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 15. (0-1)
Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej
Wymagania ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający:

\n
  1. analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy
\n

historyczne w kontekście epok i dostrzega
XXIV. Europa w dobie oświecenia. Zdający:

\n
  1. wyjaśnia główne idee oświecenia […].
\n

(PP)
Zasady oceniania rozwiązań zadań
zależności między różnymi dziedzinami
życia społecznego;

\n
  1. […] ocenia przydatność źródła do
\n

wyjaśnienia problemu historycznego.
Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej
Wymagania ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający:

\n
  1. analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy
\n

historyczne w kontekście epok i dostrzega
zależności między różnymi dziedzinami
życia społecznego;

\n
  1. […] ocenia przydatność źródła do
\n

wyjaśnienia problemu historycznego.
XXIV. Europa w dobie oświecenia. Zdający:

\n
  1. wyjaśnia główne idee oświecenia […].
\n

(PP)
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: źródło 2.
Przykładowe uzasadnienie: W źródle 1. przedstawiono koncepcję monarchii absolutnej,
natomiast monteskiuszowska koncepcja władzy została opisana w źródle 2. - świadczy
o tym podział władzy na trzy niezależne rodzaje: prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

","solutions":[]}