{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ilustracja ze źródła 2. powstała w kręgu zwolenników orędzia\nscharakteryzowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nLVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:\n4) wyjaśnia społeczno-polityczną rolę\nKościoła katolickiego, z uwzględnieniem roli\nprymasa Stefana Wyszyńskiego […]. (PP)\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nLVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:\n4) wyjaśnia społeczno-polityczną rolę\nKościoła katolickiego […]. (PP)\nLVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:\n2) wyjaśnia znaczenie obchodów\nmillenijnych w 1966 r., z uwzględnieniem\nroli prymasa Stefana Wyszyńskiego. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: nie\nPrzykładowe uzasadnienie: W orędziu zapowiedziano ideę pojednania polsko-niemieckiego.\nAutor rysunku ironicznie interpretuje sens zawartych w orędziu słów, przypisując stronie\nniemieckiej złe / agresywne intencje.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Rozstrzygnięcie — **nie**. Uzasadnienie — w orędziu zapowiedziano ideę **pojednania polsko-niemieckiego** w duchu Ewangelii. Autor rysunku ze źródła 2. **ironicznie** interpretuje sens zawartych w orędziu słów, przypisując stronie niemieckiej złe i agresywne intencje — a więc występuje przeciw orędziu, a nie w jego obronie. **23.2. Stefan Wyszyński.**","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":"oredzie biskupow polskich, pojednanie polsko-niemieckie, Wyszynski, propaganda PRL","page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 23.1. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy ilustracja ze źródła 2. powstała w kręgu zwolenników orędzia<br>scharakteryzowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu źródeł.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 23.1. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>LVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia społeczno-polityczną rolę</li></ol>\n<p>Kościoła katolickiego, z uwzględnieniem roli<br>prymasa Stefana Wyszyńskiego […]. (PP)<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>LVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia społeczno-polityczną rolę</li></ol>\n<p>Kościoła katolickiego […]. (PP)<br>LVII. Polska w latach 1957-1981. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie obchodów</li></ol>\n<p>millenijnych w 1966 r., z uwzględnieniem<br>roli prymasa Stefana Wyszyńskiego. (PR)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu<br>źródeł.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: nie<br>Przykładowe uzasadnienie: W orędziu zapowiedziano ideę pojednania polsko-niemieckiego.<br>Autor rysunku ironicznie interpretuje sens zawartych w orędziu słów, przypisując stronie<br>niemieckiej złe / agresywne intencje.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Rozstrzygnięcie — <strong>nie</strong>. Uzasadnienie — w orędziu zapowiedziano ideę <strong>pojednania polsko-niemieckiego</strong> w duchu Ewangelii. Autor rysunku ze źródła 2. <strong>ironicznie</strong> interpretuje sens zawartych w orędziu słów, przypisując stronie niemieckiej złe i agresywne intencje — a więc występuje przeciw orędziu, a nie w jego obronie. <strong>23.2. Stefan Wyszyński.</strong></p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: Rozstrzygnięcie - NIE</h4>\n<p>Ilustracja ze źródła 2. <strong>nie</strong> powstała w kręgu zwolenników orędzia scharakteryzowanego w źródle 1.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie (oba źródła):</strong></p>\n<ul><li><strong>Źródło 1.</strong> opisuje <strong>orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich</strong> (1965) - wezwanie do <strong>pojednania polsko-niemieckiego</strong> w duchu Ewangelii („przebaczamy i prosimy o przebaczenie”), gest dialogu i zbliżenia narodów.</li><li><strong>Źródło 2.</strong> to strona tytułowa satyrycznych „Szpilek” (1966) przedstawiająca zbrojne starcie <strong>polskiego rycerza z Krzyżakiem</strong> na tle mapy z polskimi miastami i Odrą - rysunek <strong>ironicznie/wrogo</strong> interpretuje sens orędzia, przypisując stronie niemieckiej <strong>agresywne, złe intencje</strong>.</li></ul>\n<p>Przekaz ilustracji jest <strong>sprzeczny z ideą pojednania</strong> głoszoną w orędziu (utrzymanej w duchu władz PRL, które orędziu były przeciwne), więc rozstrzygnięcie brzmi <strong>nie</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie (nie) wraz z uzasadnieniem odwołującym się do obu źródeł; 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.</p>"}]}