{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymień dwie cechy lub dwa elementy budowli świadczące o inspiracji architekturą\nantyku.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.7) Zdający porównuje style i kierunki oraz\nich wzajemne oddziaływania; uwzględnia\nźródła inspiracji, wpływ wydarzeń\nhistorycznych i kulturalnych oraz estetyki na\ncechy tych stylów.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch cech.\n1 pkt - poprawne podanie jednej cechy.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nCechy lub elementy dzieła świadczące o inspiracji architekturą antyku:\n- portyk kolumnowy przed wejściem do świątyni\n- trójkątny przyczółek / belkowanie\n- porządek dorycki w portyku / porządek joński w latarni\n- fryz tryglifowo-metopowy\n- cylindryczna bryła / plan centralny / rotunda\n- budowla zwieńczona kopułą\n- harmonijny układ / symetria\n- nawiązanie do Panteonu\n- latarnia nawiązująca do formy monopterosu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy inspiracji architektura antyku (wymien dowolne dwie):\n1. Portyk kolumnowy przed wejsciem (jak w greckich swiatyniach i Panteonie)\n2. Trojkatny przyczolek (fronton) nad portykiem / cylindryczna bryla (rotunda) zwienczona kopula**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (elementy antyczne)\nZbor Zuga na wiele sposobow nawiazuje do architektury antycznej:\n\n**Portyk kolumnowy:**\nGlowne wejscie poprzedza portyk z kolumnami (in antis lub prostyle) zakonczony trojkatnym frontonem. To bezposrednie nawiazanie do greckiego i rzym tempio (swiatyni), np. Partenon, Maison Carree w Nimes.\n\n**Trojkatny fronton (przyczolek) z belkowaniem:**\nNad kolumnami umieszczono belkowanie z fryzem i gzymsem, a ponad nim trojkatny fronton - klasyczny element architektury greckiej. Czesto zawiera fryz tryglifowo-metopowy (porzadek dorycki).\n\n**Plan centralny (rotunda) z kopula:**\nCylinder z kopula to bezposrednia inspiracja Panteonem (Rzym, 125 n.e.). Budowla ma plan kolowy, co jest typem antycznych okraglych swiatyn (tholos). Klasycysci XVIII w. bardzo cenili ten typ.\n\n**Symetria i harmonijne proporcje:**\nCalkowitya symetria budowli i klasyczne proporcje (zloty podzial, stosunki liczbowe) odpowiadaja antycznym kanonom.\n\n**Latarnia nad kopula:**\nLatarnia moze nawiazywac do monopterosu - antycznej okraglej budowli kolumnowej bez scian (np. Choragiczny Pomnik Lizykratesa w Atenach).\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKlasycyzm 2 pol. XVIII w. czerpie wzorce bezposrednio z Rzymu i Grecji (Grand Tour, teoria Winckelmanna, odkrycia Pompejow). Swiatynia rotundowa (kopula + portyk) to symbol neoklasycyzmu europejskiego - podobne budowle: Panteon Paryski (Soufflot), Jefferson Memorial w Waszyngtonie. Zug w Polsce byl tworca oswieconego baroku i klasycyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie dwoch cech inspiracji antykiem\n> - **1 pkt** - poprawne podanie jednej cechy\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** portyk kolumnowy, trojkatny fronton/belkowanie, porzadek dorycki/jonski, fryz tryglifowo-metopowy, rotunda/plan centralny, kopula, symetria, nawiazanie do Panteonu, latarnia-monopteros\n\nCo zapamietac? Zbor Zuga = inspiracje Panteonem: rotunda + kopula + portyk z frontonem. Wystarczy wskazac dwa konkretne elementy antyczne widoczne na fotografii.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11.2. (0-2)<br>Wymień dwie cechy lub dwa elementy budowli świadczące o inspiracji architekturą<br>antyku.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11.2. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian<br>w dziejach sztuki w kontekście ich<br>uwarunkowań kulturowych,<br>środowiskowych, epok, kierunków, stylów<br>i tendencji w sztuce.<br>I.7) Zdający porównuje style i kierunki oraz<br>ich wzajemne oddziaływania; uwzględnia<br>źródła inspiracji, wpływ wydarzeń<br>historycznych i kulturalnych oraz estetyki na<br>cechy tych stylów.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne podanie dwóch cech.<br>1 pkt - poprawne podanie jednej cechy.<br>0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Cechy lub elementy dzieła świadczące o inspiracji architekturą antyku:</p>\n<ul><li>portyk kolumnowy przed wejściem do świątyni</li><li>trójkątny przyczółek / belkowanie</li><li>porządek dorycki w portyku / porządek joński w latarni</li><li>fryz tryglifowo-metopowy</li><li>cylindryczna bryła / plan centralny / rotunda</li><li>budowla zwieńczona kopułą</li><li>harmonijny układ / symetria</li><li>nawiązanie do Panteonu</li><li>latarnia nawiązująca do formy monopterosu.</li></ul>\n<p>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>**Dwie cechy inspiracji architektura antyku (wymien dowolne dwie):</p>\n<ol><li>Portyk kolumnowy przed wejsciem (jak w greckich swiatyniach i Panteonie)</li><li>Trojkatny przyczolek (fronton) nad portykiem / cylindryczna bryla (rotunda) zwienczona kopula**</li></ol>\n<h4>Sposob 1 - analiza dziela (elementy antyczne)</h4>\n<p>Zbor Zuga na wiele sposobow nawiazuje do architektury antycznej:</p>\n<p><strong>Portyk kolumnowy:</strong><br>Glowne wejscie poprzedza portyk z kolumnami (in antis lub prostyle) zakonczony trojkatnym frontonem. To bezposrednie nawiazanie do greckiego i rzym tempio (swiatyni), np. Partenon, Maison Carree w Nimes.</p>\n<p><strong>Trojkatny fronton (przyczolek) z belkowaniem:</strong><br>Nad kolumnami umieszczono belkowanie z fryzem i gzymsem, a ponad nim trojkatny fronton - klasyczny element architektury greckiej. Czesto zawiera fryz tryglifowo-metopowy (porzadek dorycki).</p>\n<p><strong>Plan centralny (rotunda) z kopula:</strong><br>Cylinder z kopula to bezposrednia inspiracja Panteonem (Rzym, 125 n.e.). Budowla ma plan kolowy, co jest typem antycznych okraglych swiatyn (tholos). Klasycysci XVIII w. bardzo cenili ten typ.</p>\n<p><strong>Symetria i harmonijne proporcje:</strong><br>Calkowitya symetria budowli i klasyczne proporcje (zloty podzial, stosunki liczbowe) odpowiadaja antycznym kanonom.</p>\n<p><strong>Latarnia nad kopula:</strong><br>Latarnia moze nawiazywac do monopterosu - antycznej okraglej budowli kolumnowej bez scian (np. Choragiczny Pomnik Lizykratesa w Atenach).</p>\n<h4>Sposob 2 - kontekst epoki/artysty</h4>\n<p>Klasycyzm 2 pol. XVIII w. czerpie wzorce bezposrednio z Rzymu i Grecji (Grand Tour, teoria Winckelmanna, odkrycia Pompejow). Swiatynia rotundowa (kopula + portyk) to symbol neoklasycyzmu europejskiego - podobne budowle: Panteon Paryski (Soufflot), Jefferson Memorial w Waszyngtonie. Zug w Polsce byl tworca oswieconego baroku i klasycyzmu.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE (zad. 11.2, max 2 pkt):<br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawne podanie dwoch cech inspiracji antykiem<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne podanie jednej cechy<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi<br>- <strong>Akceptowane warianty:</strong> portyk kolumnowy, trojkatny fronton/belkowanie, porzadek dorycki/jonski, fryz tryglifowo-metopowy, rotunda/plan centralny, kopula, symetria, nawiazanie do Panteonu, latarnia-monopteros</blockquote>\n<p>Co zapamietac? Zbor Zuga = inspiracje Panteonem: rotunda + kopula + portyk z frontonem. Wystarczy wskazac dwa konkretne elementy antyczne widoczne na fotografii.</p>"}]}