{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy rysunek ze źródła 1. nawiązuje do wydarzenia, które było skutkiem\npublikacji dokumentu zacytowanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się\ndo informacji zawartych w obu źródłach.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n15.1.\n0-1\nMHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na\npoczątku XX w. Zdający:\n1) porównuje procesy zjednoczeniowe\nWłoch i Niemiec w XIX w. (PP)\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na\npoczątku XX w. Zdający:\n1) porównuje procesy zjednoczeniowe\nWłoch i Niemiec w XIX w. (PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie\ndo informacji z obu źródeł.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: tak\nPrzykładowe uzasadnienie: Dokument zacytowany w źródle 2., to tzw. depesza emska -\nbyła to pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu wojny francusko-pruskiej [w 1870\nroku]. Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., gdzie Prusak (pikielhauba) uderza\nFrancuza (Napoleon III).","solution":"Rozstrzygnięcie — **tak**. Uzasadnienie — dokument ze źródła 2. to tzw. **depesza emska**, pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu **wojny francusko-pruskiej** (1870). Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., na którym Prusak (rozpoznawalny po **pikielhaubie**) uderza Francuza (Napoleon III). **15.2. C** — między początkiem Wiosny Ludów (1848) a koronacją Wilhelma I na cesarza (18 stycznia 1871).","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":"depesza emska, wojna francusko-pruska, zjednoczenie Niemiec","page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy rysunek ze źródła 1. nawiązuje do wydarzenia, które było skutkiem<br>publikacji dokumentu zacytowanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się<br>do informacji zawartych w obu źródłach.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>15.1.<br>0-1<br>MHIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>XXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na<br>początku XX w. Zdający:</p>\n<ol><li>porównuje procesy zjednoczeniowe</li></ol>\n<p>Włoch i Niemiec w XIX w. (PP)<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>XXXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na<br>początku XX w. Zdający:</p>\n<ol><li>porównuje procesy zjednoczeniowe</li></ol>\n<p>Włoch i Niemiec w XIX w. (PP)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie<br>do informacji z obu źródeł.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: tak<br>Przykładowe uzasadnienie: Dokument zacytowany w źródle 2., to tzw. depesza emska -<br>była to pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu wojny francusko-pruskiej [w 1870<br>roku]. Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., gdzie Prusak (pikielhauba) uderza<br>Francuza (Napoleon III).</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Rozstrzygnięcie — <strong>tak</strong>. Uzasadnienie — dokument ze źródła 2. to tzw. <strong>depesza emska</strong>, pruska prowokacja, która doprowadziła do wybuchu <strong>wojny francusko-pruskiej</strong> (1870). Do tej wojny nawiązuje rysunek ze źródła 1., na którym Prusak (rozpoznawalny po <strong>pikielhaubie</strong>) uderza Francuza (Napoleon III). <strong>15.2. C</strong> — między początkiem Wiosny Ludów (1848) a koronacją Wilhelma I na cesarza (18 stycznia 1871).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: Rozstrzygnięcie - TAK</h4>\n<p>Rysunek ze źródła 1. <strong>nawiązuje</strong> do wydarzenia będącego skutkiem publikacji dokumentu ze źródła 2.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie (oba źródła):</strong></p>\n<ul><li><strong>Źródło 2.</strong> to tzw. <strong>depesza emska</strong> (1870) - relacja ze spotkania ambasadora francuskiego z królem pruskim w Ems, celowo zredagowana i opublikowana przez Bismarcka jako <strong>prowokacja</strong>, która doprowadziła do wybuchu <strong>wojny francusko-pruskiej</strong> (1870-1871).</li><li><strong>Źródło 1.</strong> to rysunek satyryczny „Chrzest bojowy”, przedstawiający <strong>Prusaka w pikielhaubie</strong> (charakterystyczny hełm ze szpicem) bijącego Francuza (Napoleona III) - czyli komentarz do tej samej <strong>wojny francusko-pruskiej</strong>.</li></ul>\n<p>Rysunek odnosi się więc do wojny wywołanej depeszą emską, dlatego rozstrzygnięcie brzmi <strong>tak</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie (tak) wraz z uzasadnieniem odwołującym się do informacji z obu źródeł; 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.</p>"}]}