{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nPodaj imię wystawcy dokumentu lokacyjnego oraz imię zasadźcy.\nWystawca:\nZasadźca:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\nVIII. Gospodarcze i społeczne realia\nśredniowiecznej Europy. Zdający:\n1) charakteryzuje funkcjonowanie władzy,\nstruktur społecznych i gospodarki\nw systemie feudalnym. (PP)\nX. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n3) charakteryzuje zasady kolonizacji na\nprawie niemieckim. (PR)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nVIII. Gospodarcze i społeczne realia\nśredniowiecznej Europy. Zdający:\n1) charakteryzuje funkcjonowanie władzy,\nstruktur społecznych i gospodarki\nw systemie feudalnym. (PP)\nX. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n3) charakteryzuje zasady kolonizacji na\nprawie niemieckim. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych imion.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWystawca - Jan\nZasadźca - Marcin","solution":"- Wystawca — **Jan** (komes, syn Czechosława z Galewa) - Zasadźca — **Marcin** (ze Staniewa)","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":"lokacja na prawie niemieckim, zasadzca, renta feudalna, wolnizna","page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5.1. (0-1)<br>Podaj imię wystawcy dokumentu lokacyjnego oraz imię zasadźcy.<br>Wystawca:<br>Zasadźca:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5.1. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;<br>VIII. Gospodarcze i społeczne realia<br>średniowiecznej Europy. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje funkcjonowanie władzy,</li></ol>\n<p>struktur społecznych i gospodarki<br>w systemie feudalnym. (PP)<br>X. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje zasady kolonizacji na</li></ol>\n<p>prawie niemieckim. (PR)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>VIII. Gospodarcze i społeczne realia<br>średniowiecznej Europy. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje funkcjonowanie władzy,</li></ol>\n<p>struktur społecznych i gospodarki<br>w systemie feudalnym. (PP)<br>X. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje zasady kolonizacji na</li></ol>\n<p>prawie niemieckim. (PR)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - podanie dwóch poprawnych imion.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Wystawca - Jan<br>Zasadźca - Marcin</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<ul><li>Wystawca — <strong>Jan</strong> (komes, syn Czechosława z Galewa) - Zasadźca — <strong>Marcin</strong> (ze Staniewa)</li></ul>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź:</h4>\n<p><strong>Wystawca - Jan</strong><br><strong>Zasadźca - Marcin</strong></p>\n<h4>Uzasadnienie</h4>\n<p>Odpowiedź wynika bezpośrednio z treści dokumentu lokacyjnego:</p>\n<ul><li><strong>Wystawcą</strong> dokumentu (osobą lokującą wieś, panem gruntowym) jest <strong>komes Jan</strong> - tekst rozpoczyna się słowami: <em>„My, komes Jan, syn Czechosława z Galewa [ ], chcemy, aby [ ] doszła wiadomość, że dziedzictwo nasze, Radlino [ ], oddaliśmy w celu lokacji [ ]&quot;</em>. To on w pierwszej osobie („My&quot;) wystawia dokument i oddaje ziemię do zagospodarowania.</li></ul>\n<ul><li><strong>Zasadźcą</strong> (organizatorem osadnictwa, który w imieniu pana zakłada wieś i sprowadza osadników) jest <strong>Marcin</strong> - dokument wskazuje: <em>„Marcinowi zwanemu ze Staniewa i jego dziedzicom oddaliśmy w celu lokacji na prawie niemieckim&quot;</em>. To Marcinowi powierzono przeprowadzenie lokacji, co jest typową funkcją zasadźcy.</li></ul>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<ul><li><strong>1 pkt</strong> - podanie dwóch poprawnych imion (Wystawca = Jan, Zasadźca = Marcin).</li><li><strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niespełniająca wymagań albo brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Uwaga: należy podać OBA imiona - samo imię wystawcy (Jan) bez imienia zasadźcy (Marcin) nie wystarcza do przyznania punktu.</p>"}]}