{"id":"historia-sztuki-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":6,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-6)\nNa podstawie planu i rekonstrukcji obiektu architektonicznego wykonaj polecenia.\n13.1. Podaj nazwę obiektu i miejsce, gdzie się on znajdował. (0-1)\n13.2. Opisz plan budowli - podaj jego cztery cechy. (0-2)\n13.3. Określ termin, jakim nazywamy tego rodzaju układ przestrzenny. Podaj dwie\ncechy tego układu. (0-2)\n13.4. Podaj nazwy dwóch elementów całego kompleksu budowli, które nie są widoczne\nna planie, ale zostały przedstawione na rekonstrukcji. (0-1)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.1.\n13.2.\n13.3.\n13.4.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.\nAnaliza i interpretacja\ntekstów i wytworów\nkultury.\n3.1) Zdający dokonuje opisu […] dzieł, uwzględniając ich\ncechy formalne (np. w architekturze: układ przestrzenny, plan,\nbryła, konstrukcja, dekoracja; […]), a także potrafi wskazać te\nśrodki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło\ni wskazują na jego klasyfikację stylową.","solution":"**13.1.** ## Poprawna odpowiedz\n**Nazwa obiektu: Bazylika sw. Piotra na Watykanie / Bazylika sw. Piotra w Rzymie\nMiejsce: Watykan / Rzym**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja na podstawie planu i rekonstrukcji\n\n**Stara Bazylika sw. Piotra (Basilica Sancti Petri):**\nPlan przedstawia wczesnochrzescijanska bazylika zbudowana z inicjatywy cesarza Konstantyna Wielkiego w IV w. (ok. 326-333 r.) nad grobem sw. Piotra. Budowla stala przez okolo 1200 lat na Wzgorzu Watykanskim w Rzymie. W XVI w. zostala wyburzona i zastapiona nowa Bazylika sw. Piotra (aktualna, baroko-renesansowa, z kopula Michala Aniola).\n\n**Cechy identyfikacyjne na rekonstrukcji:**\n- duzy kompleks z atrium (dziedziniec) poprzedzajacym kosciol\n- bazylika piecionawy/na z transeptem i apsyda\n- polozenie przy Wzgorzu Watykanskim w Rzymie\n- wczesnochrzescijanska budowla z IV w.\n\n**Uwaga na sformulowanie pytania:** Pytanie brzmi \"gdzie sie on znajdowal\" (czas przeszly) - to wskazowka, ze chodzi o stara bazylika (juz nie istnieje, a nie nowa, ktora stoi do dzis).\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nStara Bazylika sw. Piotra (konstantynska, IV w.) = wczesnochrzescijanski wzorzec budowli sakralnej. Nowa Bazylika sw. Piotra (XVI-XVII w., Michal Aniol, Bernini) = barokowa, aktualna. Zadanie dotyczy STAREJ (wczesnochrzescijanskiej).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Zadanie 13.1. (max 1 pkt)\n> - **1 pkt** - za podanie poprawnej nazwy obiektu i miejsca\n> - **0 pkt** - za bledna odpowiedz albo brak\n> - **Akceptowane warianty:** Bazylika sw. Piotra na Watykanie / Bazylika sw. Piotra w Rzymie\n\nCo zapamietac? Bazylika sw. Piotra = Watykan = Rzym. Stara (wczesnochrzescijanska, IV w.) vs. nowa (baroko-renesansowa, XVI-XVII w.) - obie w tym samym miejscu, ale zadanie dotyczy starej.\n\n**13.2.** ## Poprawna odpowiedz\n**Cztery cechy planu (dowolne cztery z listy CKE):**\n1. Plan podluzny (krzyz lacinski)\n2. Kosciol pieciownawowy (nawa glowna + 4 nawy boczne)\n3. Wystepuje transept (nawa poprzeczna)\n4. Na osi nawy glownej zakonczony apsyda\n\n(Inne akceptowane: nawy podzielone ciagami kolumn; kosciol nieorientowany / wejscie od wschodu; dwie okragle przybudowki przy transepcie)\n\n## Sposob 1 - analiza planu wczesnochrzescijanskiej bazyliki\n\n**Elementy planu, ktore trzeba wymienic:**\n\n1. **Plan podluzny** - kosciol rozciaga sie wzdluz osi wschod-zachod (dlugosna odrozniona od centralnej). Wczesne bazyliki chrzescijanskie prawie zawsze mialy plan podluzny.\n\n2. **Krzyz lacinski** - od gor plan przypomina krzyz z dluzszym ramieniem pionowym (nawa glowna) i krotszym poprzecznym (transept). Krzyz lacinski = nierownorzedne ramiona (w odroznienIU od greckiego = rownorzedne).\n\n3. **Pieciownawowoc** - kosciol ma jedna nawe glowna (srodkowa, najwyzsza) i cztery nawy boczne (po dwie po kazdej stronie). Jest to uklad rownolegly.\n\n4. **Transept** - nawa poprzeczna, prostopadla do naw podluznych, tworzy ramiona krzyzа.\n\n5. **Apsyda** - polkoliste lub wieloboczne zamkniecie nawy glownej od strony oltarzowej (zachodniej w tym przypadku, gdyz kosciol nieorientowany).\n\n6. **Nawy podzielone ciagami kolumn** - pomiedzy nawami stoja rzedy kolumn (nie sciany), co tworzy charakterystyczny rytm kolumnadowy.\n\n7. **Kosciol nieorientowany** - prezbiterium (apsyda, oltarz) skierowane na ZACHOD (nie na wschod jak w pozniejszych kosciolach), wejscie od wschodu. To charakterystyczne dla wczesnochrzescijanskich bazylik.\n\n8. **Okragle przybudowki przy transepcie** - dwa mauzolea / kaplice dobudowane od poludnia.\n\n## Sposob 2 - mnemotechnika\nNajwazniejsze: podluzny + pieciownawowy + transept + apsyda. To cztery \"must have\" w opisie klasycznej bazyliki wczesnochrzescijanskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Zadanie 13.2. (max 2 pkt)\n> - **2 pkt** - za 4 poprawne cechy planu\n> - **1 pkt** - za 3-2 poprawne cechy\n> - **0 pkt** - za 1 poprawna lub bledne / brak\n> - **Akceptowane cechy:** podluzny; krzyz lacinski; pieciownawowy; transept; kolumny; apsyda; przybudowki; nieorientowany/wejscie od wschodu\n\nCo zapamietac? Cztery kluczowe cechy wczesnochrzescijanskiej bazyliki: plan podluzny, pieciownawowoc, transept, apsyda. Do tego opcjonalnie: kolumny miedzy nawami i nieorientowanie (oltarz na zachodzie).\n\n**13.3.** ## Poprawna odpowiedz\n**Termin: bazylika / uklad bazylikowy**\n\n**Dwie cechy ukladu bazylikowego:**\n1. Nawa glowna jest wyzsza od naw bocznych\n2. Nawa glowna ma wlasne swiatlo - rzad okien (clerestorium) umieszczony ponad dachami naw bocznych\n\n## Sposob 1 - definicja i cechy ukladu bazylikowego\n\n**Bazylika jako uklad przestrzenny:**\nSamo slowo \"bazylika\" (grec. basilike = krolewska) opisuje typ budowli antycznej (hala handlowo-sadowa) przejety przez chrzescijan do budowy kosciolow. Uklad bazylikowy oznacza specyficzne rozwiazanie przekroju poprzecznego kosciola:\n\n**Cecha 1 - ROZNICOWANIE WYSOKOSCI NAW:**\nNawa glowna (srodkowa) jest zdecydowanie wyzsza od naw bocznych. Na rekonstrukcji widac wyraznie ten „schodkowy\" przekroj.\n\n**Cecha 2 - WLASNE OSWIETLENIE NAWY GLOWNEJ (CLERESTORIUM):**\nPoniewaz nawa glowna jest wyzsza, jej sciany boczne w strefie ponad dachami naw bocznych sa przeszklone lub przeprute oknami (w starozytnoci i wczesnochrzescijanski - okna okragle lub prostoktatne). To rzad okien nosi nazwe clerestorium (swiatloscia) i dostarcza bezposredniego naturalnego swiatla do nawy glownej.\n\n**Kontrast z ukladem halowym:**\nW kosciele halowym WSZYSTKIE nawy maja rowna wysokosc i wspolny dach - brak clerestorium, brak roznicowania. Uklad bazylikowy ma wyrazna hierarchie naw.\n\n## Sposob 2 - skojarzenie wizualne\nPrzekroj bazylikowy wyglada jak litera \"T\" lub schodek: wysoka nawa glowna + nizsze nawy boczne + swiatlo wpada gora przez clerestorium.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Zadanie 13.3. (max 2 pkt)\n> - **2 pkt** - za poprawna nazwe (bazylika/uklad bazylikowy) I DWIe cechy\n> - **1 pkt** - za poprawna nazwe + jedna ceche lub nazwe bez cech\n> - **0 pkt** - za bledna nazwe (nawet z dobrymi cechami) / brak\n> - **Akceptowane cechy:** nawa glowna wyzsza od bocznych; nawa glowna ma wlasne swiatlo / clerestorium\n\nCo zapamietac? Uklad bazylikowy = dwie cechy: 1) nawa glowna wyzsza + 2) wlasne swiatlo przez clerestorium. BEZ poprawnej nazwy (bazylika) NIE MA szans na 2 pkt, nawet z dobrymi cechami.\n\n**13.4.** ## Poprawna odpowiedz\n**Dwa elementy widoczne na rekonstrukcji, a niewidoczne na planie (np.):**\n1. Atrium (otwarty dziedziniec/przedsionek z fontanna/studnia/sadzawka) poprzedzajacy kosciol\n2. Narteks (kryty przedsionek/portyk przed wejsciem do nawy)\n\n(Alternatywnie: wieze campanila / dzwonnica)\n\n## Sposob 1 - porownanie planu i rekonstrukcji\n\n**Pytanie:** Plan architektoniczny ukazuje rzut poziomy - widok z gory, gdzie widac uklad naw, transeptu, apsydy. REKONSTRUKCJA pokazuje obiekt w perspektywie - widac pelny kompleks z zewnatrz, w tym elementy poprzedzajace sam kosciol.\n\n**Elementy na rekonstrukcji, ktoych brakuje na planie:**\n\n1. **Atrium** - otwarty, kolumnowy dziedziniec przed wejsciem do kosciola. W centrum atrium zwykle znajdowala sie studnia lub fontanna (kanticle / cantharus), sluzaca do rytualnego obmycia. Atrium otoczone bylo kolumnowymi portykami (kruzgankami). Na planie moze pojawiac sie obrys atrium, ale nie jego cechy przestrzenne (kolumny, fontanna).\n\n2. **Narteks** - kryty przedsionek / portyk tuz przed wejsciem do nawy (miedzy atrium a kosciolem wlasciwym). Sluzyl jako miejsce katechumenow i pokutnikow.\n\n3. **Wieze campanila (dzwonnica)** - wolnostojace wieze z dzwonami, widoczne na rekonstrukcji, ale nie zaznaczone na planie jako oddzielne elementy funkcjonalne.\n\n**Strategia odpowiedzi:**\nNajwygodniej wymieniec ATRIUM + NARTEKS - oba sa charakterystyczne dla wczesnochrzescijanskich bazylik i dobrze rozpoznawalne.\n\n## Sposob 2 - terminologia\n- **Atrium** = otwarty dziedziniec (parawilion) z kolumnami przed bazylika\n- **Narteks** = kryty przedsionek wewnatrz bazyliki (przed nawami)\n- **Campanila** = wolnostojaca dzwonnica\n- **Apsyda** = polkoliste zamkniecie nawy (WIDOCZNA na planie!)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Zadanie 13.4. (max 1 pkt)\n> - **1 pkt** - za dwa poprawne elementy\n> - **0 pkt** - za jeden element lub bledne / brak\n> - **Akceptowane elementy:** atrium; fontanna/studnia w atrium; kruzganki atrium; narteks; wieze/campanila\n\nCo zapamietac? Plan = rzut poziomy - nie ma wysokosci, detali. Rekonstrukcja = widok perspektywiczny - widac atrium (dziedziniec), narteks (portyk), dzwonnice. Najbezpieczniejsza odpowiedz: atrium + narteks.","image":"img/historia-sztuki-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13. (0-6)<br>Na podstawie planu i rekonstrukcji obiektu architektonicznego wykonaj polecenia.<br>13.1. Podaj nazwę obiektu i miejsce, gdzie się on znajdował. (0-1)<br>13.2. Opisz plan budowli - podaj jego cztery cechy. (0-2)<br>13.3. Określ termin, jakim nazywamy tego rodzaju układ przestrzenny. Podaj dwie<br>cechy tego układu. (0-2)<br>13.4. Podaj nazwy dwóch elementów całego kompleksu budowli, które nie są widoczne<br>na planie, ale zostały przedstawione na rekonstrukcji. (0-1)<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>13.1.<br>13.2.<br>13.3.<br>13.4.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>2<br>2<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHS_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 13.<br>Analiza i interpretacja<br>tekstów i wytworów<br>kultury.<br>3.1) Zdający dokonuje opisu […] dzieł, uwzględniając ich<br>cechy formalne (np. w architekturze: układ przestrzenny, plan,<br>bryła, konstrukcja, dekoracja; […]), a także potrafi wskazać te<br>środki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło<br>i wskazują na jego klasyfikację stylową.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>13.1.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br>**Nazwa obiektu: Bazylika sw. Piotra na Watykanie / Bazylika sw. Piotra w Rzymie<br>Miejsce: Watykan / Rzym**</p>\n<h4>Sposob 1 - identyfikacja na podstawie planu i rekonstrukcji</h4>\n<p><strong>Stara Bazylika sw. Piotra (Basilica Sancti Petri):</strong><br>Plan przedstawia wczesnochrzescijanska bazylika zbudowana z inicjatywy cesarza Konstantyna Wielkiego w IV w. (ok. 326-333 r.) nad grobem sw. Piotra. Budowla stala przez okolo 1200 lat na Wzgorzu Watykanskim w Rzymie. W XVI w. zostala wyburzona i zastapiona nowa Bazylika sw. Piotra (aktualna, baroko-renesansowa, z kopula Michala Aniola).</p>\n<p><strong>Cechy identyfikacyjne na rekonstrukcji:</strong></p>\n<ul><li>duzy kompleks z atrium (dziedziniec) poprzedzajacym kosciol</li><li>bazylika piecionawy/na z transeptem i apsyda</li><li>polozenie przy Wzgorzu Watykanskim w Rzymie</li><li>wczesnochrzescijanska budowla z IV w.</li></ul>\n<p><strong>Uwaga na sformulowanie pytania:</strong> Pytanie brzmi &quot;gdzie sie on znajdowal&quot; (czas przeszly) - to wskazowka, ze chodzi o stara bazylika (juz nie istnieje, a nie nowa, ktora stoi do dzis).</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst historyczny</h4>\n<p>Stara Bazylika sw. Piotra (konstantynska, IV w.) = wczesnochrzescijanski wzorzec budowli sakralnej. Nowa Bazylika sw. Piotra (XVI-XVII w., Michal Aniol, Bernini) = barokowa, aktualna. Zadanie dotyczy STAREJ (wczesnochrzescijanskiej).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zadanie 13.1. (max 1 pkt)<br>- <strong>1 pkt</strong> - za podanie poprawnej nazwy obiektu i miejsca<br>- <strong>0 pkt</strong> - za bledna odpowiedz albo brak<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> Bazylika sw. Piotra na Watykanie / Bazylika sw. Piotra w Rzymie</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Bazylika sw. Piotra = Watykan = Rzym. Stara (wczesnochrzescijanska, IV w.) vs. nowa (baroko-renesansowa, XVI-XVII w.) - obie w tym samym miejscu, ale zadanie dotyczy starej.</p>\n<p><strong>13.2.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Cztery cechy planu (dowolne cztery z listy CKE):</strong></p>\n<ol><li>Plan podluzny (krzyz lacinski)</li><li>Kosciol pieciownawowy (nawa glowna + 4 nawy boczne)</li><li>Wystepuje transept (nawa poprzeczna)</li><li>Na osi nawy glownej zakonczony apsyda</li></ol>\n<p>(Inne akceptowane: nawy podzielone ciagami kolumn; kosciol nieorientowany / wejscie od wschodu; dwie okragle przybudowki przy transepcie)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza planu wczesnochrzescijanskiej bazyliki</h4>\n<p><strong>Elementy planu, ktore trzeba wymienic:</strong></p>\n<ol><li><strong>Plan podluzny</strong> - kosciol rozciaga sie wzdluz osi wschod-zachod (dlugosna odrozniona od centralnej). Wczesne bazyliki chrzescijanskie prawie zawsze mialy plan podluzny.</li></ol>\n<ol><li><strong>Krzyz lacinski</strong> - od gor plan przypomina krzyz z dluzszym ramieniem pionowym (nawa glowna) i krotszym poprzecznym (transept). Krzyz lacinski = nierownorzedne ramiona (w odroznienIU od greckiego = rownorzedne).</li></ol>\n<ol><li><strong>Pieciownawowoc</strong> - kosciol ma jedna nawe glowna (srodkowa, najwyzsza) i cztery nawy boczne (po dwie po kazdej stronie). Jest to uklad rownolegly.</li></ol>\n<ol><li><strong>Transept</strong> - nawa poprzeczna, prostopadla do naw podluznych, tworzy ramiona krzyzа.</li></ol>\n<ol><li><strong>Apsyda</strong> - polkoliste lub wieloboczne zamkniecie nawy glownej od strony oltarzowej (zachodniej w tym przypadku, gdyz kosciol nieorientowany).</li></ol>\n<ol><li><strong>Nawy podzielone ciagami kolumn</strong> - pomiedzy nawami stoja rzedy kolumn (nie sciany), co tworzy charakterystyczny rytm kolumnadowy.</li></ol>\n<ol><li><strong>Kosciol nieorientowany</strong> - prezbiterium (apsyda, oltarz) skierowane na ZACHOD (nie na wschod jak w pozniejszych kosciolach), wejscie od wschodu. To charakterystyczne dla wczesnochrzescijanskich bazylik.</li></ol>\n<ol><li><strong>Okragle przybudowki przy transepcie</strong> - dwa mauzolea / kaplice dobudowane od poludnia.</li></ol>\n<h4>Sposob 2 - mnemotechnika</h4>\n<p>Najwazniejsze: podluzny + pieciownawowy + transept + apsyda. To cztery &quot;must have&quot; w opisie klasycznej bazyliki wczesnochrzescijanskiej.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zadanie 13.2. (max 2 pkt)<br>- <strong>2 pkt</strong> - za 4 poprawne cechy planu<br>- <strong>1 pkt</strong> - za 3-2 poprawne cechy<br>- <strong>0 pkt</strong> - za 1 poprawna lub bledne / brak<br>- <strong>Akceptowane cechy:</strong> podluzny; krzyz lacinski; pieciownawowy; transept; kolumny; apsyda; przybudowki; nieorientowany/wejscie od wschodu</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Cztery kluczowe cechy wczesnochrzescijanskiej bazyliki: plan podluzny, pieciownawowoc, transept, apsyda. Do tego opcjonalnie: kolumny miedzy nawami i nieorientowanie (oltarz na zachodzie).</p>\n<p><strong>13.3.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Termin: bazylika / uklad bazylikowy</strong></p>\n<p><strong>Dwie cechy ukladu bazylikowego:</strong></p>\n<ol><li>Nawa glowna jest wyzsza od naw bocznych</li><li>Nawa glowna ma wlasne swiatlo - rzad okien (clerestorium) umieszczony ponad dachami naw bocznych</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - definicja i cechy ukladu bazylikowego</h4>\n<p><strong>Bazylika jako uklad przestrzenny:</strong><br>Samo slowo &quot;bazylika&quot; (grec. basilike = krolewska) opisuje typ budowli antycznej (hala handlowo-sadowa) przejety przez chrzescijan do budowy kosciolow. Uklad bazylikowy oznacza specyficzne rozwiazanie przekroju poprzecznego kosciola:</p>\n<p><strong>Cecha 1 - ROZNICOWANIE WYSOKOSCI NAW:</strong><br>Nawa glowna (srodkowa) jest zdecydowanie wyzsza od naw bocznych. Na rekonstrukcji widac wyraznie ten „schodkowy&quot; przekroj.</p>\n<p><strong>Cecha 2 - WLASNE OSWIETLENIE NAWY GLOWNEJ (CLERESTORIUM):</strong><br>Poniewaz nawa glowna jest wyzsza, jej sciany boczne w strefie ponad dachami naw bocznych sa przeszklone lub przeprute oknami (w starozytnoci i wczesnochrzescijanski - okna okragle lub prostoktatne). To rzad okien nosi nazwe clerestorium (swiatloscia) i dostarcza bezposredniego naturalnego swiatla do nawy glownej.</p>\n<p><strong>Kontrast z ukladem halowym:</strong><br>W kosciele halowym WSZYSTKIE nawy maja rowna wysokosc i wspolny dach - brak clerestorium, brak roznicowania. Uklad bazylikowy ma wyrazna hierarchie naw.</p>\n<h4>Sposob 2 - skojarzenie wizualne</h4>\n<p>Przekroj bazylikowy wyglada jak litera &quot;T&quot; lub schodek: wysoka nawa glowna + nizsze nawy boczne + swiatlo wpada gora przez clerestorium.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zadanie 13.3. (max 2 pkt)<br>- <strong>2 pkt</strong> - za poprawna nazwe (bazylika/uklad bazylikowy) I DWIe cechy<br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawna nazwe + jedna ceche lub nazwe bez cech<br>- <strong>0 pkt</strong> - za bledna nazwe (nawet z dobrymi cechami) / brak<br>- <strong>Akceptowane cechy:</strong> nawa glowna wyzsza od bocznych; nawa glowna ma wlasne swiatlo / clerestorium</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Uklad bazylikowy = dwie cechy: 1) nawa glowna wyzsza + 2) wlasne swiatlo przez clerestorium. BEZ poprawnej nazwy (bazylika) NIE MA szans na 2 pkt, nawet z dobrymi cechami.</p>\n<p><strong>13.4.</strong> ## Poprawna odpowiedz<br><strong>Dwa elementy widoczne na rekonstrukcji, a niewidoczne na planie (np.):</strong></p>\n<ol><li>Atrium (otwarty dziedziniec/przedsionek z fontanna/studnia/sadzawka) poprzedzajacy kosciol</li><li>Narteks (kryty przedsionek/portyk przed wejsciem do nawy)</li></ol>\n<p>(Alternatywnie: wieze campanila / dzwonnica)</p>\n<h4>Sposob 1 - porownanie planu i rekonstrukcji</h4>\n<p><strong>Pytanie:</strong> Plan architektoniczny ukazuje rzut poziomy - widok z gory, gdzie widac uklad naw, transeptu, apsydy. REKONSTRUKCJA pokazuje obiekt w perspektywie - widac pelny kompleks z zewnatrz, w tym elementy poprzedzajace sam kosciol.</p>\n<p><strong>Elementy na rekonstrukcji, ktoych brakuje na planie:</strong></p>\n<ol><li><strong>Atrium</strong> - otwarty, kolumnowy dziedziniec przed wejsciem do kosciola. W centrum atrium zwykle znajdowala sie studnia lub fontanna (kanticle / cantharus), sluzaca do rytualnego obmycia. Atrium otoczone bylo kolumnowymi portykami (kruzgankami). Na planie moze pojawiac sie obrys atrium, ale nie jego cechy przestrzenne (kolumny, fontanna).</li></ol>\n<ol><li><strong>Narteks</strong> - kryty przedsionek / portyk tuz przed wejsciem do nawy (miedzy atrium a kosciolem wlasciwym). Sluzyl jako miejsce katechumenow i pokutnikow.</li></ol>\n<ol><li><strong>Wieze campanila (dzwonnica)</strong> - wolnostojace wieze z dzwonami, widoczne na rekonstrukcji, ale nie zaznaczone na planie jako oddzielne elementy funkcjonalne.</li></ol>\n<p><strong>Strategia odpowiedzi:</strong><br>Najwygodniej wymieniec ATRIUM + NARTEKS - oba sa charakterystyczne dla wczesnochrzescijanskich bazylik i dobrze rozpoznawalne.</p>\n<h4>Sposob 2 - terminologia</h4>\n<ul><li><strong>Atrium</strong> = otwarty dziedziniec (parawilion) z kolumnami przed bazylika</li><li><strong>Narteks</strong> = kryty przedsionek wewnatrz bazyliki (przed nawami)</li><li><strong>Campanila</strong> = wolnostojaca dzwonnica</li><li><strong>Apsyda</strong> = polkoliste zamkniecie nawy (WIDOCZNA na planie!)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zadanie 13.4. (max 1 pkt)<br>- <strong>1 pkt</strong> - za dwa poprawne elementy<br>- <strong>0 pkt</strong> - za jeden element lub bledne / brak<br>- <strong>Akceptowane elementy:</strong> atrium; fontanna/studnia w atrium; kruzganki atrium; narteks; wieze/campanila</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Plan = rzut poziomy - nie ma wysokosci, detali. Rekonstrukcja = widok perspektywiczny - widac atrium (dziedziniec), narteks (portyk), dzwonnice. Najbezpieczniejsza odpowiedz: atrium + narteks.</p>"}]}