{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy relacja ze źródła 1. opisuje zdobycie miasta, którego plan\nprzedstawia źródło 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna. Zdający:\n1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia\nz historii powszechnej […];\n2) dostrzega zmienność i dynamikę\nwydarzeń w dziejach, a także ciągłość\nprocesów historycznych i cywilizacyjnych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nVII. Europa w okresie krucjat. Zdający:\n2) charakteryzuje uwarunkowania wypraw\nkrzyżowych do Ziemi Świętej oraz\nprzedstawia ich skutki. (PP)\nXI. Europa późnego średniowiecza.\nZdający:\n2) charakteryzuje następstwa upadku\ncesarstwa bizantyjskiego i ekspansji\ntureckiej dla Europy. (PP)\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna. Zdający:\n1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia\nz historii powszechnej […];\n2) dostrzega zmienność i dynamikę\nwydarzeń w dziejach, a także ciągłość\nprocesów historycznych i cywilizacyjnych.\nVII. Europa w okresie krucjat. Zdający:\n2) charakteryzuje uwarunkowania wypraw\nkrzyżowych do Ziemi Świętej oraz\nprzedstawia ich skutki. (PP)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nXI. Europa późnego średniowiecza.\nZdający:\n2) charakteryzuje następstwa upadku\ncesarstwa bizantyjskiego i ekspansji\ntureckiej dla Europy. (PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie\ndo informacji z obu źródeł\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W tekście opisano zdobycie Konstantynopola przez Turków, o czym świadczą m.in.\ninformacja o Hagia Sophia, informacja że obroną dowodził cesarz a oblegającymi byli\nTurcy. Plan przedstawia natomiast miasto położone w Palestynie [Akkę] - a więc nie\nKonstantynopol.\n• W tekście opisano zdobycie Konstantynopola przez Turków, o czym świadczą m.in.\ninformacja o Hagia Sophia, że obroną dowodził cesarz a oblegającymi byli Turcy. Plan\nprzedstawia inne miasto - świadczą o tym informacje o budynkach należących\ndo zakonów krzyżowych.","solution":"Rozstrzygnięcie — **nie**. Uzasadnienie — w tekście opisano zdobycie **Konstantynopola** przez Turków (1453 r.), na co wskazują wzmianka o **Hagia Sophia**, dowodzenie obroną przez **cesarza** oraz oblegający **Turcy**. Plan przedstawia natomiast miasto położone w **Palestynie** (Akkę) — a więc nie Konstantynopol.","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":"upadek Konstantynopola, Akka, handel lewantynski, wyprawy krzyzowe","page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.1. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy relacja ze źródła 1. opisuje zdobycie miasta, którego plan<br>przedstawia źródło 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4.1. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna. Zdający:</p>\n<ol><li>porządkuje i synchronizuje wydarzenia</li></ol>\n<p>z historii powszechnej […];</p>\n<ol><li>dostrzega zmienność i dynamikę</li></ol>\n<p>wydarzeń w dziejach, a także ciągłość<br>procesów historycznych i cywilizacyjnych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>VII. Europa w okresie krucjat. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje uwarunkowania wypraw</li></ol>\n<p>krzyżowych do Ziemi Świętej oraz<br>przedstawia ich skutki. (PP)<br>XI. Europa późnego średniowiecza.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje następstwa upadku</li></ol>\n<p>cesarstwa bizantyjskiego i ekspansji<br>tureckiej dla Europy. (PP)<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Chronologia historyczna. Zdający:</p>\n<ol><li>porządkuje i synchronizuje wydarzenia</li></ol>\n<p>z historii powszechnej […];</p>\n<ol><li>dostrzega zmienność i dynamikę</li></ol>\n<p>wydarzeń w dziejach, a także ciągłość<br>procesów historycznych i cywilizacyjnych.<br>VII. Europa w okresie krucjat. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje uwarunkowania wypraw</li></ol>\n<p>krzyżowych do Ziemi Świętej oraz<br>przedstawia ich skutki. (PP)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>XI. Europa późnego średniowiecza.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje następstwa upadku</li></ol>\n<p>cesarstwa bizantyjskiego i ekspansji<br>tureckiej dla Europy. (PP)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie<br>do informacji z obu źródeł<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: nie<br>Przykładowe uzasadnienia:<br>• W tekście opisano zdobycie Konstantynopola przez Turków, o czym świadczą m.in.<br>informacja o Hagia Sophia, informacja że obroną dowodził cesarz a oblegającymi byli<br>Turcy. Plan przedstawia natomiast miasto położone w Palestynie [Akkę] - a więc nie<br>Konstantynopol.<br>• W tekście opisano zdobycie Konstantynopola przez Turków, o czym świadczą m.in.<br>informacja o Hagia Sophia, że obroną dowodził cesarz a oblegającymi byli Turcy. Plan<br>przedstawia inne miasto - świadczą o tym informacje o budynkach należących<br>do zakonów krzyżowych.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Rozstrzygnięcie — <strong>nie</strong>. Uzasadnienie — w tekście opisano zdobycie <strong>Konstantynopola</strong> przez Turków (1453 r.), na co wskazują wzmianka o <strong>Hagia Sophia</strong>, dowodzenie obroną przez <strong>cesarza</strong> oraz oblegający <strong>Turcy</strong>. Plan przedstawia natomiast miasto położone w <strong>Palestynie</strong> (Akkę) — a więc nie Konstantynopol.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: Rozstrzygnięcie - NIE</h4>\n<p>Relacja ze źródła 1. <strong>nie</strong> opisuje zdobycia miasta, którego plan przedstawia źródło 2.</p>\n<p><strong>Uzasadnienie (oba źródła):</strong></p>\n<ul><li><strong>Źródło 1.</strong> (kronika) opisuje <strong>zdobycie Konstantynopola przez Turków</strong> w 1453 r.: sułtan <strong>Mehmed II</strong>, oblężenie z użyciem dział i janczarów, obrona kierowana przez cesarza, a po zdobyciu zamiana kościoła <strong>Hagia Sophia</strong> na meczet.</li><li><strong>Źródło 2.</strong> to plan <strong>innego miasta</strong> - nadmorskiego ośrodka w Palestynie (Akka) z dzielnicami włoskich republik kupieckich i budowlami związanymi z zakonami krzyżowymi, nad Morzem Śródziemnym.</li></ul>\n<p>Są to dwa różne miasta (Konstantynopol nad Bosforem vs miasto w Palestynie), więc rozstrzygnięcie brzmi <strong>nie</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie (nie) wraz z uzasadnieniem odwołującym się do informacji z obu źródeł; 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.</p>"}]}