{"id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":16,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-16)\nRozpoznaj budowlę przedstawioną na ilustracjach i wykonaj polecenia.\n15.1. Podaj nazwę budowli i miejsce, gdzie się ona znajduje. (0-2)\n15.2. Napisz, kto był twórcą budowli. (0-1)\n15.3. Określ czas powstania budowli: zaznacz wybraną odpowiedź. (0-1)\nprzełom IV i V wieku\nprzełom VIII i IX wieku\nprzełom XII i XIII wieku\n15.4. Napisz, z inicjatywy którego władcy powstała budowla. (0-1)\nMHS_1R\n15.5. Podaj nazwę okresu w dziejach sztuki, z którym łączy się budowlę (od nazwy\npanującej dynastii). (0-1)\n15.6. Wskaż budowlę bizantyńską, której plan powszechnie uważa się za źródło\ninspiracji tego dzieła. (0-1)\n15.7. Opisz plan i bryłę budowli: uwzględnij obie kondygnacje. (0-9)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"**15.1.** ## Poprawna odpowiedz\n**Kaplica Palacowa (kaplica Karola Wielkiego); Akwizgran / Aachen**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nBudowla opisana w poleceniu - centralna na planie osmioboku z szesnastobocznym obejsciem, z kopula, dwukondygnacyjna z emporami, z westwerkiem - to Kaplica Palacowa w Akwizgranie (niem. Aachen, pol. Akwizgran). Zbudowana na przelomie VIII i IX w. (ok. 792-805 r.) na zlecenie Karola Wielkiego. Cechy identyfikujace:\n- plan centralny osmioboczny (rysunek z zadania)\n- szesnastoboczne obejscie zewnetrzne\n- kopula nad oktagonem\n- dwukondygnacyjne empory (galerie)\n- westwerk (masyw zachodni)\n\nMiasto: Akwizgran (Aachen) w Niemczech. Dzi na terenie Niemiec.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nAkwizgran byl glowna rezydencja Karola Wielkiego i centrum renesansu karolinskiego. Kaplica jest najlepiej zachowanym dzielem architektury karolinskiej i pierwszym obiektem wpisanym na Liste UNESCO w Niemczech (1978). Aktualnie wchodzi w sklad Katedry w Akwizgranie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.1, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - kaplica palacowa + Akwizgran / Aachen\n> - **1 pkt** - tylko jedna z odpowiedzi\n> - **0 pkt** - bledne lub brak\n\nCo zapamietac? Kaplica Palacowa = Akwizgran (Aachen, Niemcy) + plan osmiobok + Karol Wielki + przelom VIII i IX w.\n\n**15.2.** ## Poprawna odpowiedz\n**Odo z Metzu**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nArchitektem Kaplicy Palacowej w Akwizgranie byl Odo z Metzu (Odone de Metz) - jeden z nielicznych znanych z imienia architektow karolinskich. Zaprojektowal kompleks palatium (palacu-rezydencji) Karola Wielkiego, ktorego centralnym punktem byla kaplica. Odo wyksztalcony byl prawdopodobnie na wzorcach architektury wczesnobizantyjskiej i italskiej.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nW sredniowieczu architekci rzadko zapisali sie w historii z imienia i nazwiska. Odo z Metzu jest wyjatkiem - znany jest z kronik. Inspiracja kaplicy: kosciol San Vitale w Rawennie (VI w., plan szesciobok z obejsciem) - takze centralny, bizantynski. Kaplica miala wyrazac potege Karola Wielkiego jako nowego cesarza zachodniego (koronacja 800 r.).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - Odo z Metzu\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Architekt Kaplicy w Akwizgranie = Odo z Metzu (jeden z nielicznych znanych z imienia architektow sredniowiecza).\n\n**15.3.** ## Poprawna odpowiedz\n**przelom VIII i IX wieku**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nKaplica Palacowa w Akwizgranie zostala zbudowana w latach ok. 792-805 n.e. - czyli na przelomie VIII i IX wieku. Karol Wielki (ok. 742-814) polecil jej budowe jako integralnej czesci kompleksu palatium w Akwizgranie. Kaplica zostala konsekrowana przez papieza Leona III w 805 r. To wlasnie na przelom VIII i IX wieku przypada glowny okres renesansu karolinskiego.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nWykluczenie innych opcji:\n- przelom IV i V w. - to czasy Konstantyna Wielkiego (architektura wczesnochrzescijanska, bazyliki)\n- przelom VIII i IX w. - TAK, to czasy Karola Wielkiego (768-814), zalozenie Cesarstwa Zachodniego (800)\n- przelom XII i XIII w. - to poczatek pelnego gotyku i apogeum romanizmu\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - przelom VIII i IX wieku\n> - **0 pkt** - bledna lub brak\n\nCo zapamietac? Kaplica Palacowa w Akwizgranie = ok. 792-805 r. = przelom VIII i IX wieku = czasy Karola Wielkiego.\n\n**15.4.** ## Poprawna odpowiedz\n**Karol Wielki**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nKaplica Palacowa w Akwizgranie powstala z inicjatywy Karola Wielkiego (Charlemagne, ok. 742-814) - krola Frankow i cesarza Zachodu. Akwizgran byl glowna rezydencja Karola Wielkiego. Budowla miala wyrazac potege nowego cesarstwa zachodniego i byc centrum religiozno-politycznym. Karol Wielki zostal koronowany na cesarza przez papieza Leona III w Boze Narodzenie 800 r. w Rzymie. Kaplica w Akwizgranie miala byc jego prywatna kaplica palacowa - odpowiednikiem kaplic dworskich.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKarol Wielki byl mecenasem sztuki i nauki - zainicjowal \"renesans karolinski\": odbudowe kultury antycznej, reform pismiennictwa, sztuki i architektury. Przy dworze skupil uczonych z calej Europy (np. Alkuin z Yorku). Po smierci Karola (814) kaplica stala sie miejscem koronacji kolejnych krolow i cesarzy niemieckich.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - Karol Wielki\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Kaplica w Akwizgranie = inicjatywa Karola Wielkiego = centralny element palatium karolinskiego.\n\n**15.5.** ## Poprawna odpowiedz\n**renesans karolinski / sztuka karolinska**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nPolecenie mowi: \"od nazwy panujacej dynastii\". Dynastia Karola Wielkiego to Karolingowie (Carolingians) - od imienia Karola. Stad:\n- sztuka karolinska (Carolingian art)\n- renesans karolinski (Carolingian Renaissance)\n\nTermin \"renesans karolinski\" opisuje ozywienie kultury i sztuki w panstwie Karola Wielkiego (koniec VIII - poczatek IX w.), swiadomie nawiaujace do wzorcow antycznych i wczesnochrzescijanskich. Kaplica w Akwizgranie jest najwazniejszym dzielem architektury tego okresu.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nDynastia Karolingow panowala od VII/VIII do X w. Inne dziela renesansu karolinskiego: iluminowane manuscripty (Ewangeliarz koronacyjny, ok. 800), kaplice na planie centralnym, polichromia w kosciolach. Nazwa Dynasty pochodzi od Karola Mloota (Martel) - dziada Karola Wielkiego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - renesans karolinski / sztuka karolinska\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Kaplica Palacowa = renesans karolinski / sztuka karolinska = od nazwy dynastii Karolingow = Karol Wielki.\n\n**15.6.** ## Poprawna odpowiedz\n**kosciol San Vitale w Rawennie / kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nKaplica Palacowa w Akwizgranie ma plan centralny osmioboczny - byla to ewidentna inspiracja bizantyjska. Dwa glowne wzorce:\n\n1. **Kosciol San Vitale w Rawennie** (526-548 r.) - centralny, osmioboczny plan z dwukondygnacyjnym obejsciem; zbudowany za czasow cesarza Justyniana I. Rawenna byla siedziba wladorztwa wschodniorzymskiego we Wloszech. Karol Wielki odwiedzil Rawenne i byl wielce zainspirowany San Vitale.\n\n2. **Kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu** (527-536) - takze centralny, z oktogonalnym jądrem i dwukondygnacyjnym obejsciem - bezposrednia inspiracja dla San Vitale.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nNajczesciej wymieniana inspiracja to San Vitale w Rawennie. Karol Wielki zabrał z Rawenny marmurowe kolumny i inne elementy architektoniczne, ktore zostaly uzyte w Kaplicy Akwizgranskiej. Obie budowle to przyklady centralnego planu w architekturze wczesnobizantyjskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - kosciol San Vitale w Rawennie / kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Inspiracja dla Kaplicy Akwizgranskiej = San Vitale w Rawennie (plan osmiobok + dwie kondygnacje) = Bizancjum VI w.\n\n**15.7.** ## Poprawna odpowiedz\n**Opis planu i bryly Kaplicy Palacowej w Akwizgranie (max 9 cech)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nNalezy opisac co najmniej 9 cech budowli obejmujacych obie kondygnacje:\n\n**Plan (rzut poziomy):**\n1. Plan centralny na podstawie osmioboku (oktogon) - nawa glowna\n2. Szesnastoboczne obejscie zewnetrzne (deambulatorium)\n3. Kaplica orientowana - prezbiterium skierowane na wschod\n4. Westwerk (masyw zachodni) - wejscie od zachodu\n\n**Bryla i kondygnacje:**\n5. Nawa glowna osmioboczna oddzielona od obejscia masywnymi arkadami w przyziemiu (parter)\n6. Empory (galerie) na gornej kondygnacji (1 pietro)\n7. Na emporach: smukle, wielokondygnacyjne przezrocza kolumnowe (kolumny w porzadku korynckim)\n8. Kolumny korynckie - sprowadzone z Rawenny i Trewiru przez Karola Wielkiego\n9. Strefa okien powyzej przezroczy empor\n10. Sklepienie klasztorne w czesci centralnej; kolebkowe w obejsciu\n\n**Inne cechy:**\n11. Zwarta bryla - masywne mury\n12. Dwie klatki schodowe prowadzace na empory\n13. Na emporze od zachodu: tron Karola Wielkiego\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nOpisujac plan i bryly nalezy zwrocic uwage na dwukondygnacjowosc: parter (przyziemie) z masywnymi arkadami i pierwsze pietro z emporami i smuklejszymi kolumnami. To typowy schemat wczesnochrzescijanski i karolinski - parter dostepny dla wiernych, empory zarezerwowane dla wladcy i dworu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 15.7, max 9 pkt):**\n> - **1 pkt za kazda poprawna ceche** (dotyczaca obu kondygnacji), max 9 pkt\n> - Wymagane uwzglednienie obu kondygnacji\n\nCo zapamietac? Plan: oktogon + szesnastobocze obejscie + westwerk + orientacja. Kondygnacje: parter = masywne arkady; pietro = empory z kolumnami + okna; kopula klasztorna na czescia centralna.","image":"img/historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15. (0-16)<br>Rozpoznaj budowlę przedstawioną na ilustracjach i wykonaj polecenia.<br>15.1. Podaj nazwę budowli i miejsce, gdzie się ona znajduje. (0-2)<br>15.2. Napisz, kto był twórcą budowli. (0-1)<br>15.3. Określ czas powstania budowli: zaznacz wybraną odpowiedź. (0-1)<br>przełom IV i V wieku<br>przełom VIII i IX wieku<br>przełom XII i XIII wieku<br>15.4. Napisz, z inicjatywy którego władcy powstała budowla. (0-1)<br>MHS_1R<br>15.5. Podaj nazwę okresu w dziejach sztuki, z którym łączy się budowlę (od nazwy<br>panującej dynastii). (0-1)<br>15.6. Wskaż budowlę bizantyńską, której plan powszechnie uważa się za źródło<br>inspiracji tego dzieła. (0-1)<br>15.7. Opisz plan i bryłę budowli: uwzględnij obie kondygnacje. (0-9)</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>15.1.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Kaplica Palacowa (kaplica Karola Wielkiego); Akwizgran / Aachen</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Budowla opisana w poleceniu - centralna na planie osmioboku z szesnastobocznym obejsciem, z kopula, dwukondygnacyjna z emporami, z westwerkiem - to Kaplica Palacowa w Akwizgranie (niem. Aachen, pol. Akwizgran). Zbudowana na przelomie VIII i IX w. (ok. 792-805 r.) na zlecenie Karola Wielkiego. Cechy identyfikujace:</p>\n<ul><li>plan centralny osmioboczny (rysunek z zadania)</li><li>szesnastoboczne obejscie zewnetrzne</li><li>kopula nad oktagonem</li><li>dwukondygnacyjne empory (galerie)</li><li>westwerk (masyw zachodni)</li></ul>\n<p>Miasto: Akwizgran (Aachen) w Niemczech. Dzi na terenie Niemiec.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Akwizgran byl glowna rezydencja Karola Wielkiego i centrum renesansu karolinskiego. Kaplica jest najlepiej zachowanym dzielem architektury karolinskiej i pierwszym obiektem wpisanym na Liste UNESCO w Niemczech (1978). Aktualnie wchodzi w sklad Katedry w Akwizgranie.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.1, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - kaplica palacowa + Akwizgran / Aachen<br>- <strong>1 pkt</strong> - tylko jedna z odpowiedzi<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledne lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kaplica Palacowa = Akwizgran (Aachen, Niemcy) + plan osmiobok + Karol Wielki + przelom VIII i IX w.</p>\n<p><strong>15.2.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Odo z Metzu</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Architektem Kaplicy Palacowej w Akwizgranie byl Odo z Metzu (Odone de Metz) - jeden z nielicznych znanych z imienia architektow karolinskich. Zaprojektowal kompleks palatium (palacu-rezydencji) Karola Wielkiego, ktorego centralnym punktem byla kaplica. Odo wyksztalcony byl prawdopodobnie na wzorcach architektury wczesnobizantyjskiej i italskiej.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>W sredniowieczu architekci rzadko zapisali sie w historii z imienia i nazwiska. Odo z Metzu jest wyjatkiem - znany jest z kronik. Inspiracja kaplicy: kosciol San Vitale w Rawennie (VI w., plan szesciobok z obejsciem) - takze centralny, bizantynski. Kaplica miala wyrazac potege Karola Wielkiego jako nowego cesarza zachodniego (koronacja 800 r.).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - Odo z Metzu<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Architekt Kaplicy w Akwizgranie = Odo z Metzu (jeden z nielicznych znanych z imienia architektow sredniowiecza).</p>\n<p><strong>15.3.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>przelom VIII i IX wieku</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Kaplica Palacowa w Akwizgranie zostala zbudowana w latach ok. 792-805 n.e. - czyli na przelomie VIII i IX wieku. Karol Wielki (ok. 742-814) polecil jej budowe jako integralnej czesci kompleksu palatium w Akwizgranie. Kaplica zostala konsekrowana przez papieza Leona III w 805 r. To wlasnie na przelom VIII i IX wieku przypada glowny okres renesansu karolinskiego.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Wykluczenie innych opcji:</p>\n<ul><li>przelom IV i V w. - to czasy Konstantyna Wielkiego (architektura wczesnochrzescijanska, bazyliki)</li><li>przelom VIII i IX w. - TAK, to czasy Karola Wielkiego (768-814), zalozenie Cesarstwa Zachodniego (800)</li><li>przelom XII i XIII w. - to poczatek pelnego gotyku i apogeum romanizmu</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - przelom VIII i IX wieku<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kaplica Palacowa w Akwizgranie = ok. 792-805 r. = przelom VIII i IX wieku = czasy Karola Wielkiego.</p>\n<p><strong>15.4.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Karol Wielki</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Kaplica Palacowa w Akwizgranie powstala z inicjatywy Karola Wielkiego (Charlemagne, ok. 742-814) - krola Frankow i cesarza Zachodu. Akwizgran byl glowna rezydencja Karola Wielkiego. Budowla miala wyrazac potege nowego cesarstwa zachodniego i byc centrum religiozno-politycznym. Karol Wielki zostal koronowany na cesarza przez papieza Leona III w Boze Narodzenie 800 r. w Rzymie. Kaplica w Akwizgranie miala byc jego prywatna kaplica palacowa - odpowiednikiem kaplic dworskich.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Karol Wielki byl mecenasem sztuki i nauki - zainicjowal &quot;renesans karolinski&quot;: odbudowe kultury antycznej, reform pismiennictwa, sztuki i architektury. Przy dworze skupil uczonych z calej Europy (np. Alkuin z Yorku). Po smierci Karola (814) kaplica stala sie miejscem koronacji kolejnych krolow i cesarzy niemieckich.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.4, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - Karol Wielki<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kaplica w Akwizgranie = inicjatywa Karola Wielkiego = centralny element palatium karolinskiego.</p>\n<p><strong>15.5.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>renesans karolinski / sztuka karolinska</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Polecenie mowi: &quot;od nazwy panujacej dynastii&quot;. Dynastia Karola Wielkiego to Karolingowie (Carolingians) - od imienia Karola. Stad:</p>\n<ul><li>sztuka karolinska (Carolingian art)</li><li>renesans karolinski (Carolingian Renaissance)</li></ul>\n<p>Termin &quot;renesans karolinski&quot; opisuje ozywienie kultury i sztuki w panstwie Karola Wielkiego (koniec VIII - poczatek IX w.), swiadomie nawiaujace do wzorcow antycznych i wczesnochrzescijanskich. Kaplica w Akwizgranie jest najwazniejszym dzielem architektury tego okresu.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Dynastia Karolingow panowala od VII/VIII do X w. Inne dziela renesansu karolinskiego: iluminowane manuscripty (Ewangeliarz koronacyjny, ok. 800), kaplice na planie centralnym, polichromia w kosciolach. Nazwa Dynasty pochodzi od Karola Mloota (Martel) - dziada Karola Wielkiego.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.5, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - renesans karolinski / sztuka karolinska<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kaplica Palacowa = renesans karolinski / sztuka karolinska = od nazwy dynastii Karolingow = Karol Wielki.</p>\n<p><strong>15.6.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>kosciol San Vitale w Rawennie / kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Kaplica Palacowa w Akwizgranie ma plan centralny osmioboczny - byla to ewidentna inspiracja bizantyjska. Dwa glowne wzorce:</p>\n<ol><li><strong>Kosciol San Vitale w Rawennie</strong> (526-548 r.) - centralny, osmioboczny plan z dwukondygnacyjnym obejsciem; zbudowany za czasow cesarza Justyniana I. Rawenna byla siedziba wladorztwa wschodniorzymskiego we Wloszech. Karol Wielki odwiedzil Rawenne i byl wielce zainspirowany San Vitale.</li></ol>\n<ol><li><strong>Kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu</strong> (527-536) - takze centralny, z oktogonalnym jądrem i dwukondygnacyjnym obejsciem - bezposrednia inspiracja dla San Vitale.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Najczesciej wymieniana inspiracja to San Vitale w Rawennie. Karol Wielki zabrał z Rawenny marmurowe kolumny i inne elementy architektoniczne, ktore zostaly uzyte w Kaplicy Akwizgranskiej. Obie budowle to przyklady centralnego planu w architekturze wczesnobizantyjskiej.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.6, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - kosciol San Vitale w Rawennie / kosciol sw. Sergiusza i Bakchusa w Konstantynopolu<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Inspiracja dla Kaplicy Akwizgranskiej = San Vitale w Rawennie (plan osmiobok + dwie kondygnacje) = Bizancjum VI w.</p>\n<p><strong>15.7.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Opis planu i bryly Kaplicy Palacowej w Akwizgranie (max 9 cech)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Nalezy opisac co najmniej 9 cech budowli obejmujacych obie kondygnacje:</p>\n<p><strong>Plan (rzut poziomy):</strong></p>\n<ol><li>Plan centralny na podstawie osmioboku (oktogon) - nawa glowna</li><li>Szesnastoboczne obejscie zewnetrzne (deambulatorium)</li><li>Kaplica orientowana - prezbiterium skierowane na wschod</li><li>Westwerk (masyw zachodni) - wejscie od zachodu</li></ol>\n<p><strong>Bryla i kondygnacje:</strong></p>\n<ol><li>Nawa glowna osmioboczna oddzielona od obejscia masywnymi arkadami w przyziemiu (parter)</li><li>Empory (galerie) na gornej kondygnacji (1 pietro)</li><li>Na emporach: smukle, wielokondygnacyjne przezrocza kolumnowe (kolumny w porzadku korynckim)</li><li>Kolumny korynckie - sprowadzone z Rawenny i Trewiru przez Karola Wielkiego</li><li>Strefa okien powyzej przezroczy empor</li><li>Sklepienie klasztorne w czesci centralnej; kolebkowe w obejsciu</li></ol>\n<p><strong>Inne cechy:</strong></p>\n<ol><li>Zwarta bryla - masywne mury</li><li>Dwie klatki schodowe prowadzace na empory</li><li>Na emporze od zachodu: tron Karola Wielkiego</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Opisujac plan i bryly nalezy zwrocic uwage na dwukondygnacjowosc: parter (przyziemie) z masywnymi arkadami i pierwsze pietro z emporami i smuklejszymi kolumnami. To typowy schemat wczesnochrzescijanski i karolinski - parter dostepny dla wiernych, empory zarezerwowane dla wladcy i dworu.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 15.7, max 9 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt za kazda poprawna ceche</strong> (dotyczaca obu kondygnacji), max 9 pkt<br>- Wymagane uwzglednienie obu kondygnacji</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Plan: oktogon + szesnastobocze obejscie + westwerk + orientacja. Kondygnacje: parter = masywne arkady; pietro = empory z kolumnami + okna; kopula klasztorna na czescia centralna.</p>"}]}