{"id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-2)\nWybierz i zaznacz właściwe wyjaśnienie podanych terminów.\nAkwatinta to\nA. technika graficzna druku wklęsłego, zbliżona do akwaforty.\nB. naczynie liturgiczne do przechowywania wody święconej.\nC. detal architektoniczny stosowany w architekturze starożytnego Rzymu.\nD. całostronicowa dekoracja w średniowiecznych kodeksach.\nRustyka to\nA. sztuka inspirowana kulturą ludową.\nB. rodzaj działania plastycznego rozgrywającego się w czasie.\nC. dekoracyjne opracowanie lica ściany na wzór naturalnego łomu kamiennego.\nD. malarstwo zainspirowane kulturą bizantyńską i ruską.\nWalor to\nA. motyw dekoracyjny przedstawiający krzyżujące się linie faliste.\nB. podarek ofiarowywany przez Greków i Rzymian przybyłym gościom.\nC. sposób kształtowania kompozycji polegający na akcentowaniu wartości dekoracyjnych.\nD. zróżnicowane natężenie tonu barwy lub stopnia względnej jasności barwy.","answer":"2.1 = A; 2.2 = C; 2.3 = D","answer_text":"2 p. - za 5-4 poprawne odpowiedzi.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedz\n**A - technika graficzna druku wklesłego, zblizona do akwaforty**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nAkwatinta to technika graficzna zaliczana do druku wkleslonego (intaglio), spokrewniona z akwaforta. Roznica polega na tym, ze akwatinta pozwala uzyskac plamy tonalne (cieniowanie, szarosci), a nie tylko linie. Plyta metalowa (miedziana lub cynkowa) jest posypywana proszkiem zywicznym i poddawana dzialaniu kwasu. Miejsca glebiej wyzerowne drukuja ciemniej. Umozliwia efekty przypominajace akwarele lub lawowanie. Mistrzami akwatinty byli m.in. Francisco Goya (cykl Los Caprichos) i William Aquatint Turner.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nAkwatinta zostala wynaleziona ok. poludnia XVIII w. (ok. 1768 r.) przez Jana Baptiste Le Prince. Technika pozwala na reprodukowanie efektow malarskich - delikatne przejscia tonalne, gradienty. Jest odmiana akwaforty - roznica: akwaforta daje linie, akwatinta daje plamy i tony. Nazwa pochodzi od lac. aqua (woda) + tinta (barwiona) - bo efekty przypominaja akwarele.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 2.1, max 1 pkt):**\n> - **Poprawne:** A\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C, D lub brak\n> - **Punktowanie calosciowe zad. 2:** 2 p. za 3 odp. / 1 p. za 2 odp. / 0 p. za 1 lub brak\n\nCo zapamietac? Akwatinta = grafika druku wkleslonego + efekty tonalne (plamy, nie linie) + pokrewna akwaforcie.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedz\n**C - dekoracyjne opracowanie lica sciany na wzor naturalnego lomu kamiennego**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nRustyka (od lac. rusticus - wiejski, surowy) to technika architektoniczna polegajaca na okladinaniu lub ksztaltowaniu kamiennych lub tynkowych plyt (blokow) w taki sposob, by sprawiac wrazenie nieobrobionego, surowego lomu skalnego. Bloki maja chropowata, wypukla powierzchnie z wyraznie zaznaczonymi spoinami. Stosowana glownie na elewacjach budowli renesansowych i barokowych, zwlaszcza na parterze lub w partii cokolu. Przykladem sa fasady florenckich palaców (Palazzo Medici-Riccardi, Palazzo Pitti).\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nRustyka jest charakterystyczna dla architektury renesansowej (florenckiej, XVI w.) i manierystycznej. Nadaje budowlom surowosci i mocy. Stosujac rustykowanie architekci podkreslali solidnosc fundamentow lub ocieplali reprezentacyjnosc elewacji. Michelangelo w Bibliotece Laurenziana uzywal wyjatkowo dramatycznej rustyki - pilastry zdawaly sie byc wcisniete w sciany.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 2.2, max 1 pkt):**\n> - **Poprawne:** C\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, D lub brak\n\nCo zapamietac? Rustyka = dekoracja sciany wyglad surowego kamienia + renesans + moc/surowos budowli.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedz\n**D - zroznicowane natezenie tonu barwy lub stopnia wzglednej jasnosci barwy**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nWalor to jedno z podstawowych pojec teorii malarstwa i rysunku. Oznacza wzgledna jasnosc lub ciemnosc danej barwy - innymi slowy stopien nasycenia bieleniem lub czernieniem. Skala walorowa biegnie od bieli (walor najjasniejszy) przez odcienie szarosci az po czern (walor najciemniejszy). W malarstwie walor jest kluczowy dla budowania iluzji przestrzeni, formy i swiatla (modelunek walorowy). Techniki malarskie takie jak grisaille lub desenio opieraja sie niemal wylacznie na wartosciach walorowych.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nTermin walor pochodzi od franc. valeur (wartosc). Nie nalezy go mylic z kolorystykiem (chroma) - walor to niezalezna od barwy jasnosc tonu. Malarze tacy jak Rembrandt i Caravaggio (chiaroscuro) budowali dramatyzm obrazow wlasnie na ostrych kontrastach walorowych (swiatlocien). Impresjonisci (Monet, Renoir) przywrocili prymat barwy nad walorem, odchodzac od tradycyjnego modelunku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> **Klucz CKE (zad. 2.3, max 1 pkt):**\n> - **Poprawne:** D\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C lub brak\n> - **Punktowanie calosciowe zad. 2:** 2 p. za 3 odp. / 1 p. za 2 odp. / 0 p. za 1 lub brak\n\nCo zapamietac? Walor = jasnosc/ciemnosc barwy (nie sama barwa) + skala od bieli do czerni + podstawa chiaroscuro.","image":"img/historia-sztuki-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 2. (0-2)
Wybierz i zaznacz właściwe wyjaśnienie podanych terminów.
Akwatinta to
A. technika graficzna druku wklęsłego, zbliżona do akwaforty.
B. naczynie liturgiczne do przechowywania wody święconej.
C. detal architektoniczny stosowany w architekturze starożytnego Rzymu.
D. całostronicowa dekoracja w średniowiecznych kodeksach.
Rustyka to
A. sztuka inspirowana kulturą ludową.
B. rodzaj działania plastycznego rozgrywającego się w czasie.
C. dekoracyjne opracowanie lica ściany na wzór naturalnego łomu kamiennego.
D. malarstwo zainspirowane kulturą bizantyńską i ruską.
Walor to
A. motyw dekoracyjny przedstawiający krzyżujące się linie faliste.
B. podarek ofiarowywany przez Greków i Rzymian przybyłym gościom.
C. sposób kształtowania kompozycji polegający na akcentowaniu wartości dekoracyjnych.
D. zróżnicowane natężenie tonu barwy lub stopnia względnej jasności barwy.

","answer_text_html":"

2 p. - za 5-4 poprawne odpowiedzi.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

2.1. ## Poprawna odpowiedz
A - technika graficzna druku wklesłego, zblizona do akwaforty

\n

Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)

\n

Akwatinta to technika graficzna zaliczana do druku wkleslonego (intaglio), spokrewniona z akwaforta. Roznica polega na tym, ze akwatinta pozwala uzyskac plamy tonalne (cieniowanie, szarosci), a nie tylko linie. Plyta metalowa (miedziana lub cynkowa) jest posypywana proszkiem zywicznym i poddawana dzialaniu kwasu. Miejsca glebiej wyzerowne drukuja ciemniej. Umozliwia efekty przypominajace akwarele lub lawowanie. Mistrzami akwatinty byli m.in. Francisco Goya (cykl Los Caprichos) i William Aquatint Turner.

\n

Sposob 2 - kontekst epoki/artysty

\n

Akwatinta zostala wynaleziona ok. poludnia XVIII w. (ok. 1768 r.) przez Jana Baptiste Le Prince. Technika pozwala na reprodukowanie efektow malarskich - delikatne przejscia tonalne, gradienty. Jest odmiana akwaforty - roznica: akwaforta daje linie, akwatinta daje plamy i tony. Nazwa pochodzi od lac. aqua (woda) + tinta (barwiona) - bo efekty przypominaja akwarele.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 2.1, max 1 pkt):
- Poprawne: A
- 0 pkt - odpowiedzi B, C, D lub brak
- Punktowanie calosciowe zad. 2: 2 p. za 3 odp. / 1 p. za 2 odp. / 0 p. za 1 lub brak
\n

Co zapamietac? Akwatinta = grafika druku wkleslonego + efekty tonalne (plamy, nie linie) + pokrewna akwaforcie.

\n

2.2. ## Poprawna odpowiedz
C - dekoracyjne opracowanie lica sciany na wzor naturalnego lomu kamiennego

\n

Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)

\n

Rustyka (od lac. rusticus - wiejski, surowy) to technika architektoniczna polegajaca na okladinaniu lub ksztaltowaniu kamiennych lub tynkowych plyt (blokow) w taki sposob, by sprawiac wrazenie nieobrobionego, surowego lomu skalnego. Bloki maja chropowata, wypukla powierzchnie z wyraznie zaznaczonymi spoinami. Stosowana glownie na elewacjach budowli renesansowych i barokowych, zwlaszcza na parterze lub w partii cokolu. Przykladem sa fasady florenckich palaców (Palazzo Medici-Riccardi, Palazzo Pitti).

\n

Sposob 2 - kontekst epoki/artysty

\n

Rustyka jest charakterystyczna dla architektury renesansowej (florenckiej, XVI w.) i manierystycznej. Nadaje budowlom surowosci i mocy. Stosujac rustykowanie architekci podkreslali solidnosc fundamentow lub ocieplali reprezentacyjnosc elewacji. Michelangelo w Bibliotece Laurenziana uzywal wyjatkowo dramatycznej rustyki - pilastry zdawaly sie byc wcisniete w sciany.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 2.2, max 1 pkt):
- Poprawne: C
- 0 pkt - odpowiedzi A, B, D lub brak
\n

Co zapamietac? Rustyka = dekoracja sciany wyglad surowego kamienia + renesans + moc/surowos budowli.

\n

2.3. ## Poprawna odpowiedz
D - zroznicowane natezenie tonu barwy lub stopnia wzglednej jasnosci barwy

\n

Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)

\n

Walor to jedno z podstawowych pojec teorii malarstwa i rysunku. Oznacza wzgledna jasnosc lub ciemnosc danej barwy - innymi slowy stopien nasycenia bieleniem lub czernieniem. Skala walorowa biegnie od bieli (walor najjasniejszy) przez odcienie szarosci az po czern (walor najciemniejszy). W malarstwie walor jest kluczowy dla budowania iluzji przestrzeni, formy i swiatla (modelunek walorowy). Techniki malarskie takie jak grisaille lub desenio opieraja sie niemal wylacznie na wartosciach walorowych.

\n

Sposob 2 - kontekst epoki/artysty

\n

Termin walor pochodzi od franc. valeur (wartosc). Nie nalezy go mylic z kolorystykiem (chroma) - walor to niezalezna od barwy jasnosc tonu. Malarze tacy jak Rembrandt i Caravaggio (chiaroscuro) budowali dramatyzm obrazow wlasnie na ostrych kontrastach walorowych (swiatlocien). Impresjonisci (Monet, Renoir) przywrocili prymat barwy nad walorem, odchodzac od tradycyjnego modelunku.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 2.3, max 1 pkt):
- Poprawne: D
- 0 pkt - odpowiedzi A, B, C lub brak
- Punktowanie calosciowe zad. 2: 2 p. za 3 odp. / 1 p. za 2 odp. / 0 p. za 1 lub brak
\n

Co zapamietac? Walor = jasnosc/ciemnosc barwy (nie sama barwa) + skala od bieli do czerni + podstawa chiaroscuro.

"}]}