{"id":"historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-2)\nSpośród wymienionych poniżej elementów architektonicznych wybierz i zaznacz cztery,\nktóre pełnią funkcję konstrukcyjną.\nA. łuk oporowy\nB. attyka\nC. akroterion\nD. filar\nE. rzygacz\nF. arkada\nG. atlant","answer":"A","answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. luk oporowy, D. filar, F. arkada, G. atlant**\n\n## Sposob 1 - analiza funkcji konstrukcyjnych\nElementy KONSTRUKCYJNE przejmuja i przeniereza ciezary, podpieraja lub wzmacniaja budowle:\n\n**A. Luk oporowy** - zewnetrzny luk przenoszacy parcie sklepienia gotyckich katedr na przypory. Wynalazek gotycki (XII-XV w.). Bez lukov oporowych cienkie sciany katedr gotyckich by sie rozpadly.\n\n**D. Filar** - pionowy element nosny (sciana masywna lub ksztaltna), przenosi ciezar sklepien i nawy. Pelni funkcje podpory - analogicznie do kolumny.\n\n**F. Arkada** - szereg lukow opartych na filarach lub kolumnach. Arkady tworza galerie lub przescia. Luk arkady przenosi obciazenia na filary - funkcja konstrukcyjna.\n\n**G. Atlant** - figura meska (na wzor herosa Atlasa) wspierajaca belkowanie lub balkon. Odpowiednik zenski to kariatyda. Pelni funkcje konstrukcyjna jako podpora.\n\nOdrzucone (funkcja DEKORACYJNA, nie konstrukcyjna):\n- **B. Attyka** - ozdobna nadbudowka ponad gzymsem, ktora ukrywa dach (dekoracja, nie podpora)\n- **C. Akroterion** - ozdobny element na szczycie tympanonu budowli klasycznej (dekoracja)\n- **E. Rzygacz** - element odprowadzajacy wode deszczowa z dachu (funkcja utylitarna/dekoracyjna, nie konstrukcyjna)\n\n## Sposob 2 - kontekst architektoniczny\nW analizie budowli kluczowe jest odroznienie elementow nosnych (slupow, luku, sklepienia, przypor) od elementow dekoracyjnych (attyki, gzymsow, akroterionu). Gotyk szczegolnie bogato rozbudowal system konstrukcji zewnetrznej (luky oporowe, przypory).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11, max 2 pkt):\n> - 2 pkt - 4 poprawne: A, D, F, G\n> - 1 pkt - 3-2 poprawne\n> - 0 pkt - 1 poprawna, bledy lub zaznaczenie wiecej niz 4 lub brak\n\nCo zapamietac? Konstrukcyjne: luk oporowy (gotyk), filar (podpora pionowa), arkada (luk+filary), atlant (figura-podpora). Dekoracyjne: attyka (nadbudowka ponad dachem), akroterion (szczyty tympanonu), rzygacz (odprowadzanie wody).","image":"img/historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"maturazai","answer_source":"maturazai","answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>Spośród wymienionych poniżej elementów architektonicznych wybierz i zaznacz cztery,<br>które pełnią funkcję konstrukcyjną.<br>A. łuk oporowy<br>B. attyka<br>C. akroterion<br>D. filar<br>E. rzygacz<br>F. arkada<br>G. atlant</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>A. luk oporowy, D. filar, F. arkada, G. atlant</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - analiza funkcji konstrukcyjnych</h4>\n<p>Elementy KONSTRUKCYJNE przejmuja i przeniereza ciezary, podpieraja lub wzmacniaja budowle:</p>\n<p><strong>A. Luk oporowy</strong> - zewnetrzny luk przenoszacy parcie sklepienia gotyckich katedr na przypory. Wynalazek gotycki (XII-XV w.). Bez lukov oporowych cienkie sciany katedr gotyckich by sie rozpadly.</p>\n<p><strong>D. Filar</strong> - pionowy element nosny (sciana masywna lub ksztaltna), przenosi ciezar sklepien i nawy. Pelni funkcje podpory - analogicznie do kolumny.</p>\n<p><strong>F. Arkada</strong> - szereg lukow opartych na filarach lub kolumnach. Arkady tworza galerie lub przescia. Luk arkady przenosi obciazenia na filary - funkcja konstrukcyjna.</p>\n<p><strong>G. Atlant</strong> - figura meska (na wzor herosa Atlasa) wspierajaca belkowanie lub balkon. Odpowiednik zenski to kariatyda. Pelni funkcje konstrukcyjna jako podpora.</p>\n<p>Odrzucone (funkcja DEKORACYJNA, nie konstrukcyjna):</p>\n<ul><li><strong>B. Attyka</strong> - ozdobna nadbudowka ponad gzymsem, ktora ukrywa dach (dekoracja, nie podpora)</li><li><strong>C. Akroterion</strong> - ozdobny element na szczycie tympanonu budowli klasycznej (dekoracja)</li><li><strong>E. Rzygacz</strong> - element odprowadzajacy wode deszczowa z dachu (funkcja utylitarna/dekoracyjna, nie konstrukcyjna)</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - kontekst architektoniczny</h4>\n<p>W analizie budowli kluczowe jest odroznienie elementow nosnych (slupow, luku, sklepienia, przypor) od elementow dekoracyjnych (attyki, gzymsow, akroterionu). Gotyk szczegolnie bogato rozbudowal system konstrukcji zewnetrznej (luky oporowe, przypory).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 11, max 2 pkt):<br>- 2 pkt - 4 poprawne: A, D, F, G<br>- 1 pkt - 3-2 poprawne<br>- 0 pkt - 1 poprawna, bledy lub zaznaczenie wiecej niz 4 lub brak</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Konstrukcyjne: luk oporowy (gotyk), filar (podpora pionowa), arkada (luk+filary), atlant (figura-podpora). Dekoracyjne: attyka (nadbudowka ponad dachem), akroterion (szczyty tympanonu), rzygacz (odprowadzanie wody).</p>"}]}