{"id":"informator-egzamin-zawodowy-gornik-eksploatacji-otworowej-2017/zad/P9","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-gornik-eksploatacji-otworowej-2017","number":"P9","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 9.\nW przypadku zapalenia się wycieku ropy naftowej z rurociągu, jako środek gaśniczy należy\nzastosować\nA. wyłącznie proszki gaśnicze.\nB. rozproszone prądy wodne.\nC. pianę gaśniczą lub wodę.\nD. tylko dwutlenek węgla.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n13\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.09 Eksploatacja otworowa złóż\nUzbrojenie napowierzchniowe odwiertu gazowego R-7 stanowi głowica eksploatacyjna standardowa\no ciśnieniu roboczym 21 MPa (Rysunek 1). Uzbrojenie wgłębne stanowi kolumna rur wydobywczych\n(syfonowych) o długości 1767 m. Kolumna składa się z rur 2⅜” o parametrach (wymiarach) takich,\njak rura znajdująca się na stanowisku egzaminacyjnym.\nOkreśl podstawowe parametry głowicy eksploatacyjnej i zapisz je w Tabeli 4 Karta charakterystyki\ngłowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7.\nWykonaj pomiary rury wydobywczej przygotowanej na stanowisku egzaminacyjnym oraz podaj jej\npodstawowe\nparametry.\nWyniki\npomiarów\nzapisz\nw\nTabeli\n5\nCharakterystyka\ni wartości parametrów rury wydobywczej.\nSpośród zgromadzonych na stanowisku złączek, dobierz odpowiednią złączkę dla danej rury\nwydobywczej oraz pomierz jej podstawowe parametry. Wyniki pomiarów zapisz w Tabeli 6 Wymiary\ndobranej złączki rurowej. Dobraną złączkę lekko dokręć ręcznie do rury wydobywczej.\nSpośród zgromadzonych przy stanowisku kluczy do rur, dobierz odpowiednie klucze do rozkręcania\n(skręcania) kolumny rur wydobywczych. Dobranymi kluczami dokręć złączkę do rury. Podczas\ndokręcania złączki kluczami skorzystaj z pomocy Asystenta technicznego.\nZmierz długość rury ze złączką w celu obliczenia ilości tak przygotowanych sztuk rur, które zapewnią\nwymaganą długość kolumny rur wydobywczych dla odwiertu R-7 oraz oblicz ciężar kolumny rur\nwydobywczych dla tego odwiertu. Na tej podstawie dobierz windę wyciągową, odpowiednią do\nwyciągnięcia tej kolumny rur podczas obróbki odwiertu. Wykonane obliczenia zapisz w Tabeli 7\nLiczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\nZadanie wykonaj na stanowisku pracy wyposażonym w przyrządy pomiarowe oraz środki ochrony\nindywidualnej.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa\ni higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Wykonując pomiar długości rury\npoproś o pomoc asystenta technicznego w przytrzymaniu miary zwijanej w punkcie jej zaczepienia.\n14\nRysunek 1. Schemat głowicy eksploatacyjnej standardowej odwiertu R-7\n15\nTabela 1. Parametry techniczne głowic eksploatacyjnych standardowych\nTabela 2. Parametry techniczne rur wydobywczych\nCiśnienie robocze\nWymiary kołnierzy korpusu\nD1 x D2\nMasa\n[MPa/psi]\n[cal]\n[kg]\n14/2000\n71/16” x 71/16”\n980\n14/2000\n11” x 71/16”\n1100\n21/3000\n71/16” x 71/16”\n1520\n21/3000\n11” x 71/16”\n1650\n35/5000\n71/16” x 71/16”\n1540\n35/5000\n11” x 71/16”\n1740\nŚrednica\nGrubość ścianki\nMasa rury\nze złączką\nŚrednica\nGrubość ścianki\nMasa rury\nze złączką\ncal\nmm\nkg/m\ncal\nmm\nkg/m\nRury niespęczane\nRury zewnętrznie spęczane\n1,9\n3,68\n4,10\n1,9\n3,68\n4,32\n2⅜\n4,24\n5,95\n2⅜\n4,83\n6,85\n4,83\n6,99\n6,45\n8,63\n6,45\n8,85\n2⅞\n5,51\n9,52\n2⅞\n5,51\n9,67\n7,01\n11,61\n7,01\n11,76\n7,82\n12,80\n7,82\n12,95\n3½\n5,49\n11,46\n3½\n6,45\n13,69\n6,45\n13,84\n7,34\n15,19\n9,52\n18,91\n9,52\n19,27\n16\nTabela 3. Charakterystyka wind wyciągowych\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7;\n Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej;\n Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej;\n Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\noraz\nprzebieg wykonywania pomiarów.\nTabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7 (Rysunek 1.)\nLp.\nTyp windy\nUdźwig\n[kN]\nObroty bębna [obr/\nmin]\nPojemność\nbębna\n[m]\nmin\nmax\n1\nMSC-160\n120\n104\n2\nWEU 10-12,5\n125\n40\n315\n1000\n3\nAZINMASZ 43P\n300\n50\n230\n1600\n4\nBAKINIEC 3M\n300\n50\n300\n1000\nL.p.\nParametr\nJednostka\nWartość\n1\nMaksymalne ciśnienie robocze\nMPa\nbar\n2\nWymiar D1 kołnierza korpusu\ncal\nmm\n3\nWymiar D2 kołnierza korpusu\ncal\nmm*\n4\nMasa głowicy\nkg\nMg\n5\nOznaczenie cyfrowe zasuw, przez które\nprzepływa gaz podczas eksploatacji\nkolumną rur wydobywczych\n6\nOznaczenie cyfrowe zasuw, przez które\nprzepływa gaz podczas eksploatacji\nprzestrzenią pierścieniową\n*- z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku\n17\nTabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej\n- wartości średnic i grubość ścianki należy podać z dokładnością do 0,1 mm\n- długość rury należy podać z dokładnością do 1 cm\nTabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej\n*- wymiar należy podać w postaci liczby dziesiętnej, np.: 3,28”\n- średnicę złączki podaj z dokładnością do 0,1 mm, a jej długość z dokładnością do 1 mm\nLp.\nWłaściwość/parametr\nNazwa/wartość\n1\nRodzaj rury wydobywczej\n(typ zakończenia rury)\n2\nŚrednica\nnominalna\nmm\ncal\n3\nŚrednica\nwewnętrzna\nmm\n4\nGrubość ścianki\nmm\n5\nRodzaj gwintu\nze względu na\nkształt powierzchni\n(walcowy, stożkowy)\nze względu na\nsystem\n6\nIlość zwoi gwintu\nzw/cal\n7\nDługość rury\nm\nŚrednica\nDługość\nmm\ncal*\ncm\n18\nTabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\nObliczenie liczby sztuk rur wydobywczych (ze złączką)\n(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)\nDane do obliczenia:\nObliczenie liczby sztuk rur:\nObliczenie masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych\n(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)\nDane do obliczeń:\nWzór do obliczenia masy:\nObliczenie masy (z dokładnością do 1 kg):\nWzór do obliczenia ciężaru:\nObliczenie ciężaru:\n19\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zapis parametrów i charakterystykę głowicy eksploatacyjnej;\n określenie typu rury wydobywczej oraz podanie jej parametrów, a także parametrów złączki\nrurowej;\n obliczenie ilości sztuk rur oraz masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych;\n umiejętność przeliczania jednostek dla wybranych wielkości fizycznych;\n prawidłowość doboru windy wyciągowej do wykonania obróbki odwiertu wraz z podaniem\nuzasadnienia doboru;\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;\n poprawność doboru i posługiwania się narzędziami i przyrządami pomiarowymi.\nUmiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:\nObsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;\n5) dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów, maszyn i urządzeń górniczych;\n12) wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż mogą dotyczyć:\n pomiaru parametrów przewodu pompowego (żerdzi pompowych) oraz doboru narzędzi\ni urządzeń do wyciągania i zapuszczania przewodu pompowego do odwiertu;\n określenia rodzaju i budowy maszyn i urządzeń stosowanych podczas eksploatacji kopalin\notworami wiertniczymi oraz wykonania ich naprawy i konserwacji;\nWartość ciężaru (z dokładnością do 1 N):\nDobór windy wyciągowej\nDobrany typ windy:\nUzasadnienie doboru windy:\n20\n określenia rodzaju i parametrów żerdziowych pomp wgłębnych oraz dokonania remontu\n(naprawy) pompy wgłębnej np. wymiany elementów zaworów pompy;\n przygotowania i doboru urządzeń i narzędzi do wykonywania obróbki odwiertów\neksploatacyjnych.\n21\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA\nPROGRAMOWA\nKSZTAŁCENIA\nW\nZAWODZIE\nGÓRNIK\nEKSPLOATACJI\nOTWOROWEJ - 811301.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik eksploatacji otworowej powinien być przygotowany\ndo wykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) obsługiwania odwiertów eksploatacyjnych ropy naftowej, gazu ziemnego, wód podziemnych,\nsoli kamiennej i siarki;\n2) oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n3) magazynowania i transportu kopalin;\n4) wykonywania obróbki odwiertów eksploatacyjnych.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\n22\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n23\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub\ngrupie zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e)\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk- mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,\nelektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik\nwiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej, technik\ngórnictwa otworowego, górnik eksploatacji otworowej, technik górnictwa odkrywkowego, górnik\nodkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik odlewnik, technik\nhutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych,\noperator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler, mechanik\nmotocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczą-\ncych rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik\neksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,\ntechnik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik\ngórnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n24\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie górnik\neksploatacji otworowej\nMG.09 Eksploatacja otworowa złóż\n1. Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż\nUczeń:\n1) rozróżnia oraz charakteryzuje metody wydobywania kopalin otworami wiertniczymi;\n2) stosuje\nprzepisy\nprawa\ngeologicznego\ni\ngórniczego,\nprzepisy\nprawa\ndotyczące\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska w zakresie\ndotyczącym\nobsługiwania\nodwiertów\neksploatacyjnych\nw\nzakładach\ngórniczych\nwydobywających kopaliny otworami wiertniczymi;\n3) przestrzega przepisów prawa dotyczących ruchu zakładów górnictwa otworowego;\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;\n5) dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów oraz maszyn i urządzeń górniczych;\n6) obsługuje głowice odwiertów eksploatacyjnych, odprężających i obserwacyjnych;\n7) obsługuje urządzenia służące do bezpośredniej eksploatacji kopalin;\n8) charakteryzuje parametry technologiczne procesu wydobywania kopalin;\n9) rozróżnia i charakteryzuje substancje chemiczne stosowane podczas eksploatacji otworowej;\n10) dokonuje odczytu i rejestracji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n11) przygotowuje stanowisko do wykonania pomiarów wgłębnych w odwiertach;\n12) wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych;\n13) przygotowuje i wykonuje zabiegi intensyfikacji wydobycia kopalin;\n14) wykonuje konserwację oraz drobne naprawy obsługiwanych urządzeń eksploatacyjnych.\n2.\nObsługiwanie maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego\nUczeń:\n1) rozróżnia i charakteryzuje zanieczyszczenia ropy naftowej i gazu ziemnego;\n2) charakteryzuje metody usuwania zanieczyszczeń z ropy naftowej i gazu ziemnego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej\ni ochrony środowiska w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego,\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy\nnaftowej i gazu ziemnego\n5) rozróżnia elementy na schematach technologicznych instalacji do oczyszczania ropy naftowej\ni gazu ziemnego;\n6) prowadzi proces stabilizacji ropy naftowej;\n7) obsługuje urządzenia do rozbijania emulsji ropnych;\n8) obsługuje urządzenia do osuszania gazu ziemnego;\n9) obsługuje urządzenia do odgazolinowania gazu ziemnego;\n10) obsługuje urządzenia do usuwania zanieczyszczeń gazu ziemnego;\n11) rozróżnia materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy\nnaftowej i gazu ziemnego;\n12) dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z oczyszczaniem ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n25\n13) wykonuje konserwację oraz drobne naprawy urządzeń stosowanych w procesach\noczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego.\n3. Obsługiwanie zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje, wyjaśnia budowę i charakteryzuje parametry techniczne zbiorników\nmagazynowych;\n2) wyjaśnia zasady obsługi zbiorników magazynowych;\n3) rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;\n4) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej\ni ochrony środowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;\n5) posługuje się instrukcjami zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu\nkopalin;\n6) wykonuje pomiary ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;\n7) pobiera próbki kopalin do badań laboratoryjnych;\n8) wykonuje konserwację i drobne naprawy elementów uzbrojenia zbiornika magazynowego;\n9) dokumentuje ilość ropy naftowej, gazu ziemnego, gazoliny i wody złożowej w dziennych\nraportach produkcyjnych;\n10) obsługuje zbiorniki magazynowe kopalin;\n11) obsługuje pompy do tłoczenia kopalin;\n12) obsługuje urządzenia do napełniania cystern;\n13) obsługuje sprężarki do tłoczenia gazu ziemnego;\n14) obsługuje rurociągi do transportu kopalin;\n15) dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z magazynowaniem i transportem kopalin;\n16) wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do transportu kopalin.\n4. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie górnik eksploatacji otworowej powinna posiadać\nnastępujące pomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię mechaniczną, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska rysunku technicznego (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: komputer z edytorem graficznym, stół kreślarski, przyrządy kreślarskie,\nb) stanowiska materiałoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone\nw: próbki materiałów konstrukcyjnych, modele połączeń, atlas mikrostruktur materiałów,\nnormy dotyczące właściwości materiałów,\nc) stanowiska podstaw elektrotechniki (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone\nw: sprzęt pomiarowy, modele i eksponaty silników, prądnic i prostych instalacji\nelektrycznych, modele układów automatycznej regulacji, elementów automatyki górniczej\n(elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych), próbki przewodów (elektrycznych,\npneumatycznych i hydraulicznych), katalogi elementów automatyki górniczej, instrukcje\nobsługi maszyn elektrycznych,\nd) stanowiska maszynoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone\nw: dokumentacje techniczne, instrukcje, modele i eksponaty pomp, sprężarek, silników\nspalinowych stosowanych w górnictwie otworowym,\ne) stanowiska pomiarów warsztatowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone\nw: przyrządy pomiarowe, części maszyn i urządzeń, normy dotyczące pomiarów, instrukcje\ndo wykonywania pomiarów;\n2) pracownię górnictwa otworowego, w której powinny być zorganizowane następujące\n26\nstanowiska:\na) stanowiska geologiczne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: modele\nkrystalograficzne minerałów, minerały i skały, modele przekroju złóż surowców\nmineralnych, rdzenie wiertnicze, eksponaty skamieniałości przewodnich, atlas mineralogiczny\ni petrograficzny, próbki kopalin,\nb) stanowiska wiertnictwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone\nw: narzędzia wiertnicze, projekty geologiczno-techniczne odwiertu, modele maszyn\ni urządzeń wiertniczych, katalogi, normy i instrukcje dotyczące maszyn i urządzeń\nwiertniczych,\nc) stanowiska maszyn i urządzeń górnictwa otworowego (jedno stanowisko dla czterech\nuczniów), wyposażone w: katalogi, modele maszyn i urządzeń górnictwa otworowego,\npomp\nwgłębnych\nrurowych\ni\nwpuszczanych,\ngłowic\nodwiertu\npompowanego\ni samoczynnego, narzędzia i osprzęt do obróbki odwiertów,\nd) stanowiska instalacji technologicznych (jedno stanowisko dla czterech uczniów),\nwyposażone w: katalogi, modele instalacji do oczyszczania gazu ziemnego, ropy naftowej\ni wody złożowej, eksponaty materiałów i środków chemicznych do oczyszczania gazu\nziemnego, eksponaty ropy naftowej, komputer z projektorem multimedialnym;\n3) pracownię pomiarów laboratoryjnych, w której powinny być zorganizowane następujące\nstanowiska:\na) stanowiska do badania właściwości ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, przyrządy pomiarowe, wagę\nlaboratoryjną, wirówkę do oznaczania zanieczyszczeń, próbki ropy naftowej, stoper;\nnormy, katalogi i instrukcje wykonywania badań właściwości ropy naftowej,\nb) stanowiska do destylacji ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: stół laboratoryjny, zestaw laboratoryjny do destylacji ropy naftowej\nmetodą Liebiga, zegar laboratoryjny, termometr bagietkowy do temperatury 350 C, palnik\ngazowy, próbki ropy naftowej; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań destylacji\nropy naftowej,\nc) stanowiska do pomiarów właściwości wód podziemnych (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów), wyposażone w: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, odczynniki chemiczne,\nprzyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną, suszarkę laboratoryjną, próbki wód\npodziemnych, zegar laboratoryjny; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań\nwłaściwości wód podziemnych,\nd) stanowiska do pomiarów właściwości i składu gazu ziemnego (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów), wyposażone w: stół laboratoryjny, chromatograf gazowy, stanowisko\nkomputerowe z dostępem do Internetu, z drukarką oraz z pakietem programów\nbiurowych;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone\nw: stół ślusarski, narzędzia do obróbki ręcznej, elektronarzędzia, nożyce gilotynowe,\nnarzędzia do trasowania, przyrządy pomiarowe,\nb) stanowiska do obróbki mechanicznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)\nwyposażone w: tokarkę, frezarkę, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę tarczową,\nprzyrządy pomiarowe,\nc) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia),\nwyposażone w: palenisko kowalskie, piec hartowniczy, wanny hartownicze, narzędzia\nkowalskie, przyrządy pomiarowe,\nd) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: instalację\n27\nwyciągową, stół spawalniczy, spawarkę, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia\nspawalnicze, przyrządy pomiarowe,\ne) odwiert eksploatujący ropę, gaz, wody podziemne, siarkę i sól kamienną, wyposażony\nw: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia górnicze zgodnie z przepisami prawa\ngeologicznego i górniczego,\nf)\nstanowisko maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego, wyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z przepisami\nprawa geologicznego i górniczego,\ng) stanowisko zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin,\nwyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z i przepisami prawa\ngeologicznego i górniczego;\nponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn\ni urządzeń, dokumentacje techniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeń,\nnormy związane z doborem parametrów wykonywanych procesów, środki ochrony\nindywidualnej i zbiorowej.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach górnictwa\notworowego\noraz\ninnych\npodmiotach\nstanowiących\npotencjalne\nmiejsce\nzatrudnienia\nabsolwentów szkół kształcących w zawodzie.\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach\nw sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego\nw danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów\nkształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia,\nstanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji\nwyodrębnionych w zawodzie.\n5. MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DODATKOWYCH KWALIFIKACJI W RAMACH OBSZARU\nKSZTAŁCENIA\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik eksploatacji otworowej po potwierdzeniu\nkwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż może uzyskać dyplom potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie technik górnictwa otworowego po potwierdzeniu kwalifikacji MG.40 Organizacja\ni prowadzenie eksploatacji otworowej złóż oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego\nbranżowego.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla\nzawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n400 godz.\nMG.09 Eksploatacja otworowa złóż\n620 godz.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-gornik-eksploatacji-otworowej-2017/zad-P9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie 9.
W przypadku zapalenia się wycieku ropy naftowej z rurociągu, jako środek gaśniczy należy
zastosować
A. wyłącznie proszki gaśnicze.
B. rozproszone prądy wodne.
C. pianę gaśniczą lub wodę.
D. tylko dwutlenek węgla.
Odpowiedź prawidłowa: B.
13

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

MG.09 Eksploatacja otworowa złóż
Uzbrojenie napowierzchniowe odwiertu gazowego R-7 stanowi głowica eksploatacyjna standardowa
o ciśnieniu roboczym 21 MPa (Rysunek 1). Uzbrojenie wgłębne stanowi kolumna rur wydobywczych
(syfonowych) o długości 1767 m. Kolumna składa się z rur 2⅜” o parametrach (wymiarach) takich,
jak rura znajdująca się na stanowisku egzaminacyjnym.
Określ podstawowe parametry głowicy eksploatacyjnej i zapisz je w Tabeli 4 Karta charakterystyki
głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7.
Wykonaj pomiary rury wydobywczej przygotowanej na stanowisku egzaminacyjnym oraz podaj jej
podstawowe
parametry.
Wyniki
pomiarów
zapisz
w
Tabeli
5
Charakterystyka
i wartości parametrów rury wydobywczej.
Spośród zgromadzonych na stanowisku złączek, dobierz odpowiednią złączkę dla danej rury
wydobywczej oraz pomierz jej podstawowe parametry. Wyniki pomiarów zapisz w Tabeli 6 Wymiary
dobranej złączki rurowej. Dobraną złączkę lekko dokręć ręcznie do rury wydobywczej.
Spośród zgromadzonych przy stanowisku kluczy do rur, dobierz odpowiednie klucze do rozkręcania
(skręcania) kolumny rur wydobywczych. Dobranymi kluczami dokręć złączkę do rury. Podczas
dokręcania złączki kluczami skorzystaj z pomocy Asystenta technicznego.
Zmierz długość rury ze złączką w celu obliczenia ilości tak przygotowanych sztuk rur, które zapewnią
wymaganą długość kolumny rur wydobywczych dla odwiertu R-7 oraz oblicz ciężar kolumny rur
wydobywczych dla tego odwiertu. Na tej podstawie dobierz windę wyciągową, odpowiednią do
wyciągnięcia tej kolumny rur podczas obróbki odwiertu. Wykonane obliczenia zapisz w Tabeli 7
Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
Zadanie wykonaj na stanowisku pracy wyposażonym w przyrządy pomiarowe oraz środki ochrony
indywidualnej.
Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Wykonując pomiar długości rury
poproś o pomoc asystenta technicznego w przytrzymaniu miary zwijanej w punkcie jej zaczepienia.
14
Rysunek 1. Schemat głowicy eksploatacyjnej standardowej odwiertu R-7
15
Tabela 1. Parametry techniczne głowic eksploatacyjnych standardowych
Tabela 2. Parametry techniczne rur wydobywczych
Ciśnienie robocze
Wymiary kołnierzy korpusu
D1 x D2
Masa
[MPa/psi]
[cal]
[kg]
14/2000
71/16” x 71/16”
980
14/2000
11” x 71/16”
1100
21/3000
71/16” x 71/16”
1520
21/3000
11” x 71/16”
1650
35/5000
71/16” x 71/16”
1540
35/5000
11” x 71/16”
1740
Średnica
Grubość ścianki
Masa rury
ze złączką
Średnica
Grubość ścianki
Masa rury
ze złączką
cal
mm
kg/m
cal
mm
kg/m
Rury niespęczane
Rury zewnętrznie spęczane
1,9
3,68
4,10
1,9
3,68
4,32
2⅜
4,24
5,95
2⅜
4,83
6,85
4,83
6,99
6,45
8,63
6,45
8,85
2⅞
5,51
9,52
2⅞
5,51
9,67
7,01
11,61
7,01
11,76
7,82
12,80
7,82
12,95
3½
5,49
11,46
3½
6,45
13,69
6,45
13,84
7,34
15,19
9,52
18,91
9,52
19,27
16
Tabela 3. Charakterystyka wind wyciągowych
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
 Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7;
 Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej;
 Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej;
 Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
oraz
przebieg wykonywania pomiarów.
Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7 (Rysunek 1.)
Lp.
Typ windy
Udźwig
[kN]
Obroty bębna [obr/
min]
Pojemność
bębna
[m]
min
max
1
MSC-160
120
104
2
WEU 10-12,5
125
40
315
1000
3
AZINMASZ 43P
300
50
230
1600
4
BAKINIEC 3M
300
50
300
1000
L.p.
Parametr
Jednostka
Wartość
1
Maksymalne ciśnienie robocze
MPa
bar
2
Wymiar D1 kołnierza korpusu
cal
mm
3
Wymiar D2 kołnierza korpusu
cal
mm*
4
Masa głowicy
kg
Mg
5
Oznaczenie cyfrowe zasuw, przez które
przepływa gaz podczas eksploatacji
kolumną rur wydobywczych
6
Oznaczenie cyfrowe zasuw, przez które
przepływa gaz podczas eksploatacji
przestrzenią pierścieniową
*- z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku
17
Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej

\n\n

Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej
*- wymiar należy podać w postaci liczby dziesiętnej, np.: 3,28”

\n\n

Lp.
Właściwość/parametr
Nazwa/wartość
1
Rodzaj rury wydobywczej
(typ zakończenia rury)
2
Średnica
nominalna
mm
cal
3
Średnica
wewnętrzna
mm
4
Grubość ścianki
mm
5
Rodzaj gwintu
ze względu na
kształt powierzchni
(walcowy, stożkowy)
ze względu na
system
6
Ilość zwoi gwintu
zw/cal
7
Długość rury
m
Średnica
Długość
mm
cal*
cm
18
Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
Obliczenie liczby sztuk rur wydobywczych (ze złączką)
(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)
Dane do obliczenia:
Obliczenie liczby sztuk rur:
Obliczenie masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych
(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)
Dane do obliczeń:
Wzór do obliczenia masy:
Obliczenie masy (z dokładnością do 1 kg):
Wzór do obliczenia ciężaru:
Obliczenie ciężaru:
19
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 zapis parametrów i charakterystykę głowicy eksploatacyjnej;
 określenie typu rury wydobywczej oraz podanie jej parametrów, a także parametrów złączki
rurowej;
 obliczenie ilości sztuk rur oraz masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych;
 umiejętność przeliczania jednostek dla wybranych wielkości fizycznych;
 prawidłowość doboru windy wyciągowej do wykonania obróbki odwiertu wraz z podaniem
uzasadnienia doboru;
 stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;
 poprawność doboru i posługiwania się narzędziami i przyrządami pomiarowymi.
Umiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:
Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż

\n
  1. posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;
  2. dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów, maszyn i urządzeń górniczych;
  3. wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych.
\n

Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż mogą dotyczyć:
 pomiaru parametrów przewodu pompowego (żerdzi pompowych) oraz doboru narzędzi
i urządzeń do wyciągania i zapuszczania przewodu pompowego do odwiertu;
 określenia rodzaju i budowy maszyn i urządzeń stosowanych podczas eksploatacji kopalin
otworami wiertniczymi oraz wykonania ich naprawy i konserwacji;
Wartość ciężaru (z dokładnością do 1 N):
Dobór windy wyciągowej
Dobrany typ windy:
Uzasadnienie doboru windy:
20
 określenia rodzaju i parametrów żerdziowych pomp wgłębnych oraz dokonania remontu
(naprawy) pompy wgłębnej np. wymiany elementów zaworów pompy;
 przygotowania i doboru urządzeń i narzędzi do wykonywania obróbki odwiertów
eksploatacyjnych.
21
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
PODSTAWA
PROGRAMOWA
KSZTAŁCENIA
W
ZAWODZIE
GÓRNIK
EKSPLOATACJI
OTWOROWEJ - 811301.

\n
  1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik eksploatacji otworowej powinien być przygotowany
do wykonywania następujących zadań zawodowych:

\n
  1. obsługiwania odwiertów eksploatacyjnych ropy naftowej, gazu ziemnego, wód podziemnych,
\n

soli kamiennej i siarki;

\n
  1. oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;
  2. magazynowania i transportu kopalin;
  3. wykonywania obróbki odwiertów eksploatacyjnych.
  4. EFEKTY KSZTAŁCENIA
\n

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych
efektów kształcenia na które składają się:

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów
\n

(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,
\n

ochroną środowiska i ergonomią;

\n
  1. rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy
\n

i ochrony środowiska w Polsce;

\n
  1. określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny
\n

pracy;

\n
  1. przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane
\n

z wykonywaniem zadań zawodowych;

\n
  1. określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
  2. określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
  3. organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami
\n

bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
  2. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące
\n

ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach
\n

zagrożenia zdrowia i życia.
(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
Uczeń:

\n
  1. stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
  2. stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz
\n

22
przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;

\n
  1. stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
  2. rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
  3. analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
  4. inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
  5. przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności
\n

gospodarczej;

\n
  1. prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  2. obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające
\n

prowadzenie działalności gospodarczej;

\n
  1. planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
  2. planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;
  3. stosuje zasady normalizacji;
  4. optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.
\n

(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
Uczeń:

\n
  1. posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych
\n

oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;

\n
  1. interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych
\n

artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;

\n
  1. analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności
\n

zawodowych;

\n
  1. formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające
\n

komunikowanie się w środowisku pracy;

\n
  1. korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.
\n

(KPS). Kompetencje personalne i społeczne
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad kultury i etyki;
  2. jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
  3. potrafi planować działania i zarządzać czasem;
  4. przewiduje skutki podejmowanych działań;
  5. ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;
  6. jest otwarty na zmiany;
  7. stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;
  8. aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
  9. przestrzega tajemnicy zawodowej;
  10. negocjuje warunki porozumień;
  11. jest komunikatywny;
  12. stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;
  13. współpracuje w zespole.
\n

23

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego
\n

i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub
grupie zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e)
PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk- mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik
automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,
mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter
kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,
technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,
technik
pojazdów
samochodowych,
technik
mechanik,
elektromechanik
pojazdów
samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik
wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej, technik
górnictwa otworowego, górnik eksploatacji otworowej, technik górnictwa odkrywkowego, górnik
odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik odlewnik, technik
hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych,
operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler, mechanik
motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik
mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji
drzewnej, szkutnik
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;
  2. sporządza szkice części maszyn;
  3. sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;
  4. rozróżnia części maszyn i urządzeń;
  5. rozróżnia rodzaje połączeń;
  6. przestrzega zasad tolerancji i pasowań;
  7. rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;
  8. rozróżnia środki transportu wewnętrznego;
  9. dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;
  10. rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;
  11. rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;
  12. rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;
  13. rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;
  14. wykonuje pomiary warsztatowe;
  15. rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;
  16. określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;
  17. posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczą-
\n

cych rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;

\n
  1. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

PKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik
eksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,
technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik
górnictwa odkrywkowego
Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;
\n

24

\n
  1. rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;
  2. rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;
  3. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
  4. Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie górnik
\n

eksploatacji otworowej
MG.09 Eksploatacja otworowa złóż

\n
  1. Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż
\n

Uczeń:

\n
  1. rozróżnia oraz charakteryzuje metody wydobywania kopalin otworami wiertniczymi;
  2. stosuje
\n

przepisy
prawa
geologicznego
i
górniczego,
przepisy
prawa
dotyczące
bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska w zakresie
dotyczącym
obsługiwania
odwiertów
eksploatacyjnych
w
zakładach
górniczych
wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi;

\n
  1. przestrzega przepisów prawa dotyczących ruchu zakładów górnictwa otworowego;
  2. posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;
  3. dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów oraz maszyn i urządzeń górniczych;
  4. obsługuje głowice odwiertów eksploatacyjnych, odprężających i obserwacyjnych;
  5. obsługuje urządzenia służące do bezpośredniej eksploatacji kopalin;
  6. charakteryzuje parametry technologiczne procesu wydobywania kopalin;
  7. rozróżnia i charakteryzuje substancje chemiczne stosowane podczas eksploatacji otworowej;
  8. dokonuje odczytu i rejestracji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;
  9. przygotowuje stanowisko do wykonania pomiarów wgłębnych w odwiertach;
  10. wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych;
  11. przygotowuje i wykonuje zabiegi intensyfikacji wydobycia kopalin;
  12. wykonuje konserwację oraz drobne naprawy obsługiwanych urządzeń eksploatacyjnych.
\n

2.
Obsługiwanie maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu
ziemnego
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia i charakteryzuje zanieczyszczenia ropy naftowej i gazu ziemnego;
  2. charakteryzuje metody usuwania zanieczyszczeń z ropy naftowej i gazu ziemnego;
  3. stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej
\n

i ochrony środowiska w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego,

\n
  1. posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy
\n

naftowej i gazu ziemnego

\n
  1. rozróżnia elementy na schematach technologicznych instalacji do oczyszczania ropy naftowej
\n

i gazu ziemnego;

\n
  1. prowadzi proces stabilizacji ropy naftowej;
  2. obsługuje urządzenia do rozbijania emulsji ropnych;
  3. obsługuje urządzenia do osuszania gazu ziemnego;
  4. obsługuje urządzenia do odgazolinowania gazu ziemnego;
  5. obsługuje urządzenia do usuwania zanieczyszczeń gazu ziemnego;
  6. rozróżnia materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy
\n

naftowej i gazu ziemnego;

\n
  1. dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z oczyszczaniem ropy naftowej i gazu
\n

ziemnego;
25

\n
  1. wykonuje konserwację oraz drobne naprawy urządzeń stosowanych w procesach
\n

oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego.

\n
  1. Obsługiwanie zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin
\n

Uczeń:

\n
  1. rozróżnia rodzaje, wyjaśnia budowę i charakteryzuje parametry techniczne zbiorników
\n

magazynowych;

\n
  1. wyjaśnia zasady obsługi zbiorników magazynowych;
  2. rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;
  3. stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej
\n

i ochrony środowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;

\n
  1. posługuje się instrukcjami zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu
\n

kopalin;

\n
  1. wykonuje pomiary ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;
  2. pobiera próbki kopalin do badań laboratoryjnych;
  3. wykonuje konserwację i drobne naprawy elementów uzbrojenia zbiornika magazynowego;
  4. dokumentuje ilość ropy naftowej, gazu ziemnego, gazoliny i wody złożowej w dziennych
\n

raportach produkcyjnych;

\n
  1. obsługuje zbiorniki magazynowe kopalin;
  2. obsługuje pompy do tłoczenia kopalin;
  3. obsługuje urządzenia do napełniania cystern;
  4. obsługuje sprężarki do tłoczenia gazu ziemnego;
  5. obsługuje rurociągi do transportu kopalin;
  6. dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z magazynowaniem i transportem kopalin;
  7. wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do transportu kopalin.
  8. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie górnik eksploatacji otworowej powinna posiadać
następujące pomieszczenia dydaktyczne:

\n
  1. pracownię mechaniczną, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
\n

a) stanowiska rysunku technicznego (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone
w: komputer z edytorem graficznym, stół kreślarski, przyrządy kreślarskie,
b) stanowiska materiałoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone
w: próbki materiałów konstrukcyjnych, modele połączeń, atlas mikrostruktur materiałów,
normy dotyczące właściwości materiałów,
c) stanowiska podstaw elektrotechniki (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone
w: sprzęt pomiarowy, modele i eksponaty silników, prądnic i prostych instalacji
elektrycznych, modele układów automatycznej regulacji, elementów automatyki górniczej
(elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych), próbki przewodów (elektrycznych,
pneumatycznych i hydraulicznych), katalogi elementów automatyki górniczej, instrukcje
obsługi maszyn elektrycznych,
d) stanowiska maszynoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone
w: dokumentacje techniczne, instrukcje, modele i eksponaty pomp, sprężarek, silników
spalinowych stosowanych w górnictwie otworowym,
e) stanowiska pomiarów warsztatowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone
w: przyrządy pomiarowe, części maszyn i urządzeń, normy dotyczące pomiarów, instrukcje
do wykonywania pomiarów;

\n
  1. pracownię górnictwa otworowego, w której powinny być zorganizowane następujące
\n

26
stanowiska:
a) stanowiska geologiczne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: modele
krystalograficzne minerałów, minerały i skały, modele przekroju złóż surowców
mineralnych, rdzenie wiertnicze, eksponaty skamieniałości przewodnich, atlas mineralogiczny
i petrograficzny, próbki kopalin,
b) stanowiska wiertnictwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone
w: narzędzia wiertnicze, projekty geologiczno-techniczne odwiertu, modele maszyn
i urządzeń wiertniczych, katalogi, normy i instrukcje dotyczące maszyn i urządzeń
wiertniczych,
c) stanowiska maszyn i urządzeń górnictwa otworowego (jedno stanowisko dla czterech
uczniów), wyposażone w: katalogi, modele maszyn i urządzeń górnictwa otworowego,
pomp
wgłębnych
rurowych
i
wpuszczanych,
głowic
odwiertu
pompowanego
i samoczynnego, narzędzia i osprzęt do obróbki odwiertów,
d) stanowiska instalacji technologicznych (jedno stanowisko dla czterech uczniów),
wyposażone w: katalogi, modele instalacji do oczyszczania gazu ziemnego, ropy naftowej
i wody złożowej, eksponaty materiałów i środków chemicznych do oczyszczania gazu
ziemnego, eksponaty ropy naftowej, komputer z projektorem multimedialnym;

\n
  1. pracownię pomiarów laboratoryjnych, w której powinny być zorganizowane następujące
\n

stanowiska:
a) stanowiska do badania właściwości ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),
wyposażone w: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, przyrządy pomiarowe, wagę
laboratoryjną, wirówkę do oznaczania zanieczyszczeń, próbki ropy naftowej, stoper;
normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań właściwości ropy naftowej,
b) stanowiska do destylacji ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),
wyposażone w: stół laboratoryjny, zestaw laboratoryjny do destylacji ropy naftowej
metodą Liebiga, zegar laboratoryjny, termometr bagietkowy do temperatury 350 C, palnik
gazowy, próbki ropy naftowej; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań destylacji
ropy naftowej,
c) stanowiska do pomiarów właściwości wód podziemnych (jedno stanowisko dla dwóch
uczniów), wyposażone w: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, odczynniki chemiczne,
przyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną, suszarkę laboratoryjną, próbki wód
podziemnych, zegar laboratoryjny; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań
właściwości wód podziemnych,
d) stanowiska do pomiarów właściwości i składu gazu ziemnego (jedno stanowisko dla dwóch
uczniów), wyposażone w: stół laboratoryjny, chromatograf gazowy, stanowisko
komputerowe z dostępem do Internetu, z drukarką oraz z pakietem programów
biurowych;

\n
  1. warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
\n

a) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone
w: stół ślusarski, narzędzia do obróbki ręcznej, elektronarzędzia, nożyce gilotynowe,
narzędzia do trasowania, przyrządy pomiarowe,
b) stanowiska do obróbki mechanicznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)
wyposażone w: tokarkę, frezarkę, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę tarczową,
przyrządy pomiarowe,
c) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia),
wyposażone w: palenisko kowalskie, piec hartowniczy, wanny hartownicze, narzędzia
kowalskie, przyrządy pomiarowe,
d) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: instalację
27
wyciągową, stół spawalniczy, spawarkę, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia
spawalnicze, przyrządy pomiarowe,
e) odwiert eksploatujący ropę, gaz, wody podziemne, siarkę i sól kamienną, wyposażony
w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia górnicze zgodnie z przepisami prawa
geologicznego i górniczego,
f)
stanowisko maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu
ziemnego, wyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z przepisami
prawa geologicznego i górniczego,
g) stanowisko zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin,
wyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z i przepisami prawa
geologicznego i górniczego;
ponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn
i urządzeń, dokumentacje techniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeń,
normy związane z doborem parametrów wykonywanych procesów, środki ochrony
indywidualnej i zbiorowej.
Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach
kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, przedsiębiorstwach górnictwa
otworowego
oraz
innych
podmiotach
stanowiących
potencjalne
miejsce
zatrudnienia
absolwentów szkół kształcących w zawodzie.

\n
  1. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)
  2. W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach
\n

w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego
w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów
kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia,
stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji
wyodrębnionych w zawodzie.

\n
  1. MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DODATKOWYCH KWALIFIKACJI W RAMACH OBSZARU
\n

KSZTAŁCENIA
Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik eksploatacji otworowej po potwierdzeniu
kwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż może uzyskać dyplom potwierdzający kwalifikacje
w zawodzie technik górnictwa otworowego po potwierdzeniu kwalifikacji MG.40 Organizacja
i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego
branżowego.
Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla
zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące
podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów
400 godz.
MG.09 Eksploatacja otworowa złóż
620 godz.

","solutions":[]}