{"id":"historia-sztuki-2008-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2008-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":10,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (10 pkt)\nTemat 1. Na podstawie trzech wybranych przykładów (innych niż zamieszczone\nw arkuszu) z różnych epok i kierunków przedstaw funkcje motywu tańca w sztuce,\neksponując różnice formalne w ujęciach tego tematu.\nTemat 2. Omawiając treść i formę czterech dzieł reprezentujących odmienne kierunki\nartystyczne powstałe w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku (innych niż zamieszczone\nw arkuszu), wykaż różnorodność źródeł inspiracji artystów współczesnych.\nPoziom rozszerzony\n13\nPoziom rozszerzony\n14\nPoziom rozszerzony\n15\nNr zadania\n14 A.\n14 B.\n14 C.\n14 D.\n14 E.\nMaks. liczba pkt\n2\n4\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n16\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (10 pkt)\nTemat 1. Na podstawie trzech wybranych przykładów (innych niż zamieszczone\nw arkuszu) z różnych epok i kierunków przedstaw funkcje motywu tańca w sztuce,\neksponując różnice formalne w ujęciach tego tematu.\nTaniec to jedna z najstarszych znanych ludzkości sztuk. Pełnił on różne\nfunkcje: rytualne, magiczne, ale też był miłym sposobem spędzania czasu.\nTańczono zarówno w cieniu strzech, jak i na dworach królewskich. Wielu\ntwórców fascynował taniec. Wykorzystując ten motyw malarze i rzeźbiarze\ninterpretowali go rozmaicie.\nKorowód tańczących przy dźwiękach tamburynu dziewcząt przedstawił\nna swym fresku, obrazującym skutki dobrych rządów, Ambrogio Lorenzetti\nw Palazzo Publico w Sienie. Ukazane z perspektywy lotu ptaka sylwetki\ntańczących wyeksponowano na pierwszym planie. Wokół nich tętni życiem\nszczęśliwe miasto - Siena, z tak charakterystyczną dla niej architekturą. Kupcy\nukazani na tej weducie prowadzą intratne transakcje, kwitną różne gałęzie\nrzemiosła. Taniec jest tu zatem wyrazem szczęścia, panującego w mieście,\nnad którym pieczę sprawują przedstawione na sąsiednim fresku cnoty, takie jak\nm.in. Męstwo, Roztropność, Sprawiedliwość. Nie bez znaczenia pozostaje też\nliczba tańczących postaci - dziewięć. Bywają one interpretowane jako muzy,\nktórych działaniom sprzyja pokój. Sylwetki tańczących, zgodnie z konwencją\npanującą w czternastowiecznej Sienie, są bardzo smukłe. Zróżnicowane\nkolorystycznie suknie postaci ożywiają kompozycję. Fałdy układają się\nw wyrafinowane, wyrysowane misterną linią formy, z których słynęli mistrzowie\nsieneńscy, tacy jak Duccio czy Simone Martini. Niezwykle harmonijny jest także\nukład tańczącego korowodu - postaci formują grupę zbliżoną kształtem\ndo ósemki, przechodząc pod splecionymi rękoma dwóch tańczących dziewcząt.\nTaniec jako wyraz szczęścia wielokrotnie przedstawiali też mistrzowie\npóźniejszych epok. Tańczące korowody wypełniają renesansowe płótna Piotra\nPoziom rozszerzony\n13\nBruegela Starszego („Taniec chłopski”, „Taniec weselny”) i wzorującego się\nna nim mistrza flandryjskiego baroku - Rubensa („Wiejska zabawa”). Podobny\nnastrój\nmają\ntakże\nimpresjonistyczne\nobrazy\nRenoira,\njak\n„Moulin\nde la Galette”. Od czasów średniowiecza dostrzegano także symboliczne\ni metaforyczne znaczenie tańca. Traktowano ten motyw jako obraz ludzkiego\nżycia, czego przykładem może być obraz Nicolasa Poussina, malarza baroku\nklasycyzującego we Francji „Taniec życia ludzkiego” czy barokowy „Taniec\nśmierci” z klasztoru bernardynów w Krakowie, przywołujący średniowieczny\nmotyw danse macabre.\nJedną z prac, silnie nasyconą symboliką, jest protoekspresjonistyczny\n„Taniec życia” Edwarda Muncha. Norweski malarz, operując płaską plamą,\ndeformacją i zaledwie pięcioma tonami barwnymi, stworzył niezwykle\nsugestywną wizję życia - tańca, rozgrywającego się między narodzinami\na śmiercią. Niezwykła jest tu sceneria - pusta plaża nocą. Dwie postaci\nkobiece - jedna w bieli, druga w czerni zamykają z dwóch stron tańczącą grupę,\nniczym anioł i diabeł. W centrum kompozycji ukazana została para, skupiająca\nwzrok widza dzięki niezwykłemu nasyceniu czerwieni sukni kobiety. Czerwień ta,\ntworząca kontrast dopełnieniowy z zielenią trawy, ma też zabarwienie\nsymboliczne, oznacza namiętność zarówno tę chwilową, wyzwoloną tańcem, jak\ni tę dłuższą - pasję życia.\nObraz tańca (jako wizualizacja namiętności) to domena nie tylko\nmalarstwa, ale i rzeźby, czego przykładem jest XIX-wieczna grupa tańczących\npostaci, wyrzeźbiona przez Jeana Baptiste’a Carpeaux, stanowiąca dekorację\nOpery Paryskiej. Wyjątkowe połączenie czułości i namiętności przedstawia\ntakże w swej rzeźbie pt. „Walc” uczennica Rodina, Camille Claudel. Praca ta,\nwykonana z brązu, nawiązuje do biografii artystki, a zwłaszcza jej romansu\nz Rodinem. Rzeźba o niezwykle dynamicznej formie przedstawia dwie splecione\nsylwetki. W układzie kompozycyjnym dominują diagonale (ciągnące się od głów\npostaci przez plecy kobiety, fałdy jej szaty aż ku podstawie, a także kierunki\nPoziom rozszerzony\n14\nułożenia rąk postaci). Przeciwstawiony jest nim pion ciała mężczyzny. Mnogość\nkierunków i optyczna atektonika wywołują wrażenie lekkości, pogłębionej\njeszcze przez płynność formy torsów. Z całej kompozycji emanuje zmysłowość.\nZróżnicowana faktura potęguje ekspresję dzieła.\nJak widać na podstawie przytoczonych przykładów, szczególna\npopularność motywu tańca w sztuce związana jest z jego niezwykłym bogactwem\nznaczeniowym. Malarze i rzeźbiarze chętnie przedstawiali tańczące postaci\n(Degas), pary (Claudel, Renoir) czy korowody (Lorenzetti, Bruegel), nadając\ntym\nprzedstawieniom\nznaczenie\ndosłowne,\nilustrujące\nrzeczywistość\nlub symboliczne, wyjaśniające i interpretujące ją.\nTemat 2. Omawiając treść i formę czterech dzieł reprezentujących odmienne\nkierunki artystyczne powstałe w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku (innych niż\nzamieszczone\nw\narkuszu),\nwykaż\nróżnorodność\nźródeł\ninspiracji\nartystów\nwspółczesnych.\nPostimpresjoniści: Paul Cézanne, Vincent van Gogh, Paul Gauguin\ni Henry Toulouse-Lautrec dokonali jednego z największych przełomów\nw dziejach sztuki. Każdy z nich podążał niezależną drogą, ale wspólne im było\nzerwanie z malarstwem tradycyjnym, stanowiącym odwzorowanie natury. Odtąd\nobraz stał się nie tyle odzwierciedleniem rzeczywistości, co jej plastycznym\nekwiwalentem. Przewartościowanie to otworzyło drogę ku nowym sposobom\nwypowiedzi. Pierwsze lata XX wieku to zatem czas intensywnego rozwoju\nkierunków awangardowych. Artyści fowizmu, ekspresjonizmu, kubizmu\ni futuryzmu, podążając drogą wytyczoną przez postimpresjonistów, burzyli\nswymi dziełami tradycyjne kategorie dzieła sztuki.\nStworzenie „Portretu pani Matisse z zieloną pręgą”, dzieła Henry’ego\nMatisse’a zbiegło się czasem z Wystawą w Salonie Jesiennym, na której\ndebiutowali fowiści. Obraz ten, przedstawiający popiersie małżonki artysty,\ntraktować można jako manifest artystyczny tego ugrupowania. Jego kompozycja\ni tematyka są tradycyjne. Nowatorstwo dzieła dotyczy przede wszystkim\nPoziom rozszerzony\n15\nkolorystyki. Zielona pręga dzieli płótno i twarz modelki na dwie strefy, obszar\nbarw ciepłych i chłodnych. Barwa jest tu głównym środkiem formalnym,\nbędącym jednocześnie nośnikiem jakości emocjonalnych obrazu. Dla fowizmu\ncharakterystyczny jest tu abstrakcyjny, wyzwolony z okowów mimetyzmu koloryt\noraz spontaniczność nakładania farby. W dziele zauważyć można jednak silne\ninspiracje malarstwem Paula Gauguina, wyrażające się w zastosowaniu płaskiej\nplamy, zacieśnieniu przestrzeni i w obwiedzeniu form zdecydowanym konturem\n(cloisonizm), a także fascynację sztuką Japonii, o której świadczyć może\nchociażby płaskość ujęcia i wyraźnie stylizowana fryzura kobiety.\nW tym samym czasie w Dreźnie rozpoczęli działalność artyści\nz pierwszego ugrupowania niemieckich ekspresjonistów - Die Brücke.\n„Autoportret z modelką” to praca jednego z głównych przedstawicieli tej\nformacji, Ernsta Ludwiga Kirchnera. Płótno przedstawia dwie postaci\nwe wnętrzu pracowni. Taki temat podejmowany był uprzednio przez wielu\nmalarzy - wnętrza pracowni przedstawiali m.in. Vermeer, Courbet. Malarz jest\nodwrócony od modelki, nie wchodząc z nią w żaden kontakt emocjonalny.\nUderzający chłód i wyobcowanie to spuścizna malarstwa prekursora\nekspresjonistów - Edwarda Muncha. W obrazie zastosowano szeroką gamę\nbarw chromatycznych, które tworzą silne kontrasty dopełnieniowe i powodują\nliczne\ndysonanse.\nZastosowanie\nkontrastów\ntemperaturowych,\nwprowadzających wewnętrzne napięcie do dzieła jest spuścizną późnych prac\nVincenta van Gogha. W obrazie dominują typowe dla ekspresjonistów ostre\nformy, faktura jest celowo niestaranna, co wzmaga nastrój niepokoju. Twarze\npostaci są silnie zdeformowane, aż do granic karykatury. Głowa mężczyzny,\ndzięki wielkim ciemnym oczodołom i wydatnym ustom, przypomina afrykańską\nmaskę.\nSztuka plemiennej Afryki, przyswojona dla Europy przez Matisse’a,\nzafascynowała nie tylko Kirchnera, ale przede wszystkim jednego z największych\ntwórców XX wieku Pabla Picassa. Jego namalowane w 1907 roku płótno -\nPoziom rozszerzony\n16\n„Panny z Avignon” - przedstawia pięć kobiet, prostytutek z ulicy Awiniońskiej\nw\nBarcelonie.\nIch\ntwarze\nzostały\nzdeformowane.\nTrzy\npostaci\no wyolbrzymionych oczach, skupione w centrum kompozycji i po lewej jej\nstronie, wyraźnie inspirowane były romańskimi freskami katalońskimi, takimi\njak choćby Pantokrator z Tahull. Z kolei dwie kobiety wyobrażone po prawej\nstronie zdradzają ewidentne zainteresowanie afrykańskimi maskami. Przestrzeń\nobrazu jest umowna. Uwagę zwraca także silna geometryzacja płótna. Bryła,\nwidoczna w twórczości Picassa jeszcze rok wcześniej (portret Gertrudy Stein),\nrozpadła się tutaj na szereg równoległych płaszczyzn. Zaniknął całkowicie\nmodelunek światłocieniowy, a perspektywę zbieżną zastąpiła suma malarskich\nspojrzeń. Rezygnacja z linearnie oddawanej głębi wskazuje jednoznacznie\nna inspirację Cézannem, który jako pierwszy podważył tę wywodzącą się jeszcze\nz renesansu metodę budowania przestrzeni w obrazie.\nFuturyści włoscy, korzystając z formalnych odkryć ekspresjonistów\ni kubistów, wprowadzili do swojej sztuki zupełnie nowe tematy. Ich dzieła\nwyrastały z buntu przeciwko wartościom tradycyjnej sztuki i kultury. Najczęściej\npodejmowanymi tematami było: życie miasta z jego dynamiką, technika\ni cywilizacja współczesna, która stała się głównym źródłem ich inspiracji. Wiele\nuwagi poświęcili zjawisku ruchu. Dowodzi tego chociażby brązowa rzeźba\nUmberta Boccioniego „Jedyna forma ciągłości w przestrzeni”. Tematem pracy\njest właśnie ruch, który stanowi tytułową jedyną formę ciągłości. Artysta\nprzedstawił\ndynamicznie\nkroczącą\npostać\nzbudowaną\nz\nszeregu\nzgeometryzowanych płaszczyzn, inspirowanych kubizmem. Sylwetka jest silnie\nzdeformowana i nie przedstawia cech indywidualnych. Gładkie powierzchnie\nskontrastowane zostały fakturalnie z ostrymi krawędziami, co wzmaga\nagresywną wymowę dzieła. Ruch został oddany poprzez zastosowanie techniki\nsymultanizmu - ukazywania kilku następujących po sobie faz.\nArtyści kierunków zamanifestowanych w początkach XX wieku sięgali\npo rozmaite źródła inspiracji. Najwięcej zawdzięczali postimpresjonistom\nPoziom rozszerzony\n17\n(kubiści przestrzeń, ekspresjoniści barwę, Matisse - kontur). Tematyka prac\nfowistów, ekspresjonistów i kubistów była z reguły dość tradycyjna, nowatorskie\nbyły za to środki formalne. Zupełnie nowe źródła inspiracji w początkach\nubiegłego stulecia to kultura Afryki, inspirująca Kirchnera i Picassa\noraz współczesna cywilizacja, będąca źródłem tematów artystów futuryzmu.\nNr zadania\n14 A.\n14 B.\n14 C.\n14 D.\n14 E.\nMaks. liczba pkt\n2\n4\n2\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n18\nBRUDNOPIS","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2008-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2008 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14. (10 pkt)<br>Temat 1. Na podstawie trzech wybranych przykładów (innych niż zamieszczone<br>w arkuszu) z różnych epok i kierunków przedstaw funkcje motywu tańca w sztuce,<br>eksponując różnice formalne w ujęciach tego tematu.<br>Temat 2. Omawiając treść i formę czterech dzieł reprezentujących odmienne kierunki<br>artystyczne powstałe w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku (innych niż zamieszczone<br>w arkuszu), wykaż różnorodność źródeł inspiracji artystów współczesnych.<br>Poziom rozszerzony<br>13<br>Poziom rozszerzony<br>14<br>Poziom rozszerzony<br>15<br>Nr zadania<br>14 A.<br>14 B.<br>14 C.<br>14 D.<br>14 E.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>4<br>2<br>1<br>1<br>Wypełnia<br>egzaminator! Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>16<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14. (10 pkt)<br>Temat 1. Na podstawie trzech wybranych przykładów (innych niż zamieszczone<br>w arkuszu) z różnych epok i kierunków przedstaw funkcje motywu tańca w sztuce,<br>eksponując różnice formalne w ujęciach tego tematu.<br>Taniec to jedna z najstarszych znanych ludzkości sztuk. Pełnił on różne<br>funkcje: rytualne, magiczne, ale też był miłym sposobem spędzania czasu.<br>Tańczono zarówno w cieniu strzech, jak i na dworach królewskich. Wielu<br>twórców fascynował taniec. Wykorzystując ten motyw malarze i rzeźbiarze<br>interpretowali go rozmaicie.<br>Korowód tańczących przy dźwiękach tamburynu dziewcząt przedstawił<br>na swym fresku, obrazującym skutki dobrych rządów, Ambrogio Lorenzetti<br>w Palazzo Publico w Sienie. Ukazane z perspektywy lotu ptaka sylwetki<br>tańczących wyeksponowano na pierwszym planie. Wokół nich tętni życiem<br>szczęśliwe miasto - Siena, z tak charakterystyczną dla niej architekturą. Kupcy<br>ukazani na tej weducie prowadzą intratne transakcje, kwitną różne gałęzie<br>rzemiosła. Taniec jest tu zatem wyrazem szczęścia, panującego w mieście,<br>nad którym pieczę sprawują przedstawione na sąsiednim fresku cnoty, takie jak<br>m.in. Męstwo, Roztropność, Sprawiedliwość. Nie bez znaczenia pozostaje też<br>liczba tańczących postaci - dziewięć. Bywają one interpretowane jako muzy,<br>których działaniom sprzyja pokój. Sylwetki tańczących, zgodnie z konwencją<br>panującą w czternastowiecznej Sienie, są bardzo smukłe. Zróżnicowane<br>kolorystycznie suknie postaci ożywiają kompozycję. Fałdy układają się<br>w wyrafinowane, wyrysowane misterną linią formy, z których słynęli mistrzowie<br>sieneńscy, tacy jak Duccio czy Simone Martini. Niezwykle harmonijny jest także<br>układ tańczącego korowodu - postaci formują grupę zbliżoną kształtem<br>do ósemki, przechodząc pod splecionymi rękoma dwóch tańczących dziewcząt.<br>Taniec jako wyraz szczęścia wielokrotnie przedstawiali też mistrzowie<br>późniejszych epok. Tańczące korowody wypełniają renesansowe płótna Piotra<br>Poziom rozszerzony<br>13<br>Bruegela Starszego („Taniec chłopski”, „Taniec weselny”) i wzorującego się<br>na nim mistrza flandryjskiego baroku - Rubensa („Wiejska zabawa”). Podobny<br>nastrój<br>mają<br>także<br>impresjonistyczne<br>obrazy<br>Renoira,<br>jak<br>„Moulin<br>de la Galette”. Od czasów średniowiecza dostrzegano także symboliczne<br>i metaforyczne znaczenie tańca. Traktowano ten motyw jako obraz ludzkiego<br>życia, czego przykładem może być obraz Nicolasa Poussina, malarza baroku<br>klasycyzującego we Francji „Taniec życia ludzkiego” czy barokowy „Taniec<br>śmierci” z klasztoru bernardynów w Krakowie, przywołujący średniowieczny<br>motyw danse macabre.<br>Jedną z prac, silnie nasyconą symboliką, jest protoekspresjonistyczny<br>„Taniec życia” Edwarda Muncha. Norweski malarz, operując płaską plamą,<br>deformacją i zaledwie pięcioma tonami barwnymi, stworzył niezwykle<br>sugestywną wizję życia - tańca, rozgrywającego się między narodzinami<br>a śmiercią. Niezwykła jest tu sceneria - pusta plaża nocą. Dwie postaci<br>kobiece - jedna w bieli, druga w czerni zamykają z dwóch stron tańczącą grupę,<br>niczym anioł i diabeł. W centrum kompozycji ukazana została para, skupiająca<br>wzrok widza dzięki niezwykłemu nasyceniu czerwieni sukni kobiety. Czerwień ta,<br>tworząca kontrast dopełnieniowy z zielenią trawy, ma też zabarwienie<br>symboliczne, oznacza namiętność zarówno tę chwilową, wyzwoloną tańcem, jak<br>i tę dłuższą - pasję życia.<br>Obraz tańca (jako wizualizacja namiętności) to domena nie tylko<br>malarstwa, ale i rzeźby, czego przykładem jest XIX-wieczna grupa tańczących<br>postaci, wyrzeźbiona przez Jeana Baptiste’a Carpeaux, stanowiąca dekorację<br>Opery Paryskiej. Wyjątkowe połączenie czułości i namiętności przedstawia<br>także w swej rzeźbie pt. „Walc” uczennica Rodina, Camille Claudel. Praca ta,<br>wykonana z brązu, nawiązuje do biografii artystki, a zwłaszcza jej romansu<br>z Rodinem. Rzeźba o niezwykle dynamicznej formie przedstawia dwie splecione<br>sylwetki. W układzie kompozycyjnym dominują diagonale (ciągnące się od głów<br>postaci przez plecy kobiety, fałdy jej szaty aż ku podstawie, a także kierunki<br>Poziom rozszerzony<br>14<br>ułożenia rąk postaci). Przeciwstawiony jest nim pion ciała mężczyzny. Mnogość<br>kierunków i optyczna atektonika wywołują wrażenie lekkości, pogłębionej<br>jeszcze przez płynność formy torsów. Z całej kompozycji emanuje zmysłowość.<br>Zróżnicowana faktura potęguje ekspresję dzieła.<br>Jak widać na podstawie przytoczonych przykładów, szczególna<br>popularność motywu tańca w sztuce związana jest z jego niezwykłym bogactwem<br>znaczeniowym. Malarze i rzeźbiarze chętnie przedstawiali tańczące postaci<br>(Degas), pary (Claudel, Renoir) czy korowody (Lorenzetti, Bruegel), nadając<br>tym<br>przedstawieniom<br>znaczenie<br>dosłowne,<br>ilustrujące<br>rzeczywistość<br>lub symboliczne, wyjaśniające i interpretujące ją.<br>Temat 2. Omawiając treść i formę czterech dzieł reprezentujących odmienne<br>kierunki artystyczne powstałe w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku (innych niż<br>zamieszczone<br>w<br>arkuszu),<br>wykaż<br>różnorodność<br>źródeł<br>inspiracji<br>artystów<br>współczesnych.<br>Postimpresjoniści: Paul Cézanne, Vincent van Gogh, Paul Gauguin<br>i Henry Toulouse-Lautrec dokonali jednego z największych przełomów<br>w dziejach sztuki. Każdy z nich podążał niezależną drogą, ale wspólne im było<br>zerwanie z malarstwem tradycyjnym, stanowiącym odwzorowanie natury. Odtąd<br>obraz stał się nie tyle odzwierciedleniem rzeczywistości, co jej plastycznym<br>ekwiwalentem. Przewartościowanie to otworzyło drogę ku nowym sposobom<br>wypowiedzi. Pierwsze lata XX wieku to zatem czas intensywnego rozwoju<br>kierunków awangardowych. Artyści fowizmu, ekspresjonizmu, kubizmu<br>i futuryzmu, podążając drogą wytyczoną przez postimpresjonistów, burzyli<br>swymi dziełami tradycyjne kategorie dzieła sztuki.<br>Stworzenie „Portretu pani Matisse z zieloną pręgą”, dzieła Henry’ego<br>Matisse’a zbiegło się czasem z Wystawą w Salonie Jesiennym, na której<br>debiutowali fowiści. Obraz ten, przedstawiający popiersie małżonki artysty,<br>traktować można jako manifest artystyczny tego ugrupowania. Jego kompozycja<br>i tematyka są tradycyjne. Nowatorstwo dzieła dotyczy przede wszystkim<br>Poziom rozszerzony<br>15<br>kolorystyki. Zielona pręga dzieli płótno i twarz modelki na dwie strefy, obszar<br>barw ciepłych i chłodnych. Barwa jest tu głównym środkiem formalnym,<br>będącym jednocześnie nośnikiem jakości emocjonalnych obrazu. Dla fowizmu<br>charakterystyczny jest tu abstrakcyjny, wyzwolony z okowów mimetyzmu koloryt<br>oraz spontaniczność nakładania farby. W dziele zauważyć można jednak silne<br>inspiracje malarstwem Paula Gauguina, wyrażające się w zastosowaniu płaskiej<br>plamy, zacieśnieniu przestrzeni i w obwiedzeniu form zdecydowanym konturem<br>(cloisonizm), a także fascynację sztuką Japonii, o której świadczyć może<br>chociażby płaskość ujęcia i wyraźnie stylizowana fryzura kobiety.<br>W tym samym czasie w Dreźnie rozpoczęli działalność artyści<br>z pierwszego ugrupowania niemieckich ekspresjonistów - Die Brücke.<br>„Autoportret z modelką” to praca jednego z głównych przedstawicieli tej<br>formacji, Ernsta Ludwiga Kirchnera. Płótno przedstawia dwie postaci<br>we wnętrzu pracowni. Taki temat podejmowany był uprzednio przez wielu<br>malarzy - wnętrza pracowni przedstawiali m.in. Vermeer, Courbet. Malarz jest<br>odwrócony od modelki, nie wchodząc z nią w żaden kontakt emocjonalny.<br>Uderzający chłód i wyobcowanie to spuścizna malarstwa prekursora<br>ekspresjonistów - Edwarda Muncha. W obrazie zastosowano szeroką gamę<br>barw chromatycznych, które tworzą silne kontrasty dopełnieniowe i powodują<br>liczne<br>dysonanse.<br>Zastosowanie<br>kontrastów<br>temperaturowych,<br>wprowadzających wewnętrzne napięcie do dzieła jest spuścizną późnych prac<br>Vincenta van Gogha. W obrazie dominują typowe dla ekspresjonistów ostre<br>formy, faktura jest celowo niestaranna, co wzmaga nastrój niepokoju. Twarze<br>postaci są silnie zdeformowane, aż do granic karykatury. Głowa mężczyzny,<br>dzięki wielkim ciemnym oczodołom i wydatnym ustom, przypomina afrykańską<br>maskę.<br>Sztuka plemiennej Afryki, przyswojona dla Europy przez Matisse’a,<br>zafascynowała nie tylko Kirchnera, ale przede wszystkim jednego z największych<br>twórców XX wieku Pabla Picassa. Jego namalowane w 1907 roku płótno -<br>Poziom rozszerzony<br>16<br>„Panny z Avignon” - przedstawia pięć kobiet, prostytutek z ulicy Awiniońskiej<br>w<br>Barcelonie.<br>Ich<br>twarze<br>zostały<br>zdeformowane.<br>Trzy<br>postaci<br>o wyolbrzymionych oczach, skupione w centrum kompozycji i po lewej jej<br>stronie, wyraźnie inspirowane były romańskimi freskami katalońskimi, takimi<br>jak choćby Pantokrator z Tahull. Z kolei dwie kobiety wyobrażone po prawej<br>stronie zdradzają ewidentne zainteresowanie afrykańskimi maskami. Przestrzeń<br>obrazu jest umowna. Uwagę zwraca także silna geometryzacja płótna. Bryła,<br>widoczna w twórczości Picassa jeszcze rok wcześniej (portret Gertrudy Stein),<br>rozpadła się tutaj na szereg równoległych płaszczyzn. Zaniknął całkowicie<br>modelunek światłocieniowy, a perspektywę zbieżną zastąpiła suma malarskich<br>spojrzeń. Rezygnacja z linearnie oddawanej głębi wskazuje jednoznacznie<br>na inspirację Cézannem, który jako pierwszy podważył tę wywodzącą się jeszcze<br>z renesansu metodę budowania przestrzeni w obrazie.<br>Futuryści włoscy, korzystając z formalnych odkryć ekspresjonistów<br>i kubistów, wprowadzili do swojej sztuki zupełnie nowe tematy. Ich dzieła<br>wyrastały z buntu przeciwko wartościom tradycyjnej sztuki i kultury. Najczęściej<br>podejmowanymi tematami było: życie miasta z jego dynamiką, technika<br>i cywilizacja współczesna, która stała się głównym źródłem ich inspiracji. Wiele<br>uwagi poświęcili zjawisku ruchu. Dowodzi tego chociażby brązowa rzeźba<br>Umberta Boccioniego „Jedyna forma ciągłości w przestrzeni”. Tematem pracy<br>jest właśnie ruch, który stanowi tytułową jedyną formę ciągłości. Artysta<br>przedstawił<br>dynamicznie<br>kroczącą<br>postać<br>zbudowaną<br>z<br>szeregu<br>zgeometryzowanych płaszczyzn, inspirowanych kubizmem. Sylwetka jest silnie<br>zdeformowana i nie przedstawia cech indywidualnych. Gładkie powierzchnie<br>skontrastowane zostały fakturalnie z ostrymi krawędziami, co wzmaga<br>agresywną wymowę dzieła. Ruch został oddany poprzez zastosowanie techniki<br>symultanizmu - ukazywania kilku następujących po sobie faz.<br>Artyści kierunków zamanifestowanych w początkach XX wieku sięgali<br>po rozmaite źródła inspiracji. Najwięcej zawdzięczali postimpresjonistom<br>Poziom rozszerzony<br>17<br>(kubiści przestrzeń, ekspresjoniści barwę, Matisse - kontur). Tematyka prac<br>fowistów, ekspresjonistów i kubistów była z reguły dość tradycyjna, nowatorskie<br>były za to środki formalne. Zupełnie nowe źródła inspiracji w początkach<br>ubiegłego stulecia to kultura Afryki, inspirująca Kirchnera i Picassa<br>oraz współczesna cywilizacja, będąca źródłem tematów artystów futuryzmu.<br>Nr zadania<br>14 A.<br>14 B.<br>14 C.<br>14 D.<br>14 E.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>4<br>2<br>1<br>1<br>Wypełnia<br>egzaminator! Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>18<br>BRUDNOPIS</p>","solutions":[]}