{"id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nFragmenty opracowania historycznego\nFragment A:\nLudzie posiadający prywatne i publiczne prawo szlacheckie, po udział w sejmikach, sejmie\ni elekcji króla, pod względem społecznym zbliżający się do warstwy chłopskiej. Mając\nniewielkie gospodarstwa, sami pracowali na roli, a nawet płacili analogiczne podatki jak\nchłopi. Świadomość społeczna łączyła ich raczej ze stanem szlacheckim jako całością,\na oddzielała od bliższego im materialnie i kulturalnie sąsiedztwa chłopskiego, nie\nbezpośredniego zresztą, gdyż szlachta ta zamieszkiwała zwykle odrębne wsie.\nFragment B:\nNajniższa kategoria szlachty, nieposiadająca w ogóle własności ziemskiej. Zajmując płatne\nstanowiska służby, żołnierzy, drobnych urzędników, dzierżawców lub żyjąc w mieście z zajęć\nrzemieślniczo-handlowych, nie cieszyła się pełnią swoich szlacheckich praw. Odmawiano jej\npraw politycznych - udziału w sejmach i sejmikach, ale nie odbierano jej szlachectwa.\nZ chwilą gdy szlachcic nabywał własność ziemską lub ją wydzierżawiał, odzyskiwał pełne\nprawa szlacheckie, niekwestionowane przez nikogo.\nNa podstawie: Polska w epoce […], red. A. Wyczański, Warszawa 1986, s. 139-140.\nRozstrzygnij, w którym fragmencie - A czy B - scharakteryzowano szlachtę\nzaściankową. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych\nw wybranym fragmencie tekstu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zwierającym odwołanie do\ninformacji z wybranego źródła.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A\nPrzykładowe uzasadnienie:\nSzlachta zaściankowa była to szlachta zubożała, ale zachowująca przynależne swojemu\nstanowi prawa polityczne (udział w sejmie, sejmikach ziemskich, elekcja króla).\n[We fragmencie B opisano szlachtę „gołotę”, która była w praktyce pozbawiona praw\npolitycznych].","solution":null,"image":"img/historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>Fragmenty opracowania historycznego<br>Fragment A:<br>Ludzie posiadający prywatne i publiczne prawo szlacheckie, po udział w sejmikach, sejmie<br>i elekcji króla, pod względem społecznym zbliżający się do warstwy chłopskiej. Mając<br>niewielkie gospodarstwa, sami pracowali na roli, a nawet płacili analogiczne podatki jak<br>chłopi. Świadomość społeczna łączyła ich raczej ze stanem szlacheckim jako całością,<br>a oddzielała od bliższego im materialnie i kulturalnie sąsiedztwa chłopskiego, nie<br>bezpośredniego zresztą, gdyż szlachta ta zamieszkiwała zwykle odrębne wsie.<br>Fragment B:<br>Najniższa kategoria szlachty, nieposiadająca w ogóle własności ziemskiej. Zajmując płatne<br>stanowiska służby, żołnierzy, drobnych urzędników, dzierżawców lub żyjąc w mieście z zajęć<br>rzemieślniczo-handlowych, nie cieszyła się pełnią swoich szlacheckich praw. Odmawiano jej<br>praw politycznych - udziału w sejmach i sejmikach, ale nie odbierano jej szlachectwa.<br>Z chwilą gdy szlachcic nabywał własność ziemską lub ją wydzierżawiał, odzyskiwał pełne<br>prawa szlacheckie, niekwestionowane przez nikogo.<br>Na podstawie: Polska w epoce […], red. A. Wyczański, Warszawa 1986, s. 139-140.<br>Rozstrzygnij, w którym fragmencie - A czy B - scharakteryzowano szlachtę<br>zaściankową. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych<br>w wybranym fragmencie tekstu.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>EHIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zwierającym odwołanie do<br>informacji z wybranego źródła.<br>0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: A<br>Przykładowe uzasadnienie:<br>Szlachta zaściankowa była to szlachta zubożała, ale zachowująca przynależne swojemu<br>stanowi prawa polityczne (udział w sejmie, sejmikach ziemskich, elekcja króla).<br>[We fragmencie B opisano szlachtę „gołotę”, która była w praktyce pozbawiona praw<br>politycznych].</p>","solutions":[]}