{"id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-1)\nUlotka z lat 80. XX wieku\nNa podstawie: dlibra.wimbp.gorzow.pl\nRozstrzygnij, czy zaprezentowana ulotka powstała przed wprowadzeniem stanu\nwojennego, czy po jego wprowadzeniu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się jej treści.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nźródła.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: przed\nPrzykładowe uzasadnienie:\nUlotka zawiera informację, że wydano ją z okazji pierwszej rocznicy porozumień społecznych\n(porozumień sierpniowych). Oznacza to, że powstała w sierpniu 1981 roku, czyli przed\nwprowadzeniem stanu wojennego w grudniu 1981 roku.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 24. (0-12)\nTemat 1. Scharakteryzuj przyczyny upadku cesarstwa rzymskiego w V wieku.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\nrozwoju chrześcijaństwa na kryzys i upadek cesarstwa rzymskiego;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ czynników zewnętrznych na upadek cesarstwa\nrzymskiego;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 2. Scharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną dwóch ostatnich królów Polski z\ndynastii Piastów.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(militarny, polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił rolę\nwspółpracy z Węgrami za panowania Władysława Łokietka\ni Kazimierza Wielkiego;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ problemu krzyżackiego na politykę zagraniczną\nostatnich Piastów na tronie polskim;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. podał datę i postanowienia pokoju w Kaliszu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 3. Porównaj przyczyny oraz charakter rewolucji amerykańskiej i francuskiej w XVIII\nwieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. ukazując proces wprowadzania republikańskich rozwiązań\nustrojowych;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nprzedstawił społeczne uwarunkowania obu rewolucji;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. podał datę zwołania Stanów Generalnych;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nTemat 4. Przedstaw dorobek kultury polskiej w XIX wieku i oceń jej wpływ na kształtowanie\nsię tożsamości narodowej Polaków\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił rolę\nemigracji popowstaniowych;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ literatury romantyzmu i pozytywizmu na kształtowanie\npostaw Polaków wobec zaborców;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. podał przykłady dzieł stworzonych „ku\npokrzepieniu serc”;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 5. Scharakteryzuj przyczyny kryzysów społeczno-politycznych w Polsce w latach\n1956-1970. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy)\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ sytuacji ekonomicznej na postawy społeczeństwa\nwobec władzy komunistycznej;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. opisał wydarzenia grudnia 1970 roku;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.","solution":null,"image":"img/historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 24. (0-1)
Ulotka z lat 80. XX wieku
Na podstawie: dlibra.wimbp.gorzow.pl
Rozstrzygnij, czy zaprezentowana ulotka powstała przed wprowadzeniem stanu
wojennego, czy po jego wprowadzeniu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się jej treści.
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
EHIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 24. (0-1)
Zasady oceniania
1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
źródła.
0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Rozstrzygnięcie: przed
Przykładowe uzasadnienie:
Ulotka zawiera informację, że wydano ją z okazji pierwszej rocznicy porozumień społecznych
(porozumień sierpniowych). Oznacza to, że powstała w sierpniu 1981 roku, czyli przed
wprowadzeniem stanu wojennego w grudniu 1981 roku.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zadanie 24. (0-12)
Temat 1. Scharakteryzuj przyczyny upadku cesarstwa rzymskiego w V wieku.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty
(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ
rozwoju chrześcijaństwa na kryzys i upadek cesarstwa rzymskiego;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
wyjaśnił wpływ czynników zewnętrznych na upadek cesarstwa
rzymskiego;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
zajął stanowisko i je częściowo uargumentował;
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do
opracowania tematu;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Temat 2. Scharakteryzuj i oceń politykę zagraniczną dwóch ostatnich królów Polski z
dynastii Piastów.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty
(militarny, polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił rolę
współpracy z Węgrami za panowania Władysława Łokietka
i Kazimierza Wielkiego;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
wyjaśnił wpływ problemu krzyżackiego na politykę zagraniczną
ostatnich Piastów na tronie polskim;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
zajął stanowisko i je częściowo uargumentował;
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do
opracowania tematu, np. podał datę i postanowienia pokoju w Kaliszu;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Temat 3. Porównaj przyczyny oraz charakter rewolucji amerykańskiej i francuskiej w XVIII
wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
np. ukazując proces wprowadzania republikańskich rozwiązań
ustrojowych;
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
przedstawił społeczne uwarunkowania obu rewolucji;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
w większości wykorzystał materiały źródłowe;
podjął próbę formułowania wniosków.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu, np. podał datę zwołania Stanów Generalnych;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;
podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych
i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści
zawartych w materiale źródłowym;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;
podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.
Temat 4. Przedstaw dorobek kultury polskiej w XIX wieku i oceń jej wpływ na kształtowanie
się tożsamości narodowej Polaków
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty
(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił rolę
emigracji popowstaniowych;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
wyjaśnił wpływ literatury romantyzmu i pozytywizmu na kształtowanie
postaw Polaków wobec zaborców;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
podjął próbę formułowania wniosków;
podjął próbę oceny.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
zajął stanowisko i je częściowo uargumentował;
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do
opracowania tematu, np. podał przykłady dzieł stworzonych „ku
pokrzepieniu serc”;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Temat 5. Scharakteryzuj przyczyny kryzysów społeczno-politycznych w Polsce w latach
1956-1970. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
Kryteria oceniania
Poziom IV
(9-12 pkt)
Zdający:
wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,
(polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy)
poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych
informacji;
trafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;
poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;
sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.
Poziom III
(6-8 pkt)
Zdający:
dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu
ich znaczenia i hierarchii;
w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.
wyjaśnił wpływ sytuacji ekonomicznej na postawy społeczeństwa
wobec władzy komunistycznej;
przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;
w większości wykorzystał materiały źródłowe;
podjął próbę formułowania wniosków.
Poziom II
(3-5 pkt)
Zdający:
przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania
tematu, np. opisał wydarzenia grudnia 1970 roku;
podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;
podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;
podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych
i przywołania ich w tekście pracy.
Poziom I
(1-2 pkt)
Zdający:
w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści
zawartych w materiale źródłowym;
podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania
związków między nimi;
poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;
podjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.

","solutions":[]}