{"id":"historia-sztuki-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":7,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-7)\nPrzyjrzyj się poniższym zdjęciom oraz rysunkom i wykonaj polecenia.\nA.\nB.\nMHS_1R\nA.\nB.\n10.1. Podaj pełną nazwę\nkażdej z budowli\nprzedstawionych na\nzdjęciach.\n(0-2)\n10.2. Podaj, jaki styl\narchitektoniczny\nreprezentuje każda\nz budowli.\n(0-2)\n10.3. Podaj dwa typy\nsklepień\nwystępujące\nw przedstawionych\nbudowlach. (0-1)\n10.4. Wskaż po dwie\ncechy każdej\nbudowli\ncharakterystyczne\ndla stylu, który\nreprezentują. (0-2)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n10.1.\n10.2.\n10.3.\n10.4.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.\nAnaliza\ni interpretacja tekstów\ni wytworów kultury\n3.1) Zdający dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne (np. w architekturze: układ\nprzestrzenny, plan, bryła, konstrukcja, dekoracja […]), a także\npotrafi wskazać te środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło i wskazują na jego klasyfikację stylową.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedz\n**A. kosciol sw. Andrzeja w Krakowie / kosciol Siostr Klarysek\nB. kosciol Wniebowziecia Najswietszej Marii Panny / kosciol Mariacki w Krakowie**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie budowli po cechach\nA. Masywna bryla z dwiema wiezami z barokowymi helmami, grube mury, male okna, polkolista apsyda od strony wschodniej - to typowe cechy romanizmu. Kosciol sw. Andrzeja Apostola w Krakowie (przy ul. Grodzkiej) - jeden z najlepiej zachowanych przykladow romanizmu w Polsce; wybudowany ok. 1079-1098, po zajrza Klaryski, stad alternatywna nazwa: kosciol Siostr Klarysek. Jako jedyny kosciol krakowski oparl sie najajd mongolskim w 1241 r.\n\nB. Bazylika z dwiema wiezami (nierowna wysokosc), ostrolukowe okna, system szkarpowy, poligonalnie zamkniete prezbiterium - to charakterystyczne cechy gotyku. Kosciol Mariacki (Kosciol Wniebowziecia Najswietszej Marii Panny) na Rynku Glownym w Krakowie, XIV-XV w. Jedna z najwazniejszych swiatyn gotyckich w Polsce; slynny oltarz Wita Stwosza we wnetrzu.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny budowli krakowskich\n- Kosciol sw. Andrzeja: romanizm XI w., pierwotnie przy grodzie ksiazecym na Wawelu, pozniej przekazany klarys. Zachowal oryginalna romanska bryle mimo licznych przebudow.\n- Kosciol Mariacki: gotyk XIV-XV w., wlasciwa archidiecezji krakowskiej, bazylika trzynawowa. Nierow. wiezy: Wieza Wysza (Haejnalowa, 81 m) i Nizsza (dzwonnicza).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - 2 poprawne nazwy\n> - **1 pkt** - 1 poprawna nazwa\n> - **0 pkt** - brak / bledne\n> - **Akceptowane warianty:** A: kosciol sw. Andrzeja / kosciol Klarysek; B: kosciol Wniebowziecia NMP / kosciol Mariacki / Bazylika Mariacka\n\nCo zapamietac? Kosciol sw. Andrzeja = romanizm krakowski, XI w., grube mury. Kosciol Mariacki = gotyk krakowski, XIV-XV w., oltarz Wita Stwosza.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedz\n**A. romanski\nB. gotycki**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie stylu po cechach architektonicznych\nA. Kosciol sw. Andrzeja w Krakowie - cechy romanskie:\n- Grube, masywne mury (brak szkieletu filarowego)\n- Male okna (brak rozetow i witrazy)\n- Luki polkoliste (nie ostrolukowe)\n- Polkolista apsyda wschodnia (charakterystyczna dla planow romansk.)\n- Addycyjnosc bryly (poszczegolne czesci dodawane do siebie)\n- Dwie kwadratowe wiezie (westwerk)\n\nB. Kosciol Mariacki w Krakowie - cechy gotyckie:\n- System filarowo-szkarpowy (szkarpy i luki oporowe)\n- Ostrolukowe okna i portale\n- Strzelistosc / wertykalizm (podpieranie ku gorze)\n- Prezbiterium zamkniete poligonalnie (wielobocznie)\n- Sklepienia krzyzowo-zebrowe\n- Maswerki i witraze\n\n## Sposob 2 - historyczny kontekst stylowy\n- ROMANIZM: XI-XIII w. - styl okresu wczesnochrzescijanskiego, zachodni Kosciol. Kosciol sw. Andrzeja to jeden z nielicznych w Polsce tak dobrze zachowanych przykladow.\n- GOTYK: XIII-XVI w. - styl wywodzacy sie z polnocnej Francji (Saint-Denis 1144), przywedzrowal do Polski w XIII w. Kosciol Mariacki budowano etapami: XIV-XV w.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - obie odpowiedzi: A=romanski, B=gotycki\n> - **1 pkt** - 1 poprawna\n> - **0 pkt** - obie bledne / brak\n\nCo zapamietac? Kosciol sw. Andrzeja = ROMANIZM (grube mury, male okna, polkoliste luki). Kosciol Mariacki = GOTYK (szkarp, ostroluki, strzelistosc).\n\n**10.3.** ## Poprawna odpowiedz\n**Dwa z: sklepienie krzyzowo-zebrowe / gwiazdziste / sieciowe / gwiazdzisto-sieciowe / kolebkowe / krzyzowe**\n\n## Sposob 1 - analiza typow sklepien w obu kosciolach\nKosciol sw. Andrzeja w Krakowie (romanizm) posiada:\n- Sklepienie kolebkowe (prosta kolebka nad nawa glowna) - typowe dla romanizmu: polokragle w przekroju poprzecznym\n- Sklepienie krzyzowe (nad bocznymi kaplicami) - przeciecie dwoch kolebek\n\nKosciol Mariacki w Krakowie (gotyk) posiada:\n- Sklepienie krzyzowo-zebrowe - zebrowane, z charakterystycznymi zebrowaniami kamiennymi\n- Sklepienie gwiazdziste (w nawie glownej lub kaplicy) - zebrowania ukladajace sie w gwiazde\n- Sklepienie sieciowe lub gwiazdzisto-sieciowe (w prezbiterium) - skomplikowana siec zebier\n\nNajbezpieczniej podac: sklepienie krzyzowo-zebrowe (gotyk) + sklepienie kolebkowe (romanizm).\n\n## Sposob 2 - typologia sklepien historycznych\n- Kolebkowe: romanizm i wczesny gotyk; prosta polkolista lub ostroluczna forma\n- Krzyzowe: romanizm; przeciecie dwoch kolebek\n- Krzyzowo-zebrowe: gotyk; z wyraznymi kamiennymi zebrowaniami\n- Gwiazdziste: gotyk rozwiniety (XIV-XV w.)\n- Sieciowe: gotyk pozny (XV-XVI w., np. w Pradze)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - dwa poprawne typy sposrod: krzyzowo-zebrowe / gwiazdziste / sieciowe / gwiazdzisto-sieciowe / kolebkowe / krzyzowe\n> - **0 pkt** - 1 lub 0 poprawnych / brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Sklepienie kolebkowe i krzyzowe = romanizm. Sklepienie krzyzowo-zebrowe, gwiazdziste, sieciowe = gotyk. Do odpowiedzi wystarczy dowolna para z listy.\n\n**10.4.** ## Poprawna odpowiedz\n**A. (romanizm) - dwie z: grube mury / male okna / luki polkoliste / fryz arkadkowy / lizeny / polkolista apsyda / addycyjnosc bryly\nB. (gotyk) - dwie z: szkarpy / luki ostre (ostroluki) / strzelistosc / prezbiterium zamkniete poligonalnie / maswerki / witraze / pinakle**\n\n## Sposob 1 - cechy romanske (kosciol sw. Andrzeja)\nNajwazniejsze cechy romanizmu widoczne na kosciele sw. Andrzeja:\n1. Grube mury - sciany bez szkieletu nosnego, budowane na duze obciazenie\n2. Male okna - mur nosi ciezar sklepienia, okna nie moga byc duze\n3. Luki polkoliste (polokragle) - w portalach, oknach, arkadach\n4. Fryz arkadkowy - pas dekoracyjnych, slepo zakonczonych lukow na fasadzie\n5. Lizeny - plytkie pilastry na zewnetrznych scianach (elem. dekoracyjno-tektoniczny)\n6. Polkolista apsyda wschodnia - zamkniecie prezbiterium w formie polkola\n7. Addycyjnosc bryly - poszczegolne czesci (nawa, transept, wieza) dodane obok siebie\n\n## Sposob 2 - cechy gotyckie (kosciol Mariacki)\nNajwazniejsze cechy gotyku widoczne na kosciele Mariackim:\n1. System filarowo-szkarpowy / szkarpy / przypory - zewnetrzne podpory przenoszace parcie sklepien\n2. Luki ostre (ostrolukowe) - portale, okna, arkady\n3. Strzelistosc / wertykalizm - budowla ciagnie ku gorze (kompozycja pionowa)\n4. Prezbiterium zamkniete poligonalnie (wielobocznie) - zamiast polkola, wielobok\n5. Maswerki - dekoracyjne siatki kamienne w oknach gotyku\n6. Witraze - duze okna z barwionymi szybkami (mozliwe dzieki systemowi szkarpowemu)\n7. Pinakle - ostroslupy dekora. na szczytach szkarp, wienczace wiezy\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - po 2 cechy dla A i B (lacznie 4)\n> - **1 pkt** - po 1 cesze dla A i B lub 2 cechy dla jednej budowli\n> - **0 pkt** - niepelne / bledne / brak\n> - **Akceptowane warianty:** dowolna para cech ze wskazanej listy dla kazdego stylu\n\nCo zapamietac? Romanizm = grube mury + male okna (brak szkieletu). Gotyk = szkarpy + ostroluki + strzelistosc (szkielet nosny umozliwia duze okna).","image":"img/historia-sztuki-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 10. (0-7)
Przyjrzyj się poniższym zdjęciom oraz rysunkom i wykonaj polecenia.
A.
B.
MHS_1R
A.
B.
10.1. Podaj pełną nazwę
każdej z budowli
przedstawionych na
zdjęciach.
(0-2)
10.2. Podaj, jaki styl
architektoniczny
reprezentuje każda
z budowli.
(0-2)
10.3. Podaj dwa typy
sklepień
występujące
w przedstawionych
budowlach. (0-1)
10.4. Wskaż po dwie
cechy każdej
budowli
charakterystyczne
dla stylu, który
reprezentują. (0-2)
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
10.1.
10.2.
10.3.
10.4.
Maks. liczba pkt
2
2
1
2
Uzyskana liczba pkt
MHS_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 10.
Analiza
i interpretacja tekstów
i wytworów kultury
3.1) Zdający dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł,
uwzględniając ich cechy formalne (np. w architekturze: układ
przestrzenny, plan, bryła, konstrukcja, dekoracja […]), a także
potrafi wskazać te środki ekspresji, które identyfikują
analizowane dzieło i wskazują na jego klasyfikację stylową.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

10.1. ## Poprawna odpowiedz
**A. kosciol sw. Andrzeja w Krakowie / kosciol Siostr Klarysek
B. kosciol Wniebowziecia Najswietszej Marii Panny / kosciol Mariacki w Krakowie**

\n

Sposob 1 - rozpoznanie budowli po cechach

\n

A. Masywna bryla z dwiema wiezami z barokowymi helmami, grube mury, male okna, polkolista apsyda od strony wschodniej - to typowe cechy romanizmu. Kosciol sw. Andrzeja Apostola w Krakowie (przy ul. Grodzkiej) - jeden z najlepiej zachowanych przykladow romanizmu w Polsce; wybudowany ok. 1079-1098, po zajrza Klaryski, stad alternatywna nazwa: kosciol Siostr Klarysek. Jako jedyny kosciol krakowski oparl sie najajd mongolskim w 1241 r.

\n

B. Bazylika z dwiema wiezami (nierowna wysokosc), ostrolukowe okna, system szkarpowy, poligonalnie zamkniete prezbiterium - to charakterystyczne cechy gotyku. Kosciol Mariacki (Kosciol Wniebowziecia Najswietszej Marii Panny) na Rynku Glownym w Krakowie, XIV-XV w. Jedna z najwazniejszych swiatyn gotyckich w Polsce; slynny oltarz Wita Stwosza we wnetrzu.

\n

Sposob 2 - kontekst historyczny budowli krakowskich

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 10.1, max 2 pkt):
- 2 pkt - 2 poprawne nazwy
- 1 pkt - 1 poprawna nazwa
- 0 pkt - brak / bledne
- Akceptowane warianty: A: kosciol sw. Andrzeja / kosciol Klarysek; B: kosciol Wniebowziecia NMP / kosciol Mariacki / Bazylika Mariacka
\n

Co zapamietac? Kosciol sw. Andrzeja = romanizm krakowski, XI w., grube mury. Kosciol Mariacki = gotyk krakowski, XIV-XV w., oltarz Wita Stwosza.

\n

10.2. ## Poprawna odpowiedz
**A. romanski
B. gotycki**

\n

Sposob 1 - rozpoznanie stylu po cechach architektonicznych

\n

A. Kosciol sw. Andrzeja w Krakowie - cechy romanskie:

\n\n

B. Kosciol Mariacki w Krakowie - cechy gotyckie:

\n\n

Sposob 2 - historyczny kontekst stylowy

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 10.2, max 2 pkt):
- 2 pkt - obie odpowiedzi: A=romanski, B=gotycki
- 1 pkt - 1 poprawna
- 0 pkt - obie bledne / brak
\n

Co zapamietac? Kosciol sw. Andrzeja = ROMANIZM (grube mury, male okna, polkoliste luki). Kosciol Mariacki = GOTYK (szkarp, ostroluki, strzelistosc).

\n

10.3. ## Poprawna odpowiedz
Dwa z: sklepienie krzyzowo-zebrowe / gwiazdziste / sieciowe / gwiazdzisto-sieciowe / kolebkowe / krzyzowe

\n

Sposob 1 - analiza typow sklepien w obu kosciolach

\n

Kosciol sw. Andrzeja w Krakowie (romanizm) posiada:

\n\n

Kosciol Mariacki w Krakowie (gotyk) posiada:

\n\n

Najbezpieczniej podac: sklepienie krzyzowo-zebrowe (gotyk) + sklepienie kolebkowe (romanizm).

\n

Sposob 2 - typologia sklepien historycznych

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 10.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - dwa poprawne typy sposrod: krzyzowo-zebrowe / gwiazdziste / sieciowe / gwiazdzisto-sieciowe / kolebkowe / krzyzowe
- 0 pkt - 1 lub 0 poprawnych / brak odpowiedzi
\n

Co zapamietac? Sklepienie kolebkowe i krzyzowe = romanizm. Sklepienie krzyzowo-zebrowe, gwiazdziste, sieciowe = gotyk. Do odpowiedzi wystarczy dowolna para z listy.

\n

10.4. ## Poprawna odpowiedz
**A. (romanizm) - dwie z: grube mury / male okna / luki polkoliste / fryz arkadkowy / lizeny / polkolista apsyda / addycyjnosc bryly
B. (gotyk) - dwie z: szkarpy / luki ostre (ostroluki) / strzelistosc / prezbiterium zamkniete poligonalnie / maswerki / witraze / pinakle**

\n

Sposob 1 - cechy romanske (kosciol sw. Andrzeja)

\n

Najwazniejsze cechy romanizmu widoczne na kosciele sw. Andrzeja:

\n
  1. Grube mury - sciany bez szkieletu nosnego, budowane na duze obciazenie
  2. Male okna - mur nosi ciezar sklepienia, okna nie moga byc duze
  3. Luki polkoliste (polokragle) - w portalach, oknach, arkadach
  4. Fryz arkadkowy - pas dekoracyjnych, slepo zakonczonych lukow na fasadzie
  5. Lizeny - plytkie pilastry na zewnetrznych scianach (elem. dekoracyjno-tektoniczny)
  6. Polkolista apsyda wschodnia - zamkniecie prezbiterium w formie polkola
  7. Addycyjnosc bryly - poszczegolne czesci (nawa, transept, wieza) dodane obok siebie
\n

Sposob 2 - cechy gotyckie (kosciol Mariacki)

\n

Najwazniejsze cechy gotyku widoczne na kosciele Mariackim:

\n
  1. System filarowo-szkarpowy / szkarpy / przypory - zewnetrzne podpory przenoszace parcie sklepien
  2. Luki ostre (ostrolukowe) - portale, okna, arkady
  3. Strzelistosc / wertykalizm - budowla ciagnie ku gorze (kompozycja pionowa)
  4. Prezbiterium zamkniete poligonalnie (wielobocznie) - zamiast polkola, wielobok
  5. Maswerki - dekoracyjne siatki kamienne w oknach gotyku
  6. Witraze - duze okna z barwionymi szybkami (mozliwe dzieki systemowi szkarpowemu)
  7. Pinakle - ostroslupy dekora. na szczytach szkarp, wienczace wiezy
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 10.4, max 2 pkt):
- 2 pkt - po 2 cechy dla A i B (lacznie 4)
- 1 pkt - po 1 cesze dla A i B lub 2 cechy dla jednej budowli
- 0 pkt - niepelne / bledne / brak
- Akceptowane warianty: dowolna para cech ze wskazanej listy dla kazdego stylu
\n

Co zapamietac? Romanizm = grube mury + male okna (brak szkieletu). Gotyk = szkarpy + ostroluki + strzelistosc (szkielet nosny umozliwia duze okna).

"}]}