{"id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nFragment artykułu naukowego\n[P]oglądy Marcina Lutra co do kultu obrazu są poglądami augustianina wychowanego na\nZachodzie, który nie podziela wschodniej wrażliwości obrazu jako nośnika, komunikatora\nobecności przedstawianej w nim postaci […]. W swoich kazaniach Luter przeciwstawia się\nnadużyciom związanym z kultem obrazów, obawia się tego, że niektórzy pokładają\nw obrazach nadzieję bardziej niż w Panu Bogu. Luter - augustianin - podkreśla rolę miłości\ni priorytet miłosierdzia przed wszelkimi formami artystycznego wyrazu […]. Jednocześnie\nLuter nie tylko przeciwstawia się [niszczeniu obrazów], a wręcz przeciwnie, podkreśla ich\npozytywną rolę w rozpamiętywaniu i rozumieniu Biblii. Niekwestionowalny jest priorytet\nSłowa nad obrazem. Luter zupełnie zrywa z obrazem kultycznym, akceptując i w teorii,\ni w praktyce obraz narracyjny. Sytuacja […] [u] Jana Kalwina wygląda odmiennie:\nteoretycznie akceptuje […] obraz narracyjny (historie), w praktyce jednak skłania się\ndo zakwestionowania jakiegokolwiek obrazu w przestrzeni sakralnej. Pozwala na kolekcje\nświeckie, choć z bardzo wąskim repertuarem tematycznym […]. Jego zdaniem zamykanie\nnieskończonego Boga w skończonej formie jest bluźnierstwem. Kalwin podkreśla\nobowiązywalność Starego Testamentu, w ogóle nie odnosząc się do Wcielenia w kwestii\nprzedstawień, a w pewien zawiły sposób tłumaczy, że naśladowaniem Chrystusa jest właśnie\nnietworzenie obrazów. Jan Kalwin ewidentnie wiąże obraz i jego kult z papieską władzą […].\nNa podstawie: D. Klejnowski-Różycki, Kult obrazów […], „Studia Oecumenica” 2017, nr 17, s. 190-191.\nPorównaj zaprezentowane w zacytowanym tekście poglądy Lutra i Kalwina na temat\nsztuki sakralnej. Przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi\npoglądami.\nPodobieństwo:\nRóżnica:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie jednego podobieństwa i jednej różnicy.\n1 pkt - za podanie jednego podobieństwa ALBO jednej różnicy.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną albo błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPodobieństwo:\nW obu tekstach jest mowa o tym, że malarstwo sakralne jest dopuszczalne. / Zarówno Luter\njak i Kalwin przyznają prymat słowa nad obrazem.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRóżnica:\nLuter dostrzega pozytywną funkcję malarstwa sakralnego w teorii i praktyce. Dla Kalwina\nobrazy religijne powinny być w praktyce wyeliminowane z przestrzeni sakralnej.","solution":null,"image":"img/historia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-2)<br>Fragment artykułu naukowego<br>[P]oglądy Marcina Lutra co do kultu obrazu są poglądami augustianina wychowanego na<br>Zachodzie, który nie podziela wschodniej wrażliwości obrazu jako nośnika, komunikatora<br>obecności przedstawianej w nim postaci […]. W swoich kazaniach Luter przeciwstawia się<br>nadużyciom związanym z kultem obrazów, obawia się tego, że niektórzy pokładają<br>w obrazach nadzieję bardziej niż w Panu Bogu. Luter - augustianin - podkreśla rolę miłości<br>i priorytet miłosierdzia przed wszelkimi formami artystycznego wyrazu […]. Jednocześnie<br>Luter nie tylko przeciwstawia się [niszczeniu obrazów], a wręcz przeciwnie, podkreśla ich<br>pozytywną rolę w rozpamiętywaniu i rozumieniu Biblii. Niekwestionowalny jest priorytet<br>Słowa nad obrazem. Luter zupełnie zrywa z obrazem kultycznym, akceptując i w teorii,<br>i w praktyce obraz narracyjny. Sytuacja […] [u] Jana Kalwina wygląda odmiennie:<br>teoretycznie akceptuje […] obraz narracyjny (historie), w praktyce jednak skłania się<br>do zakwestionowania jakiegokolwiek obrazu w przestrzeni sakralnej. Pozwala na kolekcje<br>świeckie, choć z bardzo wąskim repertuarem tematycznym […]. Jego zdaniem zamykanie<br>nieskończonego Boga w skończonej formie jest bluźnierstwem. Kalwin podkreśla<br>obowiązywalność Starego Testamentu, w ogóle nie odnosząc się do Wcielenia w kwestii<br>przedstawień, a w pewien zawiły sposób tłumaczy, że naśladowaniem Chrystusa jest właśnie<br>nietworzenie obrazów. Jan Kalwin ewidentnie wiąże obraz i jego kult z papieską władzą […].<br>Na podstawie: D. Klejnowski-Różycki, Kult obrazów […], „Studia Oecumenica” 2017, nr 17, s. 190-191.<br>Porównaj zaprezentowane w zacytowanym tekście poglądy Lutra i Kalwina na temat<br>sztuki sakralnej. Przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi<br>poglądami.<br>Podobieństwo:<br>Różnica:<br>EHIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9. (0-2)<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za podanie jednego podobieństwa i jednej różnicy.<br>1 pkt - za podanie jednego podobieństwa ALBO jednej różnicy.<br>0 pkt - za odpowiedź niepełną albo błędną albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Podobieństwo:<br>W obu tekstach jest mowa o tym, że malarstwo sakralne jest dopuszczalne. / Zarówno Luter<br>jak i Kalwin przyznają prymat słowa nad obrazem.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Różnica:<br>Luter dostrzega pozytywną funkcję malarstwa sakralnego w teorii i praktyce. Dla Kalwina<br>obrazy religijne powinny być w praktyce wyeliminowane z przestrzeni sakralnej.</p>","solutions":[]}