{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nPoniższa reprodukcja przedstawia obraz Henryka Stażewskiego. Ten artysta inspirował się\ntwórczością Pieta Mondriana, holenderskiego malarza.\nHenryk Stażewski, Kompozycja, 1930 r.\nwww.zasoby.msl.org.pl\nWymień dwa podobieństwa oraz jedną różnicę między obrazem Henryka Stażewskiego\na twórczością Pieta Mondriana.\nPodobieństwa:\nRóżnica:\n14.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nIII.5) formułuje ogólne cechy twórczości\ntakich artystów jak: […] Piet Mondrian […].\nIII. 6) porównuje dzieła różnych artystów\ntworzących w podobnym czasie.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw i jednej różnicy.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw ALBO jednego podobieństwa i jednej różnicy.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPodobieństwa:\n- przedstawienia abstrakcyjne / abstrakcja geometryczna\n- stosowanie kolorów podstawowych i barw achromatycznych (tzw. niekolorów)\n- zestawienie prostych kształtów geometrycznych\n- płaska plama barwna\n- przewaga linii pionowych i poziomych\nRóżnica:\n- stosowanie w kompozycji łuku / linii wygiętej\n- brak podziałów kompozycyjnych przeprowadzonych dzięki siatce czarnych linii","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwa podobienstwa:**\n1. Abstrakcja geometryczna - oba dziela sa abstrakcyjne, opieraja sie na prostych formach geometrycznych\n2. Stosowanie kolorow podstawowych (czerwien, blekit, zolc) i barw achromatycznych (biel, czern)\n\n**Jedna roznica:**\n- Stazewski stosuje luki / linie wygiete, ktorych Mondrian nie uzywwal (Mondrian operuje wylacznie liniami pionowymi i poziomymi)\n- LUB: Brak siatki czarnych linii w obrazie Stazewskiego (Mondrian korzysta z siatki czarnych linii jako schematu kompozycyjnego)\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza\n**Piet Mondrian (1872-1944, Holandia):** Tworca neoplastycyzmu (De Stijl). Cechy: wylacznie kolory podstawowe (czerwien, blekit, zolc) + biel + czern; siatka czarnych prostokat linii pionowych i poziomych; stricte prostokatne formy; zadnych skosow, luku, diagonalu. Glowne dziela: seria \"Kompozycja\" z lat 20.-30. XX w.\n\n**Henryk Stazewski (1894-1988, Polska):** Pionier polskiego konstruktywizmu i abstrakcji geometrycznej. W obrazie z 1930 r. wyraznie inspiruje sie Mondrianem: kolory podstawowe + biel + czern, geometryczne formy. ALE roznica: Stazewski wprowadza luki i zaokraglone ksztalty, ktore u Mondriawa nigdy nie wystepuja. Brak tez sztywnej siatki czarnych linii.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu\nNeoplastycyzm Mondriawa (\"De Stijl\") to skrajne uproszczenie: prostopadlosc, czystosc, brak krzywizn = harmonia uniwersalna. Stazewski przejal idee, ale jest mniej rygorystyczny - dopuszcza lukowe formy, co zbilza go do konstruktywizmu, nie czystego neoplastycyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwa podobienstwa I jedna roznica\n> - **1 pkt** - dwa podobienstwa ALBO jedno podobienstwo I jedna roznica\n> - **0 pkt** - mniej niz te kombinacje lub bledy rzeczowe\n> - **Akceptowane podobienstwa:** abstrakcja geometryczna; kolory podstawowe + achromatyczne; proste ksztalty geometryczne; plaska plama barwna; przewaga linii pionowych i poziomych\n> - **Akceptowane roznice:** luki/linie wygiete u Stazewskiego; brak siatki czarnych linii u Stazewskiego\n\nCo zapamietac? Mondrian vs Stazewski: obaj - abstrakcja geometryczna, kolory podstawowe, plaska plama. Roznica: Stazewski ma luki (Mondrian = tylko prostokaty i linie proste).","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 14. (0-2)
Poniższa reprodukcja przedstawia obraz Henryka Stażewskiego. Ten artysta inspirował się
twórczością Pieta Mondriana, holenderskiego malarza.
Henryk Stażewski, Kompozycja, 1930 r.
www.zasoby.msl.org.pl
Wymień dwa podobieństwa oraz jedną różnicę między obrazem Henryka Stażewskiego
a twórczością Pieta Mondriana.
Podobieństwa:
Różnica:
14.
0-1-2
MHSP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 14. (0-2)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
III. Zapoznawanie z dorobkiem
najwybitniejszych twórców dzieł architektury
i sztuk plastycznych.
Zdający:
III.5) formułuje ogólne cechy twórczości
takich artystów jak: […] Piet Mondrian […].
III. 6) porównuje dzieła różnych artystów
tworzących w podobnym czasie.
Zasady oceniania
2 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw i jednej różnicy.
1 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw ALBO jednego podobieństwa i jednej różnicy.
0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Podobieństwa:

\n\n

Różnica:

\n","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Dwa podobienstwa:

\n
  1. Abstrakcja geometryczna - oba dziela sa abstrakcyjne, opieraja sie na prostych formach geometrycznych
  2. Stosowanie kolorow podstawowych (czerwien, blekit, zolc) i barw achromatycznych (biel, czern)
\n

Jedna roznica:

\n\n

Sposob 1 - analiza porownawcza

\n

Piet Mondrian (1872-1944, Holandia): Tworca neoplastycyzmu (De Stijl). Cechy: wylacznie kolory podstawowe (czerwien, blekit, zolc) + biel + czern; siatka czarnych prostokat linii pionowych i poziomych; stricte prostokatne formy; zadnych skosow, luku, diagonalu. Glowne dziela: seria "Kompozycja" z lat 20.-30. XX w.

\n

Henryk Stazewski (1894-1988, Polska): Pionier polskiego konstruktywizmu i abstrakcji geometrycznej. W obrazie z 1930 r. wyraznie inspiruje sie Mondrianem: kolory podstawowe + biel + czern, geometryczne formy. ALE roznica: Stazewski wprowadza luki i zaokraglone ksztalty, ktore u Mondriawa nigdy nie wystepuja. Brak tez sztywnej siatki czarnych linii.

\n

Sposob 2 - kontekst stylu

\n

Neoplastycyzm Mondriawa ("De Stijl") to skrajne uproszczenie: prostopadlosc, czystosc, brak krzywizn = harmonia uniwersalna. Stazewski przejal idee, ale jest mniej rygorystyczny - dopuszcza lukowe formy, co zbilza go do konstruktywizmu, nie czystego neoplastycyzmu.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zad. 14, max 2 pkt):
- 2 pkt - dwa podobienstwa I jedna roznica
- 1 pkt - dwa podobienstwa ALBO jedno podobienstwo I jedna roznica
- 0 pkt - mniej niz te kombinacje lub bledy rzeczowe
- Akceptowane podobienstwa: abstrakcja geometryczna; kolory podstawowe + achromatyczne; proste ksztalty geometryczne; plaska plama barwna; przewaga linii pionowych i poziomych
- Akceptowane roznice: luki/linie wygiete u Stazewskiego; brak siatki czarnych linii u Stazewskiego
\n

Co zapamietac? Mondrian vs Stazewski: obaj - abstrakcja geometryczna, kolory podstawowe, plaska plama. Roznica: Stazewski ma luki (Mondrian = tylko prostokaty i linie proste).

"}]}