{"id":"informator-egzamin-zawodowy-opiekun-osoby-starszej-2012/zad/P12","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-opiekun-osoby-starszej-2012","number":"P12","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2012,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 12.\nWłaściwym doradcą w planowaniu działań opiekuńczych wobec niepełnosprawnego\nintelektualnie, starszego podopiecznego jest\nA. logopeda.\nB. tyflopedagog.\nC. surdopedagog.\nD. oligofrenopedagog.\nPrawidłowa odpowiedź: C.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 8\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej\nTwoja podopieczna to 70 letnia Pani Zofia K. Charakterystykę podopiecznej zawiera opis\nprzypadku znajdujący się w załączeniu.\nWypełnij kartę oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia i potrzeb osoby starszej.\nOpracuj plan opieki długoterminowej oraz wykonaj zabieg mycia głowy na fantomie do nauki\numiejętności higienicznych.\nZadanie wykonuj na przygotowanym stanowisku. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj\nzasad organizacji pracy oraz bhp.\nOPIS PRZYPADKU\nPani Wanda K., lat 70 mieszka sama w dwupokojowym mieszkaniu, na drugim piętrze w bloku.\nW mieszkaniu jest centralne ogrzewanie, kuchenka gazowa, zimna i ciepła woda, WC. Brak\npralki. Córka podopiecznej mieszka z rodzina w tej samej miejscowości, ale nie może odwiedzać\nmatki codziennie. Pani Wanda choruje na nadciśnienie tętnicze, nie może się przemęczać,\nma problemy z pamięcią. Zapomina o zażywaniu leków, spożywaniu posiłków, myciu.\nNie utrzymuje kontaktów z sąsiadami. Lekarz zdiagnozował u niej demencję starczą. Nie może\nsamodzielnie wychodzić z domu. Zdarzyło się, że Pani Wanda nie wróciła do domu, bo nie\npamiętała, gdzie mieszka. W mieszkaniu panuje bałagan. W przeszłości podopieczna pracowała\njako księgowa, lubiła spotkania z przyjaciółmi, śpiew, wycieczki. Utrzymuje się z emerytury\nw wysokości 650 zł.\nKARTA OCENY SYTUACJI ZDROWOTNEJ, SPOŁECZNEJ, WARUNKÓW ŻYCIA I POTRZEB OSOBY\nSTARSZEJ\nOceniany element\nWynik oceny\nSytuacja zdrowotna osoby\nstarszej\nSytuacja społeczna osoby\nstarszej\nWarunki życia osoby starszej\nPotrzeby osoby starszej\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 9\nPLAN OPIEKI DŁUGOTERMINOWEJ\nRozpoznany problem\nPlanowane działania\nCzas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będzie\n przebieg zabiegu mycia głowy;\n karta oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia i potrzeb osoby starszej -\nrezultat 1;\n plan opieki długoterminowej - rezultat 2.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n poprawność wykonania zabiegu mycia głowy;\n poprawność wypełnienia karty oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia\ni potrzeb;\n poprawność dokonania oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia\ni potrzeb;\n poprawność wypełnienia planu opieki długoterminowej;\n poprawność rozpoznania problemów osoby podopiecznej;\n zgodność zaplanowanych działań z rozpoznanymi problemami;\n zgodność wykonania zabiegu mycia głowy z algorytmem postępowania i procedurami;\n przestrzeganie zasad organizacji pracy i przepisów bhp.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 10\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Organizowanie prac opiekuńczo-wspierających u osoby starszej\n1) posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby starszej;\n8) opracowuje plan pomocy, wsparcia i opieki długoterminowej osoby starszej;\n9) planuje działania opiekuńczo-wspierające osobie starszej i dobiera metody, techniki\ni narzędzia do tych działań.\n2. Wykonywanie czynności opiekuńczo-wspierających u osoby starszej\n4) wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby starszej.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-\nwspierających osobie starszej mogą dotyczyć\n wykonania toalety, kąpieli osoby starszej;\n podawanie posiłku, karmienia;\n mycia głowy osobie starszej leżącej w łóżku;\n zaplanowania działań aktywizujących, pielęgnacyjnych;\n zaplanowania działań zapobiegających skutkom długotrwałego leżenia;\n opracowania harmonogramu organizowania czasu wolnego;\n wykonania pomiaru temperatury;\n wykonania okładu;\n wymiany pieluchomajtek;\n oceny odleżyn;\n wykonania toalety przeciwodleżynowej.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 1\nZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie opiekun osoby\nstarszej\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 2\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz\nniektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)\n Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów\nszkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)\n Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nkształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)\n Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie\negzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)\n Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie\nwarunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy\noraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych\n(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 3\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie\nOpracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.\nopiekun osoby starszej 341202\nCelem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,\nwykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.\nZadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są\nuwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają\nw szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,\nrosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,\na także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.\nW procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego\ni zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,\nz uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą\nzawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących\nw zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.\nW procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,\nstosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji\ni kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania\nprzedwczesnemu kończeniu nauki.\nElastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na\nuczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie\nkwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun osoby starszej powinien być przygotowany do wykonywania\nnastępujących zadań zawodowych:\n1) rozpoznawania możliwości oraz ograniczeń w funkcjonowaniu osoby starszej wynikających z rodzaju i stopnia\nniepełnosprawności;\n2) rozpoznawania i interpretowania sytuacji społecznej, warunków życia, relacji z rodziną, grupą i środowiskiem\nlokalnym osoby starszej oraz wykorzystywania zasobów indywidualnych, środowiska rodzinnego,\ninstytucjonalnego i lokalnego w pracy z osobą starszą;\n3) dobierania metod, technik, narzędzi i form realizacji działań opiekuńczo-wspierających do sytuacji życiowej,\nstanu zdrowia, rozpoznanych problemów i potrzeb osoby starszej;\n4) udzielania wsparcia emocjonalnego i aktywizowanie osoby starszej do samodzielności życiowej w zależności\nod rodzaju i stopnia niepełnosprawności;\n5) nawiązywania, podtrzymywania i rozwijania współpracy z podmiotami działającymi na rzecz osoby starszej\nw środowisku lokalnym.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów\nkształcenia, na które składają się:\n1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną\nśrodowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 4\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia\ni życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa\npodatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności\ngospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz\nfonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli\ni wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się\nw środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n4) jest otwarty na zmiany;\n5) potrafi radzić sobie ze stresem;\n6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n7) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;\n9) potrafi negocjować warunki porozumień;\n10) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;\n6) komunikuje się ze współpracownikami.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 5\n2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru medyczno-społecznego, stanowiące podbudowę\ndo kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(Z.c);\nPKZ(Z.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: opiekunka środowiskowa,\nasystent osoby niepełnosprawnej, opiekun w domu pomocy społecznej, opiekun osoby starszej\nUczeń:\n1) określa istotę procesów psychicznych i ich rolę w życiu człowieka;\n2) określa wpływ procesów emocjonalno-motywacyjnych na sprawność działania człowieka;\n3) wyjaśnia regulacyjną rolę osobowości człowieka w stosunkach z otoczeniem;\n4) przestrzega zasad etyki i odpowiedzialności zawodowej;\n5) charakteryzuje rozwój człowieka w różnych okresach życia;\n6) dobiera metody komunikowania się i negocjacji w różnych sytuacjach społecznych;\n7) określa przyczyny stresu oraz stosuje konstruktywne sposoby radzenia sobie ze stresem i zapobiegania\nwypaleniu zawodowemu;\n8) określa procesy zachodzące w życiu społecznym oraz interpretuje zachowania społeczne zbiorowości\ni jednostki;\n9) wyjaśnia zjawiska zachodzące we współczesnej kulturze społecznej wpływające na funkcjonowanie\nczłowieka;\n10) określa modele i funkcje rodziny;\n11) określa cele i zadania polityki społecznej państwa;\n12) określa środki i instrumenty polityki społecznej służące realizacji zasady równości i sprawiedliwości\nspołecznej;\n13) identyfikuje problemy i kwestie społeczne występujące we współczesnym społeczeństwie;\n14) dostrzega zróżnicowanie postaw społecznych, obyczajowych, narodowych, religijnych, etycznych\ni kulturowych w kontekście jednostkowego, społecznego i kulturowego wymiaru wartości;\n15) określa rolę diagnozy społecznej w rozwiązywaniu problemów społecznych;\n16) rozpoznaje czynniki wpływające na wykluczenie społeczne jednostki i grup;\n17) określa oraz przewiduje skutki problemów wychowawczych i psychospołecznych osoby podopiecznej i jej\nrodziny;\n18) stosuje przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej i ubezpieczeń społecznych;\n19) określa zakres oraz warunki korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej gwarantowanych przez państwo;\n20) określa organizację domów pomocy społecznej w Polsce, uwzględniając zakres świadczonych usług;\n21) posługuje się językiem migowym;\n22) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie opiekun osoby starszej opisane\nw części II:\nZ.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej\n1. Organizowanie prac opiekuńczo-wspierających u osoby starszej\nUczeń:\n1) posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby starszej;\n2) rozpoznaje warunki życia osoby starszej;\n3) ocenia poziom możliwości psychofizycznych osoby starszej;\n4) ocenia możliwości i ograniczenia osoby starszej w zaspakajaniu potrzeb biologicznych, psychicznych,\nspołecznych wynikające z wieku i niepełnosprawności;\n5) rozpoznaje potrzeby i problemy osoby starszej;\n6) rozpoznaje i wykorzystuje zasoby środowiska osoby starszej;\n7) organizuje środowisko mieszkaniowe z uwzględnieniem potrzeb i bezpieczeństwa osoby starszej;\n8) opracowuje plan pomocy, wsparcia i opieki długoterminowej osoby starszej;\n9) planuje działania opiekuńczo-wspierające osobie starszej i dobiera metody, techniki i narzędzia do tych\ndziałań;\n10) prowadzi dokumentację pracy z osobą starszą.\n2. Wykonywanie czynności opiekuńczo-wspierających u osoby starszej\nUczeń:\n1) dba o jakość usług świadczonych, przestrzegając procedur medycznych i standardu opieki;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 6\n2) rozpoznaje symptomy zaburzeń psychofizycznych u osoby starszej;\n3) przeciwdziała zagrożeniom zdrowia i życia osoby starszej;\n4) udziela pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby starszej;\n5) wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby starszej;\n6) opiekuje się osobą starszą w fazie terminalnej choroby i udziela jej wsparcia emocjonalnego;\n7) dokonuje pomiaru parametrów życiowych osoby starszej;\n8) pomaga osobie starszej w zaspakajaniu potrzeb bio-psycho-społecznych;\n9) prowadzi profilaktykę przeciwodleżynową u osoby starszej;\n10) przestrzega zasad i określa rodzaje i techniki wykonywania zabiegów przeciwzapalnych;\n11) wykonuje zabiegi przeciwzapalne u osoby starszej;\n12) pomaga osobie starszej w przyjmowaniu leków zaleconych przez lekarza;\n13) pomaga osobie starszej w prowadzeniu gospodarstwa domowego;\n14) organizuje osobie starszej korzystanie ze świadczeń podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej;\n15) pomaga osobie starszej w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych;\n16) przygotowuje osobę starszą we współpracy z rodziną do samoopieki, samopielęgnacji oraz prowadzenia\nzdrowego stylu życia;\n17) podejmuje problematykę śmierci i godnego umierania w kontaktach z osobą starszą.\n3. Aktywizowanie osoby starszej do samodzielności życiowej\nUczeń:\n1) inicjuje i podtrzymuje pozytywne relacje osoby starszej z osobami z najbliższego otoczenia;\n2) pomaga i udziela wsparcia osobie starszej w rozwiązywaniu problemów osobistych i społecznych;\n3) wspiera i mobilizuje osobę starszą do aktywnego spędzania czasu wolnego, uwzględniając jej potrzeby\ni możliwości psychofizyczne;\n4) organizuje czas wolny osobie starszej z wykorzystaniem zasobów środowiska lokalnego;\n5) pomaga osobie starszej w korzystaniu z pomocy technicznych ułatwiających samodzielne wykonywanie\ncodziennych czynności;\n6) wspiera osobę starszą w usprawnianiu psychofizycznym.\n4. Współpraca z podmiotami działającymi na rzecz osoby starszej\nUczeń:\n1) pobudza wrażliwość osób z najbliższego otoczenia na potrzeby i problemy osoby starszej;\n2) motywuje rodzinę i lokalne środowisko społeczne do działania na rzecz osoby starszej;\n3) współpracuje z osobami z otoczenia na rzecz osoby starszej;\n4) organizuje pomoc instytucji wsparcia społecznego działających na rzecz osoby starszej;\n5) organizuje środowiskowe grupy wsparcia na rzecz osoby starszej;\n6) organizuje pomoc materialną na rzecz osoby starszej we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej;\n7) współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie udzielania pomocy osobie starszej;\n8) współpracuje z członkami zespołu terapeutycznego zakładu opiekuńczo- -leczniczego.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie opiekun osoby starszej powinna posiadać następujące\npomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię opiekuńczo-higieniczną, wyposażoną w: łóżka szpitalne z pełnym wyposażeniem, fantom do nauki\numiejętności higienicznych, szafki i stoliki przyłóżkowe, materace przeciwodleżynowe, sprzęt, urządzenia\ni przybory do wykonywania zabiegów higienicznych i czynności opiekuńczych u osoby leżącej i całkowicie\nunieruchomionej, udogodnienia dla chorych, takie jak poręcze i ławeczki, sprzęt do ćwiczeń służący do\npokonywania barier architektonicznych: schody i pochylnia, wózek inwalidzki, sprzęt usprawniający, fantom\nosoby dorosłej, dziecka do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, defibrylator automatyczny, środki\nopatrunkowe, sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor, odtwarzacz DVD, odtwarzacz video, rzutnik pisma;\n2) pracownię gospodarstwa domowego, wyposażoną w: zestaw mebli kuchennych; sprzęt gospodarstwa\ndomowego; zestaw naczyń do przygotowywania i spożywania posiłków;\n3) pracownię umiejętności społecznych i arteterapii, wyposażoną w: sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor,\nodtwarzacz DVD, odtwarzacz video, rzutnik pisma; cyfrowy aparat fotograficzny, dyktafon, kamerę, projektor\nmultimedialny, ekran projekcyjny, instrumenty muzyczne, maszynę i przybory do szycia, artykuły biurowe\ni plastyczne;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 7\n4) pracownię wspomagania komputerowego działalności zawodowej, wyposażoną w: tablicę interaktywną\nz oprogramowaniem, stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze\nskanerem oraz z pakietem programów biurowych i graficznych, stanowiska komputerowe (jedno stanowisko\ndla jednego ucznia), z dostępem do Internetu, z pakietem programów biurowych i graficznych i drukarkami (po\njednym urządzeniu na cztery stanowiska).\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, zakładach opiekuńczo-leczniczych,\njednostkach organizacyjnych pomocy społecznej dziennego pobytu, całodobowych domach pomocy społecznej,\norganizacjach i stowarzyszeniach działających na rzecz potrzebujących pomocy.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla\nnauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru medyczno-społecznego stanowiące podbudowę do\nkształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n240 godz.\nZ.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej\n1000 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego\nw przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia\nzawodowego, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych\nw tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów\nw ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz\nwłaściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 8\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nAktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji\nEgzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 10\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 11\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku\nhttp://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie\nhttp://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie\nhttp://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży\nhttp://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi\nhttp://www.komisja.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nhttp://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie\nhttp://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu\nhttp://www.oke.wroc.pl/\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 1\nSŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:\n- zasadniczą szkołę zawodową,\n- czteroletnie technikum,\n- szkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę\nkształcenia praktycznego.\nDyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,\nw której jest realizowane kształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,\nupoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,\nzgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych\nefektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową\nkomisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów\nkształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,\numiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla\nzawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach\nnauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych\noraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce\ndydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 2\nFormy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,\numiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego\ni praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program\nnauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej\nkwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.\nCzęść pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy\nprzez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem\nelektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez\ndyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie\ntechniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu\nz wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie\negzaminu\nsystemu\nelektronicznego\ni\nindywidualnych\nstanowisk\negzaminacyjnych\nwspomaganych elektronicznie.\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące\nstanowiska\negzaminacyjne\nwskazane\nprzez\nkierownika\nośrodka\negzaminacyjnego,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe\nfunkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn\ni urządzeń\nwykorzystywanych\ndo\nwykonania\nzadań\negzaminacyjnych\nw\nczasie\nprzeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej\nniepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej\ninformacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu\nzawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to\nrozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za\nrównorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych\nlub szkół ponadpodstawowych.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 3\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\n- uczniów,\n- słuchaczy,\n- absolwentów\nposiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie\nindywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni\nspecjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie\nzdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię\nrady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu\nna trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia\nkomunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,\nsłabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,\nposiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,\nprzystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie\nświadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu\nzawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do\negzaminu zawodowego eksternistycznego.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-opiekun-osoby-starszej-2012/zad-P12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2012","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 12.<br>Właściwym doradcą w planowaniu działań opiekuńczych wobec niepełnosprawnego<br>intelektualnie, starszego podopiecznego jest<br>A. logopeda.<br>B. tyflopedagog.<br>C. surdopedagog.<br>D. oligofrenopedagog.<br>Prawidłowa odpowiedź: C.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 8</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej<br>Twoja podopieczna to 70 letnia Pani Zofia K. Charakterystykę podopiecznej zawiera opis<br>przypadku znajdujący się w załączeniu.<br>Wypełnij kartę oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia i potrzeb osoby starszej.<br>Opracuj plan opieki długoterminowej oraz wykonaj zabieg mycia głowy na fantomie do nauki<br>umiejętności higienicznych.<br>Zadanie wykonuj na przygotowanym stanowisku. Podczas wykonywania zadania przestrzegaj<br>zasad organizacji pracy oraz bhp.<br>OPIS PRZYPADKU<br>Pani Wanda K., lat 70 mieszka sama w dwupokojowym mieszkaniu, na drugim piętrze w bloku.<br>W mieszkaniu jest centralne ogrzewanie, kuchenka gazowa, zimna i ciepła woda, WC. Brak<br>pralki. Córka podopiecznej mieszka z rodzina w tej samej miejscowości, ale nie może odwiedzać<br>matki codziennie. Pani Wanda choruje na nadciśnienie tętnicze, nie może się przemęczać,<br>ma problemy z pamięcią. Zapomina o zażywaniu leków, spożywaniu posiłków, myciu.<br>Nie utrzymuje kontaktów z sąsiadami. Lekarz zdiagnozował u niej demencję starczą. Nie może<br>samodzielnie wychodzić z domu. Zdarzyło się, że Pani Wanda nie wróciła do domu, bo nie<br>pamiętała, gdzie mieszka. W mieszkaniu panuje bałagan. W przeszłości podopieczna pracowała<br>jako księgowa, lubiła spotkania z przyjaciółmi, śpiew, wycieczki. Utrzymuje się z emerytury<br>w wysokości 650 zł.<br>KARTA OCENY SYTUACJI ZDROWOTNEJ, SPOŁECZNEJ, WARUNKÓW ŻYCIA I POTRZEB OSOBY<br>STARSZEJ<br>Oceniany element<br>Wynik oceny<br>Sytuacja zdrowotna osoby<br>starszej<br>Sytuacja społeczna osoby<br>starszej<br>Warunki życia osoby starszej<br>Potrzeby osoby starszej<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 9<br>PLAN OPIEKI DŁUGOTERMINOWEJ<br>Rozpoznany problem<br>Planowane działania<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Ocenie podlegać będzie<br> przebieg zabiegu mycia głowy;<br> karta oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia i potrzeb osoby starszej -<br>rezultat 1;<br> plan opieki długoterminowej - rezultat 2.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> poprawność wykonania zabiegu mycia głowy;<br> poprawność wypełnienia karty oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia<br>i potrzeb;<br> poprawność dokonania oceny sytuacji zdrowotnej, społecznej, warunków życia<br>i potrzeb;<br> poprawność wypełnienia planu opieki długoterminowej;<br> poprawność rozpoznania problemów osoby podopiecznej;<br> zgodność zaplanowanych działań z rozpoznanymi problemami;<br> zgodność wykonania zabiegu mycia głowy z algorytmem postępowania i procedurami;<br> przestrzeganie zasad organizacji pracy i przepisów bhp.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 10<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Organizowanie prac opiekuńczo-wspierających u osoby starszej</li><li>posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby starszej;</li><li>opracowuje plan pomocy, wsparcia i opieki długoterminowej osoby starszej;</li><li>planuje działania opiekuńczo-wspierające osobie starszej i dobiera metody, techniki</li></ol>\n<p>i narzędzia do tych działań.</p>\n<ol><li>Wykonywanie czynności opiekuńczo-wspierających u osoby starszej</li><li>wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby starszej.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-<br>wspierających osobie starszej mogą dotyczyć<br> wykonania toalety, kąpieli osoby starszej;<br> podawanie posiłku, karmienia;<br> mycia głowy osobie starszej leżącej w łóżku;<br> zaplanowania działań aktywizujących, pielęgnacyjnych;<br> zaplanowania działań zapobiegających skutkom długotrwałego leżenia;<br> opracowania harmonogramu organizowania czasu wolnego;<br> wykonania pomiaru temperatury;<br> wykonania okładu;<br> wymiany pieluchomajtek;<br> oceny odleżyn;<br> wykonania toalety przeciwodleżynowej.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 1<br>ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie opiekun osoby<br>starszej<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 2<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br> Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz<br>niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów<br>szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej<br>kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)<br> Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie<br>egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie<br>warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy<br>oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych<br>(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 3<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie<br>Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.<br>opiekun osoby starszej 341202<br>Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,<br>wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.<br>Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są<br>uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają<br>w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,<br>rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,<br>a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.<br>W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego<br>i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,<br>z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą<br>zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących<br>w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.<br>W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,<br>stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji<br>i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania<br>przedwczesnemu kończeniu nauki.<br>Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na<br>uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie<br>kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun osoby starszej powinien być przygotowany do wykonywania<br>następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>rozpoznawania możliwości oraz ograniczeń w funkcjonowaniu osoby starszej wynikających z rodzaju i stopnia</li></ol>\n<p>niepełnosprawności;</p>\n<ol><li>rozpoznawania i interpretowania sytuacji społecznej, warunków życia, relacji z rodziną, grupą i środowiskiem</li></ol>\n<p>lokalnym osoby starszej oraz wykorzystywania zasobów indywidualnych, środowiska rodzinnego,<br>instytucjonalnego i lokalnego w pracy z osobą starszą;</p>\n<ol><li>dobierania metod, technik, narzędzi i form realizacji działań opiekuńczo-wspierających do sytuacji życiowej,</li></ol>\n<p>stanu zdrowia, rozpoznanych problemów i potrzeb osoby starszej;</p>\n<ol><li>udzielania wsparcia emocjonalnego i aktywizowanie osoby starszej do samodzielności życiowej w zależności</li></ol>\n<p>od rodzaju i stopnia niepełnosprawności;</p>\n<ol><li>nawiązywania, podtrzymywania i rozwijania współpracy z podmiotami działającymi na rzecz osoby starszej</li></ol>\n<p>w środowisku lokalnym.</p>\n<ol><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów<br>kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną</li></ol>\n<p>środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;</li><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem</li></ol>\n<p>zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 4</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa</li></ol>\n<p>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia</li></ol>\n<p>i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa</li></ol>\n<p>podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz</li></ol>\n<p>fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli</li></ol>\n<p>i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;</li><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się</li></ol>\n<p>w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>potrafi radzić sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>potrafi negocjować warunki porozumień;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 5</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru medyczno-społecznego, stanowiące podbudowę</li></ol>\n<p>do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(Z.c);<br>PKZ(Z.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: opiekunka środowiskowa,<br>asystent osoby niepełnosprawnej, opiekun w domu pomocy społecznej, opiekun osoby starszej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa istotę procesów psychicznych i ich rolę w życiu człowieka;</li><li>określa wpływ procesów emocjonalno-motywacyjnych na sprawność działania człowieka;</li><li>wyjaśnia regulacyjną rolę osobowości człowieka w stosunkach z otoczeniem;</li><li>przestrzega zasad etyki i odpowiedzialności zawodowej;</li><li>charakteryzuje rozwój człowieka w różnych okresach życia;</li><li>dobiera metody komunikowania się i negocjacji w różnych sytuacjach społecznych;</li><li>określa przyczyny stresu oraz stosuje konstruktywne sposoby radzenia sobie ze stresem i zapobiegania</li></ol>\n<p>wypaleniu zawodowemu;</p>\n<ol><li>określa procesy zachodzące w życiu społecznym oraz interpretuje zachowania społeczne zbiorowości</li></ol>\n<p>i jednostki;</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska zachodzące we współczesnej kulturze społecznej wpływające na funkcjonowanie</li></ol>\n<p>człowieka;</p>\n<ol><li>określa modele i funkcje rodziny;</li><li>określa cele i zadania polityki społecznej państwa;</li><li>określa środki i instrumenty polityki społecznej służące realizacji zasady równości i sprawiedliwości</li></ol>\n<p>społecznej;</p>\n<ol><li>identyfikuje problemy i kwestie społeczne występujące we współczesnym społeczeństwie;</li><li>dostrzega zróżnicowanie postaw społecznych, obyczajowych, narodowych, religijnych, etycznych</li></ol>\n<p>i kulturowych w kontekście jednostkowego, społecznego i kulturowego wymiaru wartości;</p>\n<ol><li>określa rolę diagnozy społecznej w rozwiązywaniu problemów społecznych;</li><li>rozpoznaje czynniki wpływające na wykluczenie społeczne jednostki i grup;</li><li>określa oraz przewiduje skutki problemów wychowawczych i psychospołecznych osoby podopiecznej i jej</li></ol>\n<p>rodziny;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej i ubezpieczeń społecznych;</li><li>określa zakres oraz warunki korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej gwarantowanych przez państwo;</li><li>określa organizację domów pomocy społecznej w Polsce, uwzględniając zakres świadczonych usług;</li><li>posługuje się językiem migowym;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie opiekun osoby starszej opisane</li></ol>\n<p>w części II:<br>Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej</p>\n<ol><li>Organizowanie prac opiekuńczo-wspierających u osoby starszej</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby starszej;</li><li>rozpoznaje warunki życia osoby starszej;</li><li>ocenia poziom możliwości psychofizycznych osoby starszej;</li><li>ocenia możliwości i ograniczenia osoby starszej w zaspakajaniu potrzeb biologicznych, psychicznych,</li></ol>\n<p>społecznych wynikające z wieku i niepełnosprawności;</p>\n<ol><li>rozpoznaje potrzeby i problemy osoby starszej;</li><li>rozpoznaje i wykorzystuje zasoby środowiska osoby starszej;</li><li>organizuje środowisko mieszkaniowe z uwzględnieniem potrzeb i bezpieczeństwa osoby starszej;</li><li>opracowuje plan pomocy, wsparcia i opieki długoterminowej osoby starszej;</li><li>planuje działania opiekuńczo-wspierające osobie starszej i dobiera metody, techniki i narzędzia do tych</li></ol>\n<p>działań;</p>\n<ol><li>prowadzi dokumentację pracy z osobą starszą.</li><li>Wykonywanie czynności opiekuńczo-wspierających u osoby starszej</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dba o jakość usług świadczonych, przestrzegając procedur medycznych i standardu opieki;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 6</p>\n<ol><li>rozpoznaje symptomy zaburzeń psychofizycznych u osoby starszej;</li><li>przeciwdziała zagrożeniom zdrowia i życia osoby starszej;</li><li>udziela pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby starszej;</li><li>wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby starszej;</li><li>opiekuje się osobą starszą w fazie terminalnej choroby i udziela jej wsparcia emocjonalnego;</li><li>dokonuje pomiaru parametrów życiowych osoby starszej;</li><li>pomaga osobie starszej w zaspakajaniu potrzeb bio-psycho-społecznych;</li><li>prowadzi profilaktykę przeciwodleżynową u osoby starszej;</li><li>przestrzega zasad i określa rodzaje i techniki wykonywania zabiegów przeciwzapalnych;</li><li>wykonuje zabiegi przeciwzapalne u osoby starszej;</li><li>pomaga osobie starszej w przyjmowaniu leków zaleconych przez lekarza;</li><li>pomaga osobie starszej w prowadzeniu gospodarstwa domowego;</li><li>organizuje osobie starszej korzystanie ze świadczeń podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej;</li><li>pomaga osobie starszej w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych;</li><li>przygotowuje osobę starszą we współpracy z rodziną do samoopieki, samopielęgnacji oraz prowadzenia</li></ol>\n<p>zdrowego stylu życia;</p>\n<ol><li>podejmuje problematykę śmierci i godnego umierania w kontaktach z osobą starszą.</li><li>Aktywizowanie osoby starszej do samodzielności życiowej</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>inicjuje i podtrzymuje pozytywne relacje osoby starszej z osobami z najbliższego otoczenia;</li><li>pomaga i udziela wsparcia osobie starszej w rozwiązywaniu problemów osobistych i społecznych;</li><li>wspiera i mobilizuje osobę starszą do aktywnego spędzania czasu wolnego, uwzględniając jej potrzeby</li></ol>\n<p>i możliwości psychofizyczne;</p>\n<ol><li>organizuje czas wolny osobie starszej z wykorzystaniem zasobów środowiska lokalnego;</li><li>pomaga osobie starszej w korzystaniu z pomocy technicznych ułatwiających samodzielne wykonywanie</li></ol>\n<p>codziennych czynności;</p>\n<ol><li>wspiera osobę starszą w usprawnianiu psychofizycznym.</li><li>Współpraca z podmiotami działającymi na rzecz osoby starszej</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>pobudza wrażliwość osób z najbliższego otoczenia na potrzeby i problemy osoby starszej;</li><li>motywuje rodzinę i lokalne środowisko społeczne do działania na rzecz osoby starszej;</li><li>współpracuje z osobami z otoczenia na rzecz osoby starszej;</li><li>organizuje pomoc instytucji wsparcia społecznego działających na rzecz osoby starszej;</li><li>organizuje środowiskowe grupy wsparcia na rzecz osoby starszej;</li><li>organizuje pomoc materialną na rzecz osoby starszej we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej;</li><li>współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie udzielania pomocy osobie starszej;</li><li>współpracuje z członkami zespołu terapeutycznego zakładu opiekuńczo- -leczniczego.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie opiekun osoby starszej powinna posiadać następujące<br>pomieszczenia dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię opiekuńczo-higieniczną, wyposażoną w: łóżka szpitalne z pełnym wyposażeniem, fantom do nauki</li></ol>\n<p>umiejętności higienicznych, szafki i stoliki przyłóżkowe, materace przeciwodleżynowe, sprzęt, urządzenia<br>i przybory do wykonywania zabiegów higienicznych i czynności opiekuńczych u osoby leżącej i całkowicie<br>unieruchomionej, udogodnienia dla chorych, takie jak poręcze i ławeczki, sprzęt do ćwiczeń służący do<br>pokonywania barier architektonicznych: schody i pochylnia, wózek inwalidzki, sprzęt usprawniający, fantom<br>osoby dorosłej, dziecka do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, defibrylator automatyczny, środki<br>opatrunkowe, sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor, odtwarzacz DVD, odtwarzacz video, rzutnik pisma;</p>\n<ol><li>pracownię gospodarstwa domowego, wyposażoną w: zestaw mebli kuchennych; sprzęt gospodarstwa</li></ol>\n<p>domowego; zestaw naczyń do przygotowywania i spożywania posiłków;</p>\n<ol><li>pracownię umiejętności społecznych i arteterapii, wyposażoną w: sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor,</li></ol>\n<p>odtwarzacz DVD, odtwarzacz video, rzutnik pisma; cyfrowy aparat fotograficzny, dyktafon, kamerę, projektor<br>multimedialny, ekran projekcyjny, instrumenty muzyczne, maszynę i przybory do szycia, artykuły biurowe<br>i plastyczne;<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 7</p>\n<ol><li>pracownię wspomagania komputerowego działalności zawodowej, wyposażoną w: tablicę interaktywną</li></ol>\n<p>z oprogramowaniem, stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką, ze<br>skanerem oraz z pakietem programów biurowych i graficznych, stanowiska komputerowe (jedno stanowisko<br>dla jednego ucznia), z dostępem do Internetu, z pakietem programów biurowych i graficznych i drukarkami (po<br>jednym urządzeniu na cztery stanowiska).<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, zakładach opiekuńczo-leczniczych,<br>jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej dziennego pobytu, całodobowych domach pomocy społecznej,<br>organizacjach i stowarzyszeniach działających na rzecz potrzebujących pomocy.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla<br>nauczanego zawodu w wymiarze 8 tygodni (320 godzin).</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla zawodów w ramach obszaru medyczno-społecznego stanowiące podbudowę do<br>kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>240 godz.<br>Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej<br>1000 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego</li></ol>\n<p>w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia<br>zawodowego, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych<br>w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów<br>w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz<br>właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 8<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>Aktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji<br>Egzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 10<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 11<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku<br>http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie<br>http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie<br>http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży<br>http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi<br>http://www.komisja.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu<br>http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie<br>http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu<br>http://www.oke.wroc.pl/<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 1<br>SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:</p>\n<ul><li>zasadniczą szkołę zawodową,</li><li>czteroletnie technikum,</li><li>szkołę policealną.</li></ul>\n<p>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę<br>kształcenia praktycznego.<br>Dyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,<br>w której jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,<br>upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje<br>w zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,<br>zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Kwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych<br>efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową<br>komisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów<br>kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,<br>umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla<br>zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach<br>nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych<br>oraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce<br>dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 2<br>Formy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,<br>umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego<br>i praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program<br>nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej<br>kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.<br>Część pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy<br>przez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem<br>elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez<br>dyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie<br>techniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu<br>z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie<br>egzaminu<br>systemu<br>elektronicznego<br>i<br>indywidualnych<br>stanowisk<br>egzaminacyjnych<br>wspomaganych elektronicznie.<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące<br>stanowiska<br>egzaminacyjne<br>wskazane<br>przez<br>kierownika<br>ośrodka<br>egzaminacyjnego,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe<br>funkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn<br>i urządzeń<br>wykorzystywanych<br>do<br>wykonania<br>zadań<br>egzaminacyjnych<br>w<br>czasie<br>przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej<br>niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej<br>informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu<br>zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to<br>rozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za<br>równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych<br>lub szkół ponadpodstawowych.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 3<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:</p>\n<ul><li>uczniów,</li><li>słuchaczy,</li><li>absolwentów</li></ul>\n<p>posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie<br>indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni<br>specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie<br>zdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię<br>rady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu<br>na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia<br>komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,<br>słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,<br>posiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,<br>przystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie<br>świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu<br>zawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do<br>egzaminu zawodowego eksternistycznego.</p>","solutions":[]}