{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy moneta ze źródła 2. i tekst ze źródła 1. przedstawiają skutki tego\nsamego wydarzenia historycznego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu\nźródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXXXI. Ziemie polskie i ich mieszkańcy\nw latach 1815-1848. Zdający:\n2) wyjaśnia genezę powstania\nlistopadowego i opisuje jego następstwa.\n(PP)\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXXXI. Ziemie polskie i ich mieszkańcy\nw latach 1815-1848. Zdający:\n2) wyjaśnia genezę powstania\nlistopadowego i opisuje jego następstwa.\n(PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie\ndo informacji z obu źródeł.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: tak\nPrzykładowe uzasadnienie: Tekst informuje o następstwach politycznych upadku powstania\nlistopadowego - wprowadzenie w miejsce liberalnej konstytucji Statutu organicznego, który\nograniczał autonomię Królestwa Polskiego. W źródle 2. przedstawiono monetę z 1835 roku\nz godłem rosyjskim oraz z napisami w języku rosyjskim - co było przejawem rusyfikacji.","solution":"Rozstrzygnięcie — **tak**. Uzasadnienie — tekst informuje o następstwach politycznych **upadku powstania listopadowego**: w miejsce liberalnej konstytucji wprowadzono **Statut organiczny** ograniczający autonomię Królestwa. Moneta ze źródła 2. jest natomiast następstwem **gospodarczym** tego samego wydarzenia — bita z rosyjskim nominałem (ruble), pokazuje włączanie systemu monetarnego Królestwa do systemu rosyjskiego. **14.3. FF** 1. **F** — kongres wiedeński (1814–1815) obradował za panowania **Aleksandra I**. Mikołaj I objął tron dopiero w **1825 r.** 2. **F** — Królestwo Polskie powstało na mocy postanowień **kongresu wiedeńskiego** (1815). Pokój w Tylży (1807) powołał **Księstwo Warszawskie**.","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":"powstanie listopadowe, Statut organiczny, Krolestwo Polskie, kongres wiedenski","page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14.2. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy moneta ze źródła 2. i tekst ze źródła 1. przedstawiają skutki tego<br>samego wydarzenia historycznego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu<br>źródeł.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14.2. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>XXXI. Ziemie polskie i ich mieszkańcy<br>w latach 1815-1848. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia genezę powstania</li></ol>\n<p>listopadowego i opisuje jego następstwa.<br>(PP)<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>XXXI. Ziemie polskie i ich mieszkańcy<br>w latach 1815-1848. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia genezę powstania</li></ol>\n<p>listopadowego i opisuje jego następstwa.<br>(PP)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie<br>do informacji z obu źródeł.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: tak<br>Przykładowe uzasadnienie: Tekst informuje o następstwach politycznych upadku powstania<br>listopadowego - wprowadzenie w miejsce liberalnej konstytucji Statutu organicznego, który<br>ograniczał autonomię Królestwa Polskiego. W źródle 2. przedstawiono monetę z 1835 roku<br>z godłem rosyjskim oraz z napisami w języku rosyjskim - co było przejawem rusyfikacji.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Rozstrzygnięcie — <strong>tak</strong>. Uzasadnienie — tekst informuje o następstwach politycznych <strong>upadku powstania listopadowego</strong>: w miejsce liberalnej konstytucji wprowadzono <strong>Statut organiczny</strong> ograniczający autonomię Królestwa. Moneta ze źródła 2. jest natomiast następstwem <strong>gospodarczym</strong> tego samego wydarzenia — bita z rosyjskim nominałem (ruble), pokazuje włączanie systemu monetarnego Królestwa do systemu rosyjskiego. <strong>14.3. FF</strong> 1. <strong>F</strong> — kongres wiedeński (1814–1815) obradował za panowania <strong>Aleksandra I</strong>. Mikołaj I objął tron dopiero w <strong>1825 r.</strong> 2. <strong>F</strong> — Królestwo Polskie powstało na mocy postanowień <strong>kongresu wiedeńskiego</strong> (1815). Pokój w Tylży (1807) powołał <strong>Księstwo Warszawskie</strong>.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: Rozstrzygnięcie - TAK</h4>\n<p>Moneta ze źródła 2. i tekst ze źródła 1. przedstawiają skutki <strong>tego samego wydarzenia</strong> - <strong>upadku powstania listopadowego</strong>.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie (oba źródła):</strong></p>\n<ul><li><strong>Źródło 1.</strong> opisuje <strong>następstwa polityczne</strong> klęski powstania: nominację Paskiewicza na namiestnika oraz ogłoszenie <strong>Statutu organicznego</strong> (1832) w miejsce liberalnej konstytucji i utratę odrębności państwowej Królestwa - ograniczenie jego autonomii.</li><li><strong>Źródło 2.</strong> to moneta z <strong>1835 r.</strong> z rosyjskim godłem (orzeł dwugłowy) i napisami po rosyjsku oraz podwójnym nominałem <strong>„3 RUBLE / 20 ZŁOTYCH”</strong> - przejaw <strong>rusyfikacji</strong> i włączania Królestwa w system cesarstwa.</li></ul>\n<p>Oba źródła są zatem skutkiem tego samego wydarzenia (represje po powstaniu listopadowym), więc rozstrzygnięcie brzmi <strong>tak</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie (tak) wraz z uzasadnieniem odwołującym się do informacji z obu źródeł; 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.</p>"}]}