{"id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nMapa\nNa podstawie: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 1995, s. 259.\n6.2.\n0-1\nMHIP-R0_100\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę procesu historycznego zilustrowanego\nna mapie oraz wyjaśnij, na czym ten proces polegał.\nNazwa:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nVII. Europa w okresie krucjat. Zdający:\n4) charakteryzuje uwarunkowania\nrekonkwisty i przedstawia jej skutki. (PR)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWymagania dla technikum określone w podstawie programowej\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający:\n1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy\nhistoryczne w kontekście epok i dostrzega\nzależności między różnymi dziedzinami\nżycia społecznego;\n2) rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje\nprzechowujące źródła historyczne, ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego;\n4) ugruntowuje potrzebę poznawania\nprzeszłości dla rozumienia współczesnych\nmechanizmów społecznych i kulturowych.\nVII. Europa w okresie krucjat. Zdający:\n4) charakteryzuje uwarunkowania\nrekonkwisty i przedstawia jej skutki. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy wraz z wyjaśnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa: rekonkwista / wyprawy krzyżowe\nPrzykładowe wyjaśnienie: Na mapie zilustrowano proces odzyskiwania przez chrześcijan\nziem na Półwyspie Pirenejskim / Iberyjskim, opanowanych wcześniej przez Arabów.","solution":"Odpowiedź: Nazwa — **rekonkwista**. Wyjaśnienie — na mapie zilustrowano proces **odzyskiwania przez chrześcijan ziem na Półwyspie Iberyjskim (Pirenejskim)**, opanowanych wcześniej przez Arabów (Maurów).\n\nTreść zadania (CKE)\n\nRekonkwista w skrócie\n\n- 711 — Arabowie pokonują Wizygotów, opanowują niemal cały półwysep.\n- VIII–XIII w. — stopniowe odzyskiwanie ziem przez królestwa chrześcijańskie (Asturia, León, Kastylia, Aragonia, Portugalia, Nawarra).\n- 1212 — bitwa pod Las Navas de Tolosa, przełom na korzyść chrześcijan.\n- 1492 — zdobycie Grenady, ostatniego emiratu — koniec rekonkwisty.\n\nRok 1492 to jednocześnie wyprawa Kolumba — zakończenie rekonkwisty uwolniło zasoby Kastylii na ekspansję zamorską. Ta zbieżność bywa przedmiotem osobnych pytań.\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna nazwa wraz z wyjaśnieniem.\n\nTypowy błąd: Punkt jest za **nazwę wraz z wyjaśnieniem** — samo słowo „rekonkwista\" nie wystarcza. Wyjaśnienie musi zawierać trzy elementy: kto odzyskiwał (chrześcijanie), co (Półwysep Iberyjski) i od kogo (Arabowie/Maurowie). Mylenie rekonkwista z **kolonizacją** albo z **wyprawami krzyżowymi** jest częste. Krucjaty prowadzono do Ziemi Świętej; rekonkwista toczyła się w Europie i trwała znacznie dłużej.","image":"img/historia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":"rekonkwista, Polwysep Iberyjski, Arabowie","page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>Mapa<br>Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 1995, s. 259.<br>6.2.<br>0-1<br>MHIP-R0_100<br>Podaj stosowaną w historiografii nazwę procesu historycznego zilustrowanego<br>na mapie oraz wyjaśnij, na czym ten proces polegał.<br>Nazwa:<br>Wyjaśnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7. (0-1)<br>Wymagania dla liceum ogólnokształcącego określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>VII. Europa w okresie krucjat. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje uwarunkowania</li></ol>\n<p>rekonkwisty i przedstawia jej skutki. (PR)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Wymagania dla technikum określone w podstawie programowej<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy</li></ol>\n<p>historyczne w kontekście epok i dostrzega<br>zależności między różnymi dziedzinami<br>życia społecznego;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje źródeł i zna instytucje</li></ol>\n<p>przechowujące źródła historyczne, ocenia<br>przydatność źródła do wyjaśnienia<br>problemu historycznego;</p>\n<ol><li>ugruntowuje potrzebę poznawania</li></ol>\n<p>przeszłości dla rozumienia współczesnych<br>mechanizmów społecznych i kulturowych.<br>VII. Europa w okresie krucjat. Zdający:</p>\n<ol><li>charakteryzuje uwarunkowania</li></ol>\n<p>rekonkwisty i przedstawia jej skutki. (PR)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - podanie poprawnej nazwy wraz z wyjaśnieniem.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Nazwa: rekonkwista / wyprawy krzyżowe<br>Przykładowe wyjaśnienie: Na mapie zilustrowano proces odzyskiwania przez chrześcijan<br>ziem na Półwyspie Pirenejskim / Iberyjskim, opanowanych wcześniej przez Arabów.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: Nazwa — <strong>rekonkwista</strong>. Wyjaśnienie — na mapie zilustrowano proces <strong>odzyskiwania przez chrześcijan ziem na Półwyspie Iberyjskim (Pirenejskim)</strong>, opanowanych wcześniej przez Arabów (Maurów).</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Rekonkwista w skrócie</p>\n<ul><li>711 — Arabowie pokonują Wizygotów, opanowują niemal cały półwysep.</li><li>VIII–XIII w. — stopniowe odzyskiwanie ziem przez królestwa chrześcijańskie (Asturia, León, Kastylia, Aragonia, Portugalia, Nawarra).</li><li>1212 — bitwa pod Las Navas de Tolosa, przełom na korzyść chrześcijan.</li><li>1492 — zdobycie Grenady, ostatniego emiratu — koniec rekonkwisty.</li></ul>\n<p>Rok 1492 to jednocześnie wyprawa Kolumba — zakończenie rekonkwisty uwolniło zasoby Kastylii na ekspansję zamorską. Ta zbieżność bywa przedmiotem osobnych pytań.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1 pkt — poprawna nazwa wraz z wyjaśnieniem.</li></ul>\n<p>Typowy błąd: Punkt jest za <strong>nazwę wraz z wyjaśnieniem</strong> — samo słowo „rekonkwista&quot; nie wystarcza. Wyjaśnienie musi zawierać trzy elementy: kto odzyskiwał (chrześcijanie), co (Półwysep Iberyjski) i od kogo (Arabowie/Maurowie). Mylenie rekonkwista z <strong>kolonizacją</strong> albo z <strong>wyprawami krzyżowymi</strong> jest częste. Krucjaty prowadzono do Ziemi Świętej; rekonkwista toczyła się w Europie i trwała znacznie dłużej.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: rekonkwista</h4>\n<p><strong>Nazwa procesu:</strong> <strong>rekonkwista</strong> (proces odzyskiwania ziem na Półwyspie Iberyjskim; niekiedy wiązany z ruchem wypraw krzyżowych).</p>\n<p><strong>Wyjaśnienie:</strong> Rekonkwista to trwający wiele stuleci (VIII-XV w.) proces <strong>odzyskiwania przez państwa chrześcijańskie</strong> (Kastylię, Aragonię, Portugalię, Nawarrę) ziem <strong>Półwyspu Iberyjskiego</strong> opanowanych wcześniej przez <strong>Arabów (muzułmanów)</strong>. Mapa ilustruje kolejne etapy odbioru terytoriów (poł. XI w., II poł. XI-XII w., 1212-1262) aż po <strong>podbój Emiratu Grenady w 1492 r.</strong>, który zakończył rekonkwistę.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - podanie poprawnej nazwy (rekonkwista) wraz z wyjaśnieniem; 0 pkt - niespełniające wymagań albo brak.</p>"}]}