{"id":"historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-20)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Zmagania człowieka z naturą i motyw żywiołów. Omów zagadnienie na\npodstawie trzech wybranych dzieł malarzy romantycznych.\nTemat 2. Na wybranych przykładach twórczości trzech artystów omów podobieństwa\ni różnice w malarstwie holenderskim i flamandzkim XVII wieku.\nna temat nr\nMHS_1R\nMHS_1R\nMHS_1R\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.1. 18.2. 18.3. 18.4.\nMaks. liczba pkt\n3\n13\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Temat 1 lub Temat 2 (wybierz jeden). Przykladowe wypracowanie ponizej.**\n\n## Sposob 1 - Temat 1: Zmagania czlowieka z natura i motyw zywiolow w malarstwie romantycznym\n\n**Wstep:**\nRomantyzm (I pol. XIX w.) uczynił z natury i jej potegi jeden z centralnych tematow. Przyroda przestala byc jedynie tlem dla dzialania czlowieka - stala sie protagonista, sila grozna i wzniosla (Kant: wznioslosc jako przezycie przekraczajace czlowieka). Trzech artystow w sposob wyjatkowy uchwyca zmagania czlowieka z zywiolami.\n\n**Rozwiniecre:**\n1. **Caspar David Friedrich (1774-1840) - \"Morze lodu\" (Rozgromiony \"Nadziejа\", 1823-1824):** Statek arktyczny zgnieciony przez kry lodowe. Czlowiek i jego dzielo zniszczone przez sile natury. Brak ludzkich postaci - samo dzielo ludzkie (statek) jako ofara zywiolu. Technika: olej na plotnie. Romantyczny pesymizm: natura jest potezniejsza od czlowieka.\n\n2. **Joseph Mallord William Turner (1775-1851) - \"Sniezna burza - parowiec odpycha sie od ujscia portu\" (1842):** Parowiec walczacy z wirem sniegu i fal na morzu. Czlowiek i nowoczesna maszyna (parowiec) wobec sily wiatru i morza. Wirowa, ekspresyjna kompozycja. Turner byl swiadkiem tej burzy - przywiazan do masztu obserwował zjawisko. Technika: olej na plotnie, slynne rozmycie.\n\n3. **Eugene Delacroix (1798-1863) - \"Wolnosc wiodaca lud na barykady\" (1830):** Aleg oryczna postac Wolnosci prowadzi lud przez chaos rewolucji. Motyw zywiolow spolecznych i historycznych. Dynamiczna, dramatyczna kompozycja, kontrast swiatel i cieni (chiaroscuro).\n\nAlternatywny trzeci przyklad: **Gericault, \"Tratwa Meduzy\" (1818-1819)** - rozbitkowie na tratwie na szalejacym morzu (slynna katastrofa statku u wybrzezy Afryki). Symbol walki czlowieka z morzem.\n\n**Zakonczenie:**\nW malarstwie romantycznym natura jest sila przekraczajaca czlowieka - grojna, nieokielznana, wzniosla. Artyści romantyczni pokazuja zmagania czlowieka z zywiolami jako wyraz jego zarowno heroizmu (Turner zwiazany do masztu), jak i bezradnosci (Friedrich - zgniеciony statek). Natura jest srodowiskiem, w ktorym czlowiek odnajduje swoja male i wielkosci zarazem.\n\n## Sposob 2 - Temat 2: Malarstwo holenderskie i flamandzkie XVII w. (podobienstwa i roznice)\n\n**Wstep:**\nXVII wiek to \"zloty wiek\" malarstwa nizinnego. Po podziale Niderlandow na protestanckie Holandie (Polnocne Niderlandy) i katolicka Flandrie (Poludniowe Niderlandy, pod panowaniem Habsburgow) oba region rozwinely odmienne tradycje malarskie.\n\n**Rozwiniecre:**\n\n**PODOBIENSTWA:**\n- Wspolny jezyk flamandzki/niderlandzki, wspolna tradycja artystyczna XV-XVI w.\n- Mistrzowska technika olejna (Van Eyck jako wspolny pradawca)\n- Realizm - precyzyjna obserwacja natury i czlowieka\n- Rozwiniety rynek sztuki (mieszczanstwo jako mecenas)\n\n**ROZNICE:**\n\n**Holandia (protestantyzm, republika kupiecka):**\n- Brak mecenat Kosciola (protestantyzm odrzucil obrazy religijne)\n- Mecenas: zamozne mieszczanstwo (kupcy, rzemioselnicy)\n- Gatunki: portret grupowy, martwa natura (vanitas), pejzaz, scena rodzajowa, wnętrza\n- Przyklady: **Rembrandt van Rijn** (\"Stroz nocny\", 1642 - portret grupowy; przenikliwa psychologia, swiatlo i cien), **Jan Vermeer van Delft** (\"Nalewajaca mleko\", ok. 1658 - scena rodzajowa; mistyczne swiatlo), **Frans Hals** (\"Weselnik\" - portret)\n\n**Flandria (katolicyzm, mecenat Habsburgow i Kosciola):**\n- Bogaty mecenat koscielny i dworski\n- Gatunki: malarstwo religijne, mitologiczne, portret reprezentacyjny\n- Barok flamandzki: bujna, ekspresyjna, dynamiczna kompozycja\n- Przyklady: **Pieter Paul Rubens** (\"Zdjecie z krzyza\", 1611-1614 - dramatyczna scena religijna, pelna ekspresji; takze portrety dworskie), **Anthonis van Dyck** (portret dworski; uczecien Rubensa), **Jacob Jordaens** (sceny alegoryczne)\n\n**Zakonczenie:**\nOba nurty laczy mistrzowska technika olejna i realizm. Dzieli je temat i mecenas: Holandia zwrocila sie ku codziennosci i psychologii czlowieka (Rembrandt, Vermeer), Flandria rozwinela barokowy przepych i dramatyzm scen religijnych i mitologicznych (Rubens). To przyklad jak czynniki historyczne i religijne ksztaltuja rozne tradycje malarskie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 18, max 20 pkt):\n> - Kryterium 1. Kompozycja (0-3): trojdzielna (wstep, rozwinicte, zakonczenie), poprawne wnioskowanie\n> - Kryterium 2. Tresc (0-13): poprawne przyklady dziel i artystow, wiedza o epokach, brak bledow merytorycznych\n> - Kryterium 3. Terminologia (0-2): bogata i roznorodna (barok, chiaroscuro, scena rodzajowa, vanitas, etc.)\n> - Kryterium 4. Jezyk i styl (0-2): poprawna, przejrzysta, logiczna wypowiedz\n\nCo zapamietac? Wypracowanie musi: (1) zawierac wstep/rozwiniecre/zakonczenie; (2) omawiac TRZY dziela/artystow; (3) uzywac terminologii; (4) byc pisane poprawna polszczyzna. Temat 1: Friedrich, Turner, Gericault/Delacroix + motyw zywiolow w romantyzmie. Temat 2: Holandia (Rembrandt, Vermeer) vs. Flandria (Rubens, van Dyck) = protestantyzm vs. katolicyzm.","image":"img/historia-sztuki-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18. (0-20)<br>Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.<br>Temat 1. Zmagania człowieka z naturą i motyw żywiołów. Omów zagadnienie na<br>podstawie trzech wybranych dzieł malarzy romantycznych.<br>Temat 2. Na wybranych przykładach twórczości trzech artystów omów podobieństwa<br>i różnice w malarstwie holenderskim i flamandzkim XVII wieku.<br>na temat nr<br>MHS_1R<br>MHS_1R<br>MHS_1R<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>18.1. 18.2. 18.3. 18.4.<br>Maks. liczba pkt<br>3<br>13<br>2<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHS_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Temat 1 lub Temat 2 (wybierz jeden). Przykladowe wypracowanie ponizej.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - Temat 1: Zmagania czlowieka z natura i motyw zywiolow w malarstwie romantycznym</h4>\n<p><strong>Wstep:</strong><br>Romantyzm (I pol. XIX w.) uczynił z natury i jej potegi jeden z centralnych tematow. Przyroda przestala byc jedynie tlem dla dzialania czlowieka - stala sie protagonista, sila grozna i wzniosla (Kant: wznioslosc jako przezycie przekraczajace czlowieka). Trzech artystow w sposob wyjatkowy uchwyca zmagania czlowieka z zywiolami.</p>\n<p><strong>Rozwiniecre:</strong></p>\n<ol><li><strong>Caspar David Friedrich (1774-1840) - &quot;Morze lodu&quot; (Rozgromiony &quot;Nadziejа&quot;, 1823-1824):</strong> Statek arktyczny zgnieciony przez kry lodowe. Czlowiek i jego dzielo zniszczone przez sile natury. Brak ludzkich postaci - samo dzielo ludzkie (statek) jako ofara zywiolu. Technika: olej na plotnie. Romantyczny pesymizm: natura jest potezniejsza od czlowieka.</li></ol>\n<ol><li><strong>Joseph Mallord William Turner (1775-1851) - &quot;Sniezna burza - parowiec odpycha sie od ujscia portu&quot; (1842):</strong> Parowiec walczacy z wirem sniegu i fal na morzu. Czlowiek i nowoczesna maszyna (parowiec) wobec sily wiatru i morza. Wirowa, ekspresyjna kompozycja. Turner byl swiadkiem tej burzy - przywiazan do masztu obserwował zjawisko. Technika: olej na plotnie, slynne rozmycie.</li></ol>\n<ol><li><strong>Eugene Delacroix (1798-1863) - &quot;Wolnosc wiodaca lud na barykady&quot; (1830):</strong> Aleg oryczna postac Wolnosci prowadzi lud przez chaos rewolucji. Motyw zywiolow spolecznych i historycznych. Dynamiczna, dramatyczna kompozycja, kontrast swiatel i cieni (chiaroscuro).</li></ol>\n<p>Alternatywny trzeci przyklad: <strong>Gericault, &quot;Tratwa Meduzy&quot; (1818-1819)</strong> - rozbitkowie na tratwie na szalejacym morzu (slynna katastrofa statku u wybrzezy Afryki). Symbol walki czlowieka z morzem.</p>\n<p><strong>Zakonczenie:</strong><br>W malarstwie romantycznym natura jest sila przekraczajaca czlowieka - grojna, nieokielznana, wzniosla. Artyści romantyczni pokazuja zmagania czlowieka z zywiolami jako wyraz jego zarowno heroizmu (Turner zwiazany do masztu), jak i bezradnosci (Friedrich - zgniеciony statek). Natura jest srodowiskiem, w ktorym czlowiek odnajduje swoja male i wielkosci zarazem.</p>\n<h4>Sposob 2 - Temat 2: Malarstwo holenderskie i flamandzkie XVII w. (podobienstwa i roznice)</h4>\n<p><strong>Wstep:</strong><br>XVII wiek to &quot;zloty wiek&quot; malarstwa nizinnego. Po podziale Niderlandow na protestanckie Holandie (Polnocne Niderlandy) i katolicka Flandrie (Poludniowe Niderlandy, pod panowaniem Habsburgow) oba region rozwinely odmienne tradycje malarskie.</p>\n<p><strong>Rozwiniecre:</strong></p>\n<p><strong>PODOBIENSTWA:</strong></p>\n<ul><li>Wspolny jezyk flamandzki/niderlandzki, wspolna tradycja artystyczna XV-XVI w.</li><li>Mistrzowska technika olejna (Van Eyck jako wspolny pradawca)</li><li>Realizm - precyzyjna obserwacja natury i czlowieka</li><li>Rozwiniety rynek sztuki (mieszczanstwo jako mecenas)</li></ul>\n<p><strong>ROZNICE:</strong></p>\n<p><strong>Holandia (protestantyzm, republika kupiecka):</strong></p>\n<ul><li>Brak mecenat Kosciola (protestantyzm odrzucil obrazy religijne)</li><li>Mecenas: zamozne mieszczanstwo (kupcy, rzemioselnicy)</li><li>Gatunki: portret grupowy, martwa natura (vanitas), pejzaz, scena rodzajowa, wnętrza</li><li>Przyklady: <strong>Rembrandt van Rijn</strong> (&quot;Stroz nocny&quot;, 1642 - portret grupowy; przenikliwa psychologia, swiatlo i cien), <strong>Jan Vermeer van Delft</strong> (&quot;Nalewajaca mleko&quot;, ok. 1658 - scena rodzajowa; mistyczne swiatlo), <strong>Frans Hals</strong> (&quot;Weselnik&quot; - portret)</li></ul>\n<p><strong>Flandria (katolicyzm, mecenat Habsburgow i Kosciola):</strong></p>\n<ul><li>Bogaty mecenat koscielny i dworski</li><li>Gatunki: malarstwo religijne, mitologiczne, portret reprezentacyjny</li><li>Barok flamandzki: bujna, ekspresyjna, dynamiczna kompozycja</li><li>Przyklady: <strong>Pieter Paul Rubens</strong> (&quot;Zdjecie z krzyza&quot;, 1611-1614 - dramatyczna scena religijna, pelna ekspresji; takze portrety dworskie), <strong>Anthonis van Dyck</strong> (portret dworski; uczecien Rubensa), <strong>Jacob Jordaens</strong> (sceny alegoryczne)</li></ul>\n<p><strong>Zakonczenie:</strong><br>Oba nurty laczy mistrzowska technika olejna i realizm. Dzieli je temat i mecenas: Holandia zwrocila sie ku codziennosci i psychologii czlowieka (Rembrandt, Vermeer), Flandria rozwinela barokowy przepych i dramatyzm scen religijnych i mitologicznych (Rubens). To przyklad jak czynniki historyczne i religijne ksztaltuja rozne tradycje malarskie.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 18, max 20 pkt):<br>- Kryterium 1. Kompozycja (0-3): trojdzielna (wstep, rozwinicte, zakonczenie), poprawne wnioskowanie<br>- Kryterium 2. Tresc (0-13): poprawne przyklady dziel i artystow, wiedza o epokach, brak bledow merytorycznych<br>- Kryterium 3. Terminologia (0-2): bogata i roznorodna (barok, chiaroscuro, scena rodzajowa, vanitas, etc.)<br>- Kryterium 4. Jezyk i styl (0-2): poprawna, przejrzysta, logiczna wypowiedz</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Wypracowanie musi: (1) zawierac wstep/rozwiniecre/zakonczenie; (2) omawiac TRZY dziela/artystow; (3) uzywac terminologii; (4) byc pisane poprawna polszczyzna. Temat 1: Friedrich, Turner, Gericault/Delacroix + motyw zywiolow w romantyzmie. Temat 2: Holandia (Rembrandt, Vermeer) vs. Flandria (Rubens, van Dyck) = protestantyzm vs. katolicyzm.</p>"}]}