{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-20)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia\nprzemian w dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów i\ntendencji w sztuce.\nI.9) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat epok, kierunków, stylów i tendencji\nw sztuce oraz środowisk artystycznych […].","solution":"## Poprawna odpowiedź: wypracowanie (min. 250 wyrazów) na **Temat 1** albo **Temat 2**, omawiające **trzy dzieła** w kontekście problemu z tematu; ocena w skali **0-20 pkt** wg czterech kryteriów\n\nZadanie polega na napisaniu wypracowania problemowego. Poniżej wskazówki, jak zbudować pracę na maksymalną liczbę punktów, dla obu tematów.\n\n### Temat 1 - \"Między gotykiem a renesansem\" (sztuka XV w. w Europie)\nDobierz **trzy dzieła** ilustrujące przechodzenie od gotyku do renesansu, np.:\n- **Jan van Eyck, *Portret małżonków Arnolfinich*** (lub *Ołtarz gandawski*) - malarstwo niderlandzkie: jeszcze gotycka drobiazgowość i symbolika, ale nowy realizm, technika olejna, perspektywa powietrzna;\n- **Masaccio, *Trójca Święta*** (lub *Wypędzenie z raju*) - wczesny renesans włoski: matematyczna perspektywa linearna, monumentalność, klasyczna architektura;\n- **Sandro Botticelli, *Narodziny Wenus*** (lub *Wiosna*) - dojrzały quattrocento: temat mitologiczny (humanizm), linearyzm i idealizacja, wciąż lekko gotycka giętkość linii.\nW rozwinięciu **porównaj** cechy gotyckie (wertykalizm, złote tła, symbolizm, dekoracyjność) z renesansowymi (perspektywa, realizm, antyk, humanizm) i pokaż, jak XV wiek jest okresem przejściowym.\n\n### Temat 2 - \"Matka i macierzyństwo\" (min. dwie dziedziny sztuki)\nDobierz **trzy dzieła z co najmniej dwóch dziedzin** (np. malarstwo, rzeźba, grafika), np.:\n- **Michał Anioł, *Pietà* watykańska** (rzeźba) - macierzyństwo w aspekcie bólu i ofiary; idealizacja, kompozycja piramidalna, mistrzowski modelunek marmuru;\n- **Rafael, *Madonna Sykstyńska*** (malarstwo) - macierzyństwo jako czuła więź Matki z Dzieckiem; harmonia, sfumato, kompozycja trójkątna;\n- **Stanisław Wyspiański, *Macierzyństwo*** (pastel) lub **Mary Cassatt, sceny matki z dzieckiem** - świeckie, intymne ujęcie macierzyństwa; miękka linia, ciepły koloryt.\nW rozwinięciu omów **środki artystyczne** (kompozycja, światłocień, kolor, gest, mimika, materia rzeźbiarska) służące ukazaniu więzi matki i dziecka w różnych epokach.\n\n### Zasady konstrukcji pracy\n- **Wstęp** - postawienie problemu (teza).\n- **Rozwinięcie** - analiza trzech dzieł z odniesieniem do problemu, poprawna terminologia (min. 8 terminów fachowych na 3 pkt).\n- **Zakończenie** - wnioski/podsumowanie.\n- Praca **co najmniej 250 wyrazów** - poniżej tego progu oceniane są tylko kryteria 1 i 2.\n\n## Zasady oceniania CKE (0-20 pkt)\n- **Kryterium 1 - forma (0-1):** spełnienie warunków formalnych (właściwy temat, trzy dzieła, ≥250 wyrazów). **0 pkt tu = 0 pkt za całość.**\n- **Kryterium 2 - treść (0-13):** trafny opis i analiza trzech przykładów w odpowiednich kontekstach, bez błędów rzeczowych.\n- **Kryterium 3 - terminologia (0-3):** ≥8 terminów = 3 pkt; 6 terminów = 2 pkt; 4 terminy = 1 pkt.\n- **Kryterium 4 - kompozycja (0-3):** logiczna, problemowa organizacja pracy (wstęp - rozwinięcie - zakończenie).\n- Poniżej 250 wyrazów praca oceniana jest wyłącznie w kryteriach 1 i 2.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13. (0-20)<br>Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.<br>• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.<br>• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.<br>• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.<br>• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 13. (0-20)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Rozwijanie zdolności rozumienia<br>przemian w dziejach sztuki w kontekście ich<br>uwarunkowań kulturowych,<br>środowiskowych, epok, kierunków, stylów i<br>tendencji w sztuce.<br>I.9) Zdający formułuje samodzielne,<br>logiczne wypowiedzi argumentacyjne na<br>temat epok, kierunków, stylów i tendencji<br>w sztuce oraz środowisk artystycznych […].</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: wypracowanie (min. 250 wyrazów) na <strong>Temat 1</strong> albo <strong>Temat 2</strong>, omawiające <strong>trzy dzieła</strong> w kontekście problemu z tematu; ocena w skali <strong>0-20 pkt</strong> wg czterech kryteriów</h4>\n<p>Zadanie polega na napisaniu wypracowania problemowego. Poniżej wskazówki, jak zbudować pracę na maksymalną liczbę punktów, dla obu tematów.</p>\n<h5>Temat 1 - &quot;Między gotykiem a renesansem&quot; (sztuka XV w. w Europie)</h5>\n<p>Dobierz <strong>trzy dzieła</strong> ilustrujące przechodzenie od gotyku do renesansu, np.:</p>\n<ul><li><strong>Jan van Eyck, <em>Portret małżonków Arnolfinich</strong></em> (lub <em>Ołtarz gandawski</em>) - malarstwo niderlandzkie: jeszcze gotycka drobiazgowość i symbolika, ale nowy realizm, technika olejna, perspektywa powietrzna;</li><li><strong>Masaccio, <em>Trójca Święta</strong></em> (lub <em>Wypędzenie z raju</em>) - wczesny renesans włoski: matematyczna perspektywa linearna, monumentalność, klasyczna architektura;</li><li><strong>Sandro Botticelli, <em>Narodziny Wenus</strong></em> (lub <em>Wiosna</em>) - dojrzały quattrocento: temat mitologiczny (humanizm), linearyzm i idealizacja, wciąż lekko gotycka giętkość linii.</li></ul>\n<p>W rozwinięciu <strong>porównaj</strong> cechy gotyckie (wertykalizm, złote tła, symbolizm, dekoracyjność) z renesansowymi (perspektywa, realizm, antyk, humanizm) i pokaż, jak XV wiek jest okresem przejściowym.</p>\n<h5>Temat 2 - &quot;Matka i macierzyństwo&quot; (min. dwie dziedziny sztuki)</h5>\n<p>Dobierz <strong>trzy dzieła z co najmniej dwóch dziedzin</strong> (np. malarstwo, rzeźba, grafika), np.:</p>\n<ul><li><strong>Michał Anioł, <em>Pietà</em> watykańska</strong> (rzeźba) - macierzyństwo w aspekcie bólu i ofiary; idealizacja, kompozycja piramidalna, mistrzowski modelunek marmuru;</li><li><strong>Rafael, <em>Madonna Sykstyńska</strong></em> (malarstwo) - macierzyństwo jako czuła więź Matki z Dzieckiem; harmonia, sfumato, kompozycja trójkątna;</li><li><strong>Stanisław Wyspiański, <em>Macierzyństwo</strong></em> (pastel) lub <strong>Mary Cassatt, sceny matki z dzieckiem</strong> - świeckie, intymne ujęcie macierzyństwa; miękka linia, ciepły koloryt.</li></ul>\n<p>W rozwinięciu omów <strong>środki artystyczne</strong> (kompozycja, światłocień, kolor, gest, mimika, materia rzeźbiarska) służące ukazaniu więzi matki i dziecka w różnych epokach.</p>\n<h5>Zasady konstrukcji pracy</h5>\n<ul><li><strong>Wstęp</strong> - postawienie problemu (teza).</li><li><strong>Rozwinięcie</strong> - analiza trzech dzieł z odniesieniem do problemu, poprawna terminologia (min. 8 terminów fachowych na 3 pkt).</li><li><strong>Zakończenie</strong> - wnioski/podsumowanie.</li><li>Praca <strong>co najmniej 250 wyrazów</strong> - poniżej tego progu oceniane są tylko kryteria 1 i 2.</li></ul>\n<h4>Zasady oceniania CKE (0-20 pkt)</h4>\n<ul><li><strong>Kryterium 1 - forma (0-1):</strong> spełnienie warunków formalnych (właściwy temat, trzy dzieła, ≥250 wyrazów). <strong>0 pkt tu = 0 pkt za całość.</strong></li><li><strong>Kryterium 2 - treść (0-13):</strong> trafny opis i analiza trzech przykładów w odpowiednich kontekstach, bez błędów rzeczowych.</li><li><strong>Kryterium 3 - terminologia (0-3):</strong> ≥8 terminów = 3 pkt; 6 terminów = 2 pkt; 4 terminy = 1 pkt.</li><li><strong>Kryterium 4 - kompozycja (0-3):</strong> logiczna, problemowa organizacja pracy (wstęp - rozwinięcie - zakończenie).</li><li>Poniżej 250 wyrazów praca oceniana jest wyłącznie w kryteriach 1 i 2.</li></ul>"}]}