{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nUzasadnij, że plan zabudowy kompleksu fabryki świadczy o trosce właściciela o jego\npracowników.\nOznaczenia:\na - famuły (domy robotnicze)\nb - budynki użyteczności\npublicznej\nc - budynki przemysłowe\nd - budynki pomocnicze\n1 - przędzalnia\n2 - remiza strażacka\n3 - szkoła\n4 - stołówka i sklep\n5 - szpital św. Anny\n6 - bocznica kolejowa\n7 - willa dyrektora\n16.1.\n0-1\nMHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n3) dostrzega mnogość perspektyw\nbadawczych zmierzających do poznania\nprawdy o przeszłości oraz różnorakie\ninterpretacje historii i ich przyczyny;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXXXV. Ziemie polskie pod zaborami w II\npołowie XIX i na początku XX w. Zdający:\n1) charakteryzuje rozwój przemysłowy\nziem polskich, z uwzględnieniem\nurbanizacji;\n2) charakteryzuje nowe klasy i warstwy\nSpołeczne. (PR)\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\nXXXV. Ziemie polskie pod zaborami w II\npołowie XIX i na początku XX w. Zdający:\n1) charakteryzuje rozwój przemysłowy\nziem polskich, z uwzględnieniem\nurbanizacji;\n2) charakteryzuje nowe klasy i warstwy\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n3) dostrzega mnogość perspektyw\nbadawczych zmierzających do poznania\nprawdy o przeszłości oraz różnorakie\ninterpretacje historii i ich przyczyny;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nSpołeczne. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNa planie zostały zaznaczone domy robotnicze a także budynki użyteczności publicznej -\nnp. szkoła, stołówka - świadczy to o trosce właściciela fabryki o dobrostan robotników.","solution":"Na planie zaznaczono **domy robotnicze (famuły)**, a także budynki użyteczności publicznej — **szkołę, stołówkę i sklep, szpital św. Anny** oraz remizę strażacką. Zapewnienie robotnikom mieszkań, opieki zdrowotnej, edukacji i zaopatrzenia świadczy o trosce właściciela o ich dobrostan. **16.2. Łódź.** Obecność **przędzalni** wskazuje na przemysł **włókienniczy**, którego głównym ośrodkiem w Królestwie Polskim była Łódź.","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":"rewolucja przemyslowa, Lodz, przemysl wlokienniczy, paternalizm fabryczny","page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 16.1. (0-1)
Uzasadnij, że plan zabudowy kompleksu fabryki świadczy o trosce właściciela o jego
pracowników.
Oznaczenia:
a - famuły (domy robotnicze)
b - budynki użyteczności
publicznej
c - budynki przemysłowe
d - budynki pomocnicze
1 - przędzalnia
2 - remiza strażacka
3 - szkoła
4 - stołówka i sklep
5 - szpital św. Anny
6 - bocznica kolejowa
7 - willa dyrektora
16.1.
0-1
MHIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 16.1. (0-1)
Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający:

\n
  1. analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy
\n

historyczne w kontekście epok i dostrzega
zależności między różnymi dziedzinami
życia społecznego;

\n
  1. rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje
\n

przechowujące źródła historyczne, ocenia
przydatność źródła do wyjaśnienia
problemu historycznego;

\n
  1. dostrzega mnogość perspektyw
\n

badawczych zmierzających do poznania
prawdy o przeszłości oraz różnorakie
interpretacje historii i ich przyczyny;

\n
  1. ugruntowuje potrzebę poznawania
\n

przeszłości dla rozumienia współczesnych
mechanizmów społecznych i kulturowych.
XXXV. Ziemie polskie pod zaborami w II
połowie XIX i na początku XX w. Zdający:

\n
  1. charakteryzuje rozwój przemysłowy
\n

ziem polskich, z uwzględnieniem
urbanizacji;

\n
  1. charakteryzuje nowe klasy i warstwy
\n

Społeczne. (PR)
Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Analiza i interpretacja historyczna.
Zdający:

\n
  1. analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy
\n

historyczne w kontekście epok i dostrzega
zależności między różnymi dziedzinami
życia społecznego;
XXXV. Ziemie polskie pod zaborami w II
połowie XIX i na początku XX w. Zdający:

\n
  1. charakteryzuje rozwój przemysłowy
\n

ziem polskich, z uwzględnieniem
urbanizacji;

\n
  1. charakteryzuje nowe klasy i warstwy
  2. rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje
\n

przechowujące źródła historyczne, ocenia
przydatność źródła do wyjaśnienia
problemu historycznego;

\n
  1. dostrzega mnogość perspektyw
\n

badawczych zmierzających do poznania
prawdy o przeszłości oraz różnorakie
interpretacje historii i ich przyczyny;

\n
  1. ugruntowuje potrzebę poznawania
\n

przeszłości dla rozumienia współczesnych
mechanizmów społecznych i kulturowych.
Społeczne. (PR)
Zasady oceniania
1 pkt - podanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź
Na planie zostały zaznaczone domy robotnicze a także budynki użyteczności publicznej -
np. szkoła, stołówka - świadczy to o trosce właściciela fabryki o dobrostan robotników.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Na planie zaznaczono domy robotnicze (famuły), a także budynki użyteczności publicznej — szkołę, stołówkę i sklep, szpital św. Anny oraz remizę strażacką. Zapewnienie robotnikom mieszkań, opieki zdrowotnej, edukacji i zaopatrzenia świadczy o trosce właściciela o ich dobrostan. 16.2. Łódź. Obecność przędzalni wskazuje na przemysł włókienniczy, którego głównym ośrodkiem w Królestwie Polskim była Łódź.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź: uzasadnienie oparte na budynkach socjalnych

\n

Plan kompleksu fabryki świadczy o trosce właściciela o pracowników, ponieważ oprócz budynków przemysłowych zaznaczono na nim obiekty mieszkalne i socjalne przeznaczone dla robotników:

\n\n

Zapewnienie robotnikom mieszkań, opieki zdrowotnej, wyżywienia i oświaty w obrębie kompleksu fabrycznego dowodzi, że właściciel dbał o dobrostan (warunki bytowe) swoich pracowników.

\n

Zasady oceniania CKE

\n

1 pkt - podanie poprawnego uzasadnienia (odwołanie do domów robotniczych / budynków użyteczności publicznej); 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.

"}]}