{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-analityk-2019/zad/P26","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-analityk-2019","number":"P26","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 26.\nOsoba, której powierzono nastawianie miana roztworu manganianu(VII) potasu na szczawian sodu powinna wykazać się\numiejętnością\nA. miareczkowania.\nB. sączenia osadów.\nC. montażu aparatury do destylacji.\nD. obsługi spektrofotometru UV-Vis.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n42\n3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\n2. . Część praktyczna egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji CHM.03. Przygotowanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań\nanalitycznych jest przeprowadzana według modelu D i trwa 180 minut.\nPrzykład zadania do części praktycznej egzaminu\nDo laboratorium analitycznego dostarczono próbkę kaszy gryczanej o masie 0,5 kg w celu wykonania oznaczenia zawartości wody\ni białka. Na podstawie zamieszczonej w arkuszu dokumentacji zaplanuj czynności związane z przygotowaniem próbki kaszy do\nbadań oraz przygotowaniem sprzętu i odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczeń.\nW tym celu:\n- uzupełnij dokumentację związaną z pobieraniem i przygotowaniem próbki do badań;\n- sporządź wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody metodą bezpośredniego\nsuszenia;\n- sporządź wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka metodą Kjeldahla;\n- sporządź wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki;\n- wykonaj obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów:\n• 200 cm3 kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3\n• 60 g wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m)\n• 50 cm3 wskaźnika Tashiro\n- sporządź wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 z uwzględnieniem stosowanego\nsprzętu miarowego i zasad bhp.\nW razie konieczności zapisania daty - wpisz datę egzaminu, imienia i nazwiska - wpisz swój numer PESEL.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut\nOcenie podlegać będzie 6 rezultatów:\n- Tabela 1. Dokumentacja związana z pobieraniem i przygotowaniem próbki kaszy gryczanej do badań;\n- Tabela 2. Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody w kaszy gryczanej metodą\nbezpośredniego suszenia;\n- Tabela 3. Wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka w kaszy gryczanej\nmetodą Kjeldahla;\n- Tabela 4. Wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki kaszy gryczanej;\n- Tabela 5. Obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów kwasu solnego, wodorotlenku sodu i wskaźnika Tashiro;\n- Tabela 6. Wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3.\n1. Pobieranie i przygotowywanie próbki do badań\nSprzęt i naczynia\nSprzęt i naczynia do pobierania i przygotowania próbek powinny być czyste, suche, wolne od obcych zapachów i odporne na\nchemiczne działanie produktu. Powinny zapewnić możliwość szczelnego zamknięcia próbki. Pojemność naczynia powinna być\ndostosowana do wielkości próbek.\nZmniejszenie masy próbki\nOtrzymaną próbkę kaszy zmniejszyć metodą ćwiartowania do uzyskania próbki o masie około 125 g.\nPrzygotowanie próbki do badań\nPomniejszoną próbkę zmielić, przesypać do suchego i czystego naczynia, szczelnie zamknąć i zaopatrzyć w etykietę zawierającą\nnazwę produktu, datę sporządzenia próbki oraz nazwisko osoby przygotowującej.\nMasa uzyskanej próbki do badań nie powinna być mniejsza niż 30 g.\n43\n2. Oznaczenie zawartości wody metodą bezpośredniego suszenia\nZasada metody\nOznaczenie polega na określeniu ubytku wody z próbki w czasie jej bezpośredniego suszenia w temperaturze 130°C.\nWykonanie oznaczenia\nDo wysuszonego do stałej masy i zważonego z dokładnością do 0,0001 g naczynka wagowego odważyć na wadze analitycznej\nokoło 2 g zmielonej i dokładnie wymieszanej próbki kaszy. Naczynko z próbką wstawić do suszarki laboratoryjnej o temperaturze\n130°C i suszyć minimum 90 minut. Następnie przenieść do eksykatora na 30 minut i po ochłodzeniu zważyć. Suszenie powtórzyć\nw tej samej temperaturze w czasie 30 minut, ochłodzić i zważyć. Jeżeli wynik ważenia nie różni się od poprzedniego więcej niż 0,001\ng, suszenie uznać za zakończone. W przeciwnym wypadku czynności powtórzyć.\n3. Oznaczanie zawartości białka metodą Kjeldahla\nZasada metody\nOznaczenie polega na mineralizacji badanej substancji we wrzącym kwasie siarkowym(VI). Związki organiczne, w tym także białka,\nzostają utlenione do CO2 i H2O, azot zawarty w grupach aminowych białek uwalnia się w postaci amoniaku i wiąże z kwasem\nsiarkowym(VI). Po zalkalizowaniu próbki amoniak oddestylowuje się do odbieralnika, gdzie jest on wiązany przez roztwór kwasu\nborowego i odmiareczkowany roztworem kwasu solnego.\nWykonanie oznaczenia\nMineralizacja próbki\nOdważyć 1 g zmielonej i dokładnie wymieszanej próbki kaszy z dokładnością do 0,001 g,\na następnie wprowadzić do kolby Kjeldahla, dodając katalizator - Kjeltabs CK,\n5 cm3 30% roztworu perhydrolu oraz 15 cm3 96% roztworu kwasu siarkowego(VI).\nKolbę Kjeldahla wraz z zawartością umieścić nad płomieniem palnika, początkowo\nogrzewając łagodnie aż do momentu, gdy próbka przestanie się pienić. Następnie wylot\nkolby zamknąć szklaną chłodniczką napełnioną wodą. Zwiększyć ogrzewanie i prowadzić\nmineralizację do momentu, gdy zawartość kolby będzie klarowna.\nUWAGA: Cały proces prowadzić pod dygestorium!\nPo zakończeniu mineralizacji i ostudzeniu próbkę rozcieńczyć 5 cm3 wody destylowanej\ni przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3. Kolbę Kjeldahla popłukać\ntrzykrotnie małymi porcjami wody destylowanej, za każdym razem dokładnie przenosząc\nroztwór do kolby miarowej. Kolbę uzupełnić do 100 cm3 wodą destylowaną.\nUstawienie kolby Kjeldahla podczas\nmineralizacji próbki\n44\nDestylacja amoniaku w aparacie Parnasa-Wagnera\nDoprowadzić do wrzenia wodę w kolbie kulistej,\na w chłodnicy uruchomić przepływ wody chłodzącej.\nDo kolby stożkowej (odbieralnika destylatu) wlać\n10 cm3 4% roztworu kwasu borowego i dodać 8 kropli\nwskaźnika Tashiro. Odbieralnik podstawić pod wylot\nchłodnicy tak, aby był on zanurzony w roztworze kwasu.\nDo kolby destylacyjnej aparatu wprowadzić przez lejek\nkolejno: 10 cm3 roztworu zmineralizowanej próbki,\n3-4 krople 1% roztworu fenoloftaleiny, 5-10 cm3 wody\ndestylowanej w celu spłukania lejka, a następnie, bardzo\nostrożnie, 10-15 cm3 30% roztworu wodorotlenku sodu\n(do\nuzyskania\nróżowego\nzabarwienia\nw\nkolbie\ndestylacyjnej). Następnie zamknąć kran łączący kolbę\nz lejkiem i rozpocząć destylację amoniaku przez\nuruchomienie\ndopływu\npary\nwodnej.\nDestylację\nprowadzić, aż do uzyskania obojętnego odczynu kropel\nspływających\nz\nchłodnicy (sprawdzić\npapierkiem\nwskaźnikowym).\nUsunąć\nodbieralnik\ni\nwyłączyć\nogrzewanie.\nAparat Parnasa-Wagnera do destylacji amoniaku\nMiareczkowanie\nUzyskany ciepły destylat miareczkować roztworem kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 wobec wskaźnika Tashiro do chwili\nzmiany barwy z zielonej na fiołkową.\n4. Przygotowanie roztworów\nPrzygotowanie roztworu kwasu solnego\nRoztwór kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 należy przygotować przez rozcieńczenie wodą destylowaną roztworu kwasu solnego\no stężeniu 1 mol/dm3.\nNależy przygotować 200 cm3 roztworu.\nPrzygotowanie roztworu wodorotlenku sodu\nRoztwór wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m) należy przygotować przez odważenie stałego wodorotlenku sodu i rozpuszczenie\nodważki w odpowiedniej objętości wody destylowanej (d = 1 g/cm3).\nNależy przygotować 60 g roztworu.\nPrzygotowanie roztworu wskaźnika Tashiro\nRoztwór wskaźnika Tashiro należy przygotować według procedury:\n0,4 g czerwieni metylowej i 0,2 g błękitu metylenowego rozpuścić w 96% etanolu i uzupełnić etanolem do 200 cm3.\nNależy przygotować 50 cm3 roztworu.\n45\nWyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych\nKwas siarkowy(VI), roztwór 96%\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny\nH 314\nElementy oznakowania\nHasło ostrzegawcze\nNIEBEZPIECZEŃSTWO\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia\nPowoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.\nPiktogramy zagrożenia\nZwroty wskazujące środki ostrożności\nStosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/ ochronę oczu/ ochronę twarzy.\nW przypadku połknięcia: wypłukać usta. Nie wywoływać wymiotów. W przypadku\nkontaktu ze skórą (lub włosami): natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież.\nSpłukać skórę pod strumieniem wody/ prysznicem. W przypadku dostania się do oczu:\nostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można\nje łatwo usunąć. Nadal płukać. Natychmiast skontaktować się z ośrodkiem zatruć lub\nlekarzem.\nTechniczne środki ochrony\nUżywać tylko z odpowiednią wentylacją.\nIndywidualne środki ochrony\nOchrona oczu lub twarzy - okulary ochronne lub osłona twarzy;\nOchrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy\nnitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;\nOchrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.\nPerhydrol, roztwór 30%\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny\nH302, H318, H412\nElementy oznakowania\nHasło ostrzegawcze\nNIEBEZPIECZEŃSTWO\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia\nDziała szkodliwie po połknięciu. Powoduje poważne uszkodzenie oczu. Działa\nszkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.\nPiktogramy zagrożenia\nZwroty wskazujące środki ostrożności\nUnikać uwolnienia do środowiska. Stosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/\nochronę oczu/ ochronę twarzy. W przypadku połknięcia: natychmiast skontaktować się\nz ośrodkiem zatruć lub lekarzem. W przypadku kontaktu ze skórą: umyć dużą ilością\nwody z mydłem. W przypadku dostania się do oczu: ostrożnie płukać wodą przez kilka\nminut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Nadal płukać.\nTechniczne środki ochrony\nUżywać tylko z odpowiednią wentylacją.\nIndywidualne środki ochrony\nOchrona oczu lub twarzy - okulary ochronne lub osłona twarzy;\nOchrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy\nnitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;\nOchrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.\n46\nKwas solny, roztwór 1 mol/dm3\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny\nH290, H314, H335\nElementy oznakowania\nHasło ostrzegawcze\nUWAGA\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia\nMoże powodować korozje metali. Powoduje poważne oparzenia skóry oraz\nuszkodzenia oczu. Może powodować podrażnienie dróg oddechowych.\nPiktogramy zagrożenia\nTechniczne środki ochrony\nUżywać tylko z odpowiednią wentylacją.\nIndywidualne środki ochrony\nOchrona oczu lub twarzy - okulary ochronne;\nOchrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy\nnitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;\nOchrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.\n47\nTabela 1. Dokumentacja związana z pobieraniem i przygotowaniem próbki kaszy gryczanej do badań\nSprzęt i naczynia do pobierania i przygotowania próbek (cechy charakterystyczne)\nWykaz czynności prowadzących do zmniejszenia masy próbki techniką ćwiartowania\ni rozdrobnienia pomniejszonej próbki\nEtykieta przygotowanej próbki do badań\nTabela 2. Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody w kaszy gryczanej metodą\nbezpośredniego suszenia\nLp.\nSprzęt laboratoryjny\n48\nTabela 3. Wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka w kaszy gryczanej metodą\nKjeldahla\nEtapy\noznaczenia\nOdczynniki chemiczne\nRoztwory kwasów, zasad i nadtlenków\n(nazwa, wzór i stężenie)\nWskaźniki\n(nazwa)\nKatalizatory\ni substancje pomocnicze\n(nazwa)\nMineralizacja\npróbki\nDestylacja\namoniaku\nMiareczkowanie\nTabela 4. Wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki kaszy gryczanej\nIndywidualne środki ochrony\nOchrona rąk\nOchrona oczu\nOchrona ciała\nTechniczne środki ochrony\n49\nTabela 5. Obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów kwasu solnego, wodorotlenku sodu i wskaźnika Tashiro.\nPrzygotowanie 200 cm3 roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3\nObliczenia:\nObjętość kwasu solnego o stężeniu 1 mol/dm3 niezbędna do przygotowania 200 cm3 roztworu o stężeniu 0,1 mol/dm3\nPrzygotowanie 60 g roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m)\nObliczenia:\nMasa wodorotlenku sodu niezbędna do przygotowania 60 g roztworu o stężeniu 30% (m/m)\nObjętość wody destylowanej niezbędna do przygotowania 60 g roztworu o stężeniu 30% (m/m)\nPrzygotowanie 50 cm3 wskaźnika Tashiro\nObliczenia:\nUwaga! Wyniki obliczeń podać z dokładnością do części setnych.\nMasa czerwieni metylowej niezbędna do przygotowania 50 cm3 wskaźnika\nMasa błękitu metylenowego niezbędna do przygotowania 50 cm3 wskaźnika\n50\nTabela 6. Wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3\nCzynności wykonywane podczas przygotowania 200 cm3 roztworu kwasu solnego\nz uwzględnieniem stosowanego sprzętu miarowego i zasad bhp\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami\nweryfikacji:\nCHM.03.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.03.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami\nergonomii, przepisami prawa dotyczącymi bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy w związku\nz realizacją zadań zawodowych\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\nstosowane podczas wykonywania zadań zawodowych\n51\nCHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium\nanalitycznym\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium analitycznym\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) dobiera wyposażenie pomiarowe i pomocnicze\nstosowane w laboratorium analitycznym\n2) sporządza zapotrzebowanie na wyposażenie pomiarowe\ni pomocnicze oraz odczynniki chemiczne stosowane\nw pracach analitycznych\n3) klasyfikuje odczynniki chemiczne ze względu na ich\nczystość, jakość i zastosowanie w procesach analitycznych\n3) dobiera odczynniki chemiczne do określonych prac\nanalitycznych\nCHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych\ndo badań analitycznych\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych do badań\nanalitycznych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) przygotowuje roztwory o różnych stężeniach\n1) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem\nroztworów o określonym stężeniu procentowym masowym\n(m/m), masowo-objętościowym (m/V) i objętościowym (V/V)\n2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem\nroztworów o określonym stężeniu molowym\n3) planuje realizacje prac związanych z przygotowaniem\nroztworów o określonym stężeniu\n6) prowadzi dokumentację prac związanych\nz przygotowaniem odczynników chemicznych i preparatów\nchemicznych\n1) sporządza dokumentację prac związanych\nz przygotowaniem odczynników chemicznych do badań\nanalitycznych\n3) prowadzi zapisy dotyczące zużycia substancji\nchemicznych do sporządzenia odczynników i preparatów\nchemicznych\nCHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych.\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) dobiera narzędzia i przyrządy do pobierania próbek\nsubstancji gazowych, ciekłych i stałych\n1) opisuje narzędzia i przyrządy do pobierania próbek\ncieczy, ciał stałych i gazów\n2) dobiera metody i techniki przygotowania próbek do\nbadań analitycznych\n1) określa metody i techniki przygotowania próbek do\nbadań analitycznych\n3) przeprowadza operacje i procesy jednostkowe związane\nz przygotowaniem próbek do badań analitycznych\n1) określa operacje związane z przygotowaniem próbek do\nbadań analitycznych\n4) pobiera próbki do badań analitycznych w warunkach\nterenowych, stacjonarnych i procesu technologicznego\n6) określa wielkość i liczbę pobieranych próbek\n52\n6) utrwala pobrane próbki laboratoryjne\n2) dobiera naczynia do przechowywania próbek\n8) prowadzi dokumentację prac związanych z pobieraniem,\nprzygotowywaniem i przechowywaniem próbek do badań\nanalitycznych\n2) wskazuje zasady sporządzania dokumentacji prac\nzwiązanych z przygotowaniem próbek do badań\nanalitycznych\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji CHM.03. Przygotowanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do\nbadań analitycznych mogą dotyczyć, np.:\nprzygotowania roztworów o określonym stężeniu procentowym (m/m, m/V, V/V) lub molowym - wykonanie stosownych\nobliczeń, dobór sprzętu, wykaz prac prowadzących do otrzymania roztworu, wykaz środków ochrony indywidualnej,\nsporządzenie etykiety;\ndoboru odczynników chemicznych (wzór chemiczny, nazwa, stężenie, czystość) i sprzętu laboratoryjnego (np. miarowy,\nszklany, pomocniczy) niezbędnych do wykonania określonych prac analitycznych;\nprzygotowania roztworów mianowanych np. z odważek analitycznych lub na podstawie wyników miareczkowania;\nprzygotowania serii wzorców do wykonania oznaczeń np. spektrofotometrycznych;\npobierania i przygotowania próbek substancji stałych, ciekłych lub gazowych do analizy.\n53\nKwalifikacja CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych\n3.3. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu\n1. Część pisemna egzaminu\n3.3.1. CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na\nfantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady\nResuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji\nPrzykładowe zadanie 1.\nKtóra czynność wykonywana przez osobę udzielającą pomocy na filmie została wykonana nieprawidłowo?\nA. Ocena przytomności.\nB. Liczba oddechów ratowniczych.\nC. Udrożnienie dróg oddechowych.\nD. Liczba ucisków klatki piersiowej.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n3.3.2. CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) klasyfikuje metody pomiarowe stosowane w badaniach\nlaboratoryjnych i procesach przemysłowych\n2) wymienia metody pomiarowe stosowane\nw procesach przemysłowych\nPrzykładowe zadanie 2.\nKtóra metoda wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym do oznaczania zawartości cukru na podstawie pomiaru\nwspółczynnika załamania światła?\nA. Polarymetria.\nB. Refraktometria.\nC. Potencjometria.\nD. Spektrofotometria.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n54\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań\n1) rozróżnia programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań\nPrzykładowe zadanie 3.\nTworzenie wzorów strukturalnych związków chemicznych pokazanych na filmie umożliwia program\nA. graficzny.\nB. obliczeniowy.\nC. do redagowania tekstu.\nD. do gromadzenia danych.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n3.3.3. CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów,\nproduktów\ni materiałów pomocniczych\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) charakteryzuje klasyczne metody analizy jakościowej\ni analizy ilościowej materiałów\n4) opisuje metodę alkacymetrii\nPrzykładowe zadanie 4.\nKtórego wskaźnika użyto na filmie podczas miareczkowania kwasu octowego zasadą sodową?\nA. Lakmusu.\nB. Fenoloftaleiny.\nC. Oranżu metylowego.\nD. Czerwieni metylenowej.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n55\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) stosuje metody instrumentalne w analizie jakościowej\nI ilościowej materiałów\n3) określa wielkości mierzone w metodach\ninstrumentalnych\nPrzykładowe zadanie 5.\nWielkością mierzoną w oznaczeniach potencjometrycznych jest\nA. absorbancja.\nB. transmitancja.\nC. konduktancja.\nD. siła elektromotoryczna.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) opisuje zjawiska zachodzące podczas wykonywania\nbadań analitycznych\n3) zapisuje równania reakcji chemicznych zachodzących\npodczas wykonywania analiz jakościowych i ilościowych\nPrzykładowe zadanie 6.\nPodczas miareczkowania jodometrycznego zachodzi reakcja przedstawiona równaniem\nA. Ag+ + I- → AgI↓.\nB. 2NI3 → N2 + 3I2.\nC. I2 + 2S2O32- → 2I- + S4O62-.\nD. CH2=CH2 + I2 → CH2I-CH2I.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n56\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem\npomiarowym stosowanym w analizach jakościowych\nI analizach ilościowych materiałów\n2) dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe\ndo wykonania analizy metodą alkacymetrii, redoksymetrii,\nprecypitometrii, kompleksometrii oraz wagową\nPrzykładowe zadanie 7.\nDo kolby stożkowej o pojemności 250 cm3 odpipetować 25 cm3 analizowanego roztworu (zawierającego około 450 mg CH3COOH),\ndodać 25 cm3 wody, 2 krople roztworu fenoloftaleiny i silnie mieszając miareczkować 0,2 mol/dm3 mianowanym roztworem NaOH do\npierwszej zauważalnej zmiany barwy z bezbarwnej na różową.\nNa podstawie zamieszczonej procedury do oznaczania zawartości kwasu octowego metodą alkacymetryczną należy\nwykorzystać biuretę oraz\nA. cylinder miarowy o poj. 25 cm3 i zlewkę.\nB. pipety wielomiarowe o poj. 25 cm3 i zlewkę.\nC. cylinder miarowy o poj. 100 cm3 i kolbę miarową.\nD. pipety jednomiarowe o poj. 25 cm3 i kolbę stożkową.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem\npomiarowym stosowanym w analizach jakościowych\ni analizach ilościowych materiałów\n4) odczytuje uzyskane informacje z aparatury pomiarowej\nPrzykładowe zadanie 8.\nKąt skręcania płaszczyzny polaryzacji światła odczytany na skali polarymetru wynosi\nA. -4,4o.\nB. -5,6o.\nC. +4,4o.\nD. +5,6o.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nŹródło rysunku: www.dydaktyka.ib.pwr.wroc.pl, data pobrania: 29.12.2019\n57\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem\npomiarowym stosowanym w analizach jakościowych\ni analizach ilościowych materiałów\n3) dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe\ndo wykonania analizy metodą potencjometryczną,\nkonduktometryczną, polarymetryczną, refraktometryczną,\nchromatograficzną, nefelometryczną, turbidymetryczną\ni spektrofotometryczną\nPrzykładowe zadanie 9.\nDo oznaczenia stężenia sacharozy w wodnym roztworze metodą refraktometryczną należy użyć przyrządu przedstawionego\nna zdjęciu\nI\nII\nIII\nIV\nA. I.\nB. II.\nC. III.\nD. IV.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i\nmateriałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) posługuje się normami i wskaźnikami do oceny jakości\nsurowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,\nfarmaceutycznego i biotechnologicznego\n1) rozróżnia normy i wskaźniki stosowane do oceny\njakości surowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,\nfarmaceutycznego i biotechnologicznego\nPrzykładowe zadanie 10.\nKtóra grupa wskaźników jest stosowana do oceny jakości benzyn w przemyśle paliwowym?\nA. Liczba oktanowa, gęstość, zawartość siarki.\nB. Liczba zmydlania, lepkość, zawartość wody.\nC. Liczba jodowa, kwasowość, zawartość żywic.\nD. Liczba estrowa, prężność par, zawartość ołowiu.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n58\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) posługuje się normami i wskaźnikami do oceny jakości\nsurowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,\nfarmaceutycznego i biotechnologicznego\n3) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych przemysłu chemicznego,\npaliwowego, farmaceutycznego i biotechnologicznego\nzgodnie z wymaganiami norm i wskaźników\nWYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA BENZYN SILNIKOWYCH\nParametr dla benzyny\nbezołowiowej 95\nJednostka\nZakresy\nminimum\nmaksimum\nLiczba oktanowa badawcza\n95\nZawartość ołowiu\nmg/l\n5,0\nZawartość siarki\nmg/kg\n10,0\nZawartość manganu\nmg/l\n2,0\nROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw\nciekłych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1728 oraz z 2015 r. poz. 1361)\nPrzykładowe zadanie 11.\nWyniki badań wybranych parametrów dla próbek 4 benzyn silnikowych otrzymanych w instalacji krakingu katalitycznego:\nParametr\nbenzyna nr 1\nbenzyna nr 2\nbenzyna nr 3\nbenzyna nr 4\nLiczba oktanowa\nbadawcza\n95\n94\n98\n96\nZawartość ołowiu\n4,0 mg/l\n5,0 mg/l\n4,0 mg/l\n6,0 mg/l\nZawartość siarki\n11,0 mg/kg\n10,0 mg/kg\n9,0 mg/kg\n10,0 mg/kg\nZawartość manganu\n1,0 mg/l\n1,0 mg/l\n2,0 mg/l\n2,0 mg/l\nKtóra z badanych próbek benzyn spełnia wymagania jakościowe?\nA. Benzyna nr 1.\nB. Benzyna nr 2.\nC. Benzyna nr 3.\nD. Benzyna nr 4.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n59\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i\nmateriałów pomocniczych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n8) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych na podstawie wyników badań\nlaboratoryjnych\n1) oblicza zawartość składników w analizowanych próbkach\nsurowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych na podstawie wyników badań\nlaboratoryjnych\nPrzykładowe zadanie 12.\nPodczas oznaczania jonów Fe2+ w środowisku kwaśnym metodą miareczkowania manganometrycznego zawartość jonów\nżelaza(II) w analizowanym roztworze oblicza się według wzoru:\ngdzie:\nmFe - masa jonów żelaza(II) w analizowanym roztworze w gramach,\ncKMnO4 - stężenie molowe roztworu manganianu(VII) potasu w mol/dm3,\nVKMnO4 - objętość zużytego roztworu KMnO4 w dm3,\nMFe - masa molowa żelaza; 56g/mol\nIle wynosi masa żelaza w analizowanym roztworze, jeżeli na zmiareczkowanie próbki zużyto 28,2 cm3 roztworu KMnO4\no stężeniu cKMnO4 = 0,01 mol/dm3?\nA. 0,039 g.\nB. 0,079 g.\nC. 0,158 g.\nD. 0,792 g.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n60\n3.3.4. CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) dobiera aparaturę pomiarową i sprzęt laboratoryjny do\nwykonywania badań bioanalitycznych i środowiskowych\n2) dobiera sprzęt laboratoryjny i aparaturę pomiarową\ndo wykonania badań bioanalitycznych i środowiskowych\nPrzykładowe zadanie 13.\nDo określenia morfologii kolonii mikroorganizmów należy wykorzystać mikroskop oraz sprzęt przedstawiony na rysunku\nA B C D\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych\n2) klasyfikuje rodzaje podłoży do badań mikrobiologicznych\nPrzykładowe zadanie 14.\nDo pożywek o przeznaczeniu ogólnym nie należy\nA. bulion zwykły.\nB. agar odżywczy.\nC. agar brzeczkowy.\nD. agar z laktozą i błękitem chińskim.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n61\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych\n6) określa metody hodowli drobnoustrojów\nPrzykładowe zadanie 15.\nKtóry rysunek przedstawia wzrost dyfuzyjny bakterii w hodowlach płynnych?\nA. Rysunek I.\nB. Rysunek II.\nC. Rysunek III.\nD. Rysunek IV.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) przygotowuje preparaty mikroskopowe\n4) rozróżnia barwniki stosowane do barwienia preparatów\nmikroskopowych\nPrzykładowe zadanie 16.\nKtóry barwnik nie jest stosowany do barwienia preparatów mikroskopowych?\nA. Indygo.\nB. Fuksyna.\nC. Błękit metylenowy.\nD. Zieleń malachitowa.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n62\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) przygotowuje preparaty mikroskopowe\n5) określa techniki wykonywania posiewów\nPrzykładowe zadanie 17.\nNa rysunkach pokazano kolejne etapy pobierania hodowli drobnoustrojów do badań. Który rysunek przedstawia pobieranie\nmateriału przez dotknięcie ezą wzrostu drobnoustrojów?\nI. II. III. IV.\nA. Rysunek I.\nB. Rysunek II.\nC. Rysunek III.\nD. Rysunek IV.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) wykonuje oznaczenia ilościowe aminokwasów, białek,\ncukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych\n1) określa metody stosowane w:\nc) analizie ilościowej tłuszczów\nPrzykładowe zadanie 18.\nOznaczanie zawartości tłuszczów w produktach roślinnych wykonuje się metodą\nA. Tollensa.\nB. Kjeldahla.\nC. biuretową.\nD. ekstrakcyjną.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n63\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n7) identyfikuje produkty naturalne metodami chemicznymi\noraz instrumentalnymi\n2) wykonuje próby wykrywania białek, cukrów i tłuszczów\nmetodami chemicznymi\nPrzykładowe zadanie 19.\nNa filmie przedstawiono reakcję służącą do wykrywania\nA. białek.\nB. glukozy.\nC. fruktozy.\nD. tłuszczów.\nOdpowiedź prawidłowa: A\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n8) wykonuje analizy fizykochemiczne wody, ścieków,\npowietrza, gleby i środków spożywczych w warunkach\nterenowych i laboratoryjnych\n1) określa wskaźniki jakości wody\nPrzykładowe zadanie 20.\nWskaźnikiem chemicznym jakości wody jest\nA. smak.\nB. odczyn.\nC. zapach.\nD. mętność.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n64\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n9) ocenia jakość wody pitnej, ścieków, powietrza i gleby na\npodstawie wyników badań analitycznych\n4) porównuje uzyskane wyniki badań analitycznych\nz obowiązującymi normami\n5) ocenia jakość wody, ścieków, powietrza i gleby na\npodstawie wyników badań analitycznych\nPrzykładowe zadanie 21.\nWYMAGANIA MIKROBIOLOGICZNE, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ WODA WPROWADZONA DO\nJEDNOSTKOWYCH OPAKOWAŃ\nParametr\nNajwyższa dopuszczalna wartość\nLiczba mikroorganizmów [jtk]\nObjętość próbki [ml]\nOgólna liczba\nmikroorganizmów w 36OC po\n48 godzinach\n20\n1\nROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wymagań mikrobiologicznych, jakim\npowinna odpowiadać woda wprowadzona do jednostkowych opakowań (Dz. U. z 2017 r. poz. 2294)\nKtóra próbka wody o objętości 50ml, badana w temperaturze 36OC nadaje się do spożycia?\nA. Próbka 1 - 1000 jtk.\nB. Próbka 2 - 2000 jtk.\nC. Próbka 3 - 1500 jtk.\nD. Próbka 4 - 2500 jtk.\nOdpowiedź prawidłowa: A\n65\n3.3.5. CHM.04.5. Język obcy zawodowy\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.5. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze szczególnym\nuwzględnieniem środków leksykalnych), umożliwiającym\nrealizację czynności zawodowych w zakresie tematów\nzwiązanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi w danym\nzawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym zawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym zawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające\nrealizację czynności zawodowych w zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym\nzwiązanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny\npracy\nPrzykładowe zadanie 22a. - wersja w języku angielskim.\n„Please, help me! In chemical laboratory worker had an accident. During the experiment, the concentrated acid was\npoured out on his hands. Please, try to come here as soon as possible.”\nW rozmowie telefonicznej osoba zgłaszająca informuje, że pracownik laboratorium\nA. zatruł się gazem.\nB. skaleczył się szkłem.\nC. oblał się stężoną zasadą.\nD. oblał się stężonym kwasem.\nOdpowiedź prawidłowa: D\nPrzykładowe zadanie 22. - wersja w języku polskim.\n„Proszę, pomóż mi! W laboratorium chemicznym pracownik miał wypadek. W trakcie doświadczenia oblał sobie ręce\nstężonym kwasem. Proszę, spróbujcie przyjechać jak najszybciej.”\nW rozmowie telefonicznej osoba zgłaszająca wypadek informuje, że pracownik laboratorium\nA. zatruł się gazem.\nB. skaleczył się szkłem.\nC. oblał się stężoną zasadą.\nD. oblał się stężonym kwasem.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n66\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.5. Język obcy zawodowy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze szczególnym\nuwzględnieniem środków leksykalnych), umożliwiającym\nrealizację czynności zawodowych w zakresie tematów\nzwiązanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi w danym\nzawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym zawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym zawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające\nrealizację czynności zawodowych w zakresie:\nc) procesów i procedur związanych z realizacją zadań\nzawodowych\nPrzykładowe zadanie 23a. - wersja w języku angielskim.\nPodstawą której z analiz jest reakcja zobojętniania?\nA. Polarymetry.\nB. Conductometry.\nC. Acid-base titration.\nD. Spectrophotometry.\nOdpowiedź prawidłowa: C\nPrzykładowe zadanie 23. - wersja w języku polskim.\nPodstawą której z analiz jest reakcja zobojętniania?\nA. Polarymetrii.\nB. Konduktometrii.\nC. Alkacymetrii.\nD. Spektrofotometrii.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n3.3.6. CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n3) ponosi odpowiedzialność za podejmowane\ndziałania\n4) przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania\nczynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym\nposługiwania się niebezpiecznymi substancjami,\ni niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na\nstanowisku pracy\nPrzykładowe zadanie 24.\nOsoba, która podczas odmierzania stężonego kwasu siarkowego(VI) nie zastosowała środków ochrony osobistej może ulec\nA. zatruciu.\nB. omdleniu.\nC. poparzeniu.\nD. zadławieniu.\nOdpowiedź prawidłowa: C\n67\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n7) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne\nPrzykładowe zadanie 25.\nKtóry rysunek przedstawia komunikację werbalną?\nA. Rysunek I.\nB. Rysunek II.\nC. Rysunek III.\nD. Rysunek IV.\nOdpowiedź prawidłowa: D\n3.3.7. CHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów\nJednostka efektów kształcenia:\nCHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych\nzadań\n2) rozdziela zadania według umiejętności i kompetencji\nczłonków zespołu\nPrzykładowe zadanie 26.\nW laboratorium pracuje zespół składający z czterech osób: kierownika laboratorium i 3 analityków. Które zadanie należy\ndo obowiązków analityka pracującego w laboratorium?\nA. Przydzielenie zadań podwładnym.\nB. Wykonywanie analiz chemicznych.\nC. Sprawowanie nadzoru nad pracownikami laboratorium.\nD. Nadzór nad terminowym wykonywaniem zleconych badań.\nOdpowiedź prawidłowa: B\n68\n3.4. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\n2. Część praktyczna egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych jest przeprowadzana według modelu W\ni trwa 180 minut.\nZgodnie z zamieszczonymi procedurami wykonaj metodą polarymetryczną oznaczenie zawartości sacharozy w białym cukrze\nburaczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym.\nZ zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt laboratoryjny i odczynniki chemiczne niezbędne do\nwykonania oznaczenia - uzupełnij Tabelę 1.\nPrzygotuj roztwory białego cukru buraczanego oraz rafinowanego cukru trzcinowego zgodnie z procedurą.\nZmierz kąt skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego przez roztwory obu cukrów za pomocą polarymetru i wykonaj niezbędne\nobliczenia - uzupełnij Tabelę 2. Porównaj zawartość sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym\n- uzupełnij Tabelę 3.\nDo wykonania zadania wykorzystaj zamieszczoną w arkuszu egzaminacyjnym procedurę oraz wyciągi z kart charakterystyki\nsubstancji chemicznych.\nPodczas wykonywania oznaczenia pamiętaj o zasadach organizacji pracy, przepisach bhp i ppoż. Mieszaniny poreakcyjne przelej\ndo pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte odczynniki pozostaw na stanowisku pracy. Uporządkuj stanowisko po zakończeniu pracy.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n- wykaz szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczeń - Tabela 1,\n- zmontowany zestaw do sączenia,\n- wyniki pomiarów polarymetrycznych i obliczenia - Tabela 2,\n- wnioski z porównania zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów - Tabela 3,\n- uporządkowane stanowisko po zakończeniu pracy\noraz\n- przebieg wykonania oznaczeń zawartości sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz w rafinowanym cukrze trzcinowym.\nPo zmontowaniu zestawu do sączenia zgłoś Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego (ZN), przez podniesienie ręki,\ngotowość do oceny przygotowanego zestawu do sączenia.\nZgłoś przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego (ZN) gotowość do pomiaru polarymetrycznego przez podniesienie ręki.\nProcedura\noznaczania\nmetodą\npolarymetryczną\nzawartości\nsacharozy\nw\nbiałym\ncukrze\nburaczanym\noraz rafinowanym cukrze trzcinowym\nPolarymetryczne oznaczanie zawartości sacharozy przeprowadzić dla białego cukru buraczanego oraz rafinowanego cukru\ntrzcinowego. Odczytać kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach trzykrotnie w jednominutowych odstępach czasu. Jako\nwynik analizy podać wartości cząstkowe oraz średnią z otrzymanych odczytów. Pomiar powinien być wykonywany w temperaturze\n20oC, ponieważ skręcalność właściwa sacharozy jest podana dla tej temperatury. Odchylenia od 20oC powodują zmiany kąta\nskręcalności o tysięczne części stopnia, co praktycznie nie ma wpływu na dokładność oznaczenia.\nWykonanie analizy\nBiały cukier buraczany\nOdczynniki: biały cukier buraczany i woda destylowana\nOdważyć na wadze laboratoryjnej odważyć 5g cukru, przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3 i rozpuścić w ok.\n50 cm3 wody destylowanej. Kolbę dopełnić wodą destylowaną do kreski i zamknąć korkiem. Roztwór starannie wymieszać\ni przesączyć przez sączek z bibuły, odrzucając pierwsze 10 cm3. Otrzymanym przesączem napełnić rurkę polarymetryczną i dokonać\npomiaru kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach. Obliczyć stężenie cukru w badanym roztworze w gramach na 1 cm3\nroztworu z dokładnością do 0,001.\n69\nRafinowany cukier trzcinowy\nOdczynniki: rafinowany cukier trzcinowy, odczynnik Carreza I (15% roztwór K4Fe(CN)6 · 3H2O), odczynnik Carreza II (30% roztwór\nZnSO4 · 7H2O) i woda destylowana\nOdważyć na wadze laboratoryjnej odważyć 5g cukru, przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3 i rozpuścić w ok.\n50 cm3 wody destylowanej. Dodać po 5cm3 roztworów Carreza I i II. Kolbę dopełnić wodą destylowaną do kreski i zamknąć korkiem.\nRoztwór starannie wymieszać i przesączyć przez sączek z bibuły, odrzucając pierwsze 10 cm3. Otrzymanym przesączem napełnić\nrurkę polarymetryczną i dokonać pomiaru kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach. Obliczyć stężenie cukru w badanym\nroztworze w gramach na 1 cm3 roztworu z dokładnością do 0,001.\nKorzystając ze wzoru Biota, określającego zależność kąta skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego od stężenia, obliczyć\nstężenie sacharozy w sporządzonym roztworze (c).\ngdzie:\nc - stężenie sacharozy w gramach na 1 cm3 roztworu,\nl - długość rurki polarymetrycznej w dm,\nα - kąt skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego w stopniach kątowych,\n- skręcalność właściwa sacharozy w temperaturze 20°C równa +66,5°.\nWYCIĄG Z KART CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH\n1. Odczynnik Carreza I\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny - Produkt nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny.\nH412 - Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.\nH032 - W kontakcie z kwasami uwalnia bardzo toksyczne gazy.\nElementy oznakowania - Produkt nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny.\nKontakt z okiem - Natychmiast przepłukać oczy dużą ilością wody przy szeroko odchylonej powiece, kontynuować płukanie przez\nmin 15 minut. Usunąć szkła kontaktowe jeżeli są. Zasięgnąć porady medycznej.\nPrzez drogi oddechowe - Wynieść narażoną osobę na świeże powietrze. Jeżeli podejrzewa się, że pyły są wciąż są obecne\nratownik powinien założyć właściwą maskę lub oddechowy aparat izolacyjny. W przypadku utraty przytomności, należy ułożyć\nw pozycji bocznej ustalonej i natychmiast wezwać pomoc medyczną.\nPrzez przewód pokarmowy - Przemyć usta wodą. Wynieść narażoną osobę na świeże powietrze. Zapewnić osobie ciepło i spokój.\nJeżeli materiał został połknięty a narażona osoba jest przytomna, należy podać do wypicia małą ilość wody. Nigdy nie podawać\nniczego doustnie osobie nieprzytomnej. W przypadku utraty przytomności, należy ułożyć w pozycji bocznej ustalonej i natychmiast\nwezwać pomoc medyczną.\nKontakt ze skórą - Jeżeli pojawią się jakiekolwiek podrażniania lub inne dolegliwości zasięgnąć porady dermatologicznej. Spłukać\nskażoną skórę dużą ilością wody. Zdjąć skażoną odzież i buty.\nOchrona osób udzielających pierwszej pomocy - Nie należy podejmować żadnych działań, które stwarzałyby ryzyko dla\nKogokolwiek chyba, że jest się odpowiednio przeszkolonym. Jeżeli podejrzewa się, że opary są wciąż obecne ratownik powinien\nzałożyć właściwa maskę lub oddechowy aparat izolacyjny. Może być niebezpiecznym dla osoby udzielającej sztucznego oddychania\nusta - usta. Należy dokładnie zmyć zanieczyszczone ubranie wodą przed jego zdjęciem lub założyć rękawice.\nIndywidualne środki ochrony:\nOchrona oczu - gogle ochronne\nOchrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy nitrylowej lub innego materiału zalecanego\nprzez producenta rękawic\nOchrona ciała - odzież ochronna z materiałów naturalnych lub włókien syntetycznych\n70\n2. Odczynnik Carreza II\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny\nH226 - Łatwopalna ciecz i pary.\nH302 - Działa szkodliwie po połknięciu.\nH314 - Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.\nH400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne.\nH410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.\nH411 - Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.\nElementy oznakowania\nPiktogramy zagrożenia\nHasło ostrzegawcze: UWAGA\nZwroty wskazujące środki ostrożności\nUnikać uwolnienia do środowiska. Stosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/ ochronę oczu/ ochronę twarzy.\nW PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można\nje łatwo usunąć. Nadal płukać.\nIndywidualne środki ochrony:\nOchrona oczu - gogle ochronne\nOchrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy nitrylowej lub innego materiału zalecanego\nprzez producenta rękawic\nOchrona ciała - odzież ochronna z materiałów naturalnych lub włókien syntetycznych\nDOKUMENTACJA Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ\nTabela 1. Wykaz szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia\nzawartości sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym\nSzkło i sprzęt laboratoryjny\nNależy podać pojemność naczyń miarowych.\nOdczynniki chemiczne\nNależy podać nazwy odczynników.\n71\nTabela 2. Wyniki pomiarów polarymetrycznych i obliczenie stężenia (m/V) sacharozy w badanych roztworach w gramach\nna 1 cm3 roztworu\nBiały cukier buraczany\nPomiar\nWartość średnia\nα\nodczyt 1\nodczyt 2\nodczyt 3\nRafinowany cukier\ntrzcinowy\nPomiar\nWartość średnia\nα\nodczyt 1\nodczyt 2\nodczyt 3\nObliczenia stężenia (m/V) sacharozy w badanym roztworze białego cukru buraczanego w gramach na 1 cm3 roztworu\nObliczenia stężenia (m/V) sacharozy w badanym roztworze rafinowanego cukru trzcinowego w gramach na 1 cm3 roztworu\nTabela 3. Porównanie zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów\nStężenie sacharozy\nw badanym roztworze białego cukru buraczanego\nStężenie sacharozy\nw badanym roztworze rafinowanego cukru trzcinowego\nPorównanie zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:\nCHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\n1) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,\nprzepisami prawa dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n4) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\n2) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas\nwykonywania zadań zawodowych\n1) wskazuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej używane na\nstanowisku pracy\n72\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\n2) stosuje metody instrumentalne w analizie jakościowej i ilościowej\nmateriałów\n5) wykonuje czynności związane z zastosowaniem metod\ninstrumentalnych w analizie jakościowej i ilościowej materiałów\n4) posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem\npomiarowym stosowanym w analizach jakościowych i analizach\nilościowych materiałów\n1) rozróżnia sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe\nwykorzystywane w oznaczeniach jakościowych i ilościowych\nmateriałów metodami klasycznymi i instrumentalnymi\n3) dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe do\nwykonania analizy metodą potencjometryczną, konduktometryczną,\npolarymetryczną, refraktometryczną, chromatograficzną,\nnefelometryczną, turbidymetryczną i spektrofotometryczną\n4) odczytuje uzyskane informacje z aparatury pomiarowej\n5) przedstawia uzyskane wyniki z aparatury pomiarowej\nw formie tabelarycznej, opisowej i za pomocą wykresów\n8) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych na podstawie wyników badań laboratoryjnych\n1) oblicza zawartość składników w analizowanych próbkach\nsurowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych na\npodstawie wyników badań laboratoryjnych\n4) sporządza dokumentację związaną z opracowaniem\ni interpretacją wyników badań laboratoryjnych surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów pomocniczych\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych, np.:\n- określenia składu jakościowego i ilościowego surowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych przemysłu\nchemicznego, paliwowego, farmaceutycznego lub biotechnologicznego,\n- stosowania metod klasycznych i instrumentalnych w analizach jakościowych i ilościowych materiałów\n- wykonywania badań mikrobiologicznych próbek wody pitnej, ścieków, powietrza oraz gleby,\n- identyfikowania produktów naturalnych metodami chemicznymi oraz instrumentalnymi,\n- wykonywania analiz fizykochemicznych wody, ścieków, powietrza, gleby i środków spożywczych w warunkach terenowych\ni laboratoryjnych,\n- wykonywania oznaczeń ilościowych aminokwasów, białek, cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych.\n73\n4.\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SZKOLNICTWA\nBRANŻOWEGO W ZAWODZIE TECHNIK ANALITYK\n311103\nKWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE\nCHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych\nCHM.04. Wykonywanie badań analitycznych\nCELE KSZTAŁCENIA\nAbsolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik analityk powinien być przygotowany do wykonywania zadań\nzawodowych:\n1) w zakresie kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych:\na) dobierania sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych do badań analitycznych,\nb) pobierania i przygotowywania próbek do badań w laboratorium analitycznym;\n2) w zakresie kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych:\na) prowadzenia badań analitycznych surowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych, b) prowadzenia badań\nbioanalitycznych,\nc) prowadzenia badań środowiskowych.\nEFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i\npróbek do badań analitycznych niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\nCHM.03.Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych\nCHM.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia związane z bezpieczeństwem\ni higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią\n1)\n2)\nwyjaśnia znaczenie pojęć: bezpieczeństwo pracy,\nhigiena pracy, ochrona pracy, ergonomia\nokreśla zakres i cel działań ochrony\nprzeciwpożarowej\n3) określa zakres i cel działań na rzecz ochrony\nśrodowiska w środowisku pracy\n4) wymienia przepisy prawa określające wymagania\nw zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska\ni ergonomii\n2) opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb\ndziałających w zakresie ochrony pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1)\n2)\nwymienia instytucje oraz służby działające\nw zakresie ochrony pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska wymienia\nzadania i uprawnienia instytucji oraz służb\ndziałających w zakresie ochrony pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n74\n3) opisuje prawa i obowiązki pracownika oraz\npracodawcy w zakresie bezpieczeństwa\ni higieny pracy\n1) wymienia prawa i obowiązki pracodawcy\nw zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy\n2) wymienia prawa i obowiązki pracownika\nw zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy\n3) wymienia środki prawne możliwe do\nzastosowania w sytuacji naruszenia przepisów\nw zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy\n4) wymienia konsekwencje nieprzestrzegania przez\npracownika zasad bezpieczeństwa i higieny pracy\n5) wskazuje prawa pracownika oraz rodzaje\nświadczeń z tytułu wypadku przy pracy\n6) wskazuje prawa pracownika oraz rodzaje\nświadczeń z tytułu choroby zawodowej\n4) opisuje skutki oddziaływania czynników\nszkodliwych na organizm człowieka\n1) rozpoznaje rodzaje i stopnie zagrożenia\nspowodowane działaniem czynników szkodliwych\nw środowisku pracy\n2) rozróżnia źródła czynników szkodliwych\nw środowisku pracy\n3) określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom\nistniejącym na stanowiskach pracy wynikające ze\nskutków oddziaływania czynników szkodliwych na\norganizm człowieka\n4) opisuje objawy chorób zawodowych typowych dla\nzawodu\n5) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska podczas\nużytkowania i konserwacji sprzętu i aparatury\nlaboratoryjnej\n2) rozpoznaje procesy technologiczne szczególnie\nniebezpieczne ze względu na toksyczność lub\nwybuchowość surowców, półproduktów i produktów\n3) formułuje wnioski wynikające z analizy rozwiązań\norganizacyjnych i technicznych dotyczących\nbezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\n4) opisuje środki ochrony przed awariami, w tym\ndziałające systemy sterowania i ostrzegania,\nzawory bezpieczeństwa i blokady technologiczne\n5) stosuje zasady postępowania w sytuacji\nrozszczelnienia aparatury, armatury, pęknięć\norurowania oraz innych awarii technologicznych\n6) organizuje stanowisko pracy zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, przepisami prawa\ndotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1) określa zasady organizacji stanowiska pracy\nw związku z realizacją zadań zawodowych\n2) dokonuje niezbędnych zmian na stanowisku pracy,\nzgodnie z wymaganiami ergonomii i zasadami\nbezpieczeństwa\n3) wskazuje usytuowanie urządzeń ratujących życie\n(natryski, sprzęt ochrony osobistej)\n4) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\n75\n7) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n1) określa środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\nstosowane podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n2) stosuje środki ochrony indywidualnej na\nstanowisku pracy zgodnie z przeznaczeniem\n3) stosuje się do informacji przedstawionych na\nznakach bezpieczeństwa\n4) stosuje się do informacji przedstawionych na\nznakach zakazu, nakazu, ostrzegawczych,\newakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz\nsygnałów alarmowych\n8) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego\nzagrożenia zdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na\nstany nagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie\nanalizy objawów obserwowanych\nu poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce\nwypadku\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy\nw urazowych stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie,\namputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy\nw nieurazowych stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na\nfantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady\nResuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji\nCHM.03.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) klasyfikuje metody pomiarowe stosowane\nw badaniach laboratoryjnych i procesach\nprzemysłowych\n1)\n2)\nwymienia metody pomiarowe stosowane\nw badaniach laboratoryjnych wymienia\nmetody pomiarowe stosowane\nw procesach przemysłowych\n3) wskazuje zakres stosowania metod pomiarowych\nw badaniach laboratoryjnych i procesach\nprzemysłowych\n2) przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania\nsystemów akredytacji laboratoriów badawczych\ni certyfikacji systemów zarządzania\n1)\n2)\nrozróżnia systemy akredytacji laboratoriów\nbadawczych i certyfikacji systemów zarządzania\nokreśla wymagania dotyczące akredytacji\nlaboratoriów badawczych\n3) rozróżnia etapy procesów certyfikacji systemów\nzarządzania\n4) wskazuje korzyści wynikające z certyfikacji\nsystemów zarządzania\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań zawodowych\n1) określa możliwości zastosowania programów\nkomputerowych do wspomagania zadań\nzawodowych\n2) stosuje programy komputerowe do\ndokumentowania wykonywanych zadań\nzawodowych\n76\n4) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań\nzawodowych\n1)\n2)\n3)\nwymienia cele normalizacji krajowej definiuje\npojęcie normy i wymienia jej cechy rozpoznaje\noznaczenie normy międzynarodowej,\neuropejskiej i krajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm\ni procedur oceny zgodności\nCHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium analitycznym\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) wykonuje prace związane z obsługą\ni konserwacją infrastruktury technicznej\nlaboratorium analitycznego\n1) rozróżnia rodzaje instalacji w laboratoriach\nanalitycznych\n2) określa zasady obsługi infrastruktury technicznej\nlaboratorium analitycznego\n3) obsługuje urządzenia infrastruktury technicznej\nlaboratorium analitycznego\n2) dobiera wyposażenie pomiarowe i pomocnicze\nstosowane w laboratorium analitycznym\n1) klasyfikuje wyposażenie pomiarowe\ni pomocnicze stosowane w laboratorium\nanalitycznym\n2) sporządza zapotrzebowanie na wyposażenie\npomiarowe i pomocnicze oraz odczynniki\nchemiczne stosowane w pracach\nanalitycznych\n3) klasyfikuje odczynniki chemiczne ze względu na\nich czystość, jakość i zastosowanie\nw procesach analitycznych\n1) stosuje zasady klasyfikacji odczynników\nchemicznych ze względu na ich czystość, jakość\ni zastosowanie w procesach analitycznych\n2) wskazuje zakres zastosowania odczynników\nchemicznych o określonej czystości w procesach\nanalitycznych\n3) dobiera odczynniki chemiczne do określonych prac\nanalitycznych\n4) przygotowuje zestawy sprzętu laboratoryjnego\ni odczynników chemicznych do wykonywania\nprac analitycznych\n1) montuje zestawy sprzętu laboratoryjnego do\nwykonania prac analitycznych\n2) gromadzi zestawy odczynników chemicznych do\nwykonania prac analitycznych\n5) ocenia stan techniczny wyposażenia\npomiarowego i pomocniczego\nstosowanego w laboratorium analitycznym\n1) planuje kontrole wyposażenia pomiarowego\ni pomocniczego stosowanego w laboratorium\nanalitycznym\n2) sporządza protokół przeglądu stanu technicznego\nwyposażenia pomiarowego i pomocniczego\nstosowanego w laboratorium analitycznym\n3) wskazuje zasady konserwacji i przechowywania\nsprzętu laboratoryjnego\n6) wykonuje czynności związane z wzorcowaniem,\nkonserwacją i przygotowaniem do legalizacji\nwyposażenia pomiarowego\n1) określa czynności związane z wzorcowaniem,\nkonserwacją i przygotowaniem do legalizacji\nwyposażenia pomiarowego\n2) wskazuje sposób konserwacji wyposażenia\npomiarowego przed działaniem czynników\nzewnętrznych\n3) wykonuje czynności związane z przygotowaniem do\nlegalizacji wyposażenia pomiarowego\n7) gospodaruje wyposażeniem pomiarowym\ni pomocniczym w laboratorium analitycznym\n1) wskazuje zasady oszczędnego wykorzystania\nsprzętu i aparatury laboratoryjnej\n2) wskazuje zasady konserwacji i przechowywania\nsprzętu laboratoryjnego\n77\n8) gospodaruje odczynnikami chemicznymi\ni odpadami w laboratorium analitycznym\n1) wskazuje zasady znakowania,\nprzechowywania i magazynowania\nodczynników chemicznych\n2) wskazuje zasady racjonalnego wykorzystania\nodczynników chemicznych i gospodarowania\nodpadami w laboratorium analitycznym\n3) stosuje zasady znakowania, przechowywania\ni magazynowania odczynników chemicznych\n4) klasyfikuje odpady w laboratorium\nanalitycznym\nCHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych do badań\nanalitycznych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) wyjaśnia zjawiska fizyczne, chemiczne\ni fizykochemiczne zachodzące podczas\noczyszczania i rozdzielania substancji\noraz w procesach wytwarzania preparatów\nchemicznych metodami laboratoryjnymi\n1) identyfikuje zjawiska zachodzące podczas\nprocesów oczyszczania i rozdzielania substancji,\ntakie jak krystalizacja, ekstrakcja, sublimacja,\ndestylacja, chromatografia, strącanie i oddzielanie\nosadów od roztworu\n2) identyfikuje zjawiska fizyczne, chemiczne\ni fizykochemiczne zachodzące w procesach\nwytwarzania preparatów chemicznych metodami\nlaboratoryjnymi\n2) prowadzi procesy związane z oczyszczaniem\ni rozdzielaniem substancji\n1) charakteryzuje metody stosowane do rozdzielania\ni oczyszczania substancji\n2) wykonuje procesy krystalizacji, ekstrakcji,\nsublimacji, destylacji, chromatografii, strącania\ni utleniania związane z oczyszczaniem\ni rozdzieleniem substancji\n3) wykonuje obliczenia związane z procesami\noczyszczania i rozdzielania substancji\n3) wytwarza preparaty chemiczne metodami\nlaboratoryjnymi\n1) określa metody otrzymywania związków\nchemicznych\n2) określa na podstawie procedury typy reakcji\nchemicznych zachodzących podczas\notrzymywania preparatów chemicznych\n3) oblicza ilości i stężenia substancji biorących udział\nw procesach wytwarzania preparatów chemicznych\n4) określa na podstawie procedury sposób\nsporządzania preparatu chemicznego\n5) sporządza preparat chemiczny zgodnie z przyjętą\nprocedurą\n6) oblicza wydajność procesu otrzymywania preparatu\nchemicznego\n4) ocenia jakość substancji i preparatów\nchemicznych\n1) rozróżnia czynniki wpływające na jakość\notrzymanych substancji i preparatów chemicznych\n2) bada właściwości fizykochemiczne preparatu\n3) ocenia czystość preparatu chemicznego\n5) przygotowuje roztwory o różnych stężeniach\n1) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem\nroztworów o określonym stężeniu procentowym\nmasowe (m/m), masowo-objętościowe (m/V)\ni objętościowe (V/V)\n2) wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem\nroztworów o określonym stężeniu molowym\n78\n3) planuje realizację prac związanych\nz przygotowaniem roztworów o określonym\nstężeniu\n4) planuje realizację prac związanych\nz przygotowaniem roztworów wzorcowych\n5) sporządza roztwory o określonym stężeniu\n6) prowadzi dokumentację prac związanych\nz przygotowaniem odczynników chemicznych\ni preparatów chemicznych\n1) sporządza dokumentację prac związanych\nz przygotowaniem odczynników chemicznych do\nbadań analitycznych\n2) sporządza dokumentację prac związanych\nz przygotowaniem preparatów chemicznych\n3) prowadzi zapisy dotyczące zużycia substancji\nchemicznych do sporządzenia odczynników\ni preparatów chemicznych\nCHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań a nalitycznych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) dobiera narzędzia i przyrządy do pobierania\npróbek substancji gazowych, ciekłych i stałych\n1) opisuje narzędzia i przyrządy do pobierania próbek\ncieczy, ciał stałych i gazów\n2) posługuje się narzędziami i przyrządami do\npobierania próbek cieczy, ciał stałych i gazów\n2) dobiera metody i techniki przygotowania próbek\ndo badań analitycznych\n1) rozróżnia metody i techniki przygotowania próbek do\nbadań analitycznych\n2) określa metody i techniki przygotowania próbek do\nbadań analitycznych\n3) przeprowadza operacje i procesy jednostkowe\nzwiązane z przygotowaniem próbek do badań\nanalitycznych\n1) określa operacje związane z przygotowaniem\npróbek do badań analitycznych sporządza wykaz\nprac związanych z przygotowaniem próbek do\nbadań analitycznych\n3) dokonuje rozdziału, rozdrabniania, mielenia,\nsuszenia, rozpuszczania próbek do badań\n4) wykonuje mineralizację próbek do badań\n4) pobiera próbki do badań analitycznych\nw warunkach terenowych, stacjonarnych\ni procesu technologicznego\n1)\n2)\nrozróżnia zasady pobierania próbek do badań\nanalitycznych\nwskazuje sposób pobierania próbki w zależności\nod celu analizy i stanu skupienia próbki\n3) wskazuje metody i techniki pobierania próbek\n4) określa lokalizację miejsc i punktów pobierania\npróbek\n5) określa częstotliwość próbkowania\n6) określa wielkość i liczbę pobieranych próbek\n7) pobiera próbki zgodnie z procedurą\n5) przygotowuje reprezentatywne próbki do\nbadań analitycznych\n1) rozróżnia sprzęt i materiały do przygotowywania\nreprezentatywnych próbek do badań analitycznych\n2) wskazuje zasady przygotowywania\nreprezentatywnych próbek do badań analitycznych\n3) sporządza wykaz prac związanych\nz przygotowaniem reprezentatywnej próbki do\nbadań analitycznych\n4) dobiera sprzęt i materiały do przygotowywania\nreprezentatywnych próbek do badań analitycznych\n5) sporządza próbki reprezentatywne\n6) utrwala pobrane próbki laboratoryjne\n1) wskazuje zasady i normy prawidłowego\nzabezpieczania próbek laboratoryjnych na czas\ntransportu\n79\n2) dobiera naczynia do przechowywania próbek\n3) wyjaśnia zjawiska zachodzące podczas\nnieprawidłowego zabezpieczenia próbek\nlaboratoryjnych w czasie transportu\n4) określa przyczyny zmiany składu próbki od\nmomentu pobrania do wykonania badań\nlaboratoryjnych\n7) zabezpiecza i przechowuje próbki archiwalne\n1) wskazuje zasady i normy zabezpieczania\ni przechowywania próbek archiwalnych\n2) wskazuje zjawiska zachodzące podczas\nprzechowywania nieprawidłowo zabezpieczonych\npróbek archiwalnych\n3) przechowuje i zabezpiecza pobrane próbki\narchiwalne zgodnie z obowiązującymi normami\n8) prowadzi dokumentację prac związanych\nz pobieraniem, przygotowywaniem\ni przechowywaniem próbek do badań\nanalitycznych\n1)\n2)\nwskazuje zasady sporządzania dokumentacji\nprac związanych z pobieraniem próbek do badań\nanalitycznych wskazuje zasady sporządzania\ndokumentacji prac związanych z przygotowaniem\npróbek do badań analitycznych\n3) wskazuje zasady sporządzania dokumentacji prac\nzwiązanych z przechowywaniem próbek do badań\nanalitycznych\nCHM.03.6. Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków\nleksykalnych), umożliwiającym realizację\nczynności zawodowych w zakresie tematów\nzwiązanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi\nw danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe\numożliwiające realizację czynności zawodowych\nw zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,\nw tym związanych z zapewnieniem\nbezpieczeństwa i higieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów\nkoniecznych do realizacji czynności\nzawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją\nzadań zawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych\ndokumentów związanych z wykonywaniem\nzadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane\nwyraźnie, w standardowej odmianie języka\nobcego nowożytnego, a także proste wypowiedzi\npisemne w języku obcym nowożytnym\nw zakresie umożliwiającym realizację zadań\nzawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne\ndotyczące czynności zawodowych\n1) określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu,\newentualnie fragmentu wypowiedzi lub tekstu\n2) znajduje w wypowiedzi lub tekście określone\ninformacje\n3) rozpoznaje związki między poszczególnymi\nczęściami tekstu\n4) układa informacje w określonym porządku\n(np. rozmowy, wiadomości, komunikaty,\ninstrukcje lub filmy instruktażowe,\nprezentacje), artykułowane wyraźnie,\nw standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne\ndotyczące czynności zawodowych\n(np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,\nprzewodniki, dokumentację zawodową)\n80\n3) samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku\nobcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat,\ninstrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi pisemne dotyczące czynności\nzawodowych (np. komunikat, e-mail,\ninstrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem - według wzoru)\n1)\n2)\n3)\n4)\n5)\nopisuje przedmioty, działania i zjawiska związane\nz czynnościami zawodowymi przedstawia sposób\npostępowania w różnych sytuacjach zawodowych\n(np. udziela instrukcji, wskazówek, określa\nzasady) wyraża i uzasadnia swoje stanowisko\nstosuje zasady konstruowania tekstów o różnym\ncharakterze stosuje formalny lub nieformalny styl\nwypowiedzi adekwatnie do sytuacji\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach\nzwiązanych z realizacją zadań zawodowych -\nreaguje w języku obcym nowożytnym w sposób\nzrozumiały, adekwatnie do sytuacji\nkomunikacyjnej, ustnie lub w formie prostego\ntekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy\nz innym pracownikiem, klientem,\nkontrahentem, w tym rozmowy\ntelefonicznej) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności\nzawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu pisanego\n(np. wiadomość, formularz, e-mail,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności\nzawodowych\n1)\n2)\n3)\n4)\n5)\n6)\nrozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\nuzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\nwyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie,\nzgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób\nprowadzi proste negocjacje związane\nz czynnościami zawodowymi stosuje zwroty i\nformy grzecznościowe dostosowuje styl\nwypowiedzi do sytuacji\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego\nw języku obcym nowożytnym w typowych\nsytuacjach związanych z wykonywaniem\nczynności zawodowych\n1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje\nzawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach,\nsymbolach, piktogramach, schematach) oraz\naudiowizualnych (np. filmach instruktażowych)\n2) przekazuje w języku polskim informacje\nsformułowane w języku obcym nowożytnym\n3) przekazuje w języku obcym nowożytnym\ninformacje sformułowane w języku polskim lub\ntym języku obcym nowożytnym\n4) przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym\nwcześniej opracowany materiał (np.\nprezentację)\n6) wykorzystuje strategie służące doskonaleniu\nwłasnych umiejętności językowych oraz\npodnoszące świadomość językową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad\nnauką języka obcego nowożytnego\nb) współdziała w grupie\n1)\n2)\n3)\nkorzysta ze słownika dwujęzycznego\ni jednojęzycznego współdziała z innymi osobami,\nrealizując zadania językowe korzysta z tekstów\nw języku obcym nowożytnym, również za pomocą\ntechnologii informacyjno- komunikacyjnych\nc) korzysta ze źródeł informacji\nw języku obcym nowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne\ni kompensacyjne\n4) identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy\n5) wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby\nw przybliżeniu określić znaczenie słowa\n6) upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje\nnieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki\nniewerbalne\n81\nCHM.03.7. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki\nzawodowej\n1) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte\nnormy zachowania w środowisku pracy\n2) przyjmuje odpowiedzialność za powierzone\ninformacje zawodowe\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne\nw zawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych\nw zawodzie\n2) planuje wykonanie zadania\n1) omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy\n2) określa czas realizacji zadań\n3) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n4) monitoruje realizację zaplanowanych zadań\n5) dokonuje modyfikacji zaplanowanych zadań 6)\ndokonuje samooceny wykonanej pracy\n3) ponosi odpowiedzialność za podejmowane\ndziałania\n1) przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym\nskutki prawne\n2) wykazuje świadomość odpowiedzialności za\nwykonywaną pracę\n3) ocenia podejmowane działania\n4) przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania\nczynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym\nposługiwania się niebezpiecznymi substancjami,\ni niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na\nstanowisku pracy\n4) wykazuje się kreatywnością i otwartością na\nzmiany\n1) podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje\nżycia społecznego i gospodarczego\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia\nskutki jej wprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\nw nieprzewidywalnych warunkach\n5) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n1)\nrozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania\nzadań zawodowych\n2)\nwybiera techniki radzenia sobie ze stresem\nodpowiednio do sytuacji\n3)\nwskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych\nw pracy zawodowej\n4)\nprzedstawia różne formy zachowań asertywnych jako\nsposobów radzenia sobie ze stresem\n5)\nrozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych 6)\nokreśla skutki stresu\n6) doskonali umiejętności zawodowe\n1) pozyskuje informacje zawodowe dotyczące przemysłu\nz różnych źródeł\n2) określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych\ndo wykonywania zawodu\n3) analizuje własne kompetencje\n4) wyznacza własne cele i planuje drogę rozwoju\nzawodowego\n5) wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji\nzawodowych, osobistych i społecznych\n7) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne\n2) stosuje aktywne metody słuchania\n82\n3) prowadzi dyskusje\n4) udziela informacji zwrotnej\n8) negocjuje warunki porozumień\n1) charakteryzuje pożądaną postawę podczas\nprowadzenia negocjacji\n2) wskazuje sposób prowadzenia negocjacji warunków\nporozumienia\n9) stosuje metody i techniki rozwiązywania\nproblemów\n1) opisuje sposoby przeciwdziałania problemom\nw zespole realizującym zadania\n2) opisuje techniki rozwiązywania problemów\n3) wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki\nrozwiązywania problemu\n10) współpracuje w zespole\n1) pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za\nwspólnie realizowane zadania\n2) przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności\nw zespole\n3) angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu\n4) modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając\nstanowisko wypracowane wspólnie z innymi\nczłonkami zespołu\nCHM.03.8. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) organizuje pracę zespołu w celu wykonania\nprzydzielonych zadań\n1)\n2)\nokreśla strukturę zespołu\nwskazuje przykłady dobrej współpracy w zespole\n3) planuje działania zespołu\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych\nzadań\n1) analizuje umiejętności i kompetencje poszczególnych\nczłonków zespołu\n2) rozdziela zadania według umiejętności i kompetencji\nczłonków zespołu\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań\n1) ustala kolejność wykonywania zadań zgodnie\nz harmonogramem prac\n2) formułuje zasady wzajemnej pomocy\n3) koordynuje realizację zadań zapobiegających\nzagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia\n4) wydaje dyspozycje osobom wykonującym\nposzczególne zadania\n5) monitoruje proces wykonywania zadań\n6) opracowuje dokumentację dotyczącą realizacji\nzadania według panujących standardów\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań\n1)\n2)\ndobiera metody i techniki oceny pracy zespołu ocenia\njakość wykonanych prac\n3) udziela wskazówek w celu prawidłowego wykonania\nprzydzielonych zadań\n4) wskazuje przykładowe sposoby motywowania\nczłonków zespołu do troski o jakość wykonywanych\nzadań\n5) wprowadza rozwiązania techniczne\ni organizacyjne wpływające na poprawę\nwarunków i jakości pracy\n1)\n2)\ndokonuje analizy rozwiązań technicznych\ni organizacyjnych warunków i jakości pracy\nproponuje rozwiązania techniczne i organizacyjne\nmające na celu poprawę warunków i jakości pracy\nDo wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych niezbędne jest\nosiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:\n83\nCHM.04. Wykonywanie badań analitycznych\nCHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) organizuje stanowisko pracy zgodnie\nz wymaganiami ergonomii, przepisami prawa\ndotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska\n1)\n2)\nokresla sposób przygotowania stanowiska pracy\nw laboratorium analitycznym zgodnie z zasadami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska wskazuje\nsposób przygotowania stanowiska pracy\nw laboratorium analitycznym zgodnie\nz wymaganiami ergonomii\n3) wskazuje usytuowanie urządzeń ratujących życie\n(natryski, sprzęt ochrony osobistej)\n4) utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy\n2) stosuje środki ochrony indywidualnej\ni zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych\n1) wskazuje środki ochrony indywidualnej i\nzbiorowej używane na stanowisku pracy określa\nznaczenie znaków zakazu, nakazu,\nostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony\nprzeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych\nstosowanych w laboratorium analitycznym\n2) rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej\nstosowane w przedsiębiorstwie\n3) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy\noraz przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska\nw przemyśle chemicznym\n1) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy,\nprzepisy ochrony przeciwpożarowej podczas\nużytkowania i konserwacji maszyn i urządzeń\nprzemysłu chemicznego\n2) rozpoznaje procesy technologiczne przemysłu\nchemicznego szczególnie niebezpieczne ze\nwzględu na toksyczność lub wybuchowość\nsurowców, półproduktów i produktów\n3) formułuje wnioski wynikające z analizy rozwiązań\norganizacyjnych i technicznych dotyczących\nbezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony\nprzeciwpożarowej w zakładzie przemysłu\nchemicznego\n4) opisuje środki ochrony przed awariami, w tym\nniezawodnie działające systemy sterowania\ni ostrzegania, zawory bezpieczeństwa, blokady\ntechnologiczne\n5) stosuje zasady postępowania w sytuacji\nrozszczelnienia aparatury, armatury, pęknięć\norurowania oraz innych awarii technologicznych\n4) opisuje zagrożenia związane z występowaniem\nszkodliwych czynników w środowisku pracy\n1) rozpoznaje czynniki szkodliwe występujące\nw laboratorium analitycznym\n2) rozpoznaje źródła szkodliwych czynników\nwystępujących w laboratorium analitycznym\n3) wskazuje skutki oddziaływania szkodliwych\nczynników w laboratorium analitycznym na\norganizm człowieka\n5) udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego\nzagrożenia zdrowotnego\n1) opisuje podstawowe symptomy wskazujące na\nstany nagłego zagrożenia zdrowotnego\n2) ocenia sytuację poszkodowanego na\npodstawie analizy objawów obserwowanych\nu poszkodowanego\n3) zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce\nwypadku\n84\n4) układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej\n5) powiadamia odpowiednie służby\n6) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy\nw urazowych stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie,\namputacja, złamanie, oparzenie\n7) prezentuje udzielanie pierwszej pomocy\nw nieurazowych stanach nagłego zagrożenia\nzdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar\n8) wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na\nfantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady\nResuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji\nCHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) klasyfikuje metody pomiarowe stosowane\nw badaniach laboratoryjnych i procesach\nprzemysłowych\n1) wymienia metody pomiarowe stosowane\nw badaniach laboratoryjnych\n2) wymienia metody pomiarowe stosowane\nw procesach przemysłowych\n3) wskazuje zakres stosowania metod\npomiarowych w badaniach laboratoryjnych\ni procesach przemysłowych\n2) przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania\nsystemów akredytacji laboratoriów badawczych\ni certyfikacji systemów zarządzania\n1) rozróżnia systemy akredytacji laboratoriów\nbadawczych i certyfikacji systemów zarządzania\n2) określa wymagania dotyczące akredytacji\nlaboratoriów badawczych\n3) rozróżnia etapy procesów certyfikacji systemów\nzarządzania\n4) wskazuje korzyści wynikające z certyfikacji\nsystemów zarządzania\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań\n1) rozróżnia programy komputerowe wspomagające\nwykonywanie zadań\n2) określa możliwości zastosowania programów\nkomputerowych do wspomagania zadań\nzawodowych\n3) stosuje programy komputerowe do\ndokumentowania wykonywanych zadań\n4) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny\nzgodności podczas realizacji zadań\nzawodowych\n1) wymienia cele normalizacji krajowej\n2) definiuje pojęcie normy i wymienia jej cechy\n3) rozpoznaje oznaczenie normy międzynarodowej,\neuropejskiej i krajowej\n4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm\ni procedur oceny zgodności\n85\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) charakteryzuje klasyczne metody analizy\njakościowej i analizy ilościowej materiałów\n1) rozróżnia metody jakościowej i ilościowej analizy\nchemicznej\n2) dokonuje podziału kationów i anionów na grupy\nanalityczne\n3) określa błędy występujące w analizie ilościowej\n4) opisuje metodę alkacymetrii\n5) opisuje metodę redoksymetrii\n6) opisuje metodę kompleksometrii\n7) opisuje metodę analizy strąceniowej\n2) stosuje metody instrumentalne w analizie\njakościowej i ilościowej materiałów\n1) klasyfikuje metody analizy instrumentalnej\nstosowane w analizie jakościowej i ilościowej\n2) określa zastosowanie metod instrumentalnych\nw analizie laboratoryjnej\n3) określa wielkości mierzone w metodach\ninstrumentalnych\n4) określa na podstawie schematów zasady\ndziałania i budowę aparatury stosowanej\nw analizie instrumentalnej materiałów\n5) wykonuje czynności związane z zastosowaniem\nmetod instrumentalnych w analizie jakościowej\ni ilościowej materiałów\n3) opisuje zjawiska zachodzące podczas\nwykonywania badań analitycznych\n1) opisuje metody potencjometryczne,\nkonduktometryczne, chromatograficzne,\nspektrofotometryczne i fluorymetryczne\n2) wyjaśnia pojęcia z zakresu potencjometrii,\nkonduktometrii, chromatografii, spektrofotometrii,\nfluorymetrii, refraktometrii, polarymetrii alkacymetrii,\nprecypitometrii, redoksymetrii, kompleksometrii\n3) zapisuje równania reakcji chemicznych\nzachodzących podczas wykonywania analiz\njakościowych i ilościowych\n4) określa zjawiska fizyczne i fizykochemiczne\nzachodzące podczas badań analitycznych\n4) posługuje się sprzętem laboratoryjnym\ni wyposażeniem pomiarowym stosowanym\nw analizach jakościowych i analizach\nilościowych materiałów\n1) rozróżnia sprzęt laboratoryjny i wyposażenie\npomiarowe wykorzystywane w oznaczeniach\njakościowych i ilościowych materiałów metodami\nklasycznymi i instrumentalnymi\n2) dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie\npomiarowe do wykonania analizy metodą\nalkacymetrii, redoksymetrii, precypitometrii,\nkompleksometrii oraz wagową\n3) dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie\npomiarowe do wykonania analizy metodą\npotencjometryczną, konduktometryczną,\npolarymetryczną, refraktometryczną,\nchromatograficzną, nefelometryczną,\nturbidymetryczną i spektrofotometryczną\n4) odczytuje uzyskane informacje z aparatury\npomiarowej\n86\n5) przedstawia uzyskane wyniki z aparatury\npomiarowej w formie tabelarycznej, opisowej i za\npomocą wykresów\n5) posługuje się normami i wskaźnikami do oceny\njakości surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych przemysłu\nchemicznego, paliwowego, farmaceutycznego\ni biotechnologicznego\n1) rozróżnia normy i wskaźniki stosowane do oceny\njakości surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych przemysłu\nchemicznego, paliwowego, farmaceutycznego\ni biotechnologicznego\n2) stosuje wskaźniki do oceny jakości surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłu chemicznego,\npaliwowego, farmaceutycznego\ni biotechnologicznego\n3) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych przemysłu\nchemicznego, paliwowego, farmaceutycznego\ni biotechnologicznego zgodnie z wymaganiami\nnorm i wskaźników\n6) określa metody stosowane do oceny właściwości\nfizycznych i fizykochemicznych substancji\n1) klasyfikuje metody pomiaru wielkości fizycznych\ni fizykochemicznych charakteryzujących\nsubstancje\n2) dobiera metody pomiaru wielkości fizycznych\ni fizykochemicznych charakteryzujących\nsubstancje\n3) dokonuje pomiarów wielkości fizycznych\ni fizykochemicznych charakteryzujących\nsubstancje, takich jak np. lepkość,\ngęstość, charakterystyczne temperatury\n7) analizuje skład jakościowy i ilościowy\nsurowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych\n1) rozróżnia metody analityczne służące do oceny\njakościowej i ilościowej surowców, półproduktów,\nproduktów i materiałów pomocniczych\n2) dobiera metody analityczne do wykonania analizy\nskładu jakościowego i ilościowego surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów pomocniczych\n8) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych na podstawie\nwyników badań laboratoryjnych\n1) oblicza zawartość składników w analizowanych\npróbkach surowców, półproduktów, produktów\ni materiałów pomocniczych na podstawie wyników\nbadań laboratoryjnych\n2) wskazuje błędy w analizie ilościowej surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłów chemicznego,\npaliwowego, farmaceutycznego\ni biotechnologicznego\n3) określa rodzaje błędów powstających podczas\nwykonywania badań laboratoryjnych surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów pomocniczych\n4) sporządza dokumentację związaną z opracowaniem\ni interpretacją wyników badań laboratoryjnych\nsurowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych\n5) określa zgodność jakości surowców, półproduktów,\nproduktów i materiałów pomocniczych z normą lub\ndanymi zawartymi na opakowaniu\n9) analizuje przebieg procesu technologicznego\n1) określa sposoby kontroli procesów technologicznych\n87\n2) wskazuje na schematach technologicznych miejsca\npomiaru parametrów procesowych\n3) określa na podstawie instrukcji obsługi zasady\nużytkowania automatycznych analizatorów\npomiarowych\n4) wykonuje analizy próbek pobranych w trakcie\nciągłego procesu technologicznego\n10) przestrzega procedur systemu zarządzania\njakością\n1) interpretuje procedury systemu zarządzania\njakością stosowane w laboratorium podczas\nwykonywania badań analitycznych\n2) interpretuje procedury systemu\nzarządzania jakością wykorzystywane\npodczas przechowywania i utylizacji\nchemikaliów\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środo wiskowych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) określa zjawiska fizyczne, chemiczne\ni fizykochemiczne zachodzące podczas\nidentyfikacji i analiz ilościowych produktów\nnaturalnych\n1) wyjaśnia pojęcia z zakresu metod analitycznych\nstosowanych do identyfikacji i analiz ilościowych\nproduktów naturalnych\n2) określa parametry mierzone podczas identyfikacji\ni analiz ilościowych produktów naturalnych\n3) określa parametry mierzone technikami\ninstrumentalnymi podczas identyfikacji i analiz\nilościowych produktów naturalnych\n2) dobiera aparaturę pomiarową i sprzęt\nlaboratoryjny do wykonywania badań\nbioanalitycznych i środowiskowych\n1) rozpoznaje aparaturę pomiarową i sprzęt\nlaboratoryjny stosowany w badaniach\nbioanalitycznych i środowiskowych\n2) dobiera sprzęt laboratoryjny i aparaturę pomiarową\ndo wykonania badań bioanalitycznych\ni środowiskowych\n3) przygotowuje zestawy sprzętu laboratoryjnego\ndo wykonywania badań bioanalitycznych\ni środowiskowych\n4) określa zasady obsługi sprzętu laboratoryjnego\ni aparatury pomiarowej stosowanej w badaniach\nbioanalitycznych i środowiskowych\n3) sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych\n1) określa metody sterylizacji mechanicznej, fizycznej\ni chemicznej\n2) klasyfikuje rodzaje podłoży do badań\nmikrobiologicznych\n3) określa zastosowanie podłoży do badań\nmikrobiologicznych\n4) opisuje proces przygotowania podłoży do badań\nmikrobiologicznych\n5) wykonuje podłoża do badań mikrobiologicznych,\nw szczególności podłoże SS, MacConkeya,\nWilsona-Blaira (WB), Nogrady, Chapmana, bulion\nodżywczy, agar odżywczy, bulion cukrowy\n6) określa metody hodowli drobnoustrojów\n88\n4) przygotowuje preparaty mikroskopowe\n1) wskazuje sposób przygotowania preparatów\nprzyżyciowych i utrwalonych\n2) określa zasady barwienia preparatów\nmikroskopowych\n3) rozróżnia rodzaje barwienia preparatów\nmikroskopowych, takie jak negatywny i pozytywny,\nprosty i złożony\n4) rozróżnia barwniki stosowane do barwienia\npreparatów mikroskopowych\n5) określa techniki wykonywania posiewów\n6) dobiera rodzaj podłoża do badanego materiału\n7) określa warunki hodowli drobnoustrojów\n5) wykonuje oznaczenia ilościowe aminokwasów,\nbiałek, cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych\n1) określa metody stosowane w:\na)\nanalizie ilościowej aminokwasów\ni białek\nb)\nanalizie ilościowej cukrów\nc)\nanalizie ilościowej tłuszczów\nd)\nanalizie ilościowej kwasów\nnukleinowych 2) wykonuje oznaczenia ilościowe:\na) cukrów\nb) białek\nc) tłuszczów\n6) wykonuje analizy z zastosowaniem biosensorów\n1) rozróżnia biosensory\n2) określa zasadę działania biosensorów\n3) wskazuje praktyczne zastosowanie biosensorów\n4) wykonuje analizę z zastosowaniem biosensorów\n5) interpretuje wyniki przeprowadzonej analizy\n7) identyfikuje produkty naturalne metodami\nchemicznymi oraz instrumentalnymi\n1) stosuje techniki laboratoryjne do identyfikacji\nproduktów naturalnych\n2) wykonuje próby wykrywania białek, cukrów\ni tłuszczów metodami chemicznymi\n3) interpretuje wyniki przeprowadzonej próby\n8) wykonuje analizy fizykochemiczne wody,\nścieków, powietrza, gleby i środków\nspożywczych w warunkach terenowych\ni laboratoryjnych\n1) określa wskaźniki jakości wody\n2) opracowuje plan badania wody pitnej, ścieków,\npowietrza, gleby oraz środków spożywczych\nw warunkach terenowych i laboratoryjnych\n3) stosuje metody analizy fizykochemicznej do oceny\nwody, ścieków, powietrza, gleby i środków\nspożywczych\n4) opisuje zestawy sprzętu do wykonywania badań\nśrodowiskowych\n5) interpretuje wyniki przeprowadzonej analizy\nfizykochemicznej\n9) ocenia jakość wody pitnej, ścieków, powietrza\ni gleby na podstawie wyników badań\nanalitycznych\n1)\n2)\nopisuje sposób badania mikrobiologicznego wody\npitnej, ścieków, powietrza i gleby określa ogólną\nliczbę mikroorganizmów należących do różnych\ngrup fizjologicznych w badaniu wody pitnej,\nścieków, powietrza i gleby\n3) opisuje sposób badań fizykochemicznych,\nchemicznych i biochemicznych wody pitnej,\nścieków, powietrza i gleby\n4) porównuje uzyskane wyniki badań analitycznych\nz obowiązującymi normami\n5) ocenia jakość wody, ścieków, powietrza i gleby na\npodstawie wyników badań analitycznych\n89\n10) dokumentuje wyniki badań bioanalitycznych\ni środowiskowych\n1) sporządza dokumentację z przeprowadzonych\nbadań bioanalitycznych i środowiskowych\n2) wykonuje obliczenia związane z opracowaniem\nwyników badań bioanalitycznych\ni środowiskowych\n3) stosuje programy komputerowe do\nopracowywania wyników badań\nbioanalitycznych i środowiskowych oraz do\nprowadzenia ewidencji i archiwizacji wyników\nbadań bioanalitycznych i środowiskowych\nCHM.04.5. Język obcy zawodowy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) posługuje się podstawowym zasobem środków\njęzykowych w języku obcym nowożytnym (ze\nszczególnym uwzględnieniem środków\nleksykalnych), umożliwiającym realizację\nczynności zawodowych w zakresie tematów\nzwiązanych:\na) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem\nb) z głównymi technologiami stosowanymi\nw danym zawodzie\nc) z dokumentacją związaną z danym\nzawodem\nd) z usługami świadczonymi w danym\nzawodzie\n1) rozpoznaje oraz stosuje środki językowe\numożliwiające realizację czynności zawodowych\nw zakresie:\na) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,\nw tym związanych z zapewnieniem\nbezpieczeństwa i higieny pracy\nb) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów\nkoniecznych do realizacji czynności\nzawodowych\nc) procesów i procedur związanych z realizacją\nzadań zawodowych\nd) formularzy, specyfikacji oraz innych\ndokumentów związanych z wykonywaniem\nzadań zawodowych\ne) świadczonych usług, w tym obsługi klienta\n2) rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane\nwyraźnie, w standardowej odmianie języka\nobcego nowożytnego, a także proste wypowiedzi\npisemne w języku obcym nowożytnym\nw zakresie umożliwiającym realizację zadań\nzawodowych:\na) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące\nczynności zawodowych (np. rozmowy,\nwiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy\ninstruktażowe, prezentacje), artykułowane\nwyraźnie, w standardowej odmianie języka\nb) rozumie proste wypowiedzi pisemne\ndotyczące czynności zawodowych\n(np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,\nprzewodniki, dokumentację zawodową)\n1)\n2)\n3)\n4)\nokreśla główną myśl wypowiedzi lub tekstu,\newentualnie fragmentu wypowiedzi lub tekstu\nznajduje w wypowiedzi lub tekście określone\ninformacje rozpoznaje związki między\nposzczególnymi częściami tekstu\nukłada informacje w określonym porządku\n3) samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne\ni logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku\n1) opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane\nz czynnościami zawodowymi\nobcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym\nrealizację zadań zawodowych:\na) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi ustne dotyczące czynności\nzawodowych (np. polecenie, komunikat,\ninstrukcję)\nb) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne\nwypowiedzi pisemne dotyczące czynności\nzawodowych (np. komunikat, e-mail,\ninstrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,\ndokument związany z wykonywanym\nzawodem - według wzoru)\n2)\n3)\n4)\n5)\nprzedstawia sposób postępowania w różnych\nsytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji,\nwskazówek, określa zasady) wyraża i uzasadnia\nswoje stanowisko stosuje zasady konstruowania\ntekstów o różnym charakterze stosuje formalny\nlub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do\nsytuacji\n90\n4) uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach\nzwiązanych z realizacją zadań zawodowych -\nreaguje w języku obcym nowożytnym w sposób\nzrozumiały, adekwatnie do sytuacji\nkomunikacyjnej, ustnie lub w formie prostego\ntekstu:\na) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy\nz innym pracownikiem, klientem,\nkontrahentem, w tym rozmowy\ntelefonicznej) w typowych sytuacjach\nzwiązanych z wykonywaniem czynności\nzawodowych\nb) reaguje w formie prostego tekstu\npisanego (np. wiadomość, formularz,\ne-mail, dokument związany\nz wykonywanym zawodem) w typowych\nsytuacjach związanych z wykonywaniem\nczynności zawodowych\n1)\n2)\n3)\n4)\n5)\n6)\nrozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę\nuzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia\nwyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie,\nzgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób\nprowadzi proste negocjacje związane\nz czynnościami zawodowymi stosuje zwroty\ni formy grzecznościowe dostosowuje styl\nwypowiedzi do sytuacji\n5) zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego\nw języku obcym nowożytnym w typowych\nsytuacjach związanych z wykonywaniem\nczynności zawodowych\n1) przekazuje w języku obcym nowożytnym\ninformacje zawarte w materiałach wizualnych (np.\nwykresach, symbolach, piktogramach,\nschematach) oraz audiowizualnych (np. filmach\ninstruktażowych)\n2) przekazuje w języku polskim informacje\nsformułowane w języku obcym nowożytnym\n3) przekazuje w języku obcym nowożytnym\ninformacje sformułowane w języku polskim lub\ntym języku obcym nowożytnym\n4) przedstawia publicznie w języku obcym\nnowożytnym wcześniej opracowany materiał (np.\nprezentację)\n6) wykorzystuje strategie służące doskonaleniu\nwłasnych umiejętności językowych oraz\npodnoszące świadomość językową:\na) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad\nnauką języka obcego nowożytnego\nb) współdziała w grupie\nc) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym\nnowożytnym\nd) stosuje strategie komunikacyjne\ni kompensacyjne\n1)\n2)\n3)\n4)\nkorzysta ze słownika dwujęzycznego\ni jednojęzycznego współdziała z innymi osobami,\nrealizując zadania językowe korzysta z tekstów\nw języku obcym nowożytnym, również za pomocą\ntechnologii informacyjno- komunikacyjnych\nidentyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy\nwykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby\nw przybliżeniu określić znaczenie słowa\nupraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź,\nzastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje\nopis, środki niewerbalne\nCHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury osobistej i etyki\nzawodowej\n1) stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte\nnormy zachowania w środowisku pracy\n2) przyjmuje odpowiedzialność za powierzone\ninformacje zawodowe\n3) wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne\nw zawodzie\n4) wskazuje przykłady zachowań etycznych\nw zawodzie\n2) planuje wykonanie zadania\n1) omawia czynności realizowane w ramach czasu\npracy\n91\n2) określa czas realizacji zadań\n3) realizuje zadania w wyznaczonym czasie\n4) monitoruje realizację zaplanowanych zadań\n5) dokonuje modyfikacji zaplanowanych zadań\n6) dokonuje samooceny wykonanej pracy\n3) ponosi odpowiedzialność za podejmowane\ndziałania\n1) przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym\nskutki prawne\n2) wykazuje świadomość odpowiedzialności za\nwykonywaną pracę\n3) ocenia podejmowane działania\n4) przewiduje konsekwencje niewłaściwego\nwykonywania czynności zawodowych na\nstanowisku pracy, w tym posługiwania się\nniebezpiecznymi substancjami, i niewłaściwej\neksploatacji maszyn i urządzeń na stanowisku\npracy\n4) wykazuje się kreatywnością i otwartością na\nzmiany\n1) podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje\nżycia społecznego i gospodarczego\n2) wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany\ni ocenia skutki jej wprowadzenia\n3) proponuje sposoby rozwiązywania problemów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\nw nieprzewidywalnych warunkach\n5) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem\n1) rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania\nzadań zawodowych\n2) wybiera techniki radzenia sobie ze stresem\nodpowiednio do sytuacji\n3) wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych\nw pracy zawodowej\n4) przedstawia różne formy zachowań asertywnych\njako sposobów radzenia sobie ze stresem\n5) rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów\nzwiązanych z wykonywaniem zadań zawodowych\n6) określa skutki stresu\n6) doskonali umiejętności zawodowe\n1) pozyskuje informacje zawodowe dotyczące\nprzemysłu z różnych źródeł\n2) określa zakres umiejętności i kompetencji\nniezbędnych do wykonywania zawodu\n3) analizuje własne kompetencje\n4) wyznacza własne cele i planuje drogę rozwoju\nzawodowego\n5) wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji\nzawodowych, osobistych i społecznych\n7) stosuje zasady komunikacji interpersonalnej\n1) identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne\n2) stosuje aktywne metody słuchania\n3) prowadzi dyskusje\n4) udziela informacji zwrotnej\n8) negocjuje warunki porozumień\n1) charakteryzuje pożądaną postawę podczas\nprowadzenia negocjacji\n2) wskazuje sposób prowadzenia negocjacji warunków\nporozumienia\n9) stosuje metody i techniki rozwiązywania\nproblemów\n1) opisuje sposoby przeciwdziałania problemom\nw zespole realizującym zadania\n2) opisuje techniki rozwiązywania problemów\n3) wskazuje, na wybranym przykładzie, metody\ni techniki rozwiązywania problemu\n92\n10) współpracuje w zespole\n1) pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za\nwspólnie realizowane zadania\n2) przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności\nw zespole\n3) angażuje się w realizację wspólnych działań\nzespołu\n4) modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając\nstanowisko wypracowane wspólnie z innymi\nczłonkami zespołu\nCHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń:\nUczeń:\n1) organizuje pracę zespołu w celu wykonania\nprzydzielonych zadań\n1)\n2)\nokreśla strukturę zespołu\nwskazuje przykłady dobrej współpracy w zespole\n3) planuje działania zespołu\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych\nzadań\n1) analizuje umiejętności i kompetencje\nposzczególnych członków zespołu\n2) rozdziela zadania według umiejętności\ni kompetencji członków zespołu\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań\n1) ustala kolejność wykonywania zadań zgodnie\nz harmonogramem prac\n2) formułuje zasady wzajemnej pomocy\n3) koordynuje realizację zadań zapobiegających\nzagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia\n4) wydaje dyspozycje osobom wykonującym\nposzczególne zadania\n5) monitoruje proces wykonywania zadań\n6) opracowuje dokumentację dotyczącą realizacji zadania\nwedług panujących standardów\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań\n1) dobiera metody i techniki oceny pracy zespołu\n2) ocenia jakość wykonanych prac\n3) udziela wskazówek w celu prawidłowego wykonania\nprzydzielonych zadań\n4) wskazuje przykładowe sposoby motywowania\nczłonków zespołu do troski o jakość wykonywanych\nzadań\n5) wprowadza rozwiązania techniczne\ni organizacyjne wpływające na poprawę\nwarunków i jakości pracy\n1)\n2)\ndokonuje analizy rozwiązań technicznych\ni organizacyjnych warunków i jakości pracy\nproponuje rozwiązania techniczne i organizacyjne\nmające na celu poprawę warunków i jakości pracy\nWARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ANALITYK\nSzkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii\ni technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej\nkształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych.\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników\nchemicznych i próbek do badań analitycznych\nPracownia techniki laboratoryjnej i prac preparatywnych wyposażona w:\nstanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, urządzeniem\nwielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym, wizualizerem, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników\nbadań, pakietem programów biurowych,\nstanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do\ninternetu, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania\nwyników badań, drukarką sieciową i pakietem programów biurowych,\n93\nzestawy do poboru i transportu próbek gazowych, ciekłych, stałych,\nwyposażenie pomiarowe do oznaczeń w terenie,\nsprzęt i urządzenia do oczyszczania i wyodrębniania substancji, zagęszczania śladów, prowadzenia prac preparatywnych,\nprocesów jednostkowych (w skali laboratoryjnej) chemicznych i biochemicznych, w tym w urządzenia do rozdrabniania\ni mieszania, sączenia, destylacji i rektyfikacji, ogrzewania i chłodzenia, ekstrakcji, sublimacji, mineralizacji i ważenia oraz\ndo badań właściwości fizykochemicznych substancji,\nstanowisko do syntez chemicznych wyposażone w łaźnie wodne, łaźnie ultradźwiękowe, mieszadła magnetyczne oraz\nreaktor mikrofalowy,\nstanowisko do liofilizacji próbek wyposażone w liofilizator,\nstanowiska do pomiaru metodami elektrochemicznymi wyposażone w pH-metr, potencjometr, konduktometr,\nstanowiska do pomiarów metodami optycznymi wyposażone w spektrofotometr, nefelometr, turbidymetr, polarymetr,\nrefraktometr,\nstanowiska do pomiarów innych parametrów fizykochemicznych, takich jak temperatury wyposażone w termometr,\nwilgotności wyposażone w higrometr, lepkości wyposażone w wiskozymetr i gęstości wyposażone w gęstościomierze,\nkarty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej.\nLaboratorium chemiczne wyposażone w:\nsprzęt do wykonywania jakościowych i ilościowych analiz, takich jak szkło laboratoryjne miarowe i niemiarowe,\nwirówki, suszarki, piece do prażenia, łaźnie, inne urządzenia do ogrzewania i chłodzenia, mieszadła w wydzielonym\npomieszczeniu,\nwagi laboratoryjne techniczne i analityczne,\nkarty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej.\nLaboratorium mikrobiologiczne wyposażone w:\nstanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, urządzeniem\nwielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym, wizualizerem, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników\nbadań, pakietem programów biurowych,\nstanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do\ninternetu, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników badań, drukarką sieciową i pakietem programów\nbiurowych,\nzestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania badań mikrobiologicznych żywności, wody i powietrza, w szczególności\nzestawy cieplarek, komory chłodnicze, wirówki,\nzestawy do filtracji mikrobiologicznej,\nkomorę laminarną, cieplarkę z wytrząsarką, mikroskopy,\nzestawy do poboru i transportu próbek mikrobiologicznych,\nautoklawy,\nkarty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej.\nPracownie i laboratoria powinny posiadać dodatkowe pomieszczenia do przechowywania odczynników chemicznych, odpadów\nlaboratoryjnych oraz wyposażenia pomiarowego i pomocniczego, a także do wykonywania prac przygotowawczych, takich jak\nsporządzanie roztworów i destylacja wody.\nWyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych\nPracownia instrumentalna i pomiarów technicznych wyposażona w:\nstanowiska do pomiarów metodami elektrochemicznymi wyposażone w zestaw do pomiaru konduktywności, zestaw do\npomiaru pH, zestaw do elektrolizy, zestaw do pomiarów chromatograficznych, zestaw do pomiarów spektrofotometrycznych\nUV-VIS i IR, nefelometrycznych, turbidymetrycznych,\nstanowisko do pomiarów wyposażone w zestaw do badań polarymetrycznych, zestaw do badań refraktometrycznych,\nurządzenia do pomiaru wilgotności - higrometr, zestaw do pomiaru lepkości - wiskozymetr, zestaw do pomiaru gęstości -\ngęstościomierz, komplet do pomiaru parametrów procesowych: temperatury, ciśnienia, natężenia przepływu, gęstości,\nlepkości, pH, kondunktancji, składu chemicznego,\ninstrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,\nkarty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej,\nstanowiska komputerowe dla uczniów (co najmniej jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do rejestracji\ni opracowywania wyników badań i drukarkę sieciową.\n94\nLaboratorium chemiczne wyposażone w:\nzestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania jakościowych i ilościowych analiz, taki jak: szkło laboratoryjne miarowe,\nwirówki, suszarki, piece do prażenia, łaźnie, mieszadła, urządzenia do ogrzewania i chłodzenia w wydzielonym\npomieszczeniu,\nwagi laboratoryjne techniczne i analityczne,\nzestaw do poboru próbek w terenie w walizkach transportowych,\ninstrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,\nkarty\ncharakterystyk\nsubstancji\nniebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej.\nLaboratorium mikrobiologiczne wyposażone w:\nzestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania badań mikrobiologicznych żywności, wody i powietrza: zestawy cieplarek,\nkomory chłodnicze, wirówki, zestawy do filtracji mikrobiologicznej, komorę laminarną, licznik kolonii, cieplarnię\nz wytrząsarką, mikroskopy,\nzestawy do poboru i transportu próbek, autoklawy, komory laminarne,\ninstrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,\nkarty\ncharakterystyk\nsubstancji\nniebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej.\nPracownie i laboratoria powinny posiadać dodatkowe pomieszczenia do przechowywania odczynników chemicznych, odpadów\nlaboratoryjnych oraz wyposażenia pomiarowego i pomocniczego, a także do wykonywania prac przygotowawczych, takich jak\nsporządzanie roztworów i destylacja wody.\nMiejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa przemysłu chemicznego oraz inne podmioty stanowiące potencjalne\nmiejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodzie.\nLiczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).\nMINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)\nCHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nCHM.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nCHM.03.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych\n40\nCHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami\nchemicznymi w laboratorium analitycznym\n140\nCHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie\nodczynników chemicznych do badań analitycznych\n140\nCHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych\n140\nCHM.03.6. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n520\nCHM.03.7. Kompetencje personalne i społeczne2)\nCHM.03.8. Organizacja pracy małych zespołów2)\nCHM.04. Wykonywanie badań analitycznych\nNazwa jednostki efektów kształcenia\nLiczba godzin\nCHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\n30\nCHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych3)\n403)\nCHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów pomocniczych\n260\nCHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych\n480\nCHM.04.5. Język obcy zawodowy\n30\nRazem\n800+403)\nCHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne2)\nCHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów2)\n95\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły,\nzachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej\nw zawodzie.\n2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom\nwarunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.\n3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole\nprowadzącej kształcenie w tym zawodzie.\nC. ZAŁĄCZNIKI\n96\nZAŁĄCZNIK 1.\nWykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2.\nInformacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 3.\nWzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 3a.\nWzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz dla osoby, która ukończyła\nKKZ - w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ\nZAŁĄCZNIK 3b.\nWzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej w kwalifikacyjnym\nkursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed pierwszym dniem terminu\ngłównego egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 3c.\nWzór deklaracji dla osoby przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego, osoby\ndorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych\nZAŁĄCZNIK 3d.\nWzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane\nze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano zawód\no charakterze pomocniczym\nZAŁĄCZNIK 4.\nWzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 5.\nWzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia unieważnienia\negzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 6.\nWzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego\nZAŁĄCZNIK 7.\nWzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nZAŁĄCZNIK 7a.\nWzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania zawodowego\ndorosłych)\nZAŁĄCZNIK 8.\nWzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym\nZAŁĄCZNIK 9.\nWykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZAŁĄCZNIK 10.\nWykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu\neksternistycznego\nzawodowego\n97\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n\nustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( t.j. Dz. U. z 2020 poz. 910)\n\nustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.)\n\nustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1327)\n\nustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215)\n\nustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482)\n\nustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)\n\nrozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych\nw związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy\n95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu\nprzeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. poz. 1707)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia\nw zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach\nszkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego\n(Dz.U poz. 991, z późn. zm. )\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych\ndruków szkolnych (Dz. U. poz. 1700, z późn. zm.)\n\nustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie ramowego programu szkolenia kandydatów\nna egzaminatorów, sposobu prowadzenia ewidencji egzaminatorów oraz trybu wpisywania i skreślania egzaminatorów\nz ewidencji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1305 z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach\npozaszkolnych (Dz.U. poz. 652)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz.\n1717)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,\nwychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,\nniedostosowanych społecznie\ni zagrożonych\nniedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz.1578, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny\nw publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów\nbezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.)\n\nrozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych\n(Dz. U. poz. 497)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. poz.\n391)\n\nrozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich\nwynagradzania (Dz. U. poz. 1636)\n\nrozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie musi spełnić osoba\nubiegająca się o uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe (Dz. U. poz. 1731,\nz późn. zm.)\n\nustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 310).\n98\nZAŁĄCZNIK 2. Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego\nZgodnie z §15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków\ni sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie informacja\ndotycząca sposobu organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego jest ogłaszana nie później niż 20 sierpnia roku\nszkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy i publikowana na stronie internetowej\nCentralnej Komisji Egzaminacyjnej www.cke.gov.pl\n99\nZAŁĄCZNIK 3. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/ słuchacza/ absolwenta\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\njestem  uczniem  słuchaczem  absolwentem\nDane osobowe ucznia/słuchacza/absolwenta (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n* w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa zbranżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n Świadectwo ukończenia szkoły\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć szkoły\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n100\nZAŁĄCZNIK 3a. Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz osoby, która\nukończyła KKZ w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\n Jestem absolwentem/ absolwentką* szkoły, która została zlikwidowana\nnazwa i adres szkoły:\n Ukończyłem/ukończyłam* kwalifikacyjny kurs zawodowy, który był prowadzony przez podmiot zlikwidowany\nmiesiąc i rok ukończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego:\nprwadzonego przez\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nDane osobowe absolwenta/ osoby, która ukończyła KKZ (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Świadectwo ukończenia szkoły\n Zaświadczenie o ukończeniu KKZ\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku występowania dysfunkcji lub w przypadku choroby lub\nniesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć oke\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n101\nZAŁĄCZNIK 3b. Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej\nw kwalifikacyjnym kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed\npierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n ukończyłem KKZ, (miesiąc i rok ukończenia) *\n jestem uczestnikiem KKZ, termin ukończenia kursu wyznaczono na dzień*\nNazwa i adres organizatora KKZ\nDane osobowe osoby składającej deklarację (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\n Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym\nzawodzie\n Zaświadczenie o ukończeniu KKZ\n Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć podmiotu prowadzącego KKZ\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n102\nZAŁĄCZNIK 3c. Wzór deklaracja dla osoby, przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz osoby\ndorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych\n Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem  praktycznej nauki zawodu dorosłych*/  przyuczenia do pracy dorosłych*\n Jestem osobą dorosłą, która co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację,\nktórą chcę potwierdzić*\n Posiadam świadectwo/inny dokument wydane za granicą* potwierdzające wykształcenie średnie/wykształcenie zasadnicze\nzawodowe/ uznane za równorzędne świadectwu szkoły ponadgimnazjalnej/ /ponadpodstawowej w drodze nostryfikacji\nmiejscowość, data\nd\nd\nm m r\nr\nr\nr\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu z kierunkowym:\nadres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)\nw kwalifikacji\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nwyodrębnionej w zawodzie\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\n Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie\n Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nPotwierdzam przyjęcie deklaracji\nPieczęć oke\ndata, czytelny podpis osoby przyjmującej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n103\nZAŁĄCZNIK 3d. Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane\nze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano\nzawód o charakterze pomocniczym\nUwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej\nkwalifikacji osobno\nmiejscowość, data\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nDane osobowe ucznia (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nData urodzenia:\nd\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nAdres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):\nmiejscowość:\nulica i numer domu:\nkod pocztowy i poczta:\nnr telefonu:\nAdres poczty elektronicznej\nDeklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*\n w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)\n w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)\n w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w którym się kształcę*\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\n w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie o charakterze pomocniczym przewidzianym dla zawodu, w którym\nsię kształcę*\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nDo egzaminu będę przystępować*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nUbiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*\nTAK /\nNIE\nDo deklaracji dołączam*:\n Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)\n Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n104\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko wnioskującego\nadres wnioskującego do korespondencji: kod pocztowy, miejscowość, ul. numer domu\nnr telefonu wnioskującego\nadres poczty elektronicznej\nDyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej\nw/we\nWNIOSEK O WGLĄD DO PRACY EGZAMINACYJNEJ*\nEGZAMINU ZAWODOWEGO\nNa podstawie art. 44zzzt ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327)\nskładam wniosek o wgląd do pracy egzaminacyjnej*\nimię i nazwisko zdającego:\nnumer PESEL\nsymbol kwalifikacji zgodny z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nprzeprowadzanego w terminie\nDotyczy części\negzaminu\npisemnej\npraktycznej\nZaznaczyć część egzaminu stawiając „X”\nUprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.\npodpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego\n* Praca egzaminacyjna obejmuje:\n zadania i odpowiedzi zdającego zapisane i zarchiwizowane po części pisemnej w elektronicznym systemie\nprzeprowadzania egzaminu zawodowego\n kartę oceny z części praktycznej oraz dokumentację, gdy jest to rezultat wykonania zadania na części praktycznej\negzaminu\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n105\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia\nunieważnienia egzaminu zawodowego\nCZĘŚĆ A. Wypełnia zdający\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko zdającego\nnumer PESEL\nadres zdającego do korespondencji (miejscowość, ulica, kod pocztowy, poczta))\nnumer telefonu zdającego\ne-mail zdającego\nDyrektor\nOkręgowej Komisji Egzaminacyjnej w/we\nWNIOSEK ZDAJĄCEGO O WGLĄD DO DOKUMENTACJI STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ WSZCZĘCIA\nUNIEWAŻNIANIA/UNIEWAŻNIENIA EGZAMINU\nW związku z uzyskaną informacją o zamiarze unieważnienia / unieważnieniu* egzaminu zawodowego w części praktycznej\negzaminu w zakresie kwalifikacji\n(symbol\ni nazwa\nkwalifikacji)\nna podstawie art. 44zzzq ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam wniosek\no wgląd do dokumentacji, na podstawie której dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej zamierza unieważnić wskazaną wyżej\nczęść egzaminu zawodowego, oraz o możliwość złożenia wyjaśnień w tej sprawie.\nUprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.\npodpis zdającego\nCZĘŚĆ B. Wypełnia dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej\nW odpowiedzi na powyższy wniosek uprzejmie informuję, że - zgodnie z art. 44 zzzq ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o\nsystemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327 ) - wyznaczam poniższy termin dokonania wglądu do dokumentacji, na podstawie\nktórej zamierzam unieważnić egzamin zawodowy w części praktycznej w zakresie wskazanej wyżej kwalifikacji ww. zdającego,\ni złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie:\nData\ngodzina\nmiejsce wglądu\npodpis dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n106\nZAŁĄCZNIK 6. Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko wnioskującego\nadres wnioskującego do korespondencji:\nkod pocztowy, miejscowość, ulica, numer domu/ mieszkania\nnr telefonu wnioskującego\nadres poczty elektronicznej\nDyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej\nw/we\nWNIOSEK O WERYFIKACJĘ SUMY PUNKTÓW\nEGZAMINU ZAWODOWEGO\nNa podstawie art. 44zzzt ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam\nwniosek o weryfikację sumy punktów.\nimię i nazwisko zdającego:\nnumer PESEL\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nPo wglądzie przeprowadzanym w dniu\nDotyczy części\negzaminu *\npisemnej\npraktycznej\n* Zaznaczyć część egzaminu, stawiając „X”\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n107\nWniosek o weryfikację dotyczy części pisemnej/praktycznej* w zakresie:\nNr zadania/rezultatu*\nuzasadnienie\n*niepotrzebne skreślić\npodpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n108\nZAŁĄCZNIK 7. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nWNIOSEK O DOPUSZCZENIE\nDO EGZAMINU EKSTERNISTYCZNEGO ZAWODOWEGO\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nProszę o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nsymbol kwalifikacji zgodne z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nDo egzaminu chcę przystąpić*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nDo wniosku dołączam:\n1. świadectwo ukończenia  gimnazjum*/  ośmioletniej szkoły podstawowej*/  innej szkoły*\n2. dokumenty potwierdzające co najmniej dwa lata kształcenia lub pracy w zawodzie, w którym wyodrębniono\nkwalifikację w zakresie której zamierzam zdawać egzamin:\n1)\n2)\n3)\n4)\n3.  zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji */  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia*\n4.  deklarację przystąpienia do egzaminu\n5.  wniosek o zwolnienie z całości lub części opłaty i dokumenty potwierdzające wysokość dochodów*.\nmiejscowość, data d\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n*właściwe zaznaczyć\nCzytelny podpis\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n109\nZAŁĄCZNIK 7a. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania\nzawodowego dorosłych)\nWNIOSEK O DOPUSZCZENIE\nDO EGZAMINU ZAWODOWEGO\n(UCZESTNIK PRZYGOTOWANIA ZAWODOWEGO DOROSŁYCH)\nDane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):\nNazwisko:\nImię (imiona):\nNumer PESEL:\nw przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość\nProszę o dopuszczenie do egzaminu zawodowego\nsymbol cyfrowy zawodu\nnazwa zawodu\nsymbol kwalifikacji zgodne z\npodstawą programową\nnazwa kwalifikacji\nDo egzaminu chcę przystąpić*\n po raz pierwszy\n po raz kolejny w części pisemnej\n po raz kolejny w części praktycznej\nJestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem:\n praktycznej nauki zawodu dorosłych*\n przyuczenia do pracy dorosłych*\nTermin zakończenia przygotowania zawodowego został wyznaczony na\nZaświadczenie o ukończeniu przygotowania zawodowego przedłożę niezwłocznie po jego otrzymaniu.\nDo wniosku dołączam:\n1. deklarację przystąpienia do egzaminu zawodowego\n2.  zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji */  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia*\n*właściwe zaznaczyć\nczytelny podpis\nmiejscowość, data d\nd\nm\nm\nr\nr\nr\nr\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n110\nZAŁĄCZNIK 8. Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym\nmiejscowość\ndata\nimię i nazwisko zdającego\nPESEL zdającego\nWNIOSEK ZDAJĄCEGO / RODZICA NIEPEŁNOLETNIEGO ZDAJĄCEGO\nO PRZYSTĄPIENIE DO EGZAMINU ZAWODOWEGO W TERMINIE DODATKOWYM1\nNa podstawie art. 44zzzga ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327),\nw związku z nieobecnością na egzaminie zawodowym przeprowadzanym w zakresie kwalifikacji2\nsymbol kwalifikacji zgodny\nz podstawą programową\nszkolnictwa branżowego\nnazwa kwalifikacji\nw dniu 2020 r., proszę o wyrażenie zgody na przystąpienie do egzaminu zawodowego\nw części  pisemnej*,  praktycznej*\nw terminie dodatkowym.\nUzasadnienie:\nZałączniki dokumentujące zasadność wniosku3:\n1.\n2.\npodpis zdającego lub rodzica niepełnoletniego\nzdającego\nUwagi dyrektora szkoły (w tym dotyczące dostosowania warunków lub formy przeprowadzania egzaminu) oraz\nwskzanie miejsca egzaminu dla zdajacego 4:\ndata przesłania wniosku do OKE\npodpis i pieczęć dyrektora szkoły\nidentyfikator szkoły\n1 Do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym ma prawo przystąpić zdający, któremu szczególny przypadek losowy lub zdrowotny uniemożliwił\nprzystąpienie do części pisemnej lub części praktycznej egzaminu zawodowego w terminie głównym lub zdający, który w terminie głównym z przyczyn\nlosowych lub zdrowotnych przerwał egzamin zawodowy z części pisemnej lub części praktycznej.\n2 Zdający lub rodzice niepełnoletniego zdającego składają wniosek do dyrektora szkoły najpóźniej w dniu, w którym odbywa się część pisemna lub część\npraktyczna egzaminu.\n3 Należy dołączyć oryginały dokumentów lub ich kopie poświadczone za zgodność z oryginałem.\n4 Dyrektor szkoły przekazuje dyrektorowi OKE wniosek wraz załączonymi do niego dokumentami najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu wniosku.\nDyrektor OKE rozpatruje wniosek w terminie 2 dni od dnia jego otrzymania\n\nObowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony\nosób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,\nw zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,\nzostał spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.\n111\nZAŁĄCZNIK 9. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku http://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie http://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie http://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży http://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi http://www.oke.lodz.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu http://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie http://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu http://www.oke.wroc.pl/\n112\nZAŁĄCZNIK 10. Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nLp.\nSymbol cyfrowy\nzawodu\nNazwa zawodu\nMinister właściwy dla zawodu\n1\n325101\nAsystentka stomatologiczna\nminister właściwy do spraw zdrowia\n2\n325102\nHigienistka stomatologiczna\nminister właściwy do spraw zdrowia\n3\n325906\nOrtoptystka\nminister właściwy do spraw zdrowia\n4\n321402\nTechnik dentystyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n5\n325402\nTechnik masażysta\nminister właściwy do spraw zdrowia\n6\n321403\nTechnik ortopeda\nminister właściwy do spraw zdrowia\n7\n325907\nTerapeuta zajęciowy\nminister właściwy do spraw zdrowia\n8\n321401\nProtetyk słuchu\nminister właściwy do spraw zdrowia\n9\n311411\nTechnik elektroniki i informatyki medycznej\nminister właściwy do spraw zdrowia\n10\n321103\nTechnik elektroradiolog\nminister właściwy do spraw zdrowia\n11\n321301\nTechnik farmaceutyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n12\n321104\nTechnik sterylizacji medycznej\nminister właściwy do spraw zdrowia\n13\n311106\nTechnik geolog\nminister właściwy do spraw środowiska\n14\n325905\nOpiekunka dziecięca\nminister właściwy do spraw rodziny\n15\n532102\nOpiekun medyczny\nminister właściwy do spraw zdrowia\n16\n311707\nTechnik wiertnik\nminister właściwy do spraw środowiska\n17\n311919\nTechnik pożarnictwa\nminister właściwy do spraw wewnętrznych\n113\nD. SŁOWNIK POJĘĆ\n114\nSzkoła - należy przez to rozumieć 4 typy szkół ponadpodstawowych:\n\nbranżową szkołę I stopnia,\n\ntechnikum,\n\nbranżową szkołę II stopnia,\n\nszkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego.\nCentrum - należy przez to rozumieć centrum kształcenia zawodowego.\nDyrektor szkoły/placówki/centrum - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki/centrum, w której jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane kształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę, centrum, podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs\nzawodowy lub pracodawcę, upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części pisemnej i praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin umożliwiający uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nKwalifikacja wyodrębniona w zawodzie - należy przez to rozumieć wyodrębniony w zawodzie zestaw oczekiwanych efektów\nkształcenia, których osiągnięcie potwierdza certyfikat kwalifikacji zawodowej wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną,\npo zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego - należy przez to rozumieć obowiązkowe zestawy\ncelów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych\noraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach,\nuwzględniane w programach nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych oraz\nwarunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba\ngodzin kształcenia zawodowego.\nUczeń - należy przez to rozumieć ucznia branżowej szkoły I stopnia i technikum oraz słuchacza branżowej szkoły\nII stopnia i szkoły policealnej;\nAbsolwent - należy przez to rozumieć absolwenta branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia, technikum i szkoły\npolicealnej, a także absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej: zasadniczej szkoły zawodowej i technikum;\nOsoba dorosła, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych - należy\nprzez to rozumieć osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych,\njeżeli program przyuczenia do pracy uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie\nszkolnictwa branżowego lub podstawie programowej kształcenia w zawodach;\nOsoba przystępująca do egzaminu eksternistycznego zawodowego - należy przez to rozumieć osobę spełniającą\nwarunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego zawodowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 5\nustawy o systemie oświaty;\nZdający - należy przez to rozumieć ucznia, słuchacza, absolwenta, osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę\nzawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, osobę przystępującą do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz\nosobę, która ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy;\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę\nprogramową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia\nprzystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji.\n115\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez dyrektora szkoły/ placówki/pracodawcę\nosobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie techniczne szkoły/placówki/ centrum/ pracodawcy do przeprowadzenia części\npisemnej egzaminu z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za obsługę elektronicznego systemu przeprowadzania\negzaminu zawodowego\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące i obsługujące stanowiska egzaminacyjne,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe funkcjonowanie stanowisk\nkomputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn i urządzeń wykorzystywanych do wykonania zadań egzaminacyjnych\nw czasie przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania lub\nzadań egzaminacyjnych jest wyrób lub usługa.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć wyznaczonego członka zespołu nadzorującego do wspomagania\nzdającego w czytaniu lub/i pisaniu albo specjalistę z zakresu danej niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora\nCKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu zawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to rozumieć osoby posiadające świadectwa\nszkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół.\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\nuczniów, słuchaczy, absolwentów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie\no potrzebie indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,\nw tym poradni specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie zdrowia\nwydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię rady pedagogicznej wskazującą\nkonieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym\nkształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną,\nosoby niewidome, słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, posiadające\nzaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji, przystępujące do egzaminu zawodowego na\npodstawie świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu zawodowego lub\ndecyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do egzaminu eksternistycznego zawodowego.\n116","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-analityk-2019/zad-P26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":41,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2019","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 26.<br>Osoba, której powierzono nastawianie miana roztworu manganianu(VII) potasu na szczawian sodu powinna wykazać się<br>umiejętnością<br>A. miareczkowania.<br>B. sączenia osadów.<br>C. montażu aparatury do destylacji.<br>D. obsługi spektrofotometru UV-Vis.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>42<br>3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu</p>\n<ol><li>. Część praktyczna egzaminu</li></ol>\n<p>Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji CHM.03. Przygotowanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań<br>analitycznych jest przeprowadzana według modelu D i trwa 180 minut.<br>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu<br>Do laboratorium analitycznego dostarczono próbkę kaszy gryczanej o masie 0,5 kg w celu wykonania oznaczenia zawartości wody<br>i białka. Na podstawie zamieszczonej w arkuszu dokumentacji zaplanuj czynności związane z przygotowaniem próbki kaszy do<br>badań oraz przygotowaniem sprzętu i odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczeń.<br>W tym celu:</p>\n<ul><li>uzupełnij dokumentację związaną z pobieraniem i przygotowaniem próbki do badań;</li><li>sporządź wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody metodą bezpośredniego</li></ul>\n<p>suszenia;</p>\n<ul><li>sporządź wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka metodą Kjeldahla;</li><li>sporządź wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki;</li><li>wykonaj obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów:</li></ul>\n<p>• 200 cm3 kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3<br>• 60 g wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m)<br>• 50 cm3 wskaźnika Tashiro</p>\n<ul><li>sporządź wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 z uwzględnieniem stosowanego</li></ul>\n<p>sprzętu miarowego i zasad bhp.<br>W razie konieczności zapisania daty - wpisz datę egzaminu, imienia i nazwiska - wpisz swój numer PESEL.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut<br>Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:</p>\n<ul><li>Tabela 1. Dokumentacja związana z pobieraniem i przygotowaniem próbki kaszy gryczanej do badań;</li><li>Tabela 2. Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody w kaszy gryczanej metodą</li></ul>\n<p>bezpośredniego suszenia;</p>\n<ul><li>Tabela 3. Wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka w kaszy gryczanej</li></ul>\n<p>metodą Kjeldahla;</p>\n<ul><li>Tabela 4. Wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki kaszy gryczanej;</li><li>Tabela 5. Obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów kwasu solnego, wodorotlenku sodu i wskaźnika Tashiro;</li><li>Tabela 6. Wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3.</li></ul>\n<ol><li>Pobieranie i przygotowywanie próbki do badań</li></ol>\n<p>Sprzęt i naczynia<br>Sprzęt i naczynia do pobierania i przygotowania próbek powinny być czyste, suche, wolne od obcych zapachów i odporne na<br>chemiczne działanie produktu. Powinny zapewnić możliwość szczelnego zamknięcia próbki. Pojemność naczynia powinna być<br>dostosowana do wielkości próbek.<br>Zmniejszenie masy próbki<br>Otrzymaną próbkę kaszy zmniejszyć metodą ćwiartowania do uzyskania próbki o masie około 125 g.<br>Przygotowanie próbki do badań<br>Pomniejszoną próbkę zmielić, przesypać do suchego i czystego naczynia, szczelnie zamknąć i zaopatrzyć w etykietę zawierającą<br>nazwę produktu, datę sporządzenia próbki oraz nazwisko osoby przygotowującej.<br>Masa uzyskanej próbki do badań nie powinna być mniejsza niż 30 g.<br>43</p>\n<ol><li>Oznaczenie zawartości wody metodą bezpośredniego suszenia</li></ol>\n<p>Zasada metody<br>Oznaczenie polega na określeniu ubytku wody z próbki w czasie jej bezpośredniego suszenia w temperaturze 130°C.<br>Wykonanie oznaczenia<br>Do wysuszonego do stałej masy i zważonego z dokładnością do 0,0001 g naczynka wagowego odważyć na wadze analitycznej<br>około 2 g zmielonej i dokładnie wymieszanej próbki kaszy. Naczynko z próbką wstawić do suszarki laboratoryjnej o temperaturze<br>130°C i suszyć minimum 90 minut. Następnie przenieść do eksykatora na 30 minut i po ochłodzeniu zważyć. Suszenie powtórzyć<br>w tej samej temperaturze w czasie 30 minut, ochłodzić i zważyć. Jeżeli wynik ważenia nie różni się od poprzedniego więcej niż 0,001<br>g, suszenie uznać za zakończone. W przeciwnym wypadku czynności powtórzyć.</p>\n<ol><li>Oznaczanie zawartości białka metodą Kjeldahla</li></ol>\n<p>Zasada metody<br>Oznaczenie polega na mineralizacji badanej substancji we wrzącym kwasie siarkowym(VI). Związki organiczne, w tym także białka,<br>zostają utlenione do CO2 i H2O, azot zawarty w grupach aminowych białek uwalnia się w postaci amoniaku i wiąże z kwasem<br>siarkowym(VI). Po zalkalizowaniu próbki amoniak oddestylowuje się do odbieralnika, gdzie jest on wiązany przez roztwór kwasu<br>borowego i odmiareczkowany roztworem kwasu solnego.<br>Wykonanie oznaczenia<br>Mineralizacja próbki<br>Odważyć 1 g zmielonej i dokładnie wymieszanej próbki kaszy z dokładnością do 0,001 g,<br>a następnie wprowadzić do kolby Kjeldahla, dodając katalizator - Kjeltabs CK,<br>5 cm3 30% roztworu perhydrolu oraz 15 cm3 96% roztworu kwasu siarkowego(VI).<br>Kolbę Kjeldahla wraz z zawartością umieścić nad płomieniem palnika, początkowo<br>ogrzewając łagodnie aż do momentu, gdy próbka przestanie się pienić. Następnie wylot<br>kolby zamknąć szklaną chłodniczką napełnioną wodą. Zwiększyć ogrzewanie i prowadzić<br>mineralizację do momentu, gdy zawartość kolby będzie klarowna.<br>UWAGA: Cały proces prowadzić pod dygestorium!<br>Po zakończeniu mineralizacji i ostudzeniu próbkę rozcieńczyć 5 cm3 wody destylowanej<br>i przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3. Kolbę Kjeldahla popłukać<br>trzykrotnie małymi porcjami wody destylowanej, za każdym razem dokładnie przenosząc<br>roztwór do kolby miarowej. Kolbę uzupełnić do 100 cm3 wodą destylowaną.<br>Ustawienie kolby Kjeldahla podczas<br>mineralizacji próbki<br>44<br>Destylacja amoniaku w aparacie Parnasa-Wagnera<br>Doprowadzić do wrzenia wodę w kolbie kulistej,<br>a w chłodnicy uruchomić przepływ wody chłodzącej.<br>Do kolby stożkowej (odbieralnika destylatu) wlać<br>10 cm3 4% roztworu kwasu borowego i dodać 8 kropli<br>wskaźnika Tashiro. Odbieralnik podstawić pod wylot<br>chłodnicy tak, aby był on zanurzony w roztworze kwasu.<br>Do kolby destylacyjnej aparatu wprowadzić przez lejek<br>kolejno: 10 cm3 roztworu zmineralizowanej próbki,<br>3-4 krople 1% roztworu fenoloftaleiny, 5-10 cm3 wody<br>destylowanej w celu spłukania lejka, a następnie, bardzo<br>ostrożnie, 10-15 cm3 30% roztworu wodorotlenku sodu<br>(do<br>uzyskania<br>różowego<br>zabarwienia<br>w<br>kolbie<br>destylacyjnej). Następnie zamknąć kran łączący kolbę<br>z lejkiem i rozpocząć destylację amoniaku przez<br>uruchomienie<br>dopływu<br>pary<br>wodnej.<br>Destylację<br>prowadzić, aż do uzyskania obojętnego odczynu kropel<br>spływających<br>z<br>chłodnicy (sprawdzić<br>papierkiem<br>wskaźnikowym).<br>Usunąć<br>odbieralnik<br>i<br>wyłączyć<br>ogrzewanie.<br>Aparat Parnasa-Wagnera do destylacji amoniaku<br>Miareczkowanie<br>Uzyskany ciepły destylat miareczkować roztworem kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 wobec wskaźnika Tashiro do chwili<br>zmiany barwy z zielonej na fiołkową.</p>\n<ol><li>Przygotowanie roztworów</li></ol>\n<p>Przygotowanie roztworu kwasu solnego<br>Roztwór kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3 należy przygotować przez rozcieńczenie wodą destylowaną roztworu kwasu solnego<br>o stężeniu 1 mol/dm3.<br>Należy przygotować 200 cm3 roztworu.<br>Przygotowanie roztworu wodorotlenku sodu<br>Roztwór wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m) należy przygotować przez odważenie stałego wodorotlenku sodu i rozpuszczenie<br>odważki w odpowiedniej objętości wody destylowanej (d = 1 g/cm3).<br>Należy przygotować 60 g roztworu.<br>Przygotowanie roztworu wskaźnika Tashiro<br>Roztwór wskaźnika Tashiro należy przygotować według procedury:<br>0,4 g czerwieni metylowej i 0,2 g błękitu metylenowego rozpuścić w 96% etanolu i uzupełnić etanolem do 200 cm3.<br>Należy przygotować 50 cm3 roztworu.<br>45<br>Wyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych<br>Kwas siarkowy(VI), roztwór 96%<br>Klasyfikacja substancji lub mieszaniny<br>H 314<br>Elementy oznakowania<br>Hasło ostrzegawcze<br>NIEBEZPIECZEŃSTWO<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia<br>Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.<br>Piktogramy zagrożenia<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności<br>Stosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/ ochronę oczu/ ochronę twarzy.<br>W przypadku połknięcia: wypłukać usta. Nie wywoływać wymiotów. W przypadku<br>kontaktu ze skórą (lub włosami): natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież.<br>Spłukać skórę pod strumieniem wody/ prysznicem. W przypadku dostania się do oczu:<br>ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można<br>je łatwo usunąć. Nadal płukać. Natychmiast skontaktować się z ośrodkiem zatruć lub<br>lekarzem.<br>Techniczne środki ochrony<br>Używać tylko z odpowiednią wentylacją.<br>Indywidualne środki ochrony<br>Ochrona oczu lub twarzy - okulary ochronne lub osłona twarzy;<br>Ochrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy<br>nitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;<br>Ochrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.<br>Perhydrol, roztwór 30%<br>Klasyfikacja substancji lub mieszaniny<br>H302, H318, H412<br>Elementy oznakowania<br>Hasło ostrzegawcze<br>NIEBEZPIECZEŃSTWO<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia<br>Działa szkodliwie po połknięciu. Powoduje poważne uszkodzenie oczu. Działa<br>szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.<br>Piktogramy zagrożenia<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności<br>Unikać uwolnienia do środowiska. Stosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/<br>ochronę oczu/ ochronę twarzy. W przypadku połknięcia: natychmiast skontaktować się<br>z ośrodkiem zatruć lub lekarzem. W przypadku kontaktu ze skórą: umyć dużą ilością<br>wody z mydłem. W przypadku dostania się do oczu: ostrożnie płukać wodą przez kilka<br>minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Nadal płukać.<br>Techniczne środki ochrony<br>Używać tylko z odpowiednią wentylacją.<br>Indywidualne środki ochrony<br>Ochrona oczu lub twarzy - okulary ochronne lub osłona twarzy;<br>Ochrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy<br>nitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;<br>Ochrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.<br>46<br>Kwas solny, roztwór 1 mol/dm3<br>Klasyfikacja substancji lub mieszaniny<br>H290, H314, H335<br>Elementy oznakowania<br>Hasło ostrzegawcze<br>UWAGA<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia<br>Może powodować korozje metali. Powoduje poważne oparzenia skóry oraz<br>uszkodzenia oczu. Może powodować podrażnienie dróg oddechowych.<br>Piktogramy zagrożenia<br>Techniczne środki ochrony<br>Używać tylko z odpowiednią wentylacją.<br>Indywidualne środki ochrony<br>Ochrona oczu lub twarzy - okulary ochronne;<br>Ochrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy<br>nitrylowej lub innego materiału zalecanego przez producenta rękawic;<br>Ochrona ciała - ubranie ochronne/ fartuch laboratoryjny.<br>47<br>Tabela 1. Dokumentacja związana z pobieraniem i przygotowaniem próbki kaszy gryczanej do badań<br>Sprzęt i naczynia do pobierania i przygotowania próbek (cechy charakterystyczne)<br>Wykaz czynności prowadzących do zmniejszenia masy próbki techniką ćwiartowania<br>i rozdrobnienia pomniejszonej próbki<br>Etykieta przygotowanej próbki do badań<br>Tabela 2. Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do wykonania oznaczenia zawartości wody w kaszy gryczanej metodą<br>bezpośredniego suszenia<br>Lp.<br>Sprzęt laboratoryjny<br>48<br>Tabela 3. Wykaz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości białka w kaszy gryczanej metodą<br>Kjeldahla<br>Etapy<br>oznaczenia<br>Odczynniki chemiczne<br>Roztwory kwasów, zasad i nadtlenków<br>(nazwa, wzór i stężenie)<br>Wskaźniki<br>(nazwa)<br>Katalizatory<br>i substancje pomocnicze<br>(nazwa)<br>Mineralizacja<br>próbki<br>Destylacja<br>amoniaku<br>Miareczkowanie<br>Tabela 4. Wykaz środków ochrony, które należy zastosować podczas mineralizacji próbki kaszy gryczanej<br>Indywidualne środki ochrony<br>Ochrona rąk<br>Ochrona oczu<br>Ochrona ciała<br>Techniczne środki ochrony<br>49<br>Tabela 5. Obliczenia niezbędne do przygotowania roztworów kwasu solnego, wodorotlenku sodu i wskaźnika Tashiro.<br>Przygotowanie 200 cm3 roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3<br>Obliczenia:<br>Objętość kwasu solnego o stężeniu 1 mol/dm3 niezbędna do przygotowania 200 cm3 roztworu o stężeniu 0,1 mol/dm3<br>Przygotowanie 60 g roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 30% (m/m)<br>Obliczenia:<br>Masa wodorotlenku sodu niezbędna do przygotowania 60 g roztworu o stężeniu 30% (m/m)<br>Objętość wody destylowanej niezbędna do przygotowania 60 g roztworu o stężeniu 30% (m/m)<br>Przygotowanie 50 cm3 wskaźnika Tashiro<br>Obliczenia:<br>Uwaga! Wyniki obliczeń podać z dokładnością do części setnych.<br>Masa czerwieni metylowej niezbędna do przygotowania 50 cm3 wskaźnika<br>Masa błękitu metylenowego niezbędna do przygotowania 50 cm3 wskaźnika<br>50<br>Tabela 6. Wykaz prac dotyczących przygotowania roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1 mol/dm3<br>Czynności wykonywane podczas przygotowania 200 cm3 roztworu kwasu solnego<br>z uwzględnieniem stosowanego sprzętu miarowego i zasad bhp<br>Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami<br>weryfikacji:<br>CHM.03.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.03.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami</li></ol>\n<p>ergonomii, przepisami prawa dotyczącymi bezpieczeństwa<br>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy w związku</li></ol>\n<p>z realizacją zadań zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>stosowane podczas wykonywania zadań zawodowych<br>51<br>CHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium<br>analitycznym<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium analitycznym<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera wyposażenie pomiarowe i pomocnicze</li></ol>\n<p>stosowane w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na wyposażenie pomiarowe</li></ol>\n<p>i pomocnicze oraz odczynniki chemiczne stosowane<br>w pracach analitycznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje odczynniki chemiczne ze względu na ich</li></ol>\n<p>czystość, jakość i zastosowanie w procesach analitycznych</p>\n<ol><li>dobiera odczynniki chemiczne do określonych prac</li></ol>\n<p>analitycznych<br>CHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych<br>do badań analitycznych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych do badań<br>analitycznych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przygotowuje roztwory o różnych stężeniach</li><li>wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem</li></ol>\n<p>roztworów o określonym stężeniu procentowym masowym<br>(m/m), masowo-objętościowym (m/V) i objętościowym (V/V)</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem</li></ol>\n<p>roztworów o określonym stężeniu molowym</p>\n<ol><li>planuje realizacje prac związanych z przygotowaniem</li></ol>\n<p>roztworów o określonym stężeniu</p>\n<ol><li>prowadzi dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem odczynników chemicznych i preparatów<br>chemicznych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem odczynników chemicznych do badań<br>analitycznych</p>\n<ol><li>prowadzi zapisy dotyczące zużycia substancji</li></ol>\n<p>chemicznych do sporządzenia odczynników i preparatów<br>chemicznych<br>CHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych.<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do pobierania próbek</li></ol>\n<p>substancji gazowych, ciekłych i stałych</p>\n<ol><li>opisuje narzędzia i przyrządy do pobierania próbek</li></ol>\n<p>cieczy, ciał stałych i gazów</p>\n<ol><li>dobiera metody i techniki przygotowania próbek do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>określa metody i techniki przygotowania próbek do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>przeprowadza operacje i procesy jednostkowe związane</li></ol>\n<p>z przygotowaniem próbek do badań analitycznych</p>\n<ol><li>określa operacje związane z przygotowaniem próbek do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>pobiera próbki do badań analitycznych w warunkach</li></ol>\n<p>terenowych, stacjonarnych i procesu technologicznego</p>\n<ol><li>określa wielkość i liczbę pobieranych próbek</li></ol>\n<p>52</p>\n<ol><li>utrwala pobrane próbki laboratoryjne</li><li>dobiera naczynia do przechowywania próbek</li><li>prowadzi dokumentację prac związanych z pobieraniem,</li></ol>\n<p>przygotowywaniem i przechowywaniem próbek do badań<br>analitycznych</p>\n<ol><li>wskazuje zasady sporządzania dokumentacji prac</li></ol>\n<p>związanych z przygotowaniem próbek do badań<br>analitycznych<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji CHM.03. Przygotowanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do<br>badań analitycznych mogą dotyczyć, np.:<br>przygotowania roztworów o określonym stężeniu procentowym (m/m, m/V, V/V) lub molowym - wykonanie stosownych<br>obliczeń, dobór sprzętu, wykaz prac prowadzących do otrzymania roztworu, wykaz środków ochrony indywidualnej,<br>sporządzenie etykiety;<br>doboru odczynników chemicznych (wzór chemiczny, nazwa, stężenie, czystość) i sprzętu laboratoryjnego (np. miarowy,<br>szklany, pomocniczy) niezbędnych do wykonania określonych prac analitycznych;<br>przygotowania roztworów mianowanych np. z odważek analitycznych lub na podstawie wyników miareczkowania;<br>przygotowania serii wzorców do wykonania oznaczeń np. spektrofotometrycznych;<br>pobierania i przygotowania próbek substancji stałych, ciekłych lub gazowych do analizy.<br>53<br>Kwalifikacja CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych<br>3.3. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu</p>\n<ol><li>Część pisemna egzaminu</li></ol>\n<p>3.3.1. CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia</li></ol>\n<p>zdrowotnego</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na</li></ol>\n<p>fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady<br>Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Która czynność wykonywana przez osobę udzielającą pomocy na filmie została wykonana nieprawidłowo?<br>A. Ocena przytomności.<br>B. Liczba oddechów ratowniczych.<br>C. Udrożnienie dróg oddechowych.<br>D. Liczba ucisków klatki piersiowej.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>3.3.2. CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody pomiarowe stosowane w badaniach</li></ol>\n<p>laboratoryjnych i procesach przemysłowych</p>\n<ol><li>wymienia metody pomiarowe stosowane</li></ol>\n<p>w procesach przemysłowych<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Która metoda wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym do oznaczania zawartości cukru na podstawie pomiaru<br>współczynnika załamania światła?<br>A. Polarymetria.<br>B. Refraktometria.<br>C. Potencjometria.<br>D. Spektrofotometria.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>54<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań</p>\n<ol><li>rozróżnia programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Tworzenie wzorów strukturalnych związków chemicznych pokazanych na filmie umożliwia program<br>A. graficzny.<br>B. obliczeniowy.<br>C. do redagowania tekstu.<br>D. do gromadzenia danych.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>3.3.3. CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów,<br>produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>charakteryzuje klasyczne metody analizy jakościowej</li></ol>\n<p>i analizy ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>opisuje metodę alkacymetrii</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 4.<br>Którego wskaźnika użyto na filmie podczas miareczkowania kwasu octowego zasadą sodową?<br>A. Lakmusu.<br>B. Fenoloftaleiny.<br>C. Oranżu metylowego.<br>D. Czerwieni metylenowej.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>55<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje metody instrumentalne w analizie jakościowej</li></ol>\n<p>I ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>określa wielkości mierzone w metodach</li></ol>\n<p>instrumentalnych<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Wielkością mierzoną w oznaczeniach potencjometrycznych jest<br>A. absorbancja.<br>B. transmitancja.<br>C. konduktancja.<br>D. siła elektromotoryczna.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>opisuje zjawiska zachodzące podczas wykonywania</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>zapisuje równania reakcji chemicznych zachodzących</li></ol>\n<p>podczas wykonywania analiz jakościowych i ilościowych<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Podczas miareczkowania jodometrycznego zachodzi reakcja przedstawiona równaniem<br>A. Ag+ + I- → AgI↓.<br>B. 2NI3 → N2 + 3I2.<br>C. I2 + 2S2O32- → 2I- + S4O62-.<br>D. CH2=CH2 + I2 → CH2I-CH2I.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>56<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem</li></ol>\n<p>pomiarowym stosowanym w analizach jakościowych<br>I analizach ilościowych materiałów</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe</li></ol>\n<p>do wykonania analizy metodą alkacymetrii, redoksymetrii,<br>precypitometrii, kompleksometrii oraz wagową<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Do kolby stożkowej o pojemności 250 cm3 odpipetować 25 cm3 analizowanego roztworu (zawierającego około 450 mg CH3COOH),<br>dodać 25 cm3 wody, 2 krople roztworu fenoloftaleiny i silnie mieszając miareczkować 0,2 mol/dm3 mianowanym roztworem NaOH do<br>pierwszej zauważalnej zmiany barwy z bezbarwnej na różową.<br>Na podstawie zamieszczonej procedury do oznaczania zawartości kwasu octowego metodą alkacymetryczną należy<br>wykorzystać biuretę oraz<br>A. cylinder miarowy o poj. 25 cm3 i zlewkę.<br>B. pipety wielomiarowe o poj. 25 cm3 i zlewkę.<br>C. cylinder miarowy o poj. 100 cm3 i kolbę miarową.<br>D. pipety jednomiarowe o poj. 25 cm3 i kolbę stożkową.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem</li></ol>\n<p>pomiarowym stosowanym w analizach jakościowych<br>i analizach ilościowych materiałów</p>\n<ol><li>odczytuje uzyskane informacje z aparatury pomiarowej</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 8.<br>Kąt skręcania płaszczyzny polaryzacji światła odczytany na skali polarymetru wynosi<br>A. -4,4o.<br>B. -5,6o.<br>C. +4,4o.<br>D. +5,6o.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Źródło rysunku: www.dydaktyka.ib.pwr.wroc.pl, data pobrania: 29.12.2019<br>57<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem</li></ol>\n<p>pomiarowym stosowanym w analizach jakościowych<br>i analizach ilościowych materiałów</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe</li></ol>\n<p>do wykonania analizy metodą potencjometryczną,<br>konduktometryczną, polarymetryczną, refraktometryczną,<br>chromatograficzną, nefelometryczną, turbidymetryczną<br>i spektrofotometryczną<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Do oznaczenia stężenia sacharozy w wodnym roztworze metodą refraktometryczną należy użyć przyrządu przedstawionego<br>na zdjęciu<br>I<br>II<br>III<br>IV<br>A. I.<br>B. II.<br>C. III.<br>D. IV.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i<br>materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się normami i wskaźnikami do oceny jakości</li></ol>\n<p>surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,<br>farmaceutycznego i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>rozróżnia normy i wskaźniki stosowane do oceny</li></ol>\n<p>jakości surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,<br>farmaceutycznego i biotechnologicznego<br>Przykładowe zadanie 10.<br>Która grupa wskaźników jest stosowana do oceny jakości benzyn w przemyśle paliwowym?<br>A. Liczba oktanowa, gęstość, zawartość siarki.<br>B. Liczba zmydlania, lepkość, zawartość wody.<br>C. Liczba jodowa, kwasowość, zawartość żywic.<br>D. Liczba estrowa, prężność par, zawartość ołowiu.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>58<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się normami i wskaźnikami do oceny jakości</li></ol>\n<p>surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych przemysłu chemicznego, paliwowego,<br>farmaceutycznego i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów</li></ol>\n<p>i materiałów pomocniczych przemysłu chemicznego,<br>paliwowego, farmaceutycznego i biotechnologicznego<br>zgodnie z wymaganiami norm i wskaźników<br>WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA BENZYN SILNIKOWYCH<br>Parametr dla benzyny<br>bezołowiowej 95<br>Jednostka<br>Zakresy<br>minimum<br>maksimum<br>Liczba oktanowa badawcza<br>95<br>Zawartość ołowiu<br>mg/l<br>5,0<br>Zawartość siarki<br>mg/kg<br>10,0<br>Zawartość manganu<br>mg/l<br>2,0<br>ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw<br>ciekłych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1728 oraz z 2015 r. poz. 1361)<br>Przykładowe zadanie 11.<br>Wyniki badań wybranych parametrów dla próbek 4 benzyn silnikowych otrzymanych w instalacji krakingu katalitycznego:<br>Parametr<br>benzyna nr 1<br>benzyna nr 2<br>benzyna nr 3<br>benzyna nr 4<br>Liczba oktanowa<br>badawcza<br>95<br>94<br>98<br>96<br>Zawartość ołowiu<br>4,0 mg/l<br>5,0 mg/l<br>4,0 mg/l<br>6,0 mg/l<br>Zawartość siarki<br>11,0 mg/kg<br>10,0 mg/kg<br>9,0 mg/kg<br>10,0 mg/kg<br>Zawartość manganu<br>1,0 mg/l<br>1,0 mg/l<br>2,0 mg/l<br>2,0 mg/l<br>Która z badanych próbek benzyn spełnia wymagania jakościowe?<br>A. Benzyna nr 1.<br>B. Benzyna nr 2.<br>C. Benzyna nr 3.<br>D. Benzyna nr 4.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>59<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i<br>materiałów pomocniczych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów</li></ol>\n<p>i materiałów pomocniczych na podstawie wyników badań<br>laboratoryjnych</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników w analizowanych próbkach</li></ol>\n<p>surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych na podstawie wyników badań<br>laboratoryjnych<br>Przykładowe zadanie 12.<br>Podczas oznaczania jonów Fe2+ w środowisku kwaśnym metodą miareczkowania manganometrycznego zawartość jonów<br>żelaza(II) w analizowanym roztworze oblicza się według wzoru:<br>gdzie:<br>mFe - masa jonów żelaza(II) w analizowanym roztworze w gramach,<br>cKMnO4 - stężenie molowe roztworu manganianu(VII) potasu w mol/dm3,<br>VKMnO4 - objętość zużytego roztworu KMnO4 w dm3,<br>MFe - masa molowa żelaza; 56g/mol<br>Ile wynosi masa żelaza w analizowanym roztworze, jeżeli na zmiareczkowanie próbki zużyto 28,2 cm3 roztworu KMnO4<br>o stężeniu cKMnO4 = 0,01 mol/dm3?<br>A. 0,039 g.<br>B. 0,079 g.<br>C. 0,158 g.<br>D. 0,792 g.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>60<br>3.3.4. CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę pomiarową i sprzęt laboratoryjny do</li></ol>\n<p>wykonywania badań bioanalitycznych i środowiskowych</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i aparaturę pomiarową</li></ol>\n<p>do wykonania badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Przykładowe zadanie 13.<br>Do określenia morfologii kolonii mikroorganizmów należy wykorzystać mikroskop oraz sprzęt przedstawiony na rysunku<br>A B C D<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych</li><li>klasyfikuje rodzaje podłoży do badań mikrobiologicznych</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 14.<br>Do pożywek o przeznaczeniu ogólnym nie należy<br>A. bulion zwykły.<br>B. agar odżywczy.<br>C. agar brzeczkowy.<br>D. agar z laktozą i błękitem chińskim.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>61<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych</li><li>określa metody hodowli drobnoustrojów</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 15.<br>Który rysunek przedstawia wzrost dyfuzyjny bakterii w hodowlach płynnych?<br>A. Rysunek I.<br>B. Rysunek II.<br>C. Rysunek III.<br>D. Rysunek IV.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przygotowuje preparaty mikroskopowe</li><li>rozróżnia barwniki stosowane do barwienia preparatów</li></ol>\n<p>mikroskopowych<br>Przykładowe zadanie 16.<br>Który barwnik nie jest stosowany do barwienia preparatów mikroskopowych?<br>A. Indygo.<br>B. Fuksyna.<br>C. Błękit metylenowy.<br>D. Zieleń malachitowa.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>62<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>przygotowuje preparaty mikroskopowe</li><li>określa techniki wykonywania posiewów</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 17.<br>Na rysunkach pokazano kolejne etapy pobierania hodowli drobnoustrojów do badań. Który rysunek przedstawia pobieranie<br>materiału przez dotknięcie ezą wzrostu drobnoustrojów?<br>I. II. III. IV.<br>A. Rysunek I.<br>B. Rysunek II.<br>C. Rysunek III.<br>D. Rysunek IV.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje oznaczenia ilościowe aminokwasów, białek,</li></ol>\n<p>cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych</p>\n<ol><li>określa metody stosowane w:</li></ol>\n<p>c) analizie ilościowej tłuszczów<br>Przykładowe zadanie 18.<br>Oznaczanie zawartości tłuszczów w produktach roślinnych wykonuje się metodą<br>A. Tollensa.<br>B. Kjeldahla.<br>C. biuretową.<br>D. ekstrakcyjną.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>63<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>identyfikuje produkty naturalne metodami chemicznymi</li></ol>\n<p>oraz instrumentalnymi</p>\n<ol><li>wykonuje próby wykrywania białek, cukrów i tłuszczów</li></ol>\n<p>metodami chemicznymi<br>Przykładowe zadanie 19.<br>Na filmie przedstawiono reakcję służącą do wykrywania<br>A. białek.<br>B. glukozy.<br>C. fruktozy.<br>D. tłuszczów.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>wykonuje analizy fizykochemiczne wody, ścieków,</li></ol>\n<p>powietrza, gleby i środków spożywczych w warunkach<br>terenowych i laboratoryjnych</p>\n<ol><li>określa wskaźniki jakości wody</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 20.<br>Wskaźnikiem chemicznym jakości wody jest<br>A. smak.<br>B. odczyn.<br>C. zapach.<br>D. mętność.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>64<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>ocenia jakość wody pitnej, ścieków, powietrza i gleby na</li></ol>\n<p>podstawie wyników badań analitycznych</p>\n<ol><li>porównuje uzyskane wyniki badań analitycznych</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami</p>\n<ol><li>ocenia jakość wody, ścieków, powietrza i gleby na</li></ol>\n<p>podstawie wyników badań analitycznych<br>Przykładowe zadanie 21.<br>WYMAGANIA MIKROBIOLOGICZNE, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ WODA WPROWADZONA DO<br>JEDNOSTKOWYCH OPAKOWAŃ<br>Parametr<br>Najwyższa dopuszczalna wartość<br>Liczba mikroorganizmów [jtk]<br>Objętość próbki [ml]<br>Ogólna liczba<br>mikroorganizmów w 36OC po<br>48 godzinach<br>20<br>1<br>ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wymagań mikrobiologicznych, jakim<br>powinna odpowiadać woda wprowadzona do jednostkowych opakowań (Dz. U. z 2017 r. poz. 2294)<br>Która próbka wody o objętości 50ml, badana w temperaturze 36OC nadaje się do spożycia?<br>A. Próbka 1 - 1000 jtk.<br>B. Próbka 2 - 2000 jtk.<br>C. Próbka 3 - 1500 jtk.<br>D. Próbka 4 - 2500 jtk.<br>Odpowiedź prawidłowa: A<br>65<br>3.3.5. CHM.04.5. Język obcy zawodowy<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.5. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze szczególnym<br>uwzględnieniem środków leksykalnych), umożliwiającym<br>realizację czynności zawodowych w zakresie tematów<br>związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi w danym<br>zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające</li></ol>\n<p>realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy, w tym<br>związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny<br>pracy<br>Przykładowe zadanie 22a. - wersja w języku angielskim.<br>„Please, help me! In chemical laboratory worker had an accident. During the experiment, the concentrated acid was<br>poured out on his hands. Please, try to come here as soon as possible.”<br>W rozmowie telefonicznej osoba zgłaszająca informuje, że pracownik laboratorium<br>A. zatruł się gazem.<br>B. skaleczył się szkłem.<br>C. oblał się stężoną zasadą.<br>D. oblał się stężonym kwasem.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>Przykładowe zadanie 22. - wersja w języku polskim.<br>„Proszę, pomóż mi! W laboratorium chemicznym pracownik miał wypadek. W trakcie doświadczenia oblał sobie ręce<br>stężonym kwasem. Proszę, spróbujcie przyjechać jak najszybciej.”<br>W rozmowie telefonicznej osoba zgłaszająca wypadek informuje, że pracownik laboratorium<br>A. zatruł się gazem.<br>B. skaleczył się szkłem.<br>C. oblał się stężoną zasadą.<br>D. oblał się stężonym kwasem.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>66<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.5. Język obcy zawodowy<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze szczególnym<br>uwzględnieniem środków leksykalnych), umożliwiającym<br>realizację czynności zawodowych w zakresie tematów<br>związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi w danym<br>zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe umożliwiające</li></ol>\n<p>realizację czynności zawodowych w zakresie:<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją zadań<br>zawodowych<br>Przykładowe zadanie 23a. - wersja w języku angielskim.<br>Podstawą której z analiz jest reakcja zobojętniania?<br>A. Polarymetry.<br>B. Conductometry.<br>C. Acid-base titration.<br>D. Spectrophotometry.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>Przykładowe zadanie 23. - wersja w języku polskim.<br>Podstawą której z analiz jest reakcja zobojętniania?<br>A. Polarymetrii.<br>B. Konduktometrii.<br>C. Alkacymetrii.<br>D. Spektrofotometrii.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>3.3.6. CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane</li></ol>\n<p>działania</p>\n<ol><li>przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania</li></ol>\n<p>czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym<br>posługiwania się niebezpiecznymi substancjami,<br>i niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na<br>stanowisku pracy<br>Przykładowe zadanie 24.<br>Osoba, która podczas odmierzania stężonego kwasu siarkowego(VI) nie zastosowała środków ochrony osobistej może ulec<br>A. zatruciu.<br>B. omdleniu.<br>C. poparzeniu.<br>D. zadławieniu.<br>Odpowiedź prawidłowa: C<br>67<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne</li></ol>\n<p>Przykładowe zadanie 25.<br>Który rysunek przedstawia komunikację werbalną?<br>A. Rysunek I.<br>B. Rysunek II.<br>C. Rysunek III.<br>D. Rysunek IV.<br>Odpowiedź prawidłowa: D<br>3.3.7. CHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów<br>Jednostka efektów kształcenia:<br>CHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekt kształcenia<br>Kryterium weryfikacji<br>Uczeń (zdający):<br>Uczeń (zdający):</p>\n<ol><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>rozdziela zadania według umiejętności i kompetencji</li></ol>\n<p>członków zespołu<br>Przykładowe zadanie 26.<br>W laboratorium pracuje zespół składający z czterech osób: kierownika laboratorium i 3 analityków. Które zadanie należy<br>do obowiązków analityka pracującego w laboratorium?<br>A. Przydzielenie zadań podwładnym.<br>B. Wykonywanie analiz chemicznych.<br>C. Sprawowanie nadzoru nad pracownikami laboratorium.<br>D. Nadzór nad terminowym wykonywaniem zleconych badań.<br>Odpowiedź prawidłowa: B<br>68<br>3.4. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu</p>\n<ol><li>Część praktyczna egzaminu</li></ol>\n<p>Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych jest przeprowadzana według modelu W<br>i trwa 180 minut.<br>Zgodnie z zamieszczonymi procedurami wykonaj metodą polarymetryczną oznaczenie zawartości sacharozy w białym cukrze<br>buraczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym.<br>Z zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt laboratoryjny i odczynniki chemiczne niezbędne do<br>wykonania oznaczenia - uzupełnij Tabelę 1.<br>Przygotuj roztwory białego cukru buraczanego oraz rafinowanego cukru trzcinowego zgodnie z procedurą.<br>Zmierz kąt skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego przez roztwory obu cukrów za pomocą polarymetru i wykonaj niezbędne<br>obliczenia - uzupełnij Tabelę 2. Porównaj zawartość sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym</p>\n<ul><li>uzupełnij Tabelę 3.</li></ul>\n<p>Do wykonania zadania wykorzystaj zamieszczoną w arkuszu egzaminacyjnym procedurę oraz wyciągi z kart charakterystyki<br>substancji chemicznych.<br>Podczas wykonywania oznaczenia pamiętaj o zasadach organizacji pracy, przepisach bhp i ppoż. Mieszaniny poreakcyjne przelej<br>do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte odczynniki pozostaw na stanowisku pracy. Uporządkuj stanowisko po zakończeniu pracy.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut<br>Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:</p>\n<ul><li>wykaz szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczeń - Tabela 1,</li><li>zmontowany zestaw do sączenia,</li><li>wyniki pomiarów polarymetrycznych i obliczenia - Tabela 2,</li><li>wnioski z porównania zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów - Tabela 3,</li><li>uporządkowane stanowisko po zakończeniu pracy</li></ul>\n<p>oraz</p>\n<ul><li>przebieg wykonania oznaczeń zawartości sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz w rafinowanym cukrze trzcinowym.</li></ul>\n<p>Po zmontowaniu zestawu do sączenia zgłoś Przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego (ZN), przez podniesienie ręki,<br>gotowość do oceny przygotowanego zestawu do sączenia.<br>Zgłoś przewodniczącemu Zespołu Nadzorującego (ZN) gotowość do pomiaru polarymetrycznego przez podniesienie ręki.<br>Procedura<br>oznaczania<br>metodą<br>polarymetryczną<br>zawartości<br>sacharozy<br>w<br>białym<br>cukrze<br>buraczanym<br>oraz rafinowanym cukrze trzcinowym<br>Polarymetryczne oznaczanie zawartości sacharozy przeprowadzić dla białego cukru buraczanego oraz rafinowanego cukru<br>trzcinowego. Odczytać kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach trzykrotnie w jednominutowych odstępach czasu. Jako<br>wynik analizy podać wartości cząstkowe oraz średnią z otrzymanych odczytów. Pomiar powinien być wykonywany w temperaturze<br>20oC, ponieważ skręcalność właściwa sacharozy jest podana dla tej temperatury. Odchylenia od 20oC powodują zmiany kąta<br>skręcalności o tysięczne części stopnia, co praktycznie nie ma wpływu na dokładność oznaczenia.<br>Wykonanie analizy<br>Biały cukier buraczany<br>Odczynniki: biały cukier buraczany i woda destylowana<br>Odważyć na wadze laboratoryjnej odważyć 5g cukru, przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3 i rozpuścić w ok.<br>50 cm3 wody destylowanej. Kolbę dopełnić wodą destylowaną do kreski i zamknąć korkiem. Roztwór starannie wymieszać<br>i przesączyć przez sączek z bibuły, odrzucając pierwsze 10 cm3. Otrzymanym przesączem napełnić rurkę polarymetryczną i dokonać<br>pomiaru kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach. Obliczyć stężenie cukru w badanym roztworze w gramach na 1 cm3<br>roztworu z dokładnością do 0,001.<br>69<br>Rafinowany cukier trzcinowy<br>Odczynniki: rafinowany cukier trzcinowy, odczynnik Carreza I (15% roztwór K4Fe(CN)6 · 3H2O), odczynnik Carreza II (30% roztwór<br>ZnSO4 · 7H2O) i woda destylowana<br>Odważyć na wadze laboratoryjnej odważyć 5g cukru, przenieść ilościowo do kolby miarowej o pojemności 100 cm3 i rozpuścić w ok.<br>50 cm3 wody destylowanej. Dodać po 5cm3 roztworów Carreza I i II. Kolbę dopełnić wodą destylowaną do kreski i zamknąć korkiem.<br>Roztwór starannie wymieszać i przesączyć przez sączek z bibuły, odrzucając pierwsze 10 cm3. Otrzymanym przesączem napełnić<br>rurkę polarymetryczną i dokonać pomiaru kąta skręcenia płaszczyzny polaryzacji w stopniach. Obliczyć stężenie cukru w badanym<br>roztworze w gramach na 1 cm3 roztworu z dokładnością do 0,001.<br>Korzystając ze wzoru Biota, określającego zależność kąta skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego od stężenia, obliczyć<br>stężenie sacharozy w sporządzonym roztworze (c).<br>gdzie:<br>c - stężenie sacharozy w gramach na 1 cm3 roztworu,<br>l - długość rurki polarymetrycznej w dm,<br>α - kąt skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego w stopniach kątowych,</p>\n<ul><li>skręcalność właściwa sacharozy w temperaturze 20°C równa +66,5°.</li></ul>\n<p>WYCIĄG Z KART CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH</p>\n<ol><li>Odczynnik Carreza I</li></ol>\n<p>Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - Produkt nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny.<br>H412 - Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.<br>H032 - W kontakcie z kwasami uwalnia bardzo toksyczne gazy.<br>Elementy oznakowania - Produkt nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny.<br>Kontakt z okiem - Natychmiast przepłukać oczy dużą ilością wody przy szeroko odchylonej powiece, kontynuować płukanie przez<br>min 15 minut. Usunąć szkła kontaktowe jeżeli są. Zasięgnąć porady medycznej.<br>Przez drogi oddechowe - Wynieść narażoną osobę na świeże powietrze. Jeżeli podejrzewa się, że pyły są wciąż są obecne<br>ratownik powinien założyć właściwą maskę lub oddechowy aparat izolacyjny. W przypadku utraty przytomności, należy ułożyć<br>w pozycji bocznej ustalonej i natychmiast wezwać pomoc medyczną.<br>Przez przewód pokarmowy - Przemyć usta wodą. Wynieść narażoną osobę na świeże powietrze. Zapewnić osobie ciepło i spokój.<br>Jeżeli materiał został połknięty a narażona osoba jest przytomna, należy podać do wypicia małą ilość wody. Nigdy nie podawać<br>niczego doustnie osobie nieprzytomnej. W przypadku utraty przytomności, należy ułożyć w pozycji bocznej ustalonej i natychmiast<br>wezwać pomoc medyczną.<br>Kontakt ze skórą - Jeżeli pojawią się jakiekolwiek podrażniania lub inne dolegliwości zasięgnąć porady dermatologicznej. Spłukać<br>skażoną skórę dużą ilością wody. Zdjąć skażoną odzież i buty.<br>Ochrona osób udzielających pierwszej pomocy - Nie należy podejmować żadnych działań, które stwarzałyby ryzyko dla<br>Kogokolwiek chyba, że jest się odpowiednio przeszkolonym. Jeżeli podejrzewa się, że opary są wciąż obecne ratownik powinien<br>założyć właściwa maskę lub oddechowy aparat izolacyjny. Może być niebezpiecznym dla osoby udzielającej sztucznego oddychania<br>usta - usta. Należy dokładnie zmyć zanieczyszczone ubranie wodą przed jego zdjęciem lub założyć rękawice.<br>Indywidualne środki ochrony:<br>Ochrona oczu - gogle ochronne<br>Ochrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy nitrylowej lub innego materiału zalecanego<br>przez producenta rękawic<br>Ochrona ciała - odzież ochronna z materiałów naturalnych lub włókien syntetycznych<br>70</p>\n<ol><li>Odczynnik Carreza II</li></ol>\n<p>Klasyfikacja substancji lub mieszaniny<br>H226 - Łatwopalna ciecz i pary.<br>H302 - Działa szkodliwie po połknięciu.<br>H314 - Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.<br>H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne.<br>H410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.<br>H411 - Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.<br>Elementy oznakowania<br>Piktogramy zagrożenia<br>Hasło ostrzegawcze: UWAGA<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności<br>Unikać uwolnienia do środowiska. Stosować rękawice ochronne/ odzież ochronną/ ochronę oczu/ ochronę twarzy.<br>W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można<br>je łatwo usunąć. Nadal płukać.<br>Indywidualne środki ochrony:<br>Ochrona oczu - gogle ochronne<br>Ochrona rąk - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów wykonane z gumy nitrylowej lub innego materiału zalecanego<br>przez producenta rękawic<br>Ochrona ciała - odzież ochronna z materiałów naturalnych lub włókien syntetycznych<br>DOKUMENTACJA Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ<br>Tabela 1. Wykaz szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia<br>zawartości sacharozy w białym cukrze buraczanym oraz rafinowanym cukrze trzcinowym<br>Szkło i sprzęt laboratoryjny<br>Należy podać pojemność naczyń miarowych.<br>Odczynniki chemiczne<br>Należy podać nazwy odczynników.<br>71<br>Tabela 2. Wyniki pomiarów polarymetrycznych i obliczenie stężenia (m/V) sacharozy w badanych roztworach w gramach<br>na 1 cm3 roztworu<br>Biały cukier buraczany<br>Pomiar<br>Wartość średnia<br>α<br>odczyt 1<br>odczyt 2<br>odczyt 3<br>Rafinowany cukier<br>trzcinowy<br>Pomiar<br>Wartość średnia<br>α<br>odczyt 1<br>odczyt 2<br>odczyt 3<br>Obliczenia stężenia (m/V) sacharozy w badanym roztworze białego cukru buraczanego w gramach na 1 cm3 roztworu<br>Obliczenia stężenia (m/V) sacharozy w badanym roztworze rafinowanego cukru trzcinowego w gramach na 1 cm3 roztworu<br>Tabela 3. Porównanie zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów<br>Stężenie sacharozy<br>w badanym roztworze białego cukru buraczanego<br>Stężenie sacharozy<br>w badanym roztworze rafinowanego cukru trzcinowego<br>Porównanie zawartości sacharozy w badanych roztworach cukrów<br>Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:<br>CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,</li></ol>\n<p>przepisami prawa dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas</li></ol>\n<p>wykonywania zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wskazuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej używane na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy<br>72<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji</p>\n<ol><li>stosuje metody instrumentalne w analizie jakościowej i ilościowej</li></ol>\n<p>materiałów</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane z zastosowaniem metod</li></ol>\n<p>instrumentalnych w analizie jakościowej i ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>posługuje się sprzętem laboratoryjnym i wyposażeniem</li></ol>\n<p>pomiarowym stosowanym w analizach jakościowych i analizach<br>ilościowych materiałów</p>\n<ol><li>rozróżnia sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe</li></ol>\n<p>wykorzystywane w oznaczeniach jakościowych i ilościowych<br>materiałów metodami klasycznymi i instrumentalnymi</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie pomiarowe do</li></ol>\n<p>wykonania analizy metodą potencjometryczną, konduktometryczną,<br>polarymetryczną, refraktometryczną, chromatograficzną,<br>nefelometryczną, turbidymetryczną i spektrofotometryczną</p>\n<ol><li>odczytuje uzyskane informacje z aparatury pomiarowej</li><li>przedstawia uzyskane wyniki z aparatury pomiarowej</li></ol>\n<p>w formie tabelarycznej, opisowej i za pomocą wykresów</p>\n<ol><li>ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów i materiałów</li></ol>\n<p>pomocniczych na podstawie wyników badań laboratoryjnych</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników w analizowanych próbkach</li></ol>\n<p>surowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych na<br>podstawie wyników badań laboratoryjnych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację związaną z opracowaniem</li></ol>\n<p>i interpretacją wyników badań laboratoryjnych surowców,<br>półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych, np.:</p>\n<ul><li>określenia składu jakościowego i ilościowego surowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych przemysłu</li></ul>\n<p>chemicznego, paliwowego, farmaceutycznego lub biotechnologicznego,</p>\n<ul><li>stosowania metod klasycznych i instrumentalnych w analizach jakościowych i ilościowych materiałów</li><li>wykonywania badań mikrobiologicznych próbek wody pitnej, ścieków, powietrza oraz gleby,</li><li>identyfikowania produktów naturalnych metodami chemicznymi oraz instrumentalnymi,</li><li>wykonywania analiz fizykochemicznych wody, ścieków, powietrza, gleby i środków spożywczych w warunkach terenowych</li></ul>\n<p>i laboratoryjnych,</p>\n<ul><li>wykonywania oznaczeń ilościowych aminokwasów, białek, cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych.</li></ul>\n<p>73<br>4.<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SZKOLNICTWA<br>BRANŻOWEGO W ZAWODZIE TECHNIK ANALITYK<br>311103<br>KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE<br>CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych<br>CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych<br>CELE KSZTAŁCENIA<br>Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik analityk powinien być przygotowany do wykonywania zadań<br>zawodowych:</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych:</li></ol>\n<p>a) dobierania sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych do badań analitycznych,<br>b) pobierania i przygotowywania próbek do badań w laboratorium analitycznym;</p>\n<ol><li>w zakresie kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych:</li></ol>\n<p>a) prowadzenia badań analitycznych surowców, półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych, b) prowadzenia badań<br>bioanalitycznych,<br>c) prowadzenia badań środowiskowych.<br>EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i<br>próbek do badań analitycznych niezbędne jest osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>CHM.03.Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych<br>CHM.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia związane z bezpieczeństwem</li></ol>\n<p>i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,<br>ochroną środowiska i ergonomią<br>1)<br>2)<br>wyjaśnia znaczenie pojęć: bezpieczeństwo pracy,<br>higiena pracy, ochrona pracy, ergonomia<br>określa zakres i cel działań ochrony<br>przeciwpożarowej</p>\n<ol><li>określa zakres i cel działań na rzecz ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w środowisku pracy</p>\n<ol><li>wymienia przepisy prawa określające wymagania</li></ol>\n<p>w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska<br>i ergonomii</p>\n<ol><li>opisuje zadania i uprawnienia instytucji oraz służb</li></ol>\n<p>działających w zakresie ochrony pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska<br>1)<br>2)<br>wymienia instytucje oraz służby działające<br>w zakresie ochrony pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska wymienia<br>zadania i uprawnienia instytucji oraz służb<br>działających w zakresie ochrony pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska<br>74</p>\n<ol><li>opisuje prawa i obowiązki pracownika oraz</li></ol>\n<p>pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa<br>i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia prawa i obowiązki pracodawcy</li></ol>\n<p>w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia prawa i obowiązki pracownika</li></ol>\n<p>w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia środki prawne możliwe do</li></ol>\n<p>zastosowania w sytuacji naruszenia przepisów<br>w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wymienia konsekwencje nieprzestrzegania przez</li></ol>\n<p>pracownika zasad bezpieczeństwa i higieny pracy</p>\n<ol><li>wskazuje prawa pracownika oraz rodzaje</li></ol>\n<p>świadczeń z tytułu wypadku przy pracy</p>\n<ol><li>wskazuje prawa pracownika oraz rodzaje</li></ol>\n<p>świadczeń z tytułu choroby zawodowej</p>\n<ol><li>opisuje skutki oddziaływania czynników</li></ol>\n<p>szkodliwych na organizm człowieka</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje i stopnie zagrożenia</li></ol>\n<p>spowodowane działaniem czynników szkodliwych<br>w środowisku pracy</p>\n<ol><li>rozróżnia źródła czynników szkodliwych</li></ol>\n<p>w środowisku pracy</p>\n<ol><li>określa sposoby przeciwdziałania zagrożeniom</li></ol>\n<p>istniejącym na stanowiskach pracy wynikające ze<br>skutków oddziaływania czynników szkodliwych na<br>organizm człowieka</p>\n<ol><li>opisuje objawy chorób zawodowych typowych dla</li></ol>\n<p>zawodu</p>\n<ol><li>stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisy prawa dotyczące ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisy prawa dotyczące ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska podczas<br>użytkowania i konserwacji sprzętu i aparatury<br>laboratoryjnej</p>\n<ol><li>rozpoznaje procesy technologiczne szczególnie</li></ol>\n<p>niebezpieczne ze względu na toksyczność lub<br>wybuchowość surowców, półproduktów i produktów</p>\n<ol><li>formułuje wnioski wynikające z analizy rozwiązań</li></ol>\n<p>organizacyjnych i technicznych dotyczących<br>bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>opisuje środki ochrony przed awariami, w tym</li></ol>\n<p>działające systemy sterowania i ostrzegania,<br>zawory bezpieczeństwa i blokady technologiczne</p>\n<ol><li>stosuje zasady postępowania w sytuacji</li></ol>\n<p>rozszczelnienia aparatury, armatury, pęknięć<br>orurowania oraz innych awarii technologicznych</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, przepisami prawa<br>dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska</p>\n<ol><li>określa zasady organizacji stanowiska pracy</li></ol>\n<p>w związku z realizacją zadań zawodowych</p>\n<ol><li>dokonuje niezbędnych zmian na stanowisku pracy,</li></ol>\n<p>zgodnie z wymaganiami ergonomii i zasadami<br>bezpieczeństwa</p>\n<ol><li>wskazuje usytuowanie urządzeń ratujących życie</li></ol>\n<p>(natryski, sprzęt ochrony osobistej)</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li></ol>\n<p>75</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>określa środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>stosowane podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej na</li></ol>\n<p>stanowisku pracy zgodnie z przeznaczeniem</p>\n<ol><li>stosuje się do informacji przedstawionych na</li></ol>\n<p>znakach bezpieczeństwa</p>\n<ol><li>stosuje się do informacji przedstawionych na</li></ol>\n<p>znakach zakazu, nakazu, ostrzegawczych,<br>ewakuacyjnych, ochrony przeciwpożarowej oraz<br>sygnałów alarmowych</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na</li></ol>\n<p>stany nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na podstawie</li></ol>\n<p>analizy objawów obserwowanych<br>u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce</li></ol>\n<p>wypadku</p>\n<ol><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy</li></ol>\n<p>w urazowych stanach nagłego zagrożenia<br>zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie,<br>amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy</li></ol>\n<p>w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia<br>zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na</li></ol>\n<p>fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady<br>Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji<br>CHM.03.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody pomiarowe stosowane</li></ol>\n<p>w badaniach laboratoryjnych i procesach<br>przemysłowych<br>1)<br>2)<br>wymienia metody pomiarowe stosowane<br>w badaniach laboratoryjnych wymienia<br>metody pomiarowe stosowane<br>w procesach przemysłowych</p>\n<ol><li>wskazuje zakres stosowania metod pomiarowych</li></ol>\n<p>w badaniach laboratoryjnych i procesach<br>przemysłowych</p>\n<ol><li>przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania</li></ol>\n<p>systemów akredytacji laboratoriów badawczych<br>i certyfikacji systemów zarządzania<br>1)<br>2)<br>rozróżnia systemy akredytacji laboratoriów<br>badawczych i certyfikacji systemów zarządzania<br>określa wymagania dotyczące akredytacji<br>laboratoriów badawczych</p>\n<ol><li>rozróżnia etapy procesów certyfikacji systemów</li></ol>\n<p>zarządzania</p>\n<ol><li>wskazuje korzyści wynikające z certyfikacji</li></ol>\n<p>systemów zarządzania</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa możliwości zastosowania programów</li></ol>\n<p>komputerowych do wspomagania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do</li></ol>\n<p>dokumentowania wykonywanych zadań<br>zawodowych<br>76</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań<br>zawodowych<br>1)<br>2)<br>3)<br>wymienia cele normalizacji krajowej definiuje<br>pojęcie normy i wymienia jej cechy rozpoznaje<br>oznaczenie normy międzynarodowej,<br>europejskiej i krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm</li></ol>\n<p>i procedur oceny zgodności<br>CHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami chemicznymi w laboratorium analitycznym<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wykonuje prace związane z obsługą</li></ol>\n<p>i konserwacją infrastruktury technicznej<br>laboratorium analitycznego</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje instalacji w laboratoriach</li></ol>\n<p>analitycznych</p>\n<ol><li>określa zasady obsługi infrastruktury technicznej</li></ol>\n<p>laboratorium analitycznego</p>\n<ol><li>obsługuje urządzenia infrastruktury technicznej</li></ol>\n<p>laboratorium analitycznego</p>\n<ol><li>dobiera wyposażenie pomiarowe i pomocnicze</li></ol>\n<p>stosowane w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>klasyfikuje wyposażenie pomiarowe</li></ol>\n<p>i pomocnicze stosowane w laboratorium<br>analitycznym</p>\n<ol><li>sporządza zapotrzebowanie na wyposażenie</li></ol>\n<p>pomiarowe i pomocnicze oraz odczynniki<br>chemiczne stosowane w pracach<br>analitycznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje odczynniki chemiczne ze względu na</li></ol>\n<p>ich czystość, jakość i zastosowanie<br>w procesach analitycznych</p>\n<ol><li>stosuje zasady klasyfikacji odczynników</li></ol>\n<p>chemicznych ze względu na ich czystość, jakość<br>i zastosowanie w procesach analitycznych</p>\n<ol><li>wskazuje zakres zastosowania odczynników</li></ol>\n<p>chemicznych o określonej czystości w procesach<br>analitycznych</p>\n<ol><li>dobiera odczynniki chemiczne do określonych prac</li></ol>\n<p>analitycznych</p>\n<ol><li>przygotowuje zestawy sprzętu laboratoryjnego</li></ol>\n<p>i odczynników chemicznych do wykonywania<br>prac analitycznych</p>\n<ol><li>montuje zestawy sprzętu laboratoryjnego do</li></ol>\n<p>wykonania prac analitycznych</p>\n<ol><li>gromadzi zestawy odczynników chemicznych do</li></ol>\n<p>wykonania prac analitycznych</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny wyposażenia</li></ol>\n<p>pomiarowego i pomocniczego<br>stosowanego w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>planuje kontrole wyposażenia pomiarowego</li></ol>\n<p>i pomocniczego stosowanego w laboratorium<br>analitycznym</p>\n<ol><li>sporządza protokół przeglądu stanu technicznego</li></ol>\n<p>wyposażenia pomiarowego i pomocniczego<br>stosowanego w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>wskazuje zasady konserwacji i przechowywania</li></ol>\n<p>sprzętu laboratoryjnego</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane z wzorcowaniem,</li></ol>\n<p>konserwacją i przygotowaniem do legalizacji<br>wyposażenia pomiarowego</p>\n<ol><li>określa czynności związane z wzorcowaniem,</li></ol>\n<p>konserwacją i przygotowaniem do legalizacji<br>wyposażenia pomiarowego</p>\n<ol><li>wskazuje sposób konserwacji wyposażenia</li></ol>\n<p>pomiarowego przed działaniem czynników<br>zewnętrznych</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane z przygotowaniem do</li></ol>\n<p>legalizacji wyposażenia pomiarowego</p>\n<ol><li>gospodaruje wyposażeniem pomiarowym</li></ol>\n<p>i pomocniczym w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>wskazuje zasady oszczędnego wykorzystania</li></ol>\n<p>sprzętu i aparatury laboratoryjnej</p>\n<ol><li>wskazuje zasady konserwacji i przechowywania</li></ol>\n<p>sprzętu laboratoryjnego<br>77</p>\n<ol><li>gospodaruje odczynnikami chemicznymi</li></ol>\n<p>i odpadami w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>wskazuje zasady znakowania,</li></ol>\n<p>przechowywania i magazynowania<br>odczynników chemicznych</p>\n<ol><li>wskazuje zasady racjonalnego wykorzystania</li></ol>\n<p>odczynników chemicznych i gospodarowania<br>odpadami w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>stosuje zasady znakowania, przechowywania</li></ol>\n<p>i magazynowania odczynników chemicznych</p>\n<ol><li>klasyfikuje odpady w laboratorium</li></ol>\n<p>analitycznym<br>CHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie odczynników chemicznych do badań<br>analitycznych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska fizyczne, chemiczne</li></ol>\n<p>i fizykochemiczne zachodzące podczas<br>oczyszczania i rozdzielania substancji<br>oraz w procesach wytwarzania preparatów<br>chemicznych metodami laboratoryjnymi</p>\n<ol><li>identyfikuje zjawiska zachodzące podczas</li></ol>\n<p>procesów oczyszczania i rozdzielania substancji,<br>takie jak krystalizacja, ekstrakcja, sublimacja,<br>destylacja, chromatografia, strącanie i oddzielanie<br>osadów od roztworu</p>\n<ol><li>identyfikuje zjawiska fizyczne, chemiczne</li></ol>\n<p>i fizykochemiczne zachodzące w procesach<br>wytwarzania preparatów chemicznych metodami<br>laboratoryjnymi</p>\n<ol><li>prowadzi procesy związane z oczyszczaniem</li></ol>\n<p>i rozdzielaniem substancji</p>\n<ol><li>charakteryzuje metody stosowane do rozdzielania</li></ol>\n<p>i oczyszczania substancji</p>\n<ol><li>wykonuje procesy krystalizacji, ekstrakcji,</li></ol>\n<p>sublimacji, destylacji, chromatografii, strącania<br>i utleniania związane z oczyszczaniem<br>i rozdzieleniem substancji</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia związane z procesami</li></ol>\n<p>oczyszczania i rozdzielania substancji</p>\n<ol><li>wytwarza preparaty chemiczne metodami</li></ol>\n<p>laboratoryjnymi</p>\n<ol><li>określa metody otrzymywania związków</li></ol>\n<p>chemicznych</p>\n<ol><li>określa na podstawie procedury typy reakcji</li></ol>\n<p>chemicznych zachodzących podczas<br>otrzymywania preparatów chemicznych</p>\n<ol><li>oblicza ilości i stężenia substancji biorących udział</li></ol>\n<p>w procesach wytwarzania preparatów chemicznych</p>\n<ol><li>określa na podstawie procedury sposób</li></ol>\n<p>sporządzania preparatu chemicznego</p>\n<ol><li>sporządza preparat chemiczny zgodnie z przyjętą</li></ol>\n<p>procedurą</p>\n<ol><li>oblicza wydajność procesu otrzymywania preparatu</li></ol>\n<p>chemicznego</p>\n<ol><li>ocenia jakość substancji i preparatów</li></ol>\n<p>chemicznych</p>\n<ol><li>rozróżnia czynniki wpływające na jakość</li></ol>\n<p>otrzymanych substancji i preparatów chemicznych</p>\n<ol><li>bada właściwości fizykochemiczne preparatu</li><li>ocenia czystość preparatu chemicznego</li><li>przygotowuje roztwory o różnych stężeniach</li><li>wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem</li></ol>\n<p>roztworów o określonym stężeniu procentowym<br>masowe (m/m), masowo-objętościowe (m/V)<br>i objętościowe (V/V)</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem</li></ol>\n<p>roztworów o określonym stężeniu molowym<br>78</p>\n<ol><li>planuje realizację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem roztworów o określonym<br>stężeniu</p>\n<ol><li>planuje realizację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem roztworów wzorcowych</p>\n<ol><li>sporządza roztwory o określonym stężeniu</li><li>prowadzi dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem odczynników chemicznych<br>i preparatów chemicznych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem odczynników chemicznych do<br>badań analitycznych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem preparatów chemicznych</p>\n<ol><li>prowadzi zapisy dotyczące zużycia substancji</li></ol>\n<p>chemicznych do sporządzenia odczynników<br>i preparatów chemicznych<br>CHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań a nalitycznych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy do pobierania</li></ol>\n<p>próbek substancji gazowych, ciekłych i stałych</p>\n<ol><li>opisuje narzędzia i przyrządy do pobierania próbek</li></ol>\n<p>cieczy, ciał stałych i gazów</p>\n<ol><li>posługuje się narzędziami i przyrządami do</li></ol>\n<p>pobierania próbek cieczy, ciał stałych i gazów</p>\n<ol><li>dobiera metody i techniki przygotowania próbek</li></ol>\n<p>do badań analitycznych</p>\n<ol><li>rozróżnia metody i techniki przygotowania próbek do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>określa metody i techniki przygotowania próbek do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>przeprowadza operacje i procesy jednostkowe</li></ol>\n<p>związane z przygotowaniem próbek do badań<br>analitycznych</p>\n<ol><li>określa operacje związane z przygotowaniem</li></ol>\n<p>próbek do badań analitycznych sporządza wykaz<br>prac związanych z przygotowaniem próbek do<br>badań analitycznych</p>\n<ol><li>dokonuje rozdziału, rozdrabniania, mielenia,</li></ol>\n<p>suszenia, rozpuszczania próbek do badań</p>\n<ol><li>wykonuje mineralizację próbek do badań</li><li>pobiera próbki do badań analitycznych</li></ol>\n<p>w warunkach terenowych, stacjonarnych<br>i procesu technologicznego<br>1)<br>2)<br>rozróżnia zasady pobierania próbek do badań<br>analitycznych<br>wskazuje sposób pobierania próbki w zależności<br>od celu analizy i stanu skupienia próbki</p>\n<ol><li>wskazuje metody i techniki pobierania próbek</li><li>określa lokalizację miejsc i punktów pobierania</li></ol>\n<p>próbek</p>\n<ol><li>określa częstotliwość próbkowania</li><li>określa wielkość i liczbę pobieranych próbek</li><li>pobiera próbki zgodnie z procedurą</li><li>przygotowuje reprezentatywne próbki do</li></ol>\n<p>badań analitycznych</p>\n<ol><li>rozróżnia sprzęt i materiały do przygotowywania</li></ol>\n<p>reprezentatywnych próbek do badań analitycznych</p>\n<ol><li>wskazuje zasady przygotowywania</li></ol>\n<p>reprezentatywnych próbek do badań analitycznych</p>\n<ol><li>sporządza wykaz prac związanych</li></ol>\n<p>z przygotowaniem reprezentatywnej próbki do<br>badań analitycznych</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt i materiały do przygotowywania</li></ol>\n<p>reprezentatywnych próbek do badań analitycznych</p>\n<ol><li>sporządza próbki reprezentatywne</li><li>utrwala pobrane próbki laboratoryjne</li><li>wskazuje zasady i normy prawidłowego</li></ol>\n<p>zabezpieczania próbek laboratoryjnych na czas<br>transportu<br>79</p>\n<ol><li>dobiera naczynia do przechowywania próbek</li><li>wyjaśnia zjawiska zachodzące podczas</li></ol>\n<p>nieprawidłowego zabezpieczenia próbek<br>laboratoryjnych w czasie transportu</p>\n<ol><li>określa przyczyny zmiany składu próbki od</li></ol>\n<p>momentu pobrania do wykonania badań<br>laboratoryjnych</p>\n<ol><li>zabezpiecza i przechowuje próbki archiwalne</li><li>wskazuje zasady i normy zabezpieczania</li></ol>\n<p>i przechowywania próbek archiwalnych</p>\n<ol><li>wskazuje zjawiska zachodzące podczas</li></ol>\n<p>przechowywania nieprawidłowo zabezpieczonych<br>próbek archiwalnych</p>\n<ol><li>przechowuje i zabezpiecza pobrane próbki</li></ol>\n<p>archiwalne zgodnie z obowiązującymi normami</p>\n<ol><li>prowadzi dokumentację prac związanych</li></ol>\n<p>z pobieraniem, przygotowywaniem<br>i przechowywaniem próbek do badań<br>analitycznych<br>1)<br>2)<br>wskazuje zasady sporządzania dokumentacji<br>prac związanych z pobieraniem próbek do badań<br>analitycznych wskazuje zasady sporządzania<br>dokumentacji prac związanych z przygotowaniem<br>próbek do badań analitycznych</p>\n<ol><li>wskazuje zasady sporządzania dokumentacji prac</li></ol>\n<p>związanych z przechowywaniem próbek do badań<br>analitycznych<br>CHM.03.6. Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków<br>leksykalnych), umożliwiającym realizację<br>czynności zawodowych w zakresie tematów<br>związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi<br>w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe</li></ol>\n<p>umożliwiające realizację czynności zawodowych<br>w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,<br>w tym związanych z zapewnieniem<br>bezpieczeństwa i higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów<br>koniecznych do realizacji czynności<br>zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją<br>zadań zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych<br>dokumentów związanych z wykonywaniem<br>zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane</li></ol>\n<p>wyraźnie, w standardowej odmianie języka<br>obcego nowożytnego, a także proste wypowiedzi<br>pisemne w języku obcym nowożytnym<br>w zakresie umożliwiającym realizację zadań<br>zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne<br>dotyczące czynności zawodowych</p>\n<ol><li>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu,</li></ol>\n<p>ewentualnie fragmentu wypowiedzi lub tekstu</p>\n<ol><li>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone</li></ol>\n<p>informacje</p>\n<ol><li>rozpoznaje związki między poszczególnymi</li></ol>\n<p>częściami tekstu</p>\n<ol><li>układa informacje w określonym porządku</li></ol>\n<p>(np. rozmowy, wiadomości, komunikaty,<br>instrukcje lub filmy instruktażowe,<br>prezentacje), artykułowane wyraźnie,<br>w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne<br>dotyczące czynności zawodowych<br>(np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,<br>przewodniki, dokumentację zawodową)<br>80</p>\n<ol><li>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne</li></ol>\n<p>i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku<br>obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat,<br>instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi pisemne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. komunikat, e-mail,<br>instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem - według wzoru)<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)<br>5)<br>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane<br>z czynnościami zawodowymi przedstawia sposób<br>postępowania w różnych sytuacjach zawodowych<br>(np. udziela instrukcji, wskazówek, określa<br>zasady) wyraża i uzasadnia swoje stanowisko<br>stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym<br>charakterze stosuje formalny lub nieformalny styl<br>wypowiedzi adekwatnie do sytuacji</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach</li></ol>\n<p>związanych z realizacją zadań zawodowych -<br>reaguje w języku obcym nowożytnym w sposób<br>zrozumiały, adekwatnie do sytuacji<br>komunikacyjnej, ustnie lub w formie prostego<br>tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy<br>z innym pracownikiem, klientem,<br>kontrahentem, w tym rozmowy<br>telefonicznej) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności<br>zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu pisanego<br>(np. wiadomość, formularz, e-mail,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności<br>zawodowych<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)<br>5)<br>6)<br>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę<br>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia<br>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie,<br>zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób<br>prowadzi proste negocjacje związane<br>z czynnościami zawodowymi stosuje zwroty i<br>formy grzecznościowe dostosowuje styl<br>wypowiedzi do sytuacji</p>\n<ol><li>zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego</li></ol>\n<p>w języku obcym nowożytnym w typowych<br>sytuacjach związanych z wykonywaniem<br>czynności zawodowych</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje</li></ol>\n<p>zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach,<br>symbolach, piktogramach, schematach) oraz<br>audiowizualnych (np. filmach instruktażowych)</p>\n<ol><li>przekazuje w języku polskim informacje</li></ol>\n<p>sformułowane w języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym</li></ol>\n<p>informacje sformułowane w języku polskim lub<br>tym języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przedstawia publicznie w języku obcym nowożytnym</li></ol>\n<p>wcześniej opracowany materiał (np.<br>prezentację)</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące doskonaleniu</li></ol>\n<p>własnych umiejętności językowych oraz<br>podnoszące świadomość językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad<br>nauką języka obcego nowożytnego<br>b) współdziała w grupie<br>1)<br>2)<br>3)<br>korzysta ze słownika dwujęzycznego<br>i jednojęzycznego współdziała z innymi osobami,<br>realizując zadania językowe korzysta z tekstów<br>w języku obcym nowożytnym, również za pomocą<br>technologii informacyjno- komunikacyjnych<br>c) korzysta ze źródeł informacji<br>w języku obcym nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne<br>i kompensacyjne</p>\n<ol><li>identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy</li><li>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby</li></ol>\n<p>w przybliżeniu określić znaczenie słowa</p>\n<ol><li>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź, zastępuje</li></ol>\n<p>nieznane słowa innymi, wykorzystuje opis, środki<br>niewerbalne<br>81<br>CHM.03.7. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki</li></ol>\n<p>zawodowej</p>\n<ol><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte</li></ol>\n<p>normy zachowania w środowisku pracy</p>\n<ol><li>przyjmuje odpowiedzialność za powierzone</li></ol>\n<p>informacje zawodowe</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne</li></ol>\n<p>w zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych</li></ol>\n<p>w zawodzie</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>omawia czynności realizowane w ramach czasu pracy</li><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych zadań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych zadań 6)</li></ol>\n<p>dokonuje samooceny wykonanej pracy</p>\n<ol><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane</li></ol>\n<p>działania</p>\n<ol><li>przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym</li></ol>\n<p>skutki prawne</p>\n<ol><li>wykazuje świadomość odpowiedzialności za</li></ol>\n<p>wykonywaną pracę</p>\n<ol><li>ocenia podejmowane działania</li><li>przewiduje konsekwencje niewłaściwego wykonywania</li></ol>\n<p>czynności zawodowych na stanowisku pracy, w tym<br>posługiwania się niebezpiecznymi substancjami,<br>i niewłaściwej eksploatacji maszyn i urządzeń na<br>stanowisku pracy</p>\n<ol><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na</li></ol>\n<p>zmiany</p>\n<ol><li>podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje</li></ol>\n<p>życia społecznego i gospodarczego</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany i ocenia</li></ol>\n<p>skutki jej wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów</li></ol>\n<p>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>w nieprzewidywalnych warunkach</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li></ol>\n<p>1)<br>rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania<br>zadań zawodowych<br>2)<br>wybiera techniki radzenia sobie ze stresem<br>odpowiednio do sytuacji<br>3)<br>wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych<br>w pracy zawodowej<br>4)<br>przedstawia różne formy zachowań asertywnych jako<br>sposobów radzenia sobie ze stresem<br>5)<br>rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów<br>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych 6)<br>określa skutki stresu</p>\n<ol><li>doskonali umiejętności zawodowe</li><li>pozyskuje informacje zawodowe dotyczące przemysłu</li></ol>\n<p>z różnych źródeł</p>\n<ol><li>określa zakres umiejętności i kompetencji niezbędnych</li></ol>\n<p>do wykonywania zawodu</p>\n<ol><li>analizuje własne kompetencje</li><li>wyznacza własne cele i planuje drogę rozwoju</li></ol>\n<p>zawodowego</p>\n<ol><li>wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji</li></ol>\n<p>zawodowych, osobistych i społecznych</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne</li><li>stosuje aktywne metody słuchania</li></ol>\n<p>82</p>\n<ol><li>prowadzi dyskusje</li><li>udziela informacji zwrotnej</li><li>negocjuje warunki porozumień</li><li>charakteryzuje pożądaną postawę podczas</li></ol>\n<p>prowadzenia negocjacji</p>\n<ol><li>wskazuje sposób prowadzenia negocjacji warunków</li></ol>\n<p>porozumienia</p>\n<ol><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania</li></ol>\n<p>problemów</p>\n<ol><li>opisuje sposoby przeciwdziałania problemom</li></ol>\n<p>w zespole realizującym zadania</p>\n<ol><li>opisuje techniki rozwiązywania problemów</li><li>wskazuje, na wybranym przykładzie, metody i techniki</li></ol>\n<p>rozwiązywania problemu</p>\n<ol><li>współpracuje w zespole</li><li>pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za</li></ol>\n<p>wspólnie realizowane zadania</p>\n<ol><li>przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności</li></ol>\n<p>w zespole</p>\n<ol><li>angażuje się w realizację wspólnych działań zespołu</li><li>modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając</li></ol>\n<p>stanowisko wypracowane wspólnie z innymi<br>członkami zespołu<br>CHM.03.8. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>organizuje pracę zespołu w celu wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań<br>1)<br>2)<br>określa strukturę zespołu<br>wskazuje przykłady dobrej współpracy w zespole</p>\n<ol><li>planuje działania zespołu</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>analizuje umiejętności i kompetencje poszczególnych</li></ol>\n<p>członków zespołu</p>\n<ol><li>rozdziela zadania według umiejętności i kompetencji</li></ol>\n<p>członków zespołu</p>\n<ol><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań</li><li>ustala kolejność wykonywania zadań zgodnie</li></ol>\n<p>z harmonogramem prac</p>\n<ol><li>formułuje zasady wzajemnej pomocy</li><li>koordynuje realizację zadań zapobiegających</li></ol>\n<p>zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia</p>\n<ol><li>wydaje dyspozycje osobom wykonującym</li></ol>\n<p>poszczególne zadania</p>\n<ol><li>monitoruje proces wykonywania zadań</li><li>opracowuje dokumentację dotyczącą realizacji</li></ol>\n<p>zadania według panujących standardów</p>\n<ol><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań</li></ol>\n<p>1)<br>2)<br>dobiera metody i techniki oceny pracy zespołu ocenia<br>jakość wykonanych prac</p>\n<ol><li>udziela wskazówek w celu prawidłowego wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>wskazuje przykładowe sposoby motywowania</li></ol>\n<p>członków zespołu do troski o jakość wykonywanych<br>zadań</p>\n<ol><li>wprowadza rozwiązania techniczne</li></ol>\n<p>i organizacyjne wpływające na poprawę<br>warunków i jakości pracy<br>1)<br>2)<br>dokonuje analizy rozwiązań technicznych<br>i organizacyjnych warunków i jakości pracy<br>proponuje rozwiązania techniczne i organizacyjne<br>mające na celu poprawę warunków i jakości pracy<br>Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych niezbędne jest<br>osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:<br>83<br>CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych<br>CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie</li></ol>\n<p>z wymaganiami ergonomii, przepisami prawa<br>dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy,<br>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska<br>1)<br>2)<br>okresla sposób przygotowania stanowiska pracy<br>w laboratorium analitycznym zgodnie z zasadami<br>bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska wskazuje<br>sposób przygotowania stanowiska pracy<br>w laboratorium analitycznym zgodnie<br>z wymaganiami ergonomii</p>\n<ol><li>wskazuje usytuowanie urządzeń ratujących życie</li></ol>\n<p>(natryski, sprzęt ochrony osobistej)</p>\n<ol><li>utrzymuje ład i porządek na stanowisku pracy</li><li>stosuje środki ochrony indywidualnej</li></ol>\n<p>i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wskazuje środki ochrony indywidualnej i</li></ol>\n<p>zbiorowej używane na stanowisku pracy określa<br>znaczenie znaków zakazu, nakazu,<br>ostrzegawczych, ewakuacyjnych, ochrony<br>przeciwpożarowej oraz sygnałów alarmowych<br>stosowanych w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>rozróżnia środki ochrony indywidualnej i zbiorowej</li></ol>\n<p>stosowane w przedsiębiorstwie</p>\n<ol><li>stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy</li></ol>\n<p>oraz przepisy prawa dotyczące ochrony<br>przeciwpożarowej i ochrony środowiska<br>w przemyśle chemicznym</p>\n<ol><li>stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy,</li></ol>\n<p>przepisy ochrony przeciwpożarowej podczas<br>użytkowania i konserwacji maszyn i urządzeń<br>przemysłu chemicznego</p>\n<ol><li>rozpoznaje procesy technologiczne przemysłu</li></ol>\n<p>chemicznego szczególnie niebezpieczne ze<br>względu na toksyczność lub wybuchowość<br>surowców, półproduktów i produktów</p>\n<ol><li>formułuje wnioski wynikające z analizy rozwiązań</li></ol>\n<p>organizacyjnych i technicznych dotyczących<br>bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony<br>przeciwpożarowej w zakładzie przemysłu<br>chemicznego</p>\n<ol><li>opisuje środki ochrony przed awariami, w tym</li></ol>\n<p>niezawodnie działające systemy sterowania<br>i ostrzegania, zawory bezpieczeństwa, blokady<br>technologiczne</p>\n<ol><li>stosuje zasady postępowania w sytuacji</li></ol>\n<p>rozszczelnienia aparatury, armatury, pęknięć<br>orurowania oraz innych awarii technologicznych</p>\n<ol><li>opisuje zagrożenia związane z występowaniem</li></ol>\n<p>szkodliwych czynników w środowisku pracy</p>\n<ol><li>rozpoznaje czynniki szkodliwe występujące</li></ol>\n<p>w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>rozpoznaje źródła szkodliwych czynników</li></ol>\n<p>występujących w laboratorium analitycznym</p>\n<ol><li>wskazuje skutki oddziaływania szkodliwych</li></ol>\n<p>czynników w laboratorium analitycznym na<br>organizm człowieka</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy w stanach nagłego</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>opisuje podstawowe symptomy wskazujące na</li></ol>\n<p>stany nagłego zagrożenia zdrowotnego</p>\n<ol><li>ocenia sytuację poszkodowanego na</li></ol>\n<p>podstawie analizy objawów obserwowanych<br>u poszkodowanego</p>\n<ol><li>zabezpiecza siebie, poszkodowanego i miejsce</li></ol>\n<p>wypadku<br>84</p>\n<ol><li>układa poszkodowanego w pozycji bezpiecznej</li><li>powiadamia odpowiednie służby</li><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy</li></ol>\n<p>w urazowych stanach nagłego zagrożenia<br>zdrowotnego, np. krwotok, zmiażdżenie,<br>amputacja, złamanie, oparzenie</p>\n<ol><li>prezentuje udzielanie pierwszej pomocy</li></ol>\n<p>w nieurazowych stanach nagłego zagrożenia<br>zdrowotnego, np. omdlenie, zawał, udar</p>\n<ol><li>wykonuje resuscytację krążeniowo-oddechową na</li></ol>\n<p>fantomie zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady<br>Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji<br>CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody pomiarowe stosowane</li></ol>\n<p>w badaniach laboratoryjnych i procesach<br>przemysłowych</p>\n<ol><li>wymienia metody pomiarowe stosowane</li></ol>\n<p>w badaniach laboratoryjnych</p>\n<ol><li>wymienia metody pomiarowe stosowane</li></ol>\n<p>w procesach przemysłowych</p>\n<ol><li>wskazuje zakres stosowania metod</li></ol>\n<p>pomiarowych w badaniach laboratoryjnych<br>i procesach przemysłowych</p>\n<ol><li>przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania</li></ol>\n<p>systemów akredytacji laboratoriów badawczych<br>i certyfikacji systemów zarządzania</p>\n<ol><li>rozróżnia systemy akredytacji laboratoriów</li></ol>\n<p>badawczych i certyfikacji systemów zarządzania</p>\n<ol><li>określa wymagania dotyczące akredytacji</li></ol>\n<p>laboratoriów badawczych</p>\n<ol><li>rozróżnia etapy procesów certyfikacji systemów</li></ol>\n<p>zarządzania</p>\n<ol><li>wskazuje korzyści wynikające z certyfikacji</li></ol>\n<p>systemów zarządzania</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań</p>\n<ol><li>rozróżnia programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>wykonywanie zadań</p>\n<ol><li>określa możliwości zastosowania programów</li></ol>\n<p>komputerowych do wspomagania zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do</li></ol>\n<p>dokumentowania wykonywanych zadań</p>\n<ol><li>rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny</li></ol>\n<p>zgodności podczas realizacji zadań<br>zawodowych</p>\n<ol><li>wymienia cele normalizacji krajowej</li><li>definiuje pojęcie normy i wymienia jej cechy</li><li>rozpoznaje oznaczenie normy międzynarodowej,</li></ol>\n<p>europejskiej i krajowej</p>\n<ol><li>korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm</li></ol>\n<p>i procedur oceny zgodności<br>85<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>charakteryzuje klasyczne metody analizy</li></ol>\n<p>jakościowej i analizy ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>rozróżnia metody jakościowej i ilościowej analizy</li></ol>\n<p>chemicznej</p>\n<ol><li>dokonuje podziału kationów i anionów na grupy</li></ol>\n<p>analityczne</p>\n<ol><li>określa błędy występujące w analizie ilościowej</li><li>opisuje metodę alkacymetrii</li><li>opisuje metodę redoksymetrii</li><li>opisuje metodę kompleksometrii</li><li>opisuje metodę analizy strąceniowej</li><li>stosuje metody instrumentalne w analizie</li></ol>\n<p>jakościowej i ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody analizy instrumentalnej</li></ol>\n<p>stosowane w analizie jakościowej i ilościowej</p>\n<ol><li>określa zastosowanie metod instrumentalnych</li></ol>\n<p>w analizie laboratoryjnej</p>\n<ol><li>określa wielkości mierzone w metodach</li></ol>\n<p>instrumentalnych</p>\n<ol><li>określa na podstawie schematów zasady</li></ol>\n<p>działania i budowę aparatury stosowanej<br>w analizie instrumentalnej materiałów</p>\n<ol><li>wykonuje czynności związane z zastosowaniem</li></ol>\n<p>metod instrumentalnych w analizie jakościowej<br>i ilościowej materiałów</p>\n<ol><li>opisuje zjawiska zachodzące podczas</li></ol>\n<p>wykonywania badań analitycznych</p>\n<ol><li>opisuje metody potencjometryczne,</li></ol>\n<p>konduktometryczne, chromatograficzne,<br>spektrofotometryczne i fluorymetryczne</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia z zakresu potencjometrii,</li></ol>\n<p>konduktometrii, chromatografii, spektrofotometrii,<br>fluorymetrii, refraktometrii, polarymetrii alkacymetrii,<br>precypitometrii, redoksymetrii, kompleksometrii</p>\n<ol><li>zapisuje równania reakcji chemicznych</li></ol>\n<p>zachodzących podczas wykonywania analiz<br>jakościowych i ilościowych</p>\n<ol><li>określa zjawiska fizyczne i fizykochemiczne</li></ol>\n<p>zachodzące podczas badań analitycznych</p>\n<ol><li>posługuje się sprzętem laboratoryjnym</li></ol>\n<p>i wyposażeniem pomiarowym stosowanym<br>w analizach jakościowych i analizach<br>ilościowych materiałów</p>\n<ol><li>rozróżnia sprzęt laboratoryjny i wyposażenie</li></ol>\n<p>pomiarowe wykorzystywane w oznaczeniach<br>jakościowych i ilościowych materiałów metodami<br>klasycznymi i instrumentalnymi</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie</li></ol>\n<p>pomiarowe do wykonania analizy metodą<br>alkacymetrii, redoksymetrii, precypitometrii,<br>kompleksometrii oraz wagową</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i wyposażenie</li></ol>\n<p>pomiarowe do wykonania analizy metodą<br>potencjometryczną, konduktometryczną,<br>polarymetryczną, refraktometryczną,<br>chromatograficzną, nefelometryczną,<br>turbidymetryczną i spektrofotometryczną</p>\n<ol><li>odczytuje uzyskane informacje z aparatury</li></ol>\n<p>pomiarowej<br>86</p>\n<ol><li>przedstawia uzyskane wyniki z aparatury</li></ol>\n<p>pomiarowej w formie tabelarycznej, opisowej i za<br>pomocą wykresów</p>\n<ol><li>posługuje się normami i wskaźnikami do oceny</li></ol>\n<p>jakości surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych przemysłu<br>chemicznego, paliwowego, farmaceutycznego<br>i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>rozróżnia normy i wskaźniki stosowane do oceny</li></ol>\n<p>jakości surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych przemysłu<br>chemicznego, paliwowego, farmaceutycznego<br>i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>stosuje wskaźniki do oceny jakości surowców,</li></ol>\n<p>półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych przemysłu chemicznego,<br>paliwowego, farmaceutycznego<br>i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów</li></ol>\n<p>i materiałów pomocniczych przemysłu<br>chemicznego, paliwowego, farmaceutycznego<br>i biotechnologicznego zgodnie z wymaganiami<br>norm i wskaźników</p>\n<ol><li>określa metody stosowane do oceny właściwości</li></ol>\n<p>fizycznych i fizykochemicznych substancji</p>\n<ol><li>klasyfikuje metody pomiaru wielkości fizycznych</li></ol>\n<p>i fizykochemicznych charakteryzujących<br>substancje</p>\n<ol><li>dobiera metody pomiaru wielkości fizycznych</li></ol>\n<p>i fizykochemicznych charakteryzujących<br>substancje</p>\n<ol><li>dokonuje pomiarów wielkości fizycznych</li></ol>\n<p>i fizykochemicznych charakteryzujących<br>substancje, takich jak np. lepkość,<br>gęstość, charakterystyczne temperatury</p>\n<ol><li>analizuje skład jakościowy i ilościowy</li></ol>\n<p>surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych</p>\n<ol><li>rozróżnia metody analityczne służące do oceny</li></ol>\n<p>jakościowej i ilościowej surowców, półproduktów,<br>produktów i materiałów pomocniczych</p>\n<ol><li>dobiera metody analityczne do wykonania analizy</li></ol>\n<p>składu jakościowego i ilościowego surowców,<br>półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych</p>\n<ol><li>ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów</li></ol>\n<p>i materiałów pomocniczych na podstawie<br>wyników badań laboratoryjnych</p>\n<ol><li>oblicza zawartość składników w analizowanych</li></ol>\n<p>próbkach surowców, półproduktów, produktów<br>i materiałów pomocniczych na podstawie wyników<br>badań laboratoryjnych</p>\n<ol><li>wskazuje błędy w analizie ilościowej surowców,</li></ol>\n<p>półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych przemysłów chemicznego,<br>paliwowego, farmaceutycznego<br>i biotechnologicznego</p>\n<ol><li>określa rodzaje błędów powstających podczas</li></ol>\n<p>wykonywania badań laboratoryjnych surowców,<br>półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację związaną z opracowaniem</li></ol>\n<p>i interpretacją wyników badań laboratoryjnych<br>surowców, półproduktów, produktów i materiałów<br>pomocniczych</p>\n<ol><li>określa zgodność jakości surowców, półproduktów,</li></ol>\n<p>produktów i materiałów pomocniczych z normą lub<br>danymi zawartymi na opakowaniu</p>\n<ol><li>analizuje przebieg procesu technologicznego</li><li>określa sposoby kontroli procesów technologicznych</li></ol>\n<p>87</p>\n<ol><li>wskazuje na schematach technologicznych miejsca</li></ol>\n<p>pomiaru parametrów procesowych</p>\n<ol><li>określa na podstawie instrukcji obsługi zasady</li></ol>\n<p>użytkowania automatycznych analizatorów<br>pomiarowych</p>\n<ol><li>wykonuje analizy próbek pobranych w trakcie</li></ol>\n<p>ciągłego procesu technologicznego</p>\n<ol><li>przestrzega procedur systemu zarządzania</li></ol>\n<p>jakością</p>\n<ol><li>interpretuje procedury systemu zarządzania</li></ol>\n<p>jakością stosowane w laboratorium podczas<br>wykonywania badań analitycznych</p>\n<ol><li>interpretuje procedury systemu</li></ol>\n<p>zarządzania jakością wykorzystywane<br>podczas przechowywania i utylizacji<br>chemikaliów<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środo wiskowych<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa zjawiska fizyczne, chemiczne</li></ol>\n<p>i fizykochemiczne zachodzące podczas<br>identyfikacji i analiz ilościowych produktów<br>naturalnych</p>\n<ol><li>wyjaśnia pojęcia z zakresu metod analitycznych</li></ol>\n<p>stosowanych do identyfikacji i analiz ilościowych<br>produktów naturalnych</p>\n<ol><li>określa parametry mierzone podczas identyfikacji</li></ol>\n<p>i analiz ilościowych produktów naturalnych</p>\n<ol><li>określa parametry mierzone technikami</li></ol>\n<p>instrumentalnymi podczas identyfikacji i analiz<br>ilościowych produktów naturalnych</p>\n<ol><li>dobiera aparaturę pomiarową i sprzęt</li></ol>\n<p>laboratoryjny do wykonywania badań<br>bioanalitycznych i środowiskowych</p>\n<ol><li>rozpoznaje aparaturę pomiarową i sprzęt</li></ol>\n<p>laboratoryjny stosowany w badaniach<br>bioanalitycznych i środowiskowych</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt laboratoryjny i aparaturę pomiarową</li></ol>\n<p>do wykonania badań bioanalitycznych<br>i środowiskowych</p>\n<ol><li>przygotowuje zestawy sprzętu laboratoryjnego</li></ol>\n<p>do wykonywania badań bioanalitycznych<br>i środowiskowych</p>\n<ol><li>określa zasady obsługi sprzętu laboratoryjnego</li></ol>\n<p>i aparatury pomiarowej stosowanej w badaniach<br>bioanalitycznych i środowiskowych</p>\n<ol><li>sporządza podłoża do badań mikrobiologicznych</li><li>określa metody sterylizacji mechanicznej, fizycznej</li></ol>\n<p>i chemicznej</p>\n<ol><li>klasyfikuje rodzaje podłoży do badań</li></ol>\n<p>mikrobiologicznych</p>\n<ol><li>określa zastosowanie podłoży do badań</li></ol>\n<p>mikrobiologicznych</p>\n<ol><li>opisuje proces przygotowania podłoży do badań</li></ol>\n<p>mikrobiologicznych</p>\n<ol><li>wykonuje podłoża do badań mikrobiologicznych,</li></ol>\n<p>w szczególności podłoże SS, MacConkeya,<br>Wilsona-Blaira (WB), Nogrady, Chapmana, bulion<br>odżywczy, agar odżywczy, bulion cukrowy</p>\n<ol><li>określa metody hodowli drobnoustrojów</li></ol>\n<p>88</p>\n<ol><li>przygotowuje preparaty mikroskopowe</li><li>wskazuje sposób przygotowania preparatów</li></ol>\n<p>przyżyciowych i utrwalonych</p>\n<ol><li>określa zasady barwienia preparatów</li></ol>\n<p>mikroskopowych</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje barwienia preparatów</li></ol>\n<p>mikroskopowych, takie jak negatywny i pozytywny,<br>prosty i złożony</p>\n<ol><li>rozróżnia barwniki stosowane do barwienia</li></ol>\n<p>preparatów mikroskopowych</p>\n<ol><li>określa techniki wykonywania posiewów</li><li>dobiera rodzaj podłoża do badanego materiału</li><li>określa warunki hodowli drobnoustrojów</li><li>wykonuje oznaczenia ilościowe aminokwasów,</li></ol>\n<p>białek, cukrów, tłuszczów i kwasów nukleinowych</p>\n<ol><li>określa metody stosowane w:</li></ol>\n<p>a)<br>analizie ilościowej aminokwasów<br>i białek<br>b)<br>analizie ilościowej cukrów<br>c)<br>analizie ilościowej tłuszczów<br>d)<br>analizie ilościowej kwasów<br>nukleinowych 2) wykonuje oznaczenia ilościowe:<br>a) cukrów<br>b) białek<br>c) tłuszczów</p>\n<ol><li>wykonuje analizy z zastosowaniem biosensorów</li><li>rozróżnia biosensory</li><li>określa zasadę działania biosensorów</li><li>wskazuje praktyczne zastosowanie biosensorów</li><li>wykonuje analizę z zastosowaniem biosensorów</li><li>interpretuje wyniki przeprowadzonej analizy</li><li>identyfikuje produkty naturalne metodami</li></ol>\n<p>chemicznymi oraz instrumentalnymi</p>\n<ol><li>stosuje techniki laboratoryjne do identyfikacji</li></ol>\n<p>produktów naturalnych</p>\n<ol><li>wykonuje próby wykrywania białek, cukrów</li></ol>\n<p>i tłuszczów metodami chemicznymi</p>\n<ol><li>interpretuje wyniki przeprowadzonej próby</li><li>wykonuje analizy fizykochemiczne wody,</li></ol>\n<p>ścieków, powietrza, gleby i środków<br>spożywczych w warunkach terenowych<br>i laboratoryjnych</p>\n<ol><li>określa wskaźniki jakości wody</li><li>opracowuje plan badania wody pitnej, ścieków,</li></ol>\n<p>powietrza, gleby oraz środków spożywczych<br>w warunkach terenowych i laboratoryjnych</p>\n<ol><li>stosuje metody analizy fizykochemicznej do oceny</li></ol>\n<p>wody, ścieków, powietrza, gleby i środków<br>spożywczych</p>\n<ol><li>opisuje zestawy sprzętu do wykonywania badań</li></ol>\n<p>środowiskowych</p>\n<ol><li>interpretuje wyniki przeprowadzonej analizy</li></ol>\n<p>fizykochemicznej</p>\n<ol><li>ocenia jakość wody pitnej, ścieków, powietrza</li></ol>\n<p>i gleby na podstawie wyników badań<br>analitycznych<br>1)<br>2)<br>opisuje sposób badania mikrobiologicznego wody<br>pitnej, ścieków, powietrza i gleby określa ogólną<br>liczbę mikroorganizmów należących do różnych<br>grup fizjologicznych w badaniu wody pitnej,<br>ścieków, powietrza i gleby</p>\n<ol><li>opisuje sposób badań fizykochemicznych,</li></ol>\n<p>chemicznych i biochemicznych wody pitnej,<br>ścieków, powietrza i gleby</p>\n<ol><li>porównuje uzyskane wyniki badań analitycznych</li></ol>\n<p>z obowiązującymi normami</p>\n<ol><li>ocenia jakość wody, ścieków, powietrza i gleby na</li></ol>\n<p>podstawie wyników badań analitycznych<br>89</p>\n<ol><li>dokumentuje wyniki badań bioanalitycznych</li></ol>\n<p>i środowiskowych</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację z przeprowadzonych</li></ol>\n<p>badań bioanalitycznych i środowiskowych</p>\n<ol><li>wykonuje obliczenia związane z opracowaniem</li></ol>\n<p>wyników badań bioanalitycznych<br>i środowiskowych</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe do</li></ol>\n<p>opracowywania wyników badań<br>bioanalitycznych i środowiskowych oraz do<br>prowadzenia ewidencji i archiwizacji wyników<br>badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>CHM.04.5. Język obcy zawodowy<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się podstawowym zasobem środków</li></ol>\n<p>językowych w języku obcym nowożytnym (ze<br>szczególnym uwzględnieniem środków<br>leksykalnych), umożliwiającym realizację<br>czynności zawodowych w zakresie tematów<br>związanych:<br>a) ze stanowiskiem pracy i jego wyposażeniem<br>b) z głównymi technologiami stosowanymi<br>w danym zawodzie<br>c) z dokumentacją związaną z danym<br>zawodem<br>d) z usługami świadczonymi w danym<br>zawodzie</p>\n<ol><li>rozpoznaje oraz stosuje środki językowe</li></ol>\n<p>umożliwiające realizację czynności zawodowych<br>w zakresie:<br>a) czynności wykonywanych na stanowisku pracy,<br>w tym związanych z zapewnieniem<br>bezpieczeństwa i higieny pracy<br>b) narzędzi, maszyn, urządzeń i materiałów<br>koniecznych do realizacji czynności<br>zawodowych<br>c) procesów i procedur związanych z realizacją<br>zadań zawodowych<br>d) formularzy, specyfikacji oraz innych<br>dokumentów związanych z wykonywaniem<br>zadań zawodowych<br>e) świadczonych usług, w tym obsługi klienta</p>\n<ol><li>rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane</li></ol>\n<p>wyraźnie, w standardowej odmianie języka<br>obcego nowożytnego, a także proste wypowiedzi<br>pisemne w języku obcym nowożytnym<br>w zakresie umożliwiającym realizację zadań<br>zawodowych:<br>a) rozumie proste wypowiedzi ustne dotyczące<br>czynności zawodowych (np. rozmowy,<br>wiadomości, komunikaty, instrukcje lub filmy<br>instruktażowe, prezentacje), artykułowane<br>wyraźnie, w standardowej odmianie języka<br>b) rozumie proste wypowiedzi pisemne<br>dotyczące czynności zawodowych<br>(np. napisy, broszury, instrukcje obsługi,<br>przewodniki, dokumentację zawodową)<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)<br>określa główną myśl wypowiedzi lub tekstu,<br>ewentualnie fragmentu wypowiedzi lub tekstu<br>znajduje w wypowiedzi lub tekście określone<br>informacje rozpoznaje związki między<br>poszczególnymi częściami tekstu<br>układa informacje w określonym porządku</p>\n<ol><li>samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne</li></ol>\n<p>i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne w języku</p>\n<ol><li>opisuje przedmioty, działania i zjawiska związane</li></ol>\n<p>z czynnościami zawodowymi<br>obcym nowożytnym, w zakresie umożliwiającym<br>realizację zadań zawodowych:<br>a) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi ustne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. polecenie, komunikat,<br>instrukcję)<br>b) tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne<br>wypowiedzi pisemne dotyczące czynności<br>zawodowych (np. komunikat, e-mail,<br>instrukcję, wiadomość, CV, list motywacyjny,<br>dokument związany z wykonywanym<br>zawodem - według wzoru)<br>2)<br>3)<br>4)<br>5)<br>przedstawia sposób postępowania w różnych<br>sytuacjach zawodowych (np. udziela instrukcji,<br>wskazówek, określa zasady) wyraża i uzasadnia<br>swoje stanowisko stosuje zasady konstruowania<br>tekstów o różnym charakterze stosuje formalny<br>lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do<br>sytuacji<br>90</p>\n<ol><li>uczestniczy w rozmowie w typowych sytuacjach</li></ol>\n<p>związanych z realizacją zadań zawodowych -<br>reaguje w języku obcym nowożytnym w sposób<br>zrozumiały, adekwatnie do sytuacji<br>komunikacyjnej, ustnie lub w formie prostego<br>tekstu:<br>a) reaguje ustnie (np. podczas rozmowy<br>z innym pracownikiem, klientem,<br>kontrahentem, w tym rozmowy<br>telefonicznej) w typowych sytuacjach<br>związanych z wykonywaniem czynności<br>zawodowych<br>b) reaguje w formie prostego tekstu<br>pisanego (np. wiadomość, formularz,<br>e-mail, dokument związany<br>z wykonywanym zawodem) w typowych<br>sytuacjach związanych z wykonywaniem<br>czynności zawodowych<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)<br>5)<br>6)<br>rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę<br>uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia<br>wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie,<br>zgadza się lub nie zgadza z opiniami innych osób<br>prowadzi proste negocjacje związane<br>z czynnościami zawodowymi stosuje zwroty<br>i formy grzecznościowe dostosowuje styl<br>wypowiedzi do sytuacji</p>\n<ol><li>zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego</li></ol>\n<p>w języku obcym nowożytnym w typowych<br>sytuacjach związanych z wykonywaniem<br>czynności zawodowych</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym</li></ol>\n<p>informacje zawarte w materiałach wizualnych (np.<br>wykresach, symbolach, piktogramach,<br>schematach) oraz audiowizualnych (np. filmach<br>instruktażowych)</p>\n<ol><li>przekazuje w języku polskim informacje</li></ol>\n<p>sformułowane w języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przekazuje w języku obcym nowożytnym</li></ol>\n<p>informacje sformułowane w języku polskim lub<br>tym języku obcym nowożytnym</p>\n<ol><li>przedstawia publicznie w języku obcym</li></ol>\n<p>nowożytnym wcześniej opracowany materiał (np.<br>prezentację)</p>\n<ol><li>wykorzystuje strategie służące doskonaleniu</li></ol>\n<p>własnych umiejętności językowych oraz<br>podnoszące świadomość językową:<br>a) wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad<br>nauką języka obcego nowożytnego<br>b) współdziała w grupie<br>c) korzysta ze źródeł informacji w języku obcym<br>nowożytnym<br>d) stosuje strategie komunikacyjne<br>i kompensacyjne<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)<br>korzysta ze słownika dwujęzycznego<br>i jednojęzycznego współdziała z innymi osobami,<br>realizując zadania językowe korzysta z tekstów<br>w języku obcym nowożytnym, również za pomocą<br>technologii informacyjno- komunikacyjnych<br>identyfikuje słowa klucze i internacjonalizmy<br>wykorzystuje kontekst (tam, gdzie to możliwe), aby<br>w przybliżeniu określić znaczenie słowa<br>upraszcza (jeżeli to konieczne) wypowiedź,<br>zastępuje nieznane słowa innymi, wykorzystuje<br>opis, środki niewerbalne<br>CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury osobistej i etyki</li></ol>\n<p>zawodowej</p>\n<ol><li>stosuje zasady kultury osobistej i ogólnie przyjęte</li></ol>\n<p>normy zachowania w środowisku pracy</p>\n<ol><li>przyjmuje odpowiedzialność za powierzone</li></ol>\n<p>informacje zawodowe</p>\n<ol><li>wyjaśnia, na czym polega zachowanie etyczne</li></ol>\n<p>w zawodzie</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady zachowań etycznych</li></ol>\n<p>w zawodzie</p>\n<ol><li>planuje wykonanie zadania</li><li>omawia czynności realizowane w ramach czasu</li></ol>\n<p>pracy<br>91</p>\n<ol><li>określa czas realizacji zadań</li><li>realizuje zadania w wyznaczonym czasie</li><li>monitoruje realizację zaplanowanych zadań</li><li>dokonuje modyfikacji zaplanowanych zadań</li><li>dokonuje samooceny wykonanej pracy</li><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane</li></ol>\n<p>działania</p>\n<ol><li>przewiduje skutki podejmowanych działań, w tym</li></ol>\n<p>skutki prawne</p>\n<ol><li>wykazuje świadomość odpowiedzialności za</li></ol>\n<p>wykonywaną pracę</p>\n<ol><li>ocenia podejmowane działania</li><li>przewiduje konsekwencje niewłaściwego</li></ol>\n<p>wykonywania czynności zawodowych na<br>stanowisku pracy, w tym posługiwania się<br>niebezpiecznymi substancjami, i niewłaściwej<br>eksploatacji maszyn i urządzeń na stanowisku<br>pracy</p>\n<ol><li>wykazuje się kreatywnością i otwartością na</li></ol>\n<p>zmiany</p>\n<ol><li>podaje przykłady wpływu zmiany na różne sytuacje</li></ol>\n<p>życia społecznego i gospodarczego</p>\n<ol><li>wskazuje przykłady wprowadzenia zmiany</li></ol>\n<p>i ocenia skutki jej wprowadzenia</p>\n<ol><li>proponuje sposoby rozwiązywania problemów</li></ol>\n<p>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych<br>w nieprzewidywalnych warunkach</p>\n<ol><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem</li><li>rozpoznaje źródła stresu podczas wykonywania</li></ol>\n<p>zadań zawodowych</p>\n<ol><li>wybiera techniki radzenia sobie ze stresem</li></ol>\n<p>odpowiednio do sytuacji</p>\n<ol><li>wskazuje najczęstsze przyczyny sytuacji stresowych</li></ol>\n<p>w pracy zawodowej</p>\n<ol><li>przedstawia różne formy zachowań asertywnych</li></ol>\n<p>jako sposobów radzenia sobie ze stresem</p>\n<ol><li>rozróżnia techniki rozwiązywania konfliktów</li></ol>\n<p>związanych z wykonywaniem zadań zawodowych</p>\n<ol><li>określa skutki stresu</li><li>doskonali umiejętności zawodowe</li><li>pozyskuje informacje zawodowe dotyczące</li></ol>\n<p>przemysłu z różnych źródeł</p>\n<ol><li>określa zakres umiejętności i kompetencji</li></ol>\n<p>niezbędnych do wykonywania zawodu</p>\n<ol><li>analizuje własne kompetencje</li><li>wyznacza własne cele i planuje drogę rozwoju</li></ol>\n<p>zawodowego</p>\n<ol><li>wskazuje możliwości podnoszenia kompetencji</li></ol>\n<p>zawodowych, osobistych i społecznych</p>\n<ol><li>stosuje zasady komunikacji interpersonalnej</li><li>identyfikuje sygnały werbalne i niewerbalne</li><li>stosuje aktywne metody słuchania</li><li>prowadzi dyskusje</li><li>udziela informacji zwrotnej</li><li>negocjuje warunki porozumień</li><li>charakteryzuje pożądaną postawę podczas</li></ol>\n<p>prowadzenia negocjacji</p>\n<ol><li>wskazuje sposób prowadzenia negocjacji warunków</li></ol>\n<p>porozumienia</p>\n<ol><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania</li></ol>\n<p>problemów</p>\n<ol><li>opisuje sposoby przeciwdziałania problemom</li></ol>\n<p>w zespole realizującym zadania</p>\n<ol><li>opisuje techniki rozwiązywania problemów</li><li>wskazuje, na wybranym przykładzie, metody</li></ol>\n<p>i techniki rozwiązywania problemu<br>92</p>\n<ol><li>współpracuje w zespole</li><li>pracuje w zespole, ponosząc odpowiedzialność za</li></ol>\n<p>wspólnie realizowane zadania</p>\n<ol><li>przestrzega podziału ról, zadań i odpowiedzialności</li></ol>\n<p>w zespole</p>\n<ol><li>angażuje się w realizację wspólnych działań</li></ol>\n<p>zespołu</p>\n<ol><li>modyfikuje sposób zachowania, uwzględniając</li></ol>\n<p>stanowisko wypracowane wspólnie z innymi<br>członkami zespołu<br>CHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów<br>Efekty kształcenia<br>Kryteria weryfikacji<br>Uczeń:<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>organizuje pracę zespołu w celu wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań<br>1)<br>2)<br>określa strukturę zespołu<br>wskazuje przykłady dobrej współpracy w zespole</p>\n<ol><li>planuje działania zespołu</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych</li></ol>\n<p>zadań</p>\n<ol><li>analizuje umiejętności i kompetencje</li></ol>\n<p>poszczególnych członków zespołu</p>\n<ol><li>rozdziela zadania według umiejętności</li></ol>\n<p>i kompetencji członków zespołu</p>\n<ol><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań</li><li>ustala kolejność wykonywania zadań zgodnie</li></ol>\n<p>z harmonogramem prac</p>\n<ol><li>formułuje zasady wzajemnej pomocy</li><li>koordynuje realizację zadań zapobiegających</li></ol>\n<p>zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia</p>\n<ol><li>wydaje dyspozycje osobom wykonującym</li></ol>\n<p>poszczególne zadania</p>\n<ol><li>monitoruje proces wykonywania zadań</li><li>opracowuje dokumentację dotyczącą realizacji zadania</li></ol>\n<p>według panujących standardów</p>\n<ol><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań</li><li>dobiera metody i techniki oceny pracy zespołu</li><li>ocenia jakość wykonanych prac</li><li>udziela wskazówek w celu prawidłowego wykonania</li></ol>\n<p>przydzielonych zadań</p>\n<ol><li>wskazuje przykładowe sposoby motywowania</li></ol>\n<p>członków zespołu do troski o jakość wykonywanych<br>zadań</p>\n<ol><li>wprowadza rozwiązania techniczne</li></ol>\n<p>i organizacyjne wpływające na poprawę<br>warunków i jakości pracy<br>1)<br>2)<br>dokonuje analizy rozwiązań technicznych<br>i organizacyjnych warunków i jakości pracy<br>proponuje rozwiązania techniczne i organizacyjne<br>mające na celu poprawę warunków i jakości pracy<br>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ANALITYK<br>Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii<br>i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej<br>kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych.<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników<br>chemicznych i próbek do badań analitycznych<br>Pracownia techniki laboratoryjnej i prac preparatywnych wyposażona w:<br>stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, urządzeniem<br>wielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym, wizualizerem, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników<br>badań, pakietem programów biurowych,<br>stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do<br>internetu, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania<br>wyników badań, drukarką sieciową i pakietem programów biurowych,<br>93<br>zestawy do poboru i transportu próbek gazowych, ciekłych, stałych,<br>wyposażenie pomiarowe do oznaczeń w terenie,<br>sprzęt i urządzenia do oczyszczania i wyodrębniania substancji, zagęszczania śladów, prowadzenia prac preparatywnych,<br>procesów jednostkowych (w skali laboratoryjnej) chemicznych i biochemicznych, w tym w urządzenia do rozdrabniania<br>i mieszania, sączenia, destylacji i rektyfikacji, ogrzewania i chłodzenia, ekstrakcji, sublimacji, mineralizacji i ważenia oraz<br>do badań właściwości fizykochemicznych substancji,<br>stanowisko do syntez chemicznych wyposażone w łaźnie wodne, łaźnie ultradźwiękowe, mieszadła magnetyczne oraz<br>reaktor mikrofalowy,<br>stanowisko do liofilizacji próbek wyposażone w liofilizator,<br>stanowiska do pomiaru metodami elektrochemicznymi wyposażone w pH-metr, potencjometr, konduktometr,<br>stanowiska do pomiarów metodami optycznymi wyposażone w spektrofotometr, nefelometr, turbidymetr, polarymetr,<br>refraktometr,<br>stanowiska do pomiarów innych parametrów fizykochemicznych, takich jak temperatury wyposażone w termometr,<br>wilgotności wyposażone w higrometr, lepkości wyposażone w wiskozymetr i gęstości wyposażone w gęstościomierze,<br>karty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej.<br>Laboratorium chemiczne wyposażone w:<br>sprzęt do wykonywania jakościowych i ilościowych analiz, takich jak szkło laboratoryjne miarowe i niemiarowe,<br>wirówki, suszarki, piece do prażenia, łaźnie, inne urządzenia do ogrzewania i chłodzenia, mieszadła w wydzielonym<br>pomieszczeniu,<br>wagi laboratoryjne techniczne i analityczne,<br>karty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej.<br>Laboratorium mikrobiologiczne wyposażone w:<br>stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, urządzeniem<br>wielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym, wizualizerem, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników<br>badań, pakietem programów biurowych,<br>stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do<br>internetu, z oprogramowaniem do rejestracji i opracowywania wyników badań, drukarką sieciową i pakietem programów<br>biurowych,<br>zestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania badań mikrobiologicznych żywności, wody i powietrza, w szczególności<br>zestawy cieplarek, komory chłodnicze, wirówki,<br>zestawy do filtracji mikrobiologicznej,<br>komorę laminarną, cieplarkę z wytrząsarką, mikroskopy,<br>zestawy do poboru i transportu próbek mikrobiologicznych,<br>autoklawy,<br>karty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej.<br>Pracownie i laboratoria powinny posiadać dodatkowe pomieszczenia do przechowywania odczynników chemicznych, odpadów<br>laboratoryjnych oraz wyposażenia pomiarowego i pomocniczego, a także do wykonywania prac przygotowawczych, takich jak<br>sporządzanie roztworów i destylacja wody.<br>Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych<br>Pracownia instrumentalna i pomiarów technicznych wyposażona w:<br>stanowiska do pomiarów metodami elektrochemicznymi wyposażone w zestaw do pomiaru konduktywności, zestaw do<br>pomiaru pH, zestaw do elektrolizy, zestaw do pomiarów chromatograficznych, zestaw do pomiarów spektrofotometrycznych<br>UV-VIS i IR, nefelometrycznych, turbidymetrycznych,<br>stanowisko do pomiarów wyposażone w zestaw do badań polarymetrycznych, zestaw do badań refraktometrycznych,<br>urządzenia do pomiaru wilgotności - higrometr, zestaw do pomiaru lepkości - wiskozymetr, zestaw do pomiaru gęstości -<br>gęstościomierz, komplet do pomiaru parametrów procesowych: temperatury, ciśnienia, natężenia przepływu, gęstości,<br>lepkości, pH, kondunktancji, składu chemicznego,<br>instrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,<br>karty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej,<br>stanowiska komputerowe dla uczniów (co najmniej jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do rejestracji<br>i opracowywania wyników badań i drukarkę sieciową.<br>94<br>Laboratorium chemiczne wyposażone w:<br>zestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania jakościowych i ilościowych analiz, taki jak: szkło laboratoryjne miarowe,<br>wirówki, suszarki, piece do prażenia, łaźnie, mieszadła, urządzenia do ogrzewania i chłodzenia w wydzielonym<br>pomieszczeniu,<br>wagi laboratoryjne techniczne i analityczne,<br>zestaw do poboru próbek w terenie w walizkach transportowych,<br>instrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,<br>karty<br>charakterystyk<br>substancji<br>niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej.<br>Laboratorium mikrobiologiczne wyposażone w:<br>zestawy urządzeń i sprzętu do wykonywania badań mikrobiologicznych żywności, wody i powietrza: zestawy cieplarek,<br>komory chłodnicze, wirówki, zestawy do filtracji mikrobiologicznej, komorę laminarną, licznik kolonii, cieplarnię<br>z wytrząsarką, mikroskopy,<br>zestawy do poboru i transportu próbek, autoklawy, komory laminarne,<br>instrukcje wykonywania ćwiczeń, normy dotyczące badań analitycznych,<br>karty<br>charakterystyk<br>substancji<br>niebezpiecznych i ich mieszanin,<br>środki ochrony indywidualnej.<br>Pracownie i laboratoria powinny posiadać dodatkowe pomieszczenia do przechowywania odczynników chemicznych, odpadów<br>laboratoryjnych oraz wyposażenia pomiarowego i pomocniczego, a także do wykonywania prac przygotowawczych, takich jak<br>sporządzanie roztworów i destylacja wody.<br>Miejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa przemysłu chemicznego oraz inne podmioty stanowiące potencjalne<br>miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodzie.<br>Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin).<br>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)<br>CHM.03. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>CHM.03.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>CHM.03.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych<br>40<br>CHM.03.3. Gospodarowanie wyposażeniem oraz odczynnikami<br>chemicznymi w laboratorium analitycznym<br>140<br>CHM.03.4. Wykonywanie prac preparatywnych i przygotowanie<br>odczynników chemicznych do badań analitycznych<br>140<br>CHM.03.5. Pobieranie i przygotowanie próbek do badań analitycznych<br>140<br>CHM.03.6. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>520<br>CHM.03.7. Kompetencje personalne i społeczne2)<br>CHM.03.8. Organizacja pracy małych zespołów2)<br>CHM.04. Wykonywanie badań analitycznych<br>Nazwa jednostki efektów kształcenia<br>Liczba godzin<br>CHM.04.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>30<br>CHM.04.2. Podstawy stosowania metod pomiarowych3)<br>403)<br>CHM.04.3. Kontrola laboratoryjna i analiza przemysłowa surowców,<br>półproduktów, produktów i materiałów pomocniczych<br>260<br>CHM.04.4. Wykonywanie badań bioanalitycznych i środowiskowych<br>480<br>CHM.04.5. Język obcy zawodowy<br>30<br>Razem<br>800+403)<br>CHM.04.6. Kompetencje personalne i społeczne2)<br>CHM.04.7. Organizacja pracy małych zespołów2)<br>95</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie</li></ol>\n<p>ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły,<br>zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej<br>w zawodzie.</p>\n<ol><li>Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom</li></ol>\n<p>warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.</p>\n<ol><li>Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole</li></ol>\n<p>prowadzącej kształcenie w tym zawodzie.<br>C. ZAŁĄCZNIKI<br>96<br>ZAŁĄCZNIK 1.<br>Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2.<br>Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 3.<br>Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 3a.<br>Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz dla osoby, która ukończyła<br>KKZ - w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ<br>ZAŁĄCZNIK 3b.<br>Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej w kwalifikacyjnym<br>kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed pierwszym dniem terminu<br>głównego egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 3c.<br>Wzór deklaracji dla osoby przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego, osoby<br>dorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych<br>ZAŁĄCZNIK 3d.<br>Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane<br>ze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano zawód<br>o charakterze pomocniczym<br>ZAŁĄCZNIK 4.<br>Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 5.<br>Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia unieważnienia<br>egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6.<br>Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 7.<br>Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 7a.<br>Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania zawodowego<br>dorosłych)<br>ZAŁĄCZNIK 8.<br>Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym<br>ZAŁĄCZNIK 9.<br>Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>ZAŁĄCZNIK 10.<br>Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu<br>eksternistycznego<br>zawodowego<br>97<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br><br>ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( t.j. Dz. U. z 2020 poz. 910)<br><br>ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1327)<br><br>ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2215)<br><br>ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1482)<br><br>ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781)<br><br>rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych<br>w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy<br>95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu<br>przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. poz. 1707)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia<br>w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach<br>szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego<br>(Dz.U poz. 991, z późn. zm. )<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych<br>druków szkolnych (Dz. U. poz. 1700, z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie ramowego programu szkolenia kandydatów<br>na egzaminatorów, sposobu prowadzenia ewidencji egzaminatorów oraz trybu wpisywania i skreślania egzaminatorów<br>z ewidencji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1305 z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach<br>pozaszkolnych (Dz.U. poz. 652)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz.<br>1717)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,<br>wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,<br>niedostosowanych społecznie<br>i zagrożonych<br>niedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz.1578, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny<br>w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów<br>bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.)<br><br>rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych<br>(Dz. U. poz. 497)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. poz.<br>391)<br><br>rozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich<br>wynagradzania (Dz. U. poz. 1636)<br><br>rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie musi spełnić osoba<br>ubiegająca się o uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe (Dz. U. poz. 1731,<br>z późn. zm.)<br><br>ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 310).<br>98<br>ZAŁĄCZNIK 2. Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego<br>Zgodnie z §15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków<br>i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie informacja<br>dotycząca sposobu organizacji i przeprowadzania egzaminu zawodowego jest ogłaszana nie później niż 20 sierpnia roku<br>szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy i publikowana na stronie internetowej<br>Centralnej Komisji Egzaminacyjnej www.cke.gov.pl<br>99<br>ZAŁĄCZNIK 3. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego dla ucznia/ słuchacza/ absolwenta<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>jestem  uczniem  słuchaczem  absolwentem<br>Dane osobowe ucznia/słuchacza/absolwenta (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br>* w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa zbranżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br> Świadectwo ukończenia szkoły<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć szkoły<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>100<br>ZAŁĄCZNIK 3a. Wzór deklaracji dla absolwenta, którego szkoła została zlikwidowana oraz osoby, która<br>ukończyła KKZ w przypadku likwidacji podmiotu prowadzącego ten KKZ<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br> Jestem absolwentem/ absolwentką* szkoły, która została zlikwidowana<br>nazwa i adres szkoły:<br> Ukończyłem/ukończyłam* kwalifikacyjny kurs zawodowy, który był prowadzony przez podmiot zlikwidowany<br>miesiąc i rok ukończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego:<br>prwadzonego przez<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe absolwenta/ osoby, która ukończyła KKZ (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20… r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20… r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Świadectwo ukończenia szkoły<br> Zaświadczenie o ukończeniu KKZ<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku występowania dysfunkcji lub w przypadku choroby lub<br>niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć oke<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>101<br>ZAŁĄCZNIK 3b. Wzór deklaracji dla osoby, która ukończyła KKZ oraz dla osoby uczestniczącej<br>w kwalifikacyjnym kursie zawodowym, który kończy się nie później niż na 6 tygodni przed<br>pierwszym dniem terminu głównego egzaminu zawodowego<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br> ukończyłem KKZ, (miesiąc i rok ukończenia) *<br> jestem uczestnikiem KKZ, termin ukończenia kursu wyznaczono na dzień*<br>Nazwa i adres organizatora KKZ<br>Dane osobowe osoby składającej deklarację (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br> Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym<br>zawodzie<br> Zaświadczenie o ukończeniu KKZ<br> Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć podmiotu prowadzącego KKZ<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>102<br>ZAŁĄCZNIK 3c. Wzór deklaracja dla osoby, przystępującej do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz osoby<br>dorosłej - uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych<br> Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem  praktycznej nauki zawodu dorosłych<em>/  przyuczenia do pracy dorosłych</em><br> Jestem osobą dorosłą, która co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację,<br>którą chcę potwierdzić*<br> Posiadam świadectwo/inny dokument wydane za granicą* potwierdzające wykształcenie średnie/wykształcenie zasadnicze<br>zawodowe/ uznane za równorzędne świadectwu szkoły ponadgimnazjalnej/ /ponadpodstawowej w drodze nostryfikacji<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m m r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu z kierunkowym:<br>adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)<br>w kwalifikacji<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>wyodrębnionej w zawodzie<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br> Mam zdany egzamin zawodowy z następującej kwalifiakcji wyodrębnionej w tym zawodzie:<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Certyfikat kwalifikacji zawodowej uzuskany po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie<br> Zaświadczenie potwierdzające występowanie dysfunkcji wydane przez lekarza<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>Potwierdzam przyjęcie deklaracji<br>Pieczęć oke<br>data, czytelny podpis osoby przyjmującej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>103<br>ZAŁĄCZNIK 3d. Wzór deklaracji dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane<br>ze względu na niepełnosprawność, kształcącego się w zawodzie, dla którego przewidziano<br>zawód o charakterze pomocniczym<br>Uwaga: deklaracja dotyczy egzaminu w jednej kwalifikacji, osoba przystępująca do egzaminu w więcej niż jednej kwalifikacji wypełnia deklarację dla każdej<br>kwalifikacji osobno<br>miejscowość, data<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Dane osobowe ucznia (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Data urodzenia:<br>d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Adres korespondencyjny (wypełnić drukowanymi literami):<br>miejscowość:<br>ulica i numer domu:<br>kod pocztowy i poczta:<br>nr telefonu:<br>Adres poczty elektronicznej<br>Deklaruję przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie głównym*<br> w sesji Zima (deklarację składa się do 15 września 20 r.)<br> w sesji Lato (deklarację składa się do 7 lutego 20 r.)<br> w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w którym się kształcę*<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br> w kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie o charakterze pomocniczym przewidzianym dla zawodu, w którym<br>się kształcę*<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>Do egzaminu będę przystępować*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Ubiegam się o dostosowanie warunków egzaminu*<br>TAK /<br>NIE<br>Do deklaracji dołączam*:<br> Orzeczenie/opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (w przypadku występowania dysfunkcji)<br> Zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza* (w przypadku choroby lub niesprawności czasowej)<br>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>104<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór wniosku o wgląd do pracy egzaminacyjnej egzaminu zawodowego<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko wnioskującego<br>adres wnioskującego do korespondencji: kod pocztowy, miejscowość, ul. numer domu<br>nr telefonu wnioskującego<br>adres poczty elektronicznej<br>Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej<br>w/we<br>WNIOSEK O WGLĄD DO PRACY EGZAMINACYJNEJ*<br>EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>Na podstawie art. 44zzzt ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327)<br>składam wniosek o wgląd do pracy egzaminacyjnej*<br>imię i nazwisko zdającego:<br>numer PESEL<br>symbol kwalifikacji zgodny z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>przeprowadzanego w terminie<br>Dotyczy części<br>egzaminu<br>pisemnej<br>praktycznej<br>Zaznaczyć część egzaminu stawiając „X”<br>Uprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.<br>podpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego</p>\n<ul><li>Praca egzaminacyjna obejmuje:</li></ul>\n<p> zadania i odpowiedzi zdającego zapisane i zarchiwizowane po części pisemnej w elektronicznym systemie<br>przeprowadzania egzaminu zawodowego<br> kartę oceny z części praktycznej oraz dokumentację, gdy jest to rezultat wykonania zadania na części praktycznej<br>egzaminu<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>105<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku zdającego o wgląd do dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia<br>unieważnienia egzaminu zawodowego<br>CZĘŚĆ A. Wypełnia zdający<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko zdającego<br>numer PESEL<br>adres zdającego do korespondencji (miejscowość, ulica, kod pocztowy, poczta))<br>numer telefonu zdającego<br>e-mail zdającego<br>Dyrektor<br>Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w/we<br>WNIOSEK ZDAJĄCEGO O WGLĄD DO DOKUMENTACJI STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ WSZCZĘCIA<br>UNIEWAŻNIANIA/UNIEWAŻNIENIA EGZAMINU<br>W związku z uzyskaną informacją o zamiarze unieważnienia / unieważnieniu* egzaminu zawodowego w części praktycznej<br>egzaminu w zakresie kwalifikacji<br>(symbol<br>i nazwa<br>kwalifikacji)<br>na podstawie art. 44zzzq ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam wniosek<br>o wgląd do dokumentacji, na podstawie której dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej zamierza unieważnić wskazaną wyżej<br>część egzaminu zawodowego, oraz o możliwość złożenia wyjaśnień w tej sprawie.<br>Uprzejmie proszę o wyznaczenie terminu i miejsca dokonania wglądu.<br>podpis zdającego<br>CZĘŚĆ B. Wypełnia dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej<br>W odpowiedzi na powyższy wniosek uprzejmie informuję, że - zgodnie z art. 44 zzzq ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o<br>systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327 ) - wyznaczam poniższy termin dokonania wglądu do dokumentacji, na podstawie<br>której zamierzam unieważnić egzamin zawodowy w części praktycznej w zakresie wskazanej wyżej kwalifikacji ww. zdającego,<br>i złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie:<br>Data<br>godzina<br>miejsce wglądu<br>podpis dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>106<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wzór wniosku o weryfikację sumy punktów egzaminu zawodowego<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko wnioskującego<br>adres wnioskującego do korespondencji:<br>kod pocztowy, miejscowość, ulica, numer domu/ mieszkania<br>nr telefonu wnioskującego<br>adres poczty elektronicznej<br>Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej<br>w/we<br>WNIOSEK O WERYFIKACJĘ SUMY PUNKTÓW<br>EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>Na podstawie art. 44zzzt ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327) składam<br>wniosek o weryfikację sumy punktów.<br>imię i nazwisko zdającego:<br>numer PESEL<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Po wglądzie przeprowadzanym w dniu<br>Dotyczy części<br>egzaminu *<br>pisemnej<br>praktycznej</p>\n<ul><li>Zaznaczyć część egzaminu, stawiając „X”</li></ul>\n<p><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>107<br>Wniosek o weryfikację dotyczy części pisemnej/praktycznej* w zakresie:<br>Nr zadania/rezultatu*<br>uzasadnienie<br>*niepotrzebne skreślić<br>podpis zdającego lub rodziców niepełnoletniego zdającego<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>108<br>ZAŁĄCZNIK 7. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>WNIOSEK O DOPUSZCZENIE<br>DO EGZAMINU EKSTERNISTYCZNEGO ZAWODOWEGO<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Proszę o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>symbol kwalifikacji zgodne z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Do egzaminu chcę przystąpić*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Do wniosku dołączam:</p>\n<ol><li>świadectwo ukończenia  gimnazjum<em>/  ośmioletniej szkoły podstawowej</em>/  innej szkoły*</li><li>dokumenty potwierdzające co najmniej dwa lata kształcenia lub pracy w zawodzie, w którym wyodrębniono</li></ol>\n<p>kwalifikację w zakresie której zamierzam zdawać egzamin:<br>1)<br>2)<br>3)<br>4)</p>\n<ol><li> zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji <em>/  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia</em></li><li> deklarację przystąpienia do egzaminu</li><li> wniosek o zwolnienie z całości lub części opłaty i dokumenty potwierdzające wysokość dochodów*.</li></ol>\n<p>miejscowość, data d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br>*właściwe zaznaczyć<br>Czytelny podpis<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>109<br>ZAŁĄCZNIK 7a. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu zawodowego (uczestnik przygotowania<br>zawodowego dorosłych)<br>WNIOSEK O DOPUSZCZENIE<br>DO EGZAMINU ZAWODOWEGO<br>(UCZESTNIK PRZYGOTOWANIA ZAWODOWEGO DOROSŁYCH)<br>Dane osobowe (wypełnić drukowanymi literami):<br>Nazwisko:<br>Imię (imiona):<br>Numer PESEL:<br>w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość<br>Proszę o dopuszczenie do egzaminu zawodowego<br>symbol cyfrowy zawodu<br>nazwa zawodu<br>symbol kwalifikacji zgodne z<br>podstawą programową<br>nazwa kwalifikacji<br>Do egzaminu chcę przystąpić*<br> po raz pierwszy<br> po raz kolejny w części pisemnej<br> po raz kolejny w części praktycznej<br>Jestem osobą dorosłą, która jest uczestnikiem:<br> praktycznej nauki zawodu dorosłych*<br> przyuczenia do pracy dorosłych*<br>Termin zakończenia przygotowania zawodowego został wyznaczony na<br>Zaświadczenie o ukończeniu przygotowania zawodowego przedłożę niezwłocznie po jego otrzymaniu.<br>Do wniosku dołączam:</p>\n<ol><li>deklarację przystąpienia do egzaminu zawodowego</li><li> zaświadczenie lekarskie o występowaniu dysfunkcji <em>/  zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia</em></li></ol>\n<p>*właściwe zaznaczyć<br>czytelny podpis<br>miejscowość, data d<br>d<br>m<br>m<br>r<br>r<br>r<br>r<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>110<br>ZAŁĄCZNIK 8. Wzór wniosku o przystąpienie do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym<br>miejscowość<br>data<br>imię i nazwisko zdającego<br>PESEL zdającego<br>WNIOSEK ZDAJĄCEGO / RODZICA NIEPEŁNOLETNIEGO ZDAJĄCEGO<br>O PRZYSTĄPIENIE DO EGZAMINU ZAWODOWEGO W TERMINIE DODATKOWYM1<br>Na podstawie art. 44zzzga ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1327),<br>w związku z nieobecnością na egzaminie zawodowym przeprowadzanym w zakresie kwalifikacji2<br>symbol kwalifikacji zgodny<br>z podstawą programową<br>szkolnictwa branżowego<br>nazwa kwalifikacji<br>w dniu 2020 r., proszę o wyrażenie zgody na przystąpienie do egzaminu zawodowego<br>w części  pisemnej<em>,  praktycznej</em><br>w terminie dodatkowym.<br>Uzasadnienie:<br>Załączniki dokumentujące zasadność wniosku3:<br>1.<br>2.<br>podpis zdającego lub rodzica niepełnoletniego<br>zdającego<br>Uwagi dyrektora szkoły (w tym dotyczące dostosowania warunków lub formy przeprowadzania egzaminu) oraz<br>wskzanie miejsca egzaminu dla zdajacego 4:<br>data przesłania wniosku do OKE<br>podpis i pieczęć dyrektora szkoły<br>identyfikator szkoły<br>1 Do egzaminu zawodowego w terminie dodatkowym ma prawo przystąpić zdający, któremu szczególny przypadek losowy lub zdrowotny uniemożliwił<br>przystąpienie do części pisemnej lub części praktycznej egzaminu zawodowego w terminie głównym lub zdający, który w terminie głównym z przyczyn<br>losowych lub zdrowotnych przerwał egzamin zawodowy z części pisemnej lub części praktycznej.<br>2 Zdający lub rodzice niepełnoletniego zdającego składają wniosek do dyrektora szkoły najpóźniej w dniu, w którym odbywa się część pisemna lub część<br>praktyczna egzaminu.<br>3 Należy dołączyć oryginały dokumentów lub ich kopie poświadczone za zgodność z oryginałem.<br>4 Dyrektor szkoły przekazuje dyrektorowi OKE wniosek wraz załączonymi do niego dokumentami najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu wniosku.<br>Dyrektor OKE rozpatruje wniosek w terminie 2 dni od dnia jego otrzymania<br><br>Obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 i 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony<br>osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE,<br>w zakresie przeprowadzania egzaminu zawodowego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie,<br>został spełniony poprzez zamieszczenie klauzuli informacyjnej na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.<br>111<br>ZAŁĄCZNIK 9. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi http://www.oke.lodz.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu http://www.oke.wroc.pl/<br>112<br>ZAŁĄCZNIK 10. Wykaz zawodów, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Lp.<br>Symbol cyfrowy<br>zawodu<br>Nazwa zawodu<br>Minister właściwy dla zawodu<br>1<br>325101<br>Asystentka stomatologiczna<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>2<br>325102<br>Higienistka stomatologiczna<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>3<br>325906<br>Ortoptystka<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>4<br>321402<br>Technik dentystyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>5<br>325402<br>Technik masażysta<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>6<br>321403<br>Technik ortopeda<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>7<br>325907<br>Terapeuta zajęciowy<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>8<br>321401<br>Protetyk słuchu<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>9<br>311411<br>Technik elektroniki i informatyki medycznej<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>10<br>321103<br>Technik elektroradiolog<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>11<br>321301<br>Technik farmaceutyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>12<br>321104<br>Technik sterylizacji medycznej<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>13<br>311106<br>Technik geolog<br>minister właściwy do spraw środowiska<br>14<br>325905<br>Opiekunka dziecięca<br>minister właściwy do spraw rodziny<br>15<br>532102<br>Opiekun medyczny<br>minister właściwy do spraw zdrowia<br>16<br>311707<br>Technik wiertnik<br>minister właściwy do spraw środowiska<br>17<br>311919<br>Technik pożarnictwa<br>minister właściwy do spraw wewnętrznych<br>113<br>D. SŁOWNIK POJĘĆ<br>114<br>Szkoła - należy przez to rozumieć 4 typy szkół ponadpodstawowych:<br><br>branżową szkołę I stopnia,<br><br>technikum,<br><br>branżową szkołę II stopnia,<br><br>szkołę policealną.<br>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego.<br>Centrum - należy przez to rozumieć centrum kształcenia zawodowego.<br>Dyrektor szkoły/placówki/centrum - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki/centrum, w której jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę, centrum, podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs<br>zawodowy lub pracodawcę, upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części pisemnej i praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin umożliwiający uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Kwalifikacja wyodrębniona w zawodzie - należy przez to rozumieć wyodrębniony w zawodzie zestaw oczekiwanych efektów<br>kształcenia, których osiągnięcie potwierdza certyfikat kwalifikacji zawodowej wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną,<br>po zdaniu egzaminu zawodowego w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego - należy przez to rozumieć obowiązkowe zestawy<br>celów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy, umiejętności zawodowych<br>oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach,<br>uwzględniane w programach nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych oraz<br>warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba<br>godzin kształcenia zawodowego.<br>Uczeń - należy przez to rozumieć ucznia branżowej szkoły I stopnia i technikum oraz słuchacza branżowej szkoły<br>II stopnia i szkoły policealnej;<br>Absolwent - należy przez to rozumieć absolwenta branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia, technikum i szkoły<br>policealnej, a także absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej: zasadniczej szkoły zawodowej i technikum;<br>Osoba dorosła, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych - należy<br>przez to rozumieć osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych,<br>jeżeli program przyuczenia do pracy uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodzie<br>szkolnictwa branżowego lub podstawie programowej kształcenia w zawodach;<br>Osoba przystępująca do egzaminu eksternistycznego zawodowego - należy przez to rozumieć osobę spełniającą<br>warunki dopuszczenia do egzaminu eksternistycznego zawodowego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 5<br>ustawy o systemie oświaty;<br>Zdający - należy przez to rozumieć ucznia, słuchacza, absolwenta, osobę dorosłą, która ukończyła praktyczną naukę<br>zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, osobę przystępującą do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz<br>osobę, która ukończyła kwalifikacyjny kurs zawodowy;<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę<br>programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia<br>przystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji.<br>115<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez dyrektora szkoły/ placówki/pracodawcę<br>osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie techniczne szkoły/placówki/ centrum/ pracodawcy do przeprowadzenia części<br>pisemnej egzaminu z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za obsługę elektronicznego systemu przeprowadzania<br>egzaminu zawodowego<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące i obsługujące stanowiska egzaminacyjne,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe funkcjonowanie stanowisk<br>komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn i urządzeń wykorzystywanych do wykonania zadań egzaminacyjnych<br>w czasie przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania lub<br>zadań egzaminacyjnych jest wyrób lub usługa.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć wyznaczonego członka zespołu nadzorującego do wspomagania<br>zdającego w czytaniu lub/i pisaniu albo specjalistę z zakresu danej niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora<br>CKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to rozumieć osoby posiadające świadectwa<br>szkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół.<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:<br>uczniów, słuchaczy, absolwentów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie<br>o potrzebie indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,<br>w tym poradni specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie zdrowia<br>wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię rady pedagogicznej wskazującą<br>konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym<br>kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną,<br>osoby niewidome, słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, posiadające<br>zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji, przystępujące do egzaminu zawodowego na<br>podstawie świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu zawodowego lub<br>decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do egzaminu eksternistycznego zawodowego.<br>116</p>","solutions":[]}