{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-20)","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie na wypracowanie (co najmniej 250 slow, max 20 pkt). Ponizej przedstawiam wzorcowe rozwiazanie dla OBU tematow - wybrierz jeden i opracuj podobnie. Wazne: trzy przyklady dziel = pelna punktacja w kategorii Tresc.**\n\n## Sposob 1 - TEMAT 1: Renesans i antyk (schemat wypracowania)\n\n**Wstep:** Renesans (XIV-XVI w.) byl epoka swidomego odrodzenia wartosci antycznych - artysci szukali inspiracji w sztuce starozytnej Grecji i Rzymu. Nawiazywali do antyku w trojaki sposob: czerpali z form architektonicznych, tematu ikonograficznego oraz sposobu przedstawiania czlowieka.\n\n**Przyklad 1 (architektura) - Filippo Brunelleschi, Kaplica Pazich (Cappella de' Pazzi), ok. 1429-1461, Florencja:**\n- Nawiazanie do antyku: kolumny koryckie, luki polkoliste (portico antyczne), pilastry, rytmiczny porjadek architektoniczny\n- Proporcje matematyczne inspirowane Witruwiuszem, symetria, harmonia\n- Kopula (technika przejeta z Panteonu), kasetony\n- Terminy: pilaster, porjadek architektoniczny, luk polkolisry, pilaster, kasetony, kopula\n\n**Przyklad 2 (rzezba) - Donatello, Dawid, ok. 1440-1443, braz, Muzeum Bargello, Florencja:**\n- Pierwszy stojacy akt meski od czasow antyku (nawiazanie do greckiej kourosa i rzezbiarskiej tradycji antyku)\n- Kontrapost - przeniesienie ciezaru ciala na jedna noge (z antyku greckiego: Doryforos Polikleta)\n- Nagosc jako wyraz humanizmu (antyczna kalokagatia - piekno i dobroc)\n- Terminy: kontrapost, akt, kalokagatia, kontrapost, humanizm\n\n**Przyklad 3 (malarstwo) - Sandro Botticelli, Narodziny Wenus, ok. 1485, Galeria Uffizi, Florencja:**\n- Temat mitologiczny: Wenus (Afrodyta) wynurzajaca sie z morskiej piany - bezposrednie nawiazanie do mitologii greckiej\n- Postac Wenus nawiazuje do antyku: kontrapost, klasyczny idealizm, Venus Pudica (wstydliwa)\n- Antyczne srodowisko neoplatonskie Medyceuszy (Ficino, Pico della Mirandola) - zainteresowanie myslicielami antyku\n- Terminy: mitologia, Venus Pudica, neoplatonizm, idealizm, humanizm\n\n**Zakonczenie:** Artysci renesansu nie tylko kopiowali antyk - przemieniajac jego formy wedlug chrzescijanskich i humanistycznych wartosci epoki. Swiadome odwolanie do Grecji i Rzymu bylo wyrazem przekonania o ciaglasci cywilizacji europejskiej i godnosci czlowieka.\n\n## Sposob 2 - TEMAT 2: Malarstwo mlodopolskie (schemat wypracowania)\n\n**Wstep:** Malarstwo polskie epoki modernizmu (Mlodej Polski, ok. 1890-1918) oscylowalo miedzy zobowiazaniami narodowymi a dazeniem do sztuki czystej, miedzy tradycja a inspiracjami zachodnimi. Trzej tworcyo ksztalcili ten zlozony charakter polskiej sztuki przelomu wiekow.\n\n**Przyklad 1 - Stanislaw Wyspianski (1869-1907), Macierzynstwo, 1902:**\n- Balans miedzy narodowoscia a sztuka czysta: Wyspianski laczy secesyjna forme (plynna linia, plaska plama barwna, motywy floralne) z tematyka polska (portrety krakowiakow, Lele, wzory ludowe)\n- Nowa estetyka: secesja + symbolizm + Mloda Polska\n- Terminy: secesja, symbolizm, plama barwna, plynna linia, polichromia, pastel\n\n**Przyklad 2 - Jacek Malczewski (1854-1929), Thanatos, 1898:**\n- Balans miedzy powinnoscia narodowa a sztuka czysta: symbolika patriotyczna (zeslaniec, Syberia, cierpiacy Polak) w szacie symbolizmu europejskiego (allegorie smierci, polskie Elysium)\n- Polaczenie realistycznych detali z fantastyke alegoryczna\n- Terminy: symbolizm, alegoria, realizm, impresjonizm, patriotyzm\n\n**Przyklad 3 - Jozef Chelmonski (1849-1914), Babie Lato, 1875:**\n- Balans miedzy tradycja (realistyczny pejzaz polski, bociany, mazowieckie pola) a nowoscia (pleneryzm, inspiracja impresjonizmem)\n- Poszukiwanie polskiego krajobraz jako wyrazu tozsamosci narodowej + techniczne nowatorstwo impresjonistyczne\n- Terminy: realizm, pleneryzm, impresjonizm, pejzaz, naturalizm\n\n**Zakonczenie:** Malarstwo mlodopolskie bylo wyrazem wyjatkowej syntezy: zachodnich prad artystycznych (secesja, symbolizm, impresjonizm) z polskim doswiadczeniem historycznym i kulturowym. Ta rownowaga - opisana przez Poprzecka - stanowi o jego oryginalnosci i trwalosci.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15, max 20 pkt):\n> - **Spelnienie warunkow (0-1 pkt):** 1 pkt - co najmniej 250 slow I wybrany temat podany\n> - **Tresc (0-12 pkt):** pelna (3 przyklady) do 12 pkt; czesciowa (2 przyklady) do 7 pkt; niepelna (1 przyklad) do 3 pkt\n> - **Terminologia (0-2 pkt):** 2 pkt - 8+ terminow bez bledow; 1 pkt - 5+ terminow\n> - **Kompozycja (0-3 pkt):** 3 pkt - wstep, rozwinicie (problemowo), zakonczenie z wnioskami, akapity\n> - **Jezyk (0-2 pkt):** poprawny jezyk, styl stosowny do wypowiedzi o sztuce\n> - Uwaga: 0 pkt w kategorii Spelnienie lub Tresc = 0 pkt w pozostalych kryteriach!\n\nCo zapamietac? Trzy przyklady sa kluczowe dla maksymalnej liczby punktow (do 12 pkt za Tresc). Co najmniej 250 slow. Nalezy uzyc min. 8 terminow fachowych (dla 2 pkt w Terminologii). Problemowa organizacja argumentow (nie tylko opis dziel, ale tez nawiazanie do tematu/tezy). Wybrany temat wpisac w wyznaczone miejsce.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15. (0-20)<br>Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.<br>• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.<br>• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.<br>• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.<br>• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15. (0-20)</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Zadanie na wypracowanie (co najmniej 250 slow, max 20 pkt). Ponizej przedstawiam wzorcowe rozwiazanie dla OBU tematow - wybrierz jeden i opracuj podobnie. Wazne: trzy przyklady dziel = pelna punktacja w kategorii Tresc.</strong></p>\n<h4>Sposob 1 - TEMAT 1: Renesans i antyk (schemat wypracowania)</h4>\n<p><strong>Wstep:</strong> Renesans (XIV-XVI w.) byl epoka swidomego odrodzenia wartosci antycznych - artysci szukali inspiracji w sztuce starozytnej Grecji i Rzymu. Nawiazywali do antyku w trojaki sposob: czerpali z form architektonicznych, tematu ikonograficznego oraz sposobu przedstawiania czlowieka.</p>\n<p><strong>Przyklad 1 (architektura) - Filippo Brunelleschi, Kaplica Pazich (Cappella de&#x27; Pazzi), ok. 1429-1461, Florencja:</strong></p>\n<ul><li>Nawiazanie do antyku: kolumny koryckie, luki polkoliste (portico antyczne), pilastry, rytmiczny porjadek architektoniczny</li><li>Proporcje matematyczne inspirowane Witruwiuszem, symetria, harmonia</li><li>Kopula (technika przejeta z Panteonu), kasetony</li><li>Terminy: pilaster, porjadek architektoniczny, luk polkolisry, pilaster, kasetony, kopula</li></ul>\n<p><strong>Przyklad 2 (rzezba) - Donatello, Dawid, ok. 1440-1443, braz, Muzeum Bargello, Florencja:</strong></p>\n<ul><li>Pierwszy stojacy akt meski od czasow antyku (nawiazanie do greckiej kourosa i rzezbiarskiej tradycji antyku)</li><li>Kontrapost - przeniesienie ciezaru ciala na jedna noge (z antyku greckiego: Doryforos Polikleta)</li><li>Nagosc jako wyraz humanizmu (antyczna kalokagatia - piekno i dobroc)</li><li>Terminy: kontrapost, akt, kalokagatia, kontrapost, humanizm</li></ul>\n<p><strong>Przyklad 3 (malarstwo) - Sandro Botticelli, Narodziny Wenus, ok. 1485, Galeria Uffizi, Florencja:</strong></p>\n<ul><li>Temat mitologiczny: Wenus (Afrodyta) wynurzajaca sie z morskiej piany - bezposrednie nawiazanie do mitologii greckiej</li><li>Postac Wenus nawiazuje do antyku: kontrapost, klasyczny idealizm, Venus Pudica (wstydliwa)</li><li>Antyczne srodowisko neoplatonskie Medyceuszy (Ficino, Pico della Mirandola) - zainteresowanie myslicielami antyku</li><li>Terminy: mitologia, Venus Pudica, neoplatonizm, idealizm, humanizm</li></ul>\n<p><strong>Zakonczenie:</strong> Artysci renesansu nie tylko kopiowali antyk - przemieniajac jego formy wedlug chrzescijanskich i humanistycznych wartosci epoki. Swiadome odwolanie do Grecji i Rzymu bylo wyrazem przekonania o ciaglasci cywilizacji europejskiej i godnosci czlowieka.</p>\n<h4>Sposob 2 - TEMAT 2: Malarstwo mlodopolskie (schemat wypracowania)</h4>\n<p><strong>Wstep:</strong> Malarstwo polskie epoki modernizmu (Mlodej Polski, ok. 1890-1918) oscylowalo miedzy zobowiazaniami narodowymi a dazeniem do sztuki czystej, miedzy tradycja a inspiracjami zachodnimi. Trzej tworcyo ksztalcili ten zlozony charakter polskiej sztuki przelomu wiekow.</p>\n<p><strong>Przyklad 1 - Stanislaw Wyspianski (1869-1907), Macierzynstwo, 1902:</strong></p>\n<ul><li>Balans miedzy narodowoscia a sztuka czysta: Wyspianski laczy secesyjna forme (plynna linia, plaska plama barwna, motywy floralne) z tematyka polska (portrety krakowiakow, Lele, wzory ludowe)</li><li>Nowa estetyka: secesja + symbolizm + Mloda Polska</li><li>Terminy: secesja, symbolizm, plama barwna, plynna linia, polichromia, pastel</li></ul>\n<p><strong>Przyklad 2 - Jacek Malczewski (1854-1929), Thanatos, 1898:</strong></p>\n<ul><li>Balans miedzy powinnoscia narodowa a sztuka czysta: symbolika patriotyczna (zeslaniec, Syberia, cierpiacy Polak) w szacie symbolizmu europejskiego (allegorie smierci, polskie Elysium)</li><li>Polaczenie realistycznych detali z fantastyke alegoryczna</li><li>Terminy: symbolizm, alegoria, realizm, impresjonizm, patriotyzm</li></ul>\n<p><strong>Przyklad 3 - Jozef Chelmonski (1849-1914), Babie Lato, 1875:</strong></p>\n<ul><li>Balans miedzy tradycja (realistyczny pejzaz polski, bociany, mazowieckie pola) a nowoscia (pleneryzm, inspiracja impresjonizmem)</li><li>Poszukiwanie polskiego krajobraz jako wyrazu tozsamosci narodowej + techniczne nowatorstwo impresjonistyczne</li><li>Terminy: realizm, pleneryzm, impresjonizm, pejzaz, naturalizm</li></ul>\n<p><strong>Zakonczenie:</strong> Malarstwo mlodopolskie bylo wyrazem wyjatkowej syntezy: zachodnich prad artystycznych (secesja, symbolizm, impresjonizm) z polskim doswiadczeniem historycznym i kulturowym. Ta rownowaga - opisana przez Poprzecka - stanowi o jego oryginalnosci i trwalosci.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 15, max 20 pkt):<br>- <strong>Spelnienie warunkow (0-1 pkt):</strong> 1 pkt - co najmniej 250 slow I wybrany temat podany<br>- <strong>Tresc (0-12 pkt):</strong> pelna (3 przyklady) do 12 pkt; czesciowa (2 przyklady) do 7 pkt; niepelna (1 przyklad) do 3 pkt<br>- <strong>Terminologia (0-2 pkt):</strong> 2 pkt - 8+ terminow bez bledow; 1 pkt - 5+ terminow<br>- <strong>Kompozycja (0-3 pkt):</strong> 3 pkt - wstep, rozwinicie (problemowo), zakonczenie z wnioskami, akapity<br>- <strong>Jezyk (0-2 pkt):</strong> poprawny jezyk, styl stosowny do wypowiedzi o sztuce<br>- Uwaga: 0 pkt w kategorii Spelnienie lub Tresc = 0 pkt w pozostalych kryteriach!</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Trzy przyklady sa kluczowe dla maksymalnej liczby punktow (do 12 pkt za Tresc). Co najmniej 250 slow. Nalezy uzyc min. 8 terminow fachowych (dla 2 pkt w Terminologii). Problemowa organizacja argumentow (nie tylko opis dziel, ale tez nawiazanie do tematu/tezy). Wybrany temat wpisac w wyznaczone miejsce.</p>"}]}