{"id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":14,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-14)\nRozpoznaj dzieło przedstawione na ilustracji i wykonaj polecenia.\n17.1. Nazwij kierunek, który zapoczątkował twórca tego pastiszu w 1907 roku. (0-1)\n17.2. Podaj cztery cechy formy (inne niż dotyczące kolorystyki) dzieła przedstawionego\nna ilustracji. (0-4)\n17.3. Podaj nazwisko autora i tytuł obrazu, który był pierwowzorem tego pastiszu. (0-2)\n17.4. Opisz scenę, którą namalował autor pierwowzoru. Wymień cztery postacie\nuwiecznione tam przez artystę. (0-7)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.1.\n17.2.\n17.3.\n17.4.\nMaks. liczba pkt\n1\n4\n2\n7\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":"**17.1.** ## Poprawna odpowiedz\n**kubizm**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nPolecenie mowi: \"kierunek zapoczatkowany przez tworce tego pastiszu w 1907 roku\". Tworca pastiszu (reinterpretacji Las Meninas) to Pablo Picasso. Picasso zapoczatkował kubizm w 1907 roku - wtedy powstaly \"Panny z Avignonu\" (Les Demoiselles d'Avignon) - obraz uwazany za pierwszy manifest kubizmu. Kubizm to kierunek opracowany przez Picassa wspolnie z Georgesem Braque'iem (1907-1914). Cechy kubizmu: rozkladanie form na geometryczne fragmenty, wielkosc perspektywy, splaszczenie przestrzeni, analiza bryly z wielu punktow widzenia.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKubizm dzieli sie na: analityczny (1907-1912) - rozbicie formy, monochromatyczne kolory i syntetyczny (1912-1914) - papiers colles, uproszczenie. Pablo Picasso z Georgesem Braque'em sa wspoltworcami kubizmu. \"Las Meninas\" Picassa z 1957 r. (seria 58 reinterpretacji) jest przykladem poznego, dojrzalego kubizmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 17.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - kubizm\n> - **0 pkt** - bledna odpowiedz lub brak\n\nCo zapamietac? Picasso zapoczatkował kubizm w 1907 r. (Panny z Avignonu) + wspoltworca Braque = kubizm.\n\n**17.2.** ## Poprawna odpowiedz\n**4 cechy formy dziela Las Meninas Picassa (inne niz kolorystyczne)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nNalezy podac 4 cechy formalne (nie kolorystyczne - bez \"szarosci\", \"monochromatycznosc\"):\n\n1. **Geometryzacja / kubizowanie** - wszystkie formy (postacie, meble, architektura) zostaly zredukowane do geometrycznych bryl i plaszczyzn\n2. **Deformacja / stylizacja** - proporcje postaci sa zmienione, twarze zdeformowane\n3. **Kompozycja asymetryczna** - rozlozenie form nierownowazone\n4. **Wieloplanowosc** - przestrzen rozbita na wiele plaszczyzn, brak tradycyjnej perspektywy linearnej\n5. **Splaszczenie form** - brak tradycyjnego modelunku swiatlocieniowego, formy plaskie\n6. **Perspektywa wielokierunkowa** - obiekty pokazane z wielu punktow widzenia jednoczesnie\n7. **Linearyzm i konturowosc** - wyraziste kontury, linie dominuja nad modelunkiem\n8. **Dynamika** - dziel sprawia wrazenie ruchu, napecia\n9. **Scena wielopostaciowa** - liczne postacie upchniete na ploszczyzne\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\n\"Las Meninas\" Picassa (1957, Muzeum Picassa w Barcelonie) to seria 58 reinterpretacji slynnego obrazu Velazqueza. Picasso \"rozbil\" ten obraz kubistycznie, pokazujac rownolegle wiele perspektyw i wersji tej samej sceny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 17.2, max 4 pkt):**\n> - **1 pkt za kazda poprawna ceche formalną** (INNA niz kolorystyczna), max 4 pkt\n\nCo zapamietac? Kubizm = geometryzacja + deformacja + wieloplanowosc + splaszczenie + perspektywa wielokierunkowa + asymetria + linearyzm.\n\n**17.3.** ## Poprawna odpowiedz\n**Diego Velazquez / Las Meninas (Panny dworskie)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\n\"Las Meninas\" (\"Panny dworskie\") - obraz Diego Velazqueza z 1656 roku, jeden z najslynniejszych obrazow w historii sztuki, przechowywany w Muzeum Prado w Madrycie. Przedstawia scene na dworze krola Filipa IV w Madrycie - glowna postacia jest infantka Malgorzata Teresa, otoczona przez dworki (panny dworskie - las meninas), karlow i psa. Sam Velazquez uwiecznil sie na obrazie stojac przy sztaludze. W lustrze widoczna jest para krolwska. Obraz jest mistrzostwem perspektywy i kompozycji - tworzy wieloznaczna relacje miedzy malarzem, modelem i widzem.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nDiego Velazquez (1599-1660) - jeden z najwiekszych malarzy europejskich, nadworny malarz Filipa IV. Reprezentuje zlatyty wiek malarstwa hiszpanskiego. Velazquez malowal mistrzowsko psychologiczne portrety, pejzaze, sceny mitologiczne i rodzajowe. Glowne dziela: Las Meninas, Pijacy (Triumf Bachusa), Kowale Wulkana, Wenus z lustrem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 17.3, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - Diego Velazquez/Velazquez + Las Meninas/Panny dworskie\n> - **1 pkt** - tylko nazwisko lub tylko tytul\n> - **0 pkt** - bledne lub brak\n\nCo zapamietac? Las Meninas = Velazquez + 1656 + dwor Filipa IV + infantka Malgorzata + Prado w Madrycie.\n\n**17.4.** ## Poprawna odpowiedz\n**Opis sceny (min. 3 informacje) + 4 postacie**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\n**Opis sceny w \"Las Meninas\" Velazqueza (wymagane co najmniej 3 informacje):**\n\n1. Scena rozgrywa sie w palacu krolewskim w Madrycie, w pracowni malarza\n2. Czas: polowa XVII w. (1656 r.), na dworze krola Filipa IV\n3. Glowna postacia jest infantka Malgorzata Teresa (corka krolewska) - w centrum\n4. Sam malarz (Velazquez) stoi po lewej stronie przy ogromnej sztaludze z pedzlem\n5. W lustrze na tylnej scianie odbija sie wizerunek pary krolewskiej (Filipa IV i Marii Anny)\n6. W otwartych drzwiach na tle swiatla widoczny jest majordomus (Jose Nieto Velazquez)\n7. Dwie dworki (meninas) klania sie i podaja napoj infantce\n8. Sala jest ciemna, swiatlo pada z okna po prawej (chiaroscuro)\n9. Kompozycja odwraca tradycyjna relacje malarz-model: malarz jest na obrazie, a \"model\" (para krolwska) jest jakby po stronie widza\n\n**Postacie (wymagane 4):**\n1. Diego Velazquez - sam malarz, stoi przy sztaludze po lewej\n2. Infantka Malgorzata Teresa (Margerita) - glowna postac w centrum\n3. Krol Filip IV Habsburg - w lustrze (ze zlowna Marii Anny Austriaczki)\n4. Karlica Maria Barbola (Maribarbola) - po prawej stronie przy psie\n5. Majordomus (Jose Nieto Velazquez) - w drzwiach na tle swiatla\n6. Dworki (meninas): Maria Augustina de Sarmiento, Isabel de Velasco\n7. Karzel Nicolasito - kopie noga lecacego psa\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\n\"Las Meninas\" jest uwazany za jedno z najwazniejszych arcydziel malarstwa swiatowego. Kompozycja jest majstersztykiem - gra lustrzanych refleksow, swiatla i cienia (tenebryzm), wieloznacznosc ról (kto jest modelem, kto malarzem). Foucault zanalizowal ten obraz w \"Slowach i rzeczach\" jako reprezentacje samej reprezentacji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 17.4, max 7 pkt):**\n> - **Opis sceny:** 3 pkt za 3 poprawne informacje; 2 pkt za 2; 1 pkt za 1; 0 pkt za blad/brak\n> - **Postacie:** 4 pkt za 4 postacie; 3 pkt za 3; 2 pkt za 2; 1 pkt za 1; 0 pkt za blad/brak\n\nCo zapamietac? Las Meninas: Velazquez przy sztaludze + infantka w centrum + para krolwska w lustrze + majordomus w drzwiach + karlica + meninas + pies + karzel = Madryt 1656.","image":"img/historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 17. (0-14)<br>Rozpoznaj dzieło przedstawione na ilustracji i wykonaj polecenia.<br>17.1. Nazwij kierunek, który zapoczątkował twórca tego pastiszu w 1907 roku. (0-1)<br>17.2. Podaj cztery cechy formy (inne niż dotyczące kolorystyki) dzieła przedstawionego<br>na ilustracji. (0-4)<br>17.3. Podaj nazwisko autora i tytuł obrazu, który był pierwowzorem tego pastiszu. (0-2)<br>17.4. Opisz scenę, którą namalował autor pierwowzoru. Wymień cztery postacie<br>uwiecznione tam przez artystę. (0-7)<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>17.1.<br>17.2.<br>17.3.<br>17.4.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>4<br>2<br>7<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHS_1R</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>17.1.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>kubizm</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Polecenie mowi: &quot;kierunek zapoczatkowany przez tworce tego pastiszu w 1907 roku&quot;. Tworca pastiszu (reinterpretacji Las Meninas) to Pablo Picasso. Picasso zapoczatkował kubizm w 1907 roku - wtedy powstaly &quot;Panny z Avignonu&quot; (Les Demoiselles d&#x27;Avignon) - obraz uwazany za pierwszy manifest kubizmu. Kubizm to kierunek opracowany przez Picassa wspolnie z Georgesem Braque&#x27;iem (1907-1914). Cechy kubizmu: rozkladanie form na geometryczne fragmenty, wielkosc perspektywy, splaszczenie przestrzeni, analiza bryly z wielu punktow widzenia.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Kubizm dzieli sie na: analityczny (1907-1912) - rozbicie formy, monochromatyczne kolory i syntetyczny (1912-1914) - papiers colles, uproszczenie. Pablo Picasso z Georgesem Braque&#x27;em sa wspoltworcami kubizmu. &quot;Las Meninas&quot; Picassa z 1957 r. (seria 58 reinterpretacji) jest przykladem poznego, dojrzalego kubizmu.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 17.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - kubizm<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledna odpowiedz lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Picasso zapoczatkował kubizm w 1907 r. (Panny z Avignonu) + wspoltworca Braque = kubizm.</p>\n<p><strong>17.2.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>4 cechy formy dziela Las Meninas Picassa (inne niz kolorystyczne)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>Nalezy podac 4 cechy formalne (nie kolorystyczne - bez &quot;szarosci&quot;, &quot;monochromatycznosc&quot;):</p>\n<ol><li><strong>Geometryzacja / kubizowanie</strong> - wszystkie formy (postacie, meble, architektura) zostaly zredukowane do geometrycznych bryl i plaszczyzn</li><li><strong>Deformacja / stylizacja</strong> - proporcje postaci sa zmienione, twarze zdeformowane</li><li><strong>Kompozycja asymetryczna</strong> - rozlozenie form nierownowazone</li><li><strong>Wieloplanowosc</strong> - przestrzen rozbita na wiele plaszczyzn, brak tradycyjnej perspektywy linearnej</li><li><strong>Splaszczenie form</strong> - brak tradycyjnego modelunku swiatlocieniowego, formy plaskie</li><li><strong>Perspektywa wielokierunkowa</strong> - obiekty pokazane z wielu punktow widzenia jednoczesnie</li><li><strong>Linearyzm i konturowosc</strong> - wyraziste kontury, linie dominuja nad modelunkiem</li><li><strong>Dynamika</strong> - dziel sprawia wrazenie ruchu, napecia</li><li><strong>Scena wielopostaciowa</strong> - liczne postacie upchniete na ploszczyzne</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>&quot;Las Meninas&quot; Picassa (1957, Muzeum Picassa w Barcelonie) to seria 58 reinterpretacji slynnego obrazu Velazqueza. Picasso &quot;rozbil&quot; ten obraz kubistycznie, pokazujac rownolegle wiele perspektyw i wersji tej samej sceny.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 17.2, max 4 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt za kazda poprawna ceche formalną</strong> (INNA niz kolorystyczna), max 4 pkt</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Kubizm = geometryzacja + deformacja + wieloplanowosc + splaszczenie + perspektywa wielokierunkowa + asymetria + linearyzm.</p>\n<p><strong>17.3.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Diego Velazquez / Las Meninas (Panny dworskie)</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p>&quot;Las Meninas&quot; (&quot;Panny dworskie&quot;) - obraz Diego Velazqueza z 1656 roku, jeden z najslynniejszych obrazow w historii sztuki, przechowywany w Muzeum Prado w Madrycie. Przedstawia scene na dworze krola Filipa IV w Madrycie - glowna postacia jest infantka Malgorzata Teresa, otoczona przez dworki (panny dworskie - las meninas), karlow i psa. Sam Velazquez uwiecznil sie na obrazie stojac przy sztaludze. W lustrze widoczna jest para krolwska. Obraz jest mistrzostwem perspektywy i kompozycji - tworzy wieloznaczna relacje miedzy malarzem, modelem i widzem.</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Diego Velazquez (1599-1660) - jeden z najwiekszych malarzy europejskich, nadworny malarz Filipa IV. Reprezentuje zlatyty wiek malarstwa hiszpanskiego. Velazquez malowal mistrzowsko psychologiczne portrety, pejzaze, sceny mitologiczne i rodzajowe. Glowne dziela: Las Meninas, Pijacy (Triumf Bachusa), Kowale Wulkana, Wenus z lustrem.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 17.3, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - Diego Velazquez/Velazquez + Las Meninas/Panny dworskie<br>- <strong>1 pkt</strong> - tylko nazwisko lub tylko tytul<br>- <strong>0 pkt</strong> - bledne lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Las Meninas = Velazquez + 1656 + dwor Filipa IV + infantka Malgorzata + Prado w Madrycie.</p>\n<p><strong>17.4.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Opis sceny (min. 3 informacje) + 4 postacie</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)</h4>\n<p><strong>Opis sceny w &quot;Las Meninas&quot; Velazqueza (wymagane co najmniej 3 informacje):</strong></p>\n<ol><li>Scena rozgrywa sie w palacu krolewskim w Madrycie, w pracowni malarza</li><li>Czas: polowa XVII w. (1656 r.), na dworze krola Filipa IV</li><li>Glowna postacia jest infantka Malgorzata Teresa (corka krolewska) - w centrum</li><li>Sam malarz (Velazquez) stoi po lewej stronie przy ogromnej sztaludze z pedzlem</li><li>W lustrze na tylnej scianie odbija sie wizerunek pary krolewskiej (Filipa IV i Marii Anny)</li><li>W otwartych drzwiach na tle swiatla widoczny jest majordomus (Jose Nieto Velazquez)</li><li>Dwie dworki (meninas) klania sie i podaja napoj infantce</li><li>Sala jest ciemna, swiatlo pada z okna po prawej (chiaroscuro)</li><li>Kompozycja odwraca tradycyjna relacje malarz-model: malarz jest na obrazie, a &quot;model&quot; (para krolwska) jest jakby po stronie widza</li></ol>\n<p><strong>Postacie (wymagane 4):</strong></p>\n<ol><li>Diego Velazquez - sam malarz, stoi przy sztaludze po lewej</li><li>Infantka Malgorzata Teresa (Margerita) - glowna postac w centrum</li><li>Krol Filip IV Habsburg - w lustrze (ze zlowna Marii Anny Austriaczki)</li><li>Karlica Maria Barbola (Maribarbola) - po prawej stronie przy psie</li><li>Majordomus (Jose Nieto Velazquez) - w drzwiach na tle swiatla</li><li>Dworki (meninas): Maria Augustina de Sarmiento, Isabel de Velasco</li><li>Karzel Nicolasito - kopie noga lecacego psa</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>&quot;Las Meninas&quot; jest uwazany za jedno z najwazniejszych arcydziel malarstwa swiatowego. Kompozycja jest majstersztykiem - gra lustrzanych refleksow, swiatla i cienia (tenebryzm), wieloznacznosc ról (kto jest modelem, kto malarzem). Foucault zanalizowal ten obraz w &quot;Slowach i rzeczach&quot; jako reprezentacje samej reprezentacji.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote><strong>Klucz CKE (zad. 17.4, max 7 pkt):</strong><br>- <strong>Opis sceny:</strong> 3 pkt za 3 poprawne informacje; 2 pkt za 2; 1 pkt za 1; 0 pkt za blad/brak<br>- <strong>Postacie:</strong> 4 pkt za 4 postacie; 3 pkt za 3; 2 pkt za 2; 1 pkt za 1; 0 pkt za blad/brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Las Meninas: Velazquez przy sztaludze + infantka w centrum + para krolwska w lustrze + majordomus w drzwiach + karlica + meninas + pies + karzel = Madryt 1656.</p>"}]}