{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":20,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wypracowanie (0-20 pkt). Zdajacy wybiera jeden z dwoch tematow.\n\nTemat 1.\nRoznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.\n\nTemat 2.\n'Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.' (Umberto Eco)\nOdwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco, scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.\n\nWybierz jeden z ponizszych tematow i napisz wypracowanie.\n\nTemat 1. Roznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.\n\nTemat 2. Odwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco ('Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.'), scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wypracowanie otwarte (0-20 pkt) - dwa tematy do wyboru. Ponizej plan i kluczowe elementy dla obu tematow.**\n\n## Sposob 1 - Temat 1: Roznorodnosc malarstwa barokowego\n**Teza wstepna:** Malarstwo barokowe XVII w. bylo stylem o zasieglu europejskim, lecz rozne kraje wyksztalcily odmienne jego warianty, zarowno w tematyce, technice, jak i funkcji.\n\n**Trzy artystow (przykladowy dobor):**\n\n**1. Peter Paul Rubens (1577-1640) - Flandria (barok flamandzki):**\n- Wielkie kompozycje mitologiczno-religijne i alegoryczne, portrety dworskie\n- Dynamika, ruch, plynnosc form, bogata kolorystyka (ciepla tonacja)\n- Charakterystyczne typy postaci: pulchne, zmyslowe ciala kobiece; gesty teatralne\n- Przyklady dziel: Porwanie Sabinek, Tryptyk Zdjecia z Krzyza (Antwerpia), Sad Ostateczny\n- Kontekst: dworzanin, dyplomata, wiodacy artysta katolickich Habsburgow\n\n**2. Rembrandt van Rijn (1606-1669) - Niderlandy (barok holenderski):**\n- Malarstwo portretowe i batalistyczne, sceny biblijne\n- Intymnosc, psychologizm, chiaroscuro (maniera tenebrosa)\n- Preferuje brazy, zlota tonacja; silne swiatlo z jednego zrodla\n- Przyklady dziel: Straz nocna (Rijksmuseum), Autoportrety (liczne), Powrot syna marnotrawnego\n- Kontekst: protestancka Holandia, brak mecenatu koscielnego, klientela mieszczanska\n\n**3. Diego Velazquez (1599-1660) - Hiszpania (barok hiszpanski):**\n- Portrety dworskie (krol Filip IV, infantki), sceny rodzajowe (bodegones)\n- Realizm psychologiczny, lapanie chwilowych wyrazen\n- Precyzja detalu, swiatlo, nowatorskie techniki plamy barwnej\n- Przyklady dziel: Las Meninas (\"Dworzanki\"), Wenus z lustrem, Poddanie Bredy\n- Kontekst: oficjalny malarz dworu hiszpanskiego, inspiracja dla impresjonistow\n\n**Konkluzja:** Barok byl stylem wspolnym dla Europy, ale Rubens = teatralnosc i splendor, Rembrandt = intymnosc i ciemnosc holenderska, Velazquez = realistyczny psychologizm i nowatorstwo techniczne.\n\n## Sposob 2 - Temat 2: Sztuka I polowy XX w. w swietle Eco\n**Interpretacja cytatu Eco:** \"Piekno prowokacji\" = awangarda (dadaizm, surrealizm, abstrakcja, futuryzm) kwestionujaca tradycyjne kanony piekna; \"Piekno konsumpcji\" = sztuka popularna, reklama, design, Art Deco. Pierwsza polowa XX w. to epoka walki tych dwoch wizji estetyki.\n\n**Trzy artystow (przykladowy dobor):**\n\n**1. Pablo Picasso (1881-1973) - kubizm (\"piekno prowokacji\"):**\n- Kubizm analityczny i syntetyczny (1907-1920+) - rozbicie formy na geometryczne bryly\n- Najslynniejsze dzielo: Panny z Avignon (1907) = rewolucja: wieloperspektywicznosc, afrykanska maska\n- Guernica (1937) = polityczny protest przeciw bombardowaniu, czarno-bialy dramat\n- Zerwanie z perspektywa renesansowa: szok, prowokacja, odejscie od naturalizmu\n\n**2. Salvador Dali (1904-1989) - surrealizm (\"piekno prowokacji\"):**\n- Oniryczne, absurdalne malarstwo zainspirowane psychoanaliza Freuda\n- Przyklady: Trwalosc pamieci (miękkie zegary, 1931), Kuszenie sw. Antoniego\n- Technika precyzyjna, akademicka - ale tresc szokujaca, niepokojaca\n- Prowokacja przez tres, nie forme: racjonalne, drobiazgowe malarstwo irracjonalnych wizji\n\n**3. Wassily Kandinsky (1866-1944) - abstrakcja (\"piekno prowokacji\"):**\n- Pierwsza czysta abstrakcja w historii malarstwa europejskiego (ok. 1910)\n- Improwizacje, Kompozycje - czysty jezyk formy i koloru bez odniesien do swiata naturalnego\n- \"O duchowosci w sztuce\" (1910) = teoria: kolor i forma maja wlasne znaczenia duchowe\n- Prowokacja: malarstwo bez przedmiotu = calkowite zerwanie z tradycja\n\n**Konkluzja:** Sztuka I pol. XX w. to dramatyczne zderzenie prowokacyjnej awangardy (kubizm, surrealizm, abstrakcja) z estetyka konsumpcji (Art Deco, plakat, reklama). Eco ma racje - napiec artystycznych bylo wiele.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 16., max 20 pkt):\n> - **K1 Kompozycja (0-3):** trojdzialna struktura (wstep-rozwiniecte-zakoniclenie), proporcjonalna, z wnioskowaniem\n> - **K2 Tresc (0-13):** pelnosc opracowania, trafnosc argumentow, brak bledow merytorycznych, wiedza o epokach i kontekstach, liczne trafne przyklady, poprawna analiza dziel, prawidlowe usytuowanie w czasie\n> - **K3 Terminologia (0-2):** bogata terminologia artystyczna (chiaroscuro, tenebrizm, maniera, sfumato, kontrapost, plama barwna, plan centralny, westwerk, itd.)\n> - **K4 Jezyk i styl (0-2):** sprawny jezyk, poprawna skladnia, brak razacych bledow pisowni nazwisk\n\nCo zapamietac na maturze?\n- Wypracowanie MUSI miec wstep-rozwiniecte-wniosek (trojdzialna kompozycja = 3 pkt K1)\n- TRZY artystow/dziela to minimum - opisz kazde precyzyjnie\n- Uzywaj terminologii (chiaroscuro, kontrapost, sfumato, plan centralny, maniera tenebrosa, klauzonizm itd.)\n- Temat 1: Rubens (Flandria) + Rembrandt (Holandia) + Velazquez (Hiszpania) = roznorodnosc barokowa\n- Temat 2: Picasso (kubizm) + Dali (surrealizm) + Kandinsky (abstrakcja) = awangarda XX w. vs. konsumpcja","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"

Wypracowanie (0-20 pkt). Zdajacy wybiera jeden z dwoch tematow.

\n

Temat 1.
Roznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.

\n

Temat 2.
'Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.' (Umberto Eco)
Odwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco, scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.

\n

Wybierz jeden z ponizszych tematow i napisz wypracowanie.

\n

Temat 1. Roznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.

\n

Temat 2. Odwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco ('Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.'), scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Wypracowanie otwarte (0-20 pkt) - dwa tematy do wyboru. Ponizej plan i kluczowe elementy dla obu tematow.

\n

Sposob 1 - Temat 1: Roznorodnosc malarstwa barokowego

\n

Teza wstepna: Malarstwo barokowe XVII w. bylo stylem o zasieglu europejskim, lecz rozne kraje wyksztalcily odmienne jego warianty, zarowno w tematyce, technice, jak i funkcji.

\n

Trzy artystow (przykladowy dobor):

\n

1. Peter Paul Rubens (1577-1640) - Flandria (barok flamandzki):

\n\n

2. Rembrandt van Rijn (1606-1669) - Niderlandy (barok holenderski):

\n\n

3. Diego Velazquez (1599-1660) - Hiszpania (barok hiszpanski):

\n\n

Konkluzja: Barok byl stylem wspolnym dla Europy, ale Rubens = teatralnosc i splendor, Rembrandt = intymnosc i ciemnosc holenderska, Velazquez = realistyczny psychologizm i nowatorstwo techniczne.

\n

Sposob 2 - Temat 2: Sztuka I polowy XX w. w swietle Eco

\n

Interpretacja cytatu Eco: "Piekno prowokacji" = awangarda (dadaizm, surrealizm, abstrakcja, futuryzm) kwestionujaca tradycyjne kanony piekna; "Piekno konsumpcji" = sztuka popularna, reklama, design, Art Deco. Pierwsza polowa XX w. to epoka walki tych dwoch wizji estetyki.

\n

Trzy artystow (przykladowy dobor):

\n

1. Pablo Picasso (1881-1973) - kubizm ("piekno prowokacji"):

\n\n

2. Salvador Dali (1904-1989) - surrealizm ("piekno prowokacji"):

\n\n

3. Wassily Kandinsky (1866-1944) - abstrakcja ("piekno prowokacji"):

\n\n

Konkluzja: Sztuka I pol. XX w. to dramatyczne zderzenie prowokacyjnej awangardy (kubizm, surrealizm, abstrakcja) z estetyka konsumpcji (Art Deco, plakat, reklama). Eco ma racje - napiec artystycznych bylo wiele.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 16., max 20 pkt):
- K1 Kompozycja (0-3): trojdzialna struktura (wstep-rozwiniecte-zakoniclenie), proporcjonalna, z wnioskowaniem
- K2 Tresc (0-13): pelnosc opracowania, trafnosc argumentow, brak bledow merytorycznych, wiedza o epokach i kontekstach, liczne trafne przyklady, poprawna analiza dziel, prawidlowe usytuowanie w czasie
- K3 Terminologia (0-2): bogata terminologia artystyczna (chiaroscuro, tenebrizm, maniera, sfumato, kontrapost, plama barwna, plan centralny, westwerk, itd.)
- K4 Jezyk i styl (0-2): sprawny jezyk, poprawna skladnia, brak razacych bledow pisowni nazwisk
\n

Co zapamietac na maturze?

\n"}]}