{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-elektryk-2017/zad/P9","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-elektryk-2017","number":"P9","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 9.\nKtórą czynność należy wykonać podczas sprawdzania prawidłowości montażu mechanicznego\nsilnika po remoncie?\nA. Próbę zwarcia.\nB. Próbę biegu jałowego.\nC. Pomiar rezystancji izolacji.\nD. Pomiar rezystancji uzwojeń.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n15\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nEE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych\nNa ścianie montażowej zamontuj gniazdo wtyczkowe oraz układ sterowania oświetleniem\nkorytarza z trzech miejsc przy użyciu przekaźnika bistabilnego.\nZadanie rozpocznij od uzupełnienia schematu montażowego o sposób podłączenia przekaźnika\nbistabilnego. Do tego celu wykorzystaj druk samokopiujący. Instrukcja podłączenia przekaźnika\nznajduje się na stanowisku. Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość oddania do oceny\nuzupełnionego schematu montażowego. Oddaj oryginał schematu, kopię pozostaw na swoim\nstanowisku.\nZamontuj elementy instalacji na ścianie montażowej zgodnie z Rysunkiem 1. Rozmieszczenie\nelementów instalacji. Instalację elektryczną wykonaj na podstawie uzupełnionego schematu\nmontażowego.\nPołączenia\nelektryczne\nobwodu\noświetlenia\nwykonaj\nprzewodami\nDY 1,5 mm2, a obwodu gniazda wtyczkowego przewodami DY 2,5 mm2.\nUWAGA!\nPrzez podniesienie ręki zgłoś gotowość do sprawdzenia działania instalacji elektrycznej. Po\nuzyskaniu zgody załącz napięcie zasilające i sprawdź poprawność działania instalacji. Po\nzakończeniu prac wypełnij Kartę oceny instalacji.\nZadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne materiały,\nnarzędzia i sprzęt.\nPZ - puszka zasilająca, R - rozdzielnica, OO - oprawa oświetleniowa,\nŁ - łącznik natynkowy przyciskowy dzwonkowy, GW - gniazdo wtyczkowe\n16\nRysunek 1. Rozmieszczenie elementów instalacji\nKarta oceny instalacji\nLp.\nOceniane elementy instalacji\nZaznacz znak X\nw polu\nTAK\nNIE\n1.\nPo załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego oraz wciśnięciu przycisku\nTEST wyłącznik wyłącza się.\n2.\nPo załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego oraz wyłącznika\nnadprądowego B10 lampka sygnalizacyjna H1 świeci.\n3.\nPo załączeniu wyłącznika nadprądowego B6 lampka sygnalizacyjna H2\nświeci.\n4.\nPrzy załączonym wyłączniku różnicowoprądowym oraz wyłączniku\nnadprądowym B6 przekaźnik bistabilny załącza się (ewentualna\nsygnalizacja diodą).\n5.\nPrzyciśnięcie klawisza dowolnego łącznika powoduje zaświecenie żarówki.\n6.\nKolejne załączenia pozostałych łączników powodują zgaszenie,\na następnie ponowne zaświecenie żarówki.\n7.\nInstalacja działa prawidłowo.\n17\nDruk samokopiujący\nPesel zdającego\nSchemat montażowy do uzupełnienia o sposób podłączenia przekaźnika bistabilnego.\n18\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n narysowany schemat montażowy instalacji elektrycznej z przekaźnikiem bistabilnym,\n wykonana instalacja elektryczna,\n wypełniona karta oceny instalacji\noraz\nprzebieg montażu instalacji elektrycznej.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w trakcie realizacji zadania;\n stosowanie zasad rysunku technicznego podczas rysowania schematu połączeń;\n poprawność merytoryczną uzupełnionego schematu elektrycznego połączenia przekaźnika\nbistabilnego;\n jakość montażu mechanicznego rozdzielnicy;\n zgodność połączeń elektrycznych w rozdzielnicy z dokumentacją;\n jakość zamontowanego obwodu oświetleniowego;\n jakość zamontowanego obwodu gniazda wtyczkowego;\n zgodność oceny instalacji ze stanem faktycznym.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych\n1) rozpoznaje układy sieciowe i środki ochrony przeciwporażeniowej;\n2) rozróżnia przewody i kable elektroenergetyczne;\n3) rozpoznaje sprzęt i osprzęt instalacyjny;\n4) rozpoznaje źródła światła i oprawy oświetleniowe;\n5) określa parametry techniczne instalacji elektrycznych i sprzętu instalacyjnego;\n6) wykonuje instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych i przemysłowych zgodnie\nz dokumentacją;\n7) sporządza schematy ideowe i montażowe instalacji elektrycznej;\n8) trasuje przebiegi przewodów i rozmieszczenie osprzętu instalacyjnego na podstawie\ndokumentacji;\n9) dobiera narzędzia do wykonywania montażu i demontażu instalacji elektrycznych\nw różnych technologiach;\n10) wykonuje połączenia między podzespołami elektrycznymi na podstawie dokumentacji;\n11) sprawdza\npoprawność\ndziałania\ninstalacji\nelektrycznej\ni\nśrodków\nochrony\nprzeciwporażeniowej po montażu.\n2. Montaż i uruchamianie maszyn i urządzeń elektrycznych\n2) rozpoznaje maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich elementy;\n8) odczytuje i sporządza szkice oraz schematy maszyn i urządzeń elektrycznych;\n10) wykonuje montaż mechaniczny podzespołów elektrycznych i elektronicznych.\n19\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja\ninstalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych mogą dotyczyć:\n wykonania różnych innych typów instalacji elektrycznych z wykorzystaniem elementów\ninstalacji inteligentnej;\n pomiaru parametrów technicznych instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;\n sprawdzenia parametrów instalacji i jej zabezpieczeń zgodnie z instrukcją oraz sprawdzenia\ndziałania środków ochrony przeciwporażeniowej;\n sporządzenia schematu montażowego instalacji na podstawie schematu ideowego oraz\nwykonania określonego fragmentu tej instalacji;\n wykrywania rodzaju i miejsca uszkodzenia w instalacji elektrycznej, wykonania wymiany\nuszkodzonych elementów oraz sprawdzenia działania instalacji po montażu;\n naprawy różnych rodzajów silników elektrycznych, prądnic, transformatorów itp. oraz ich\nsprawdzenia po naprawie;\n montażu i sprawdzenia działania układów wykorzystywanych do sterowania i zabezpieczenia\nmaszyn i urządzeń elektrycznych;\n montażu układów zasilania, sterowania i regulacji maszynami i urządzeniami elektrycznymi;\n uruchomienia maszyn i urządzeń elektrycznych po montażu.\n20\nKwalifikacja K2\nEE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji EE.26\nEksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych\n1.1. Eksploatacja instalacji elektrycznych\nUmiejętność 3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych, na\nprzykład:\n określa obowiązki dostawcy energii elektrycznej w zakresie utrzymania stanu technicznego\ninstalacji;\n określa warunki pomiaru potwierdzającego ciągłość przewodu ochronnego instalacji\nelektrycznej;\n określa\nzakres\nprac\nprzy\nwykonywaniu\nkonserwacji\ninstalacji\nelektrycznej\nw pomieszczeniu;\n określa próby wykonywane w ramach badań okresowych instalacji elektrycznych;\n dobiera osoby posiadające kwalifikacje do prac pomiarowych w instalacjach elektrycznych;\n określa czynności przy instalacjach elektrycznych wymagające polecenia.\nPrzykładowe zadanie 1.\nKtóra czynność z zakresu utrzymania stanu technicznego instalacji elektrycznej należy do\nobowiązków dostawcy energii?\nA. Kontrola jakości prac eksploatacyjnych.\nB. Prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej obiektu.\nC. Okresowa legalizacja, naprawa lub wymiana licznika energii.\nD. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa użytkowania odbiorników elektrycznych.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 7) określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji\nelektrycznych, na przykład:\n określa wpływ przekroju przewodu na pracę instalacji elektrycznej;\n określa wpływ parametrów geometrycznych przewodu na wartość spadku napięcia\nw instalacji elektrycznej prądu stałego;\n określa rodzaj puszki instalacyjnej do zastosowania w instalacji w pomieszczeniu zapylonym;\n określa\nprąd\nznamionowy\nbezpiecznika\ndobezpieczającego\nwyłącznik\ninstalacyjny\ni zapewniający selektywność działania;\n określa czas zadziałania bezpiecznika na podstawie charakterystyki czasowo-prądowej.\n21\nPrzykładowe zadanie 2.\nNa podstawie tabeli określ, jak wpłynie na parametry obwodu elektrycznego zastosowanie\nprzewodów o większym przekroju (przy tej samej temperaturze zewnętrznej).\nA. Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu zmniejszy się.\nB. Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu nie zmieni się.\nC. Dopuszczalna moc zainstalowanych odbiorników zwiększy się.\nD. Dopuszczalna moc zainstalowanych odbiorników nie zmieni się.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych, na przykład:\n lokalizuje na podstawie oględzin uszkodzenie w obwodzie oświetlania;\n lokalizuje usterkę w obwodzie zasilania urządzenia na podstawie opisu nieprawidłowego\ndziałania;\n określa miejsce uszkodzenia na podstawie analizy wyników pomiarów i testów\nsprawdzających;\n usuwa uszkodzenia w obwodzie zasilania urządzenia odbiorczego;\n dobiera narzędzia niezbędne do usunięcia uszkodzenia w maszynach i urządzeniach\nelektrycznych;\n określa czynności konieczne do usunięcia usterek w instalacji odbiorczej;\n określa miejsce, rodzaj i przyczyny uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych na\npodstawie opisu objawów, testów, wyników pomiarów itp.;\n dobiera sposób usuwania uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych.\n22\nPrzykładowe zadanie 3.\nNa podstawie wyników pomiarów rezystancji zamieszczonych w tabeli określ, których żył przewodu\ntypu OP 4×4 mm2 dotyczy uszkodzenie.\nA. L1 i L2\nB. L2 i L3\nC. L1 i PE\nD. L3 i PE\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n1.2. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych\nUmiejętność 7) określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń\nelektrycznych, na przykład:\n definiuje parametry elementów i podzespołów mające wpływ na pracę maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n rozróżnia parametry elementów i podzespołów mające wpływ na pracę maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n określa wpływ parametrów elementów i podzespołów, takich jak: układy zasilania, układy\nsterowania, regulatory, rozruszniki itp. na pracę maszyn elektrycznych;\n określa wpływ parametrów elementów i podzespołów, takich jak przewody elektryczne,\nbierne i czynne elementy elektroniczne, regulatory, zasilacze itp. na pracę urządzeń\nelektrycznych;\n określa wpływ dołączenia baterii kondensatorów na pracę sieci i odbiornika.\nPomiar między punktami\nWartość rezystancji w Ω\nL1.1 - L1.2\n1\nL2.1 - L2.2\n1\nL3.1 - L3.2\n1\nPE.1 - PE.2\n1\nL1.1 - L2.1\n∞\nL2.1 - L3.1\n0\n23\nPrzykładowe zadanie 4.\nW układzie pracy transformatora jednofazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku,\nzmniejszono liczbę zwojów uzwojenia pierwotnego i wtórnego do połowy przy pomocy\nprzełączników P1 i P2. Po takim przełączeniu napięcie po stronie wtórnej\nA. będzie równe zero.\nB. nie ulegnie zmianie.\nC. zmaleje dwukrotnie.\nD. wzrośnie dwukrotnie.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 9) dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych, na przykład:\n dobiera materiały niezbędne do usunięcia uszkodzenia w maszynach i urządzeniach\nelektrycznych;\n dobiera elementy i części zamienne w układach zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych;\n dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie opisu, kart\nkatalogowych, rysunków.\nPrzykładowe zadanie 5.\nNa którym rysunku przedstawiono wtyczkę umożliwiającą podłączenie na placu budowy\nprzenośnego transportera materiałów budowlanych, napędzanego silnikiem trójfazowym\nsterowanym stycznikami z cewkami na napięcie 230 V, do sieci zasilającej o napięciu 230/400 V\npracującej w układzie TN-S?\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 15) stosuje zasady racjonalnej gospodarki energetycznej, na przykład:\n dobiera moc bierną dla osiągnięcia zadanej wartości współczynnika mocy;\n określa pojemność baterii kondensatorów dla zadanej wartości współczynnika mocy;\n określa sposoby kompensacji mocy biernej w systemie energetycznym;\n rozróżnia parametry jakości energii elektrycznej charakteryzujące napięcie zasilające;\n określa sposoby sterowania i regulacji maszyn i urządzeń elektrycznych zapewniające\nzmniejszenie strat mocy.\nA.\nB.\nC.\nD.\n24\nPrzykładowe zadanie 6.\nNa podstawie przedstawionych na rysunku charakterystyk ruchowych, określ warunek osiągnięcia\nprzez silnik asynchroniczny największej sprawności energetycznej.\nA. Praca przy jak najmniejszym poślizgu.\nB. Praca przy jak największej prędkości obrotowej.\nC. Obciążenie mocą zbliżoną do mocy znamionowej.\nD. Obciążenie mocą zbliżoną do połowy mocy znamionowej.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n25\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nEE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych\nSchemat elektryczny instalacji w pomieszczeniu przepompowni przedstawiono na rysunku 1.\nW pomieszczeniu nie działa oświetlenie, również układ pracy dwóch silników indukcyjnych,\nktórego schemat obwodu głównego przedstawiono na rysunku 2., a obwodu sterowania na\nrysunku 3., nie działa prawidłowo.\nDokonaj analizy:\n1) działania instalacji oświetlenia w pomieszczeniu,\n2) układu pracy silników indukcyjnych na podstawie przedstawionych schematów.\nSporządź\n„Opis\nprawidłowego\ndziałania\npracy\ndwóch\nsilników\nindukcyjnych\nz analizą stanu zestyków łączników podczas kolejnych załączeń”.\nW celu lokalizacji usterek i określenia ich rodzaju zapoznaj się z:\n „Protokołem z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji oświetlenia przed\nnaprawą”. Dokonaj analizy wyników pomiarów instalacji oświetlenia i zapisz wnioski\nw Tabeli 1.\n „Protokołem z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy silników przed naprawą”.\nDokonaj analizy zapisów sporządzonych podczas próbnego sprawdzania działania układu\ni zapisz wnioski w Tabeli 2.\n „Protokołem z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników przed naprawą”. Dokonaj\nanalizy wyników tych pomiarów i zapisz wnioski w Tabeli 3.\nW Tabeli 4. zaznacz miejsca zlokalizowanych usterek na schemacie i zapisz rodzaje\nzlokalizowanych usterek. Sporządź wykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi, urządzeń\ni materiałów koniecznych do lokalizacji i usunięcia usterek.\nRysunek 1. Schemat elektryczny instalacji w pomieszczeniu przepompowni\n26\nRysunek 2. Schemat obwodu głównego silników indukcyjnych\nRysunek 3. Schemat obwodu sterowania silników indukcyjnych\n27\nTabela 1. Protokół z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji oświetlenia przed\nnaprawą\nW wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono:\n1) Po załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego w rozdzielnicy lampka sygnalizacyjna H1\nświeci.\n2) Po załączeniu wyłącznika nadprądowgo B6 i naciśnięciu łącznika naściennego\njednobiegunowego żarówka H nie świeci się.\n3) Po naciśnięciu przycisku Test wyłącznik różnicowoprądowy wyłącza się.\n4) Stan przewodów i uchwytów instalacji wykonanej na tynku dobry.\n5) Klosz zabrudzony.\nLp.\nPomiar ciągłości połączeń w obwodzie\noświetlenia (w nawiasie podano oznaczenie\nzacisku urządzenia)\nWartość wskazana\nprzez omomierz na\nzakresie 200 Ω w Ω\nWnioski\nZachowana ciągłość - zapisz\nTAK / brak ciągłości - zapisz\n1.\nL1 - PR(1)\n0,2\n2.\nPR(1) - Ł(1)\n0,2\n3.\nŁ(2) - PR(2)\n0,1\n4.\nPR(2) - H\n0,2\n5.\nN - PR(3)\n0,1\n6.\nPR(3) - H\n∞\n7.\nPE - PR(4)\n0,2\n8.\nPR(4) - H\n0,1\nLp.\nPomiar rezystancji zestyków łącznika\nWartość wskazana\nprzez omomierz na\nzakresie 200 Ω w Ω\nWnioski dotyczące\npoprawności działania\nzestyku (Zapisz sprawny lub\nuszkodzony)\nOznaczenie zestyku\nStan zestyku\n1.\nŁ\nZałączony\n0,2\nWyłączony\n∞\n28\nTabela 2. Protokół z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy silników przed naprawą\nLp.\nPróbne sprawdzenie\ndziałania układu\nWpisać\nTAK\nlub\nNIE\nUwagi dotyczące\nzachowania się\nelementów układu\nWnioski dotyczące\npoprawności działania\nukładu\n(Zapisz poprawnie lub\nniepoprawnie)\n1.\nZałączenie wyłącznika\nnadprądowego Q3\npowoduje załączenie\nnapięcia zasilania\nw obwodzie sterowania.\nTAK\n2.\nZałączenie wyłączników\nsilnikowych Q1 i Q2\npowoduje zwarcie\nwszystkich zestyków tych\nwyłączników.\nTAK\n3.\nZałączenie przycisku\nsterującego S1 powoduje\ntrwałe załączenie stycznika\nK1 i lampki kontrolnej H1.\nTAK\nSilnik M1 buczy i nie\nuruchamia się.\nPrzekaźnik KT załącza się.\n4.\nPrzekaźnik KT po\n10 sekundach zwiera swój\nzestyk KT:15-18.\nTAK\n5.\nPo 10 sek. od naciśnięcia\nprzycisku S1 stycznik K3\ni lampka kontrolna H3\nzałączają się.\nNIE\nNaciśnięcie przycisku\nsterującego S2 nie\npowoduje załączenia\nstycznika K2 i lampki\nkontrolnej H2.\n6.\nNaciśnięcie przycisku\nsterującego S01 przy\nzałączonym styczniku K1\npowoduje wyłączenie tego\nstycznika oraz lampki\nkontrolnej H1.\nTAK\nSilnik M1 wyłącza się.\nPrzekaźnik KT wyłącza\nsię.\n7.\nNaciśnięcie przycisku\nsterującego S2 przy\nwyłączonym styczniku K1\npowoduje trwałe załączenie\nstycznika K2 i lampki\nkontrolnej H2.\nTAK\nSilnik M2 uruchamia się.\nPrzekaźnik KT załącza się.\n8.\nPrzekaźnik KT po\n10 sekundach zwiera swój\nzestyk KT:15-18.\nTAK\n9.\nPo 10 sek. od naciśnięcia\nprzycisku S2 stycznik K3\ni lampka kontrolna H3\nzałączają się.\nNIE\nNaciśnięcie przycisku\nsterującego S1 nie\npowoduje załączenia\nstycznika K1 i lampki\nkontrolnej H1.\n29\n10.\nNaciśnięcie przycisku\nsterującego S02 przy\nzałączonym styczniku K2\npowoduje wyłączenie\ntego stycznika oraz\nlampki kontrolnej H2.\nTAK\nSilnik M2 wyłącza się.\nPrzekaźnik KT wyłącza\nsię.\nTabela 3. Protokół z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników przed naprawą\nLp.\nPomiar ciągłości połączeń w obwodzie sterowania\nna odcinku (w nawiasie podano oznaczenie\nzacisku urządzenia)\nWartość wskazana przez\nomomierz na zakresie\n200 Ω w Ω\nWnioski\nZachowana\nciągłość - zapisz TAK / brak\nciągłości - zapisz NIE\n1.\nL1 - Q3(1)\n0,2\n2.\nQ3(2) - Q1(13)\n0,2\n3.\nQ1(14) - S01(21)\n0,1\n4.\nS01(22) - S1(13)\n0,2\n5.\nS1(14) - K2(21)\n0,1\n6.\nK2(22) - K1(A1)\n0,2\n7.\nK1(A2) - N\n0,2\n8.\nS1(13) - K1(13)\n0,1\n9.\nS1(14) - K1(14)\n0,1\n10.\nK2(22 - K3(14)\n0,1\n11.\nK1(A1) - H1(X1)\n0,2\n12.\nH1(2) - N\n0,1\n13.\nQ3(2) - Q2(13)\n0,2\n14.\nQ2(14) - S02(21)\n0,1\n15.\nS02(22) - S2(13)\n0,1\n16.\nS2(14) - K1(21)\n0,2\n17.\nK1(22) - K2(A1)\n0,2\n18.\nK2(A2) - N\n0,2\n19.\nS2(13) - K2(13)\n0,1\n20.\nS2(14) - K2(14)\n0,2\n21.\nK1(22) - K3(34)\n0,2\n22.\nK2(A1) - H2(X1)\n0,1\n23.\nH2(X 2) - N\n0,1\n24.\nQ3(2) - K1(33)\n0,2\n25.\nK1(34) - KT(A1)\n0,2\n30\n26.\nQ3(2) - K2(33)\n0,1\n27.\nKT(A2) - N\n0,2\n28.\nK1(34) - K2(34)\n0,2\n29.\nQ3(2) - KT(15)\n0,2\n30.\nKT(18) - K3(A1)\n0,1\n31.\nK3(A2) - N\n0,2\n32.\nK3(A1) - H3(X1)\n0,1\n33.\nH3(X2) - N\n0,2\nLp.\nPomiar ciągłości połączeń w obwodzie\ngłównym na odcinku (w nawiasie podano\noznaczenie zacisku urządzenia)\nWartość wskazana przez\nomomierz na zakresie\n200 Ω w Ω\nWnioski\nZachowana ciągłość - zapisz\nTAK / brak ciągłości - zapisz\nNIE\n1.\nL1 - Q1(1)\n0,1\n2.\nL2 - Q1(3)\n0,1\n3.\nL3 - Q1(5)\n0,2\n4.\nPE - M1\n0,1\n5.\nQ1(2) - K1(1)\n0,2\n6.\nQ1(4) - K1(3)\n0,1\n7.\nQ1(6) - K1(5)\n0,1\n8.\nK1(2) - M1(U1)\n0,1\n9.\nK1(4) - M1(V1)\n0,1\n10.\nK1(6) - M1(W1)\n0,2\n11.\nL1 - Q2(1)\n0,1\n12.\nL2 - Q2(3)\n0,1\n13.\nL3 - Q2(5)\n0,2\n14.\nPE - M2\n0,1\n15.\nQ2(2) - K2(1)\n0,1\n16.\nQ2(4) - K2(3)\n0,1\n17.\nQ2(6) - K2(5)\n0,2\n18.\nK2(2) - M2(U1)\n0,1\n19.\nK2(4) - M2(V1)\n0,2\n20.\nK2(6) - M2(W1)\n0,1\n31\nLp.\nPomiar rezystancji zestyków łącznika\nWartość wskazana\nprzez omomierz na\nzakresie 200 Ω w Ω\nWnioski dotyczące\npoprawności działania zestyku\n(Zapisz sprawny lub\nuszkodzony)\nOznaczenie zestyku\nStan zestyku\n1.\nS01\nZałączony\n∞\nWyłączony\n0,1\n2.\nS02\nZałączony\n∞\nWyłączony\n0,1\n3.\nS1\nZałączony\n0,1\nWyłączony\n∞\n4.\nS2\nZałączony\n0,1\nWyłączony\n∞\nLp.\nPomiar rezystancji cewki\nstycznika\nWartość wskazana przez\nomomierz kΩ\nWnioski\nCewka sprawna - zapisz TAK /\nCewka uszkodzona - zapisz NIE\n1.\nK1\n2,40 kΩ\n2.\nK2\n2,41 kΩ\n3.\nK3\n∞\nLp.\nPomiar rezystancji\nuzwojenia silnika M1 (przy\nzdjętych zworkach\nw tabliczce silnikowej)\nWartość wskazana przez\nomomierz na zakresie\n200 Ω w Ω\nWnioski\nUzwojenie sprawne - zapisz TAK /\nUzwojenie uszkodzone - zapisz NIE\n1.\nU1 - U2\n32,0\n2.\nV1 - V2\n32,1\n3.\nW1 - W2\n∞\nLp.\nPomiar rezystancji\nizolacji silnika M1\nWartość wskazana\nprzez miernik stanu\nizolacji\nWpisz wartość i rodzaj\nwymaganego\nminimalnego napięcia\npomiarowego\nmiernika stanu izolacji\nWnioski\nIzolacja sprawna - zapisz\nTAK / Izolacja uszkodzona -\nzapisz NIE\n1.\nU1 - PE\n800 MΩ\n2.\nV1 - PE\n800 MΩ\n3.\nW1 - PE\n300 kΩ\n32\nLp.\nPomiar rezystancji\nuzwojenia silnika M2\n(przy zdjętych zworkach\nw tabliczce silnikowej)\nWartość wskazana przez\nomomierz na zakresie\n200 Ω w Ω\nWnioski\nUzwojenie sprawne - zapisz TAK /\nUzwojenie uszkodzone - zapisz NIE\n1.\nU1 - U2\n32,1\n2.\nV1 - V2\n32,1\n3.\nW1 - W2\n32,0\nLp.\nPomiar rezystancji\nizolacji silnika M2\nWartość wskazana\nprzez miernik stanu\nizolacji\nWpisz wartość i rodzaj\nwymaganego\nminimalnego napięcia\npomiarowego\nmiernika stanu izolacji\nWnioski\nIzolacja sprawna - zapisz TAK /\nIzolacja uszkodzona - zapisz\nNIE\n1.\nU1 - PE\n800 MΩ\n2.\nV1 - PE\n800 MΩ\n3.\nW1 - PE\n800 MΩ\n33\nTabela 4. Wykaz miejsc i rodzajów zlokalizowanych usterek na podstawie opisu i tabeli 1,\ntabeli 2 oraz tabeli 3\nMiejsce zlokalizowanej usterki\n(zaznaczyć np. znakiem „X”)\n34\nLp.\nRodzaj zlokalizowanej usterki\n35\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 6 rezultatów:\n opis prawidłowego działania układu pracy dwóch silników z analizą stanu zestyków\npodczas kolejnych załączeń obwodu sterowania i obwodu głównego,\n wnioski zapisane w Tabeli 1. „Protokół z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji\noświetlenia przed naprawą”,\n wnioski zapisane w Tabeli 2. „Protokół z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy\nsilników przed naprawą”,\n wnioski zapisane w Tabeli 3. „Protokół z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników\nprzed naprawą”,\n zaznaczone miejsca usterek oraz określony ich rodzaj w Tabeli 4. „Wykaz miejsc i rodzajów\nzlokalizowanych usterek na podstawie opisu i tabeli 1, tabeli 2 oraz tabeli 3”,\n wykaz przyrządów pomiarowych, narzędzi, urządzeń i materiałów koniecznych do\nlokalizacji i usunięcia usterek.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n poprawność merytoryczną zapisów ze szczególnym uwzględnieniem nazewnictwa\ntechnicznego;\n precyzję i jednoznaczność zapisów;\n przeprowadzoną diagnozę prawidłowości działania instalacji i układu pracy silników;\nWykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi, urządzeń i materiałów koniecznych do\nlokalizacji i usunięcia usterek\n1. Wykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi:\n2. Wykaz urządzeń i materiałów:\n36\n prawidłowość zapisów dotyczących wniosków z analizy przedstawionych dokumentów;\n zaznaczenie miejsc usterek;\n określenie rodzajów usterek;\n prawidłowość zapisów dotyczących dobranych przyrządów pomiarowych, narzędzi, urządzeń\ni materiałów koniecznych do lokalizacji i usunięcia usterek.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Eksploatacja instalacji elektrycznych\n2) przeprowadza prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;\n3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych instalacji\nelektrycznych;\n5) przeprowadza pomiary eksploatacyjne instalacji elektrycznych oraz sporządza protokoły\nz wykonanych pomiarów;\n6) analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów eksploatacyjnych instalacji elektrycznych\nna podstawie protokołów;\n7) określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji\nelektrycznych;\n8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych;\n12) sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;\n13) ocenia stan techniczny instalacji elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów.\n2. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych\n1) określa wymagania eksploatacyjne maszyn i urządzeń elektrycznych;\n2) przeprowadza prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;\n3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe do przeprowadzania pomiarów parametrów maszyn\ni urządzeń elektrycznych;\n5) przeprowadza pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sporządza\nprotokoły z wykonanych pomiarów;\n6) analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów parametrów maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n7) określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych;\n9) dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych;\n12) sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n13) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów.\n37\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji\nelektrycznych mogą dotyczyć:\n naprawy\ni\ndopuszczenia\ndo\neksploatacji\nsilników\ninnych\ntypów\nniż\nużyty\nw\nprzykładowym\nzadaniu\npraktycznym,\nnp.:\njednofazowych\nkondensatorowych,\nuniwersalnych, komutatorowych prądu stałego;\n analizy protokołów i opisu działania instalacji różnych typów;\n lokalizacji i usunięcia usterki oraz uruchomienia i dopuszczenia do eksploatacji różnych\nukładów sterowania silnikami, np.: lewo-prawo, gwiazda-trójkąt;\n badania instalacji elektrycznej i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, w tym np.:\npomiary rezystancji izolacji, rezystancji uziemień, ciągłości przewodów ochronnych,\nimpedancji pętli zwarcia, wyłączników różnicowoprądowych, sprawdzanie samoczynnego\nwyłączania napięcia;\n doboru kondensatorów do kompensacji mocy biernej dla zadanych warunków pracy silników\nindukcyjnych i innych urządzeń elektrycznych;\n modyfikacji\nstycznikowo-przekaźnikowego\nukładu\nsterowania\nsilnika\nelektrycznego\npolegającej na wprowadzeniu sterownika PLC np. w układzie lewo-prawo lub w układzie\ngwiazda-trójkąt;\n modyfikacji instalacji elektrycznej polegającej na zastosowaniu elementów inteligentnej\ninstalacji.\n38\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK - 311303.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik elektryk powinien być przygotowany do\nwykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania i uruchamiania instalacji elektrycznych na podstawie dokumentacji\ntechnicznej;\n2) montowania i uruchamiania maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie dokumentacji\ntechnicznej;\n3) wykonywania konserwacji instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;\n4) eksploatowania instalacji elektrycznych;\n5) eksploatowania maszyn i urządzeń elektrycznych.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n39\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n40\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków\ni jakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) Efekty\nkształcenia\nwspólne\ndla\nzawodów\nw\nramach\nobszaru\nelektryczno-elektronicznego,\nstanowiące\npodbudowę\ndo\nkształcenia\nw zawodzie lub grupie zawodów PKZ(EE.g) i PKZ(EE.i)\nPKZ(EE.g) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci\ni urządzeń telekomunikacyjnych, elektronik, elektromechanik, elektryk, technik telekomunikacji,\ntechnik teleinformatyk, technik elektronik, technik elektryk, technik elektroniki i informatyki\nmedycznej, technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej\nUczeń:\n1) posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;\n2) opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;\n3) interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem stałym i zmiennym;\n4) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych\nw obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;\n5) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;\n6) sporządza schematy układów elektrycznych i elektronicznych;\n7) rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n8) posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;\n9) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu\nmechanicznego elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;\n10) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;\n11) określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie\ndokumentacji technicznej;\n12) wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na\npodstawie schematów ideowych i montażowych;\n13) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych\ni elektronicznych;\n14) wykonuje pomiary wielkości elementów i układów elektrycznych i elektronicznych;\n15) przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel;\n16) posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz przestrzega\nnorm w tym zakresie;\n17) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n41\nPKZ(EE.i) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik elektronik,\ntechnik elektryk, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk, technik szerokopasmowej\nkomunikacji elektronicznej\nUczeń:\n1) wykonuje operacje matematyczne na liczbach zespolonych;\n2) charakteryzuje parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n3) dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków\neksploatacyjnych;\n4) określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów\nelektrycznych i elektronicznych;\n5) dobiera\nmetody\ni\nprzyrządy\ndo\npomiaru\nparametrów\nukładów\nelektrycznych\ni elektronicznych;\n6) przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;\n7) wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi sinusoidalne typu y = A sin(ωt+φ);\n8) sporządza wykresy w skali logarytmicznej;\n9) dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów\noraz wyników pomiarów;\n10) sporządza dokumentację z wykonywanych prac;\n11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik\nelektryk\nEE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych\n1. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych\nUczeń:\n1) rozpoznaje układy sieciowe i środki ochrony przeciwporażeniowej;\n2) rozróżnia przewody i kable elektroenergetyczne;\n3) rozpoznaje sprzęt i osprzęt instalacyjny;\n4) rozpoznaje źródła światła i oprawy oświetleniowe;\n5) określa parametry techniczne instalacji elektrycznych i sprzętu instalacyjnego;\n6) wykonuje instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych i przemysłowych zgodnie\nz dokumentacją;\n7) sporządza schematy ideowe i montażowe instalacji elektrycznej;\n8) trasuje przebiegi przewodów i rozmieszczenie osprzętu instalacyjnego na podstawie\ndokumentacji;\n9) dobiera narzędzia do wykonywania montażu i demontażu instalacji elektrycznych w różnych\ntechnologiach;\n10) wykonuje połączenia między podzespołami elektrycznymi na podstawie dokumentacji;\n11) sprawdza\npoprawność\ndziałania\ninstalacji\nelektrycznej\ni\nśrodków\nochrony\nprzeciwporażeniowej po montażu;\n12) przeprowadza oględziny instalacji elektrycznych;\n13) lokalizuje usterki występujące w instalacjach elektrycznych;\n14) dobiera części zamienne elementów instalacji elektrycznej na podstawie danych\nkatalogowych;\n42\n15) wykonuje wymianę uszkodzonych elementów instalacji elektrycznych;\n16) wykonuje pomiary parametrów instalacji elektrycznych;\n17) wykonuje prace konserwacyjne instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją.\n2. Montaż i uruchamianie maszyn i urządzeń elektrycznych\nUczeń:\n1) klasyfikuje maszyny i urządzenia elektryczne według określonych kryteriów;\n2) rozpoznaje maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich elementy;\n3) rozróżnia materiały konstrukcyjne stosowane w maszynach i urządzeniach elektrycznych;\n4) określa parametry techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;\n5) rozróżnia parametry elementów i podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;\n6) określa funkcje elementów i podzespołów stosowanych w maszynach i urządzeniach\nelektrycznych;\n7) rozpoznaje układy zasilania i sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych oraz ich elementy;\n8) odczytuje i sporządza szkice oraz schematy maszyn i urządzeń elektrycznych;\n9) dobiera narzędzia do montażu i demontażu maszyn i urządzeń elektrycznych;\n10) wykonuje montaż mechaniczny podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n11) montuje\nukłady\nzasilania,\nsterowania,\nregulacji\noraz\nzabezpieczenia\nmaszyn\ni urządzeń elektrycznych na podstawie dokumentacji;\n12) dokonuje uruchomienia maszyn i urządzeń elektrycznych po montażu;\n13) sprawdza zgodność wykonanych prac montażowych z dokumentacją.\n3. Konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych\nUczeń:\n1) posługuje się dokumentacją w trakcie prac konserwacyjnych;\n2) przeprowadza oględziny maszyn i urządzeń elektrycznych;\n3) lokalizuje usterki występujące w maszynach i urządzeniach elektrycznych;\n4) dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie danych\nkatalogowych;\n5) wykonuje wymianę zużytych lub uszkodzonych elementów i podzespołów maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n6) wykonuje wymianę uszkodzonych elementów układów sterowania i zabezpieczeń maszyn\ni urządzeń elektrycznych;\n7) wykonuje pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;\n8) sprawdza działanie maszyn i urządzeń elektrycznych po czynnościach konserwacyjnych.\nEE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych\n1. Eksploatacja instalacji elektrycznych\nUczeń:\n1) określa wymagania eksploatacyjne instalacji elektrycznych;\n2) przeprowadza prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;\n3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych instalacji\nelektrycznych;\n5) przeprowadza pomiary eksploatacyjne instalacji elektrycznych oraz sporządza protokoły\n43\nz wykonanych pomiarów;\n6) analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów eksploatacyjnych instalacji elektrycznych na\npodstawie protokołów;\n7) określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji\nelektrycznych;\n8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych;\n9) dobiera przewody, kable oraz sprzęt instalacyjny do wykonania instalacji elektrycznych;\n10) dobiera zabezpieczenia instalacji elektrycznych;\n11) dobiera środki ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;\n12) sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;\n13) ocenia stan techniczny instalacji elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów;\n14) projektuje typowe instalacje elektryczne.\n2. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych\nUczeń:\n1) określa wymagania eksploatacyjne maszyn i urządzeń elektrycznych;\n2) przeprowadza prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;\n3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe do przeprowadzania pomiarów parametrów maszyn\ni urządzeń elektrycznych;\n5) przeprowadza pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sporządza\nprotokoły z wykonanych pomiarów;\n6) analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów parametrów maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n7) określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych;\n9) dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych;\n10) dobiera zabezpieczenia maszyn i urządzeń elektrycznych;\n11) dobiera środki ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n12) sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń\nelektrycznych;\n13) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów;\n14) projektuje typowe układy sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych;\n15) stosuje zasady racjonalnej gospodarki energetycznej.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik elektryk powinna posiadać następujące\npomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowiska pomiarowe, zawierające\nstoły laboratoryjne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V\nprądu przemiennego, zapewniające ochronę przeciwporażeniową, przeciwprzepięciową oraz\nwyposażone w wyłączniki awaryjne stanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny; zasilacze\nstabilizowane napięcia stałego, autotransformatory, generatory funkcyjne; przyrządy\n44\npomiarowe analogowe i cyfrowe, oscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych\ni elektronicznych, przewody i kable elektryczne; trenażery z układami elektrycznymi\ni elektronicznymi przystosowane do pomiarów; stanowiska komputerowe dla uczniów\n(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym symulację\npracy układów elektrycznych i elektronicznych;\n2) pracownię montażu, konserwacji i eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych,\nwyposażoną w: stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych (jedno\nstanowisko dla jednego ucznia), przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych;\nstanowiska montażowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) zasilane napięciem 230/400\nV prądu przemiennego, zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową i przeciwprzepięciową\noraz wyposażone w wyłączniki awaryjne stanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny,\nprzystosowane do demontażu i montażu podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych,\nukładów sterowania, regulacji i zabezpieczeń; autotransformatory jednofazowe i trójfazowe;\nprzyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe, w tym mierniki rezystancji izolacji, mierniki\nprędkości obrotowej; maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane do pomiarów; układy\nelektronicznego sterowania maszynami i urządzeniami elektrycznymi (jedno stanowisko dla\ndwóch uczniów); stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym tworzenie dokumentacji technicznej oraz\nsymulację pracy maszyn i urządzeń elektrycznych;\n3) pracownię montażu, konserwacji i eksploatacji instalacji elektrycznych, wyposażoną\nw: stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych (jedno stanowisko dla jednego\nucznia), przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych; stanowiska wyposażone\nw ażurowe lub drewnopodobne ściany o wymiarach ok. 1,6 m x 2 m (jedno stanowisko dla\ndwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone\nochroną przeciwporażeniową i przeciwprzepięciową oraz wyposażone w wyłączniki awaryjne\nstanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny, przystosowane do montażu instalacji\nelektrycznych; przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe, w tym mierniki rezystancji\nizolacji, mierniki parametrów instalacji elektrycznych, liczniki energii elektrycznej; stanowiska\nkomputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem\numożliwiającym projektowanie instalacji elektrycznych i tworzenie dokumentacji technicznej\ninstalacji elektrycznych;\nponadto każda pracownia powinna być wyposażona w stanowisko komputerowe dla nauczyciela\npodłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką i ze skanerem, projektorem\nmultimedialnym oraz wizualizerem.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia\nustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne\nmiejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n45\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły,\nzachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich\nzawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub\ngrupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla\nzawodów w ramach obszaru elektryczno-elektronicznego, stanowiące podbudowę do\nkształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n430 godz.\nEE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych\n720 godz.\nEE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych\n200 godz.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-elektryk-2017/zad-P9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie 9.
Którą czynność należy wykonać podczas sprawdzania prawidłowości montażu mechanicznego
silnika po remoncie?
A. Próbę zwarcia.
B. Próbę biegu jałowego.
C. Pomiar rezystancji izolacji.
D. Pomiar rezystancji uzwojeń.
Odpowiedź prawidłowa: B.
15

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

EE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych
Na ścianie montażowej zamontuj gniazdo wtyczkowe oraz układ sterowania oświetleniem
korytarza z trzech miejsc przy użyciu przekaźnika bistabilnego.
Zadanie rozpocznij od uzupełnienia schematu montażowego o sposób podłączenia przekaźnika
bistabilnego. Do tego celu wykorzystaj druk samokopiujący. Instrukcja podłączenia przekaźnika
znajduje się na stanowisku. Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość oddania do oceny
uzupełnionego schematu montażowego. Oddaj oryginał schematu, kopię pozostaw na swoim
stanowisku.
Zamontuj elementy instalacji na ścianie montażowej zgodnie z Rysunkiem 1. Rozmieszczenie
elementów instalacji. Instalację elektryczną wykonaj na podstawie uzupełnionego schematu
montażowego.
Połączenia
elektryczne
obwodu
oświetlenia
wykonaj
przewodami
DY 1,5 mm2, a obwodu gniazda wtyczkowego przewodami DY 2,5 mm2.
UWAGA!
Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość do sprawdzenia działania instalacji elektrycznej. Po
uzyskaniu zgody załącz napięcie zasilające i sprawdź poprawność działania instalacji. Po
zakończeniu prac wypełnij Kartę oceny instalacji.
Zadanie wykonaj na przygotowanym stanowisku pracy, wyposażonym w niezbędne materiały,
narzędzia i sprzęt.
PZ - puszka zasilająca, R - rozdzielnica, OO - oprawa oświetleniowa,
Ł - łącznik natynkowy przyciskowy dzwonkowy, GW - gniazdo wtyczkowe
16
Rysunek 1. Rozmieszczenie elementów instalacji
Karta oceny instalacji
Lp.
Oceniane elementy instalacji
Zaznacz znak X
w polu
TAK
NIE
1.
Po załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego oraz wciśnięciu przycisku
TEST wyłącznik wyłącza się.
2.
Po załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego oraz wyłącznika
nadprądowego B10 lampka sygnalizacyjna H1 świeci.
3.
Po załączeniu wyłącznika nadprądowego B6 lampka sygnalizacyjna H2
świeci.
4.
Przy załączonym wyłączniku różnicowoprądowym oraz wyłączniku
nadprądowym B6 przekaźnik bistabilny załącza się (ewentualna
sygnalizacja diodą).
5.
Przyciśnięcie klawisza dowolnego łącznika powoduje zaświecenie żarówki.
6.
Kolejne załączenia pozostałych łączników powodują zgaszenie,
a następnie ponowne zaświecenie żarówki.
7.
Instalacja działa prawidłowo.
17
Druk samokopiujący
Pesel zdającego
Schemat montażowy do uzupełnienia o sposób podłączenia przekaźnika bistabilnego.
18
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:
 narysowany schemat montażowy instalacji elektrycznej z przekaźnikiem bistabilnym,
 wykonana instalacja elektryczna,
 wypełniona karta oceny instalacji
oraz
przebieg montażu instalacji elektrycznej.
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w trakcie realizacji zadania;
 stosowanie zasad rysunku technicznego podczas rysowania schematu połączeń;
 poprawność merytoryczną uzupełnionego schematu elektrycznego połączenia przekaźnika
bistabilnego;
 jakość montażu mechanicznego rozdzielnicy;
 zgodność połączeń elektrycznych w rozdzielnicy z dokumentacją;
 jakość zamontowanego obwodu oświetleniowego;
 jakość zamontowanego obwodu gniazda wtyczkowego;
 zgodność oceny instalacji ze stanem faktycznym.
Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych
  2. rozpoznaje układy sieciowe i środki ochrony przeciwporażeniowej;
  3. rozróżnia przewody i kable elektroenergetyczne;
  4. rozpoznaje sprzęt i osprzęt instalacyjny;
  5. rozpoznaje źródła światła i oprawy oświetleniowe;
  6. określa parametry techniczne instalacji elektrycznych i sprzętu instalacyjnego;
  7. wykonuje instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych i przemysłowych zgodnie
\n

z dokumentacją;

\n
  1. sporządza schematy ideowe i montażowe instalacji elektrycznej;
  2. trasuje przebiegi przewodów i rozmieszczenie osprzętu instalacyjnego na podstawie
\n

dokumentacji;

\n
  1. dobiera narzędzia do wykonywania montażu i demontażu instalacji elektrycznych
\n

w różnych technologiach;

\n
  1. wykonuje połączenia między podzespołami elektrycznymi na podstawie dokumentacji;
  2. sprawdza
\n

poprawność
działania
instalacji
elektrycznej
i
środków
ochrony
przeciwporażeniowej po montażu.

\n
  1. Montaż i uruchamianie maszyn i urządzeń elektrycznych
  2. rozpoznaje maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich elementy;
  3. odczytuje i sporządza szkice oraz schematy maszyn i urządzeń elektrycznych;
  4. wykonuje montaż mechaniczny podzespołów elektrycznych i elektronicznych.
\n

19
Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja
instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych mogą dotyczyć:
 wykonania różnych innych typów instalacji elektrycznych z wykorzystaniem elementów
instalacji inteligentnej;
 pomiaru parametrów technicznych instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
 sprawdzenia parametrów instalacji i jej zabezpieczeń zgodnie z instrukcją oraz sprawdzenia
działania środków ochrony przeciwporażeniowej;
 sporządzenia schematu montażowego instalacji na podstawie schematu ideowego oraz
wykonania określonego fragmentu tej instalacji;
 wykrywania rodzaju i miejsca uszkodzenia w instalacji elektrycznej, wykonania wymiany
uszkodzonych elementów oraz sprawdzenia działania instalacji po montażu;
 naprawy różnych rodzajów silników elektrycznych, prądnic, transformatorów itp. oraz ich
sprawdzenia po naprawie;
 montażu i sprawdzenia działania układów wykorzystywanych do sterowania i zabezpieczenia
maszyn i urządzeń elektrycznych;
 montażu układów zasilania, sterowania i regulacji maszynami i urządzeniami elektrycznymi;
 uruchomienia maszyn i urządzeń elektrycznych po montażu.
20
Kwalifikacja K2
EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

\n
  1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji EE.26
\n

Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
1.1. Eksploatacja instalacji elektrycznych
Umiejętność 3) organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych, na
przykład:
 określa obowiązki dostawcy energii elektrycznej w zakresie utrzymania stanu technicznego
instalacji;
 określa warunki pomiaru potwierdzającego ciągłość przewodu ochronnego instalacji
elektrycznej;
 określa
zakres
prac
przy
wykonywaniu
konserwacji
instalacji
elektrycznej
w pomieszczeniu;
 określa próby wykonywane w ramach badań okresowych instalacji elektrycznych;
 dobiera osoby posiadające kwalifikacje do prac pomiarowych w instalacjach elektrycznych;
 określa czynności przy instalacjach elektrycznych wymagające polecenia.
Przykładowe zadanie 1.
Która czynność z zakresu utrzymania stanu technicznego instalacji elektrycznej należy do
obowiązków dostawcy energii?
A. Kontrola jakości prac eksploatacyjnych.
B. Prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej obiektu.
C. Okresowa legalizacja, naprawa lub wymiana licznika energii.
D. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa użytkowania odbiorników elektrycznych.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 7) określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji
elektrycznych, na przykład:
 określa wpływ przekroju przewodu na pracę instalacji elektrycznej;
 określa wpływ parametrów geometrycznych przewodu na wartość spadku napięcia
w instalacji elektrycznej prądu stałego;
 określa rodzaj puszki instalacyjnej do zastosowania w instalacji w pomieszczeniu zapylonym;
 określa
prąd
znamionowy
bezpiecznika
dobezpieczającego
wyłącznik
instalacyjny
i zapewniający selektywność działania;
 określa czas zadziałania bezpiecznika na podstawie charakterystyki czasowo-prądowej.
21
Przykładowe zadanie 2.
Na podstawie tabeli określ, jak wpłynie na parametry obwodu elektrycznego zastosowanie
przewodów o większym przekroju (przy tej samej temperaturze zewnętrznej).
A. Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu zmniejszy się.
B. Prąd dopuszczalny długotrwale obwodu nie zmieni się.
C. Dopuszczalna moc zainstalowanych odbiorników zwiększy się.
D. Dopuszczalna moc zainstalowanych odbiorników nie zmieni się.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 8) lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych, na przykład:
 lokalizuje na podstawie oględzin uszkodzenie w obwodzie oświetlania;
 lokalizuje usterkę w obwodzie zasilania urządzenia na podstawie opisu nieprawidłowego
działania;
 określa miejsce uszkodzenia na podstawie analizy wyników pomiarów i testów
sprawdzających;
 usuwa uszkodzenia w obwodzie zasilania urządzenia odbiorczego;
 dobiera narzędzia niezbędne do usunięcia uszkodzenia w maszynach i urządzeniach
elektrycznych;
 określa czynności konieczne do usunięcia usterek w instalacji odbiorczej;
 określa miejsce, rodzaj i przyczyny uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych na
podstawie opisu objawów, testów, wyników pomiarów itp.;
 dobiera sposób usuwania uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych.
22
Przykładowe zadanie 3.
Na podstawie wyników pomiarów rezystancji zamieszczonych w tabeli określ, których żył przewodu
typu OP 4×4 mm2 dotyczy uszkodzenie.
A. L1 i L2
B. L2 i L3
C. L1 i PE
D. L3 i PE
Odpowiedź prawidłowa: B.
1.2. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych
Umiejętność 7) określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń
elektrycznych, na przykład:
 definiuje parametry elementów i podzespołów mające wpływ na pracę maszyn i urządzeń
elektrycznych;
 rozróżnia parametry elementów i podzespołów mające wpływ na pracę maszyn i urządzeń
elektrycznych;
 określa wpływ parametrów elementów i podzespołów, takich jak: układy zasilania, układy
sterowania, regulatory, rozruszniki itp. na pracę maszyn elektrycznych;
 określa wpływ parametrów elementów i podzespołów, takich jak przewody elektryczne,
bierne i czynne elementy elektroniczne, regulatory, zasilacze itp. na pracę urządzeń
elektrycznych;
 określa wpływ dołączenia baterii kondensatorów na pracę sieci i odbiornika.
Pomiar między punktami
Wartość rezystancji w Ω
L1.1 - L1.2
1
L2.1 - L2.2
1
L3.1 - L3.2
1
PE.1 - PE.2
1
L1.1 - L2.1
∞
L2.1 - L3.1
0
23
Przykładowe zadanie 4.
W układzie pracy transformatora jednofazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku,
zmniejszono liczbę zwojów uzwojenia pierwotnego i wtórnego do połowy przy pomocy
przełączników P1 i P2. Po takim przełączeniu napięcie po stronie wtórnej
A. będzie równe zero.
B. nie ulegnie zmianie.
C. zmaleje dwukrotnie.
D. wzrośnie dwukrotnie.
Odpowiedź prawidłowa: B.
Umiejętność 9) dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych, na przykład:
 dobiera materiały niezbędne do usunięcia uszkodzenia w maszynach i urządzeniach
elektrycznych;
 dobiera elementy i części zamienne w układach zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych;
 dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie opisu, kart
katalogowych, rysunków.
Przykładowe zadanie 5.
Na którym rysunku przedstawiono wtyczkę umożliwiającą podłączenie na placu budowy
przenośnego transportera materiałów budowlanych, napędzanego silnikiem trójfazowym
sterowanym stycznikami z cewkami na napięcie 230 V, do sieci zasilającej o napięciu 230/400 V
pracującej w układzie TN-S?
Odpowiedź prawidłowa: D.
Umiejętność 15) stosuje zasady racjonalnej gospodarki energetycznej, na przykład:
 dobiera moc bierną dla osiągnięcia zadanej wartości współczynnika mocy;
 określa pojemność baterii kondensatorów dla zadanej wartości współczynnika mocy;
 określa sposoby kompensacji mocy biernej w systemie energetycznym;
 rozróżnia parametry jakości energii elektrycznej charakteryzujące napięcie zasilające;
 określa sposoby sterowania i regulacji maszyn i urządzeń elektrycznych zapewniające
zmniejszenie strat mocy.
A.
B.
C.
D.
24
Przykładowe zadanie 6.
Na podstawie przedstawionych na rysunku charakterystyk ruchowych, określ warunek osiągnięcia
przez silnik asynchroniczny największej sprawności energetycznej.
A. Praca przy jak najmniejszym poślizgu.
B. Praca przy jak największej prędkości obrotowej.
C. Obciążenie mocą zbliżoną do mocy znamionowej.
D. Obciążenie mocą zbliżoną do połowy mocy znamionowej.
Odpowiedź prawidłowa: C.
25

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
Schemat elektryczny instalacji w pomieszczeniu przepompowni przedstawiono na rysunku 1.
W pomieszczeniu nie działa oświetlenie, również układ pracy dwóch silników indukcyjnych,
którego schemat obwodu głównego przedstawiono na rysunku 2., a obwodu sterowania na
rysunku 3., nie działa prawidłowo.
Dokonaj analizy:

\n
  1. działania instalacji oświetlenia w pomieszczeniu,
  2. układu pracy silników indukcyjnych na podstawie przedstawionych schematów.
\n

Sporządź
„Opis
prawidłowego
działania
pracy
dwóch
silników
indukcyjnych
z analizą stanu zestyków łączników podczas kolejnych załączeń”.
W celu lokalizacji usterek i określenia ich rodzaju zapoznaj się z:
 „Protokołem z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji oświetlenia przed
naprawą”. Dokonaj analizy wyników pomiarów instalacji oświetlenia i zapisz wnioski
w Tabeli 1.
 „Protokołem z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy silników przed naprawą”.
Dokonaj analizy zapisów sporządzonych podczas próbnego sprawdzania działania układu
i zapisz wnioski w Tabeli 2.
 „Protokołem z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników przed naprawą”. Dokonaj
analizy wyników tych pomiarów i zapisz wnioski w Tabeli 3.
W Tabeli 4. zaznacz miejsca zlokalizowanych usterek na schemacie i zapisz rodzaje
zlokalizowanych usterek. Sporządź wykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi, urządzeń
i materiałów koniecznych do lokalizacji i usunięcia usterek.
Rysunek 1. Schemat elektryczny instalacji w pomieszczeniu przepompowni
26
Rysunek 2. Schemat obwodu głównego silników indukcyjnych
Rysunek 3. Schemat obwodu sterowania silników indukcyjnych
27
Tabela 1. Protokół z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji oświetlenia przed
naprawą
W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono:

\n
  1. Po załączeniu wyłącznika różnicowoprądowego w rozdzielnicy lampka sygnalizacyjna H1
\n

świeci.

\n
  1. Po załączeniu wyłącznika nadprądowgo B6 i naciśnięciu łącznika naściennego
\n

jednobiegunowego żarówka H nie świeci się.

\n
  1. Po naciśnięciu przycisku Test wyłącznik różnicowoprądowy wyłącza się.
  2. Stan przewodów i uchwytów instalacji wykonanej na tynku dobry.
  3. Klosz zabrudzony.
\n

Lp.
Pomiar ciągłości połączeń w obwodzie
oświetlenia (w nawiasie podano oznaczenie
zacisku urządzenia)
Wartość wskazana
przez omomierz na
zakresie 200 Ω w Ω
Wnioski
Zachowana ciągłość - zapisz
TAK / brak ciągłości - zapisz
1.
L1 - PR(1)
0,2
2.
PR(1) - Ł(1)
0,2
3.
Ł(2) - PR(2)
0,1
4.
PR(2) - H
0,2
5.
N - PR(3)
0,1
6.
PR(3) - H
∞
7.
PE - PR(4)
0,2
8.
PR(4) - H
0,1
Lp.
Pomiar rezystancji zestyków łącznika
Wartość wskazana
przez omomierz na
zakresie 200 Ω w Ω
Wnioski dotyczące
poprawności działania
zestyku (Zapisz sprawny lub
uszkodzony)
Oznaczenie zestyku
Stan zestyku
1.
Ł
Załączony
0,2
Wyłączony
∞
28
Tabela 2. Protokół z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy silników przed naprawą
Lp.
Próbne sprawdzenie
działania układu
Wpisać
TAK
lub
NIE
Uwagi dotyczące
zachowania się
elementów układu
Wnioski dotyczące
poprawności działania
układu
(Zapisz poprawnie lub
niepoprawnie)
1.
Załączenie wyłącznika
nadprądowego Q3
powoduje załączenie
napięcia zasilania
w obwodzie sterowania.
TAK
2.
Załączenie wyłączników
silnikowych Q1 i Q2
powoduje zwarcie
wszystkich zestyków tych
wyłączników.
TAK
3.
Załączenie przycisku
sterującego S1 powoduje
trwałe załączenie stycznika
K1 i lampki kontrolnej H1.
TAK
Silnik M1 buczy i nie
uruchamia się.
Przekaźnik KT załącza się.
4.
Przekaźnik KT po
10 sekundach zwiera swój
zestyk KT:15-18.
TAK
5.
Po 10 sek. od naciśnięcia
przycisku S1 stycznik K3
i lampka kontrolna H3
załączają się.
NIE
Naciśnięcie przycisku
sterującego S2 nie
powoduje załączenia
stycznika K2 i lampki
kontrolnej H2.
6.
Naciśnięcie przycisku
sterującego S01 przy
załączonym styczniku K1
powoduje wyłączenie tego
stycznika oraz lampki
kontrolnej H1.
TAK
Silnik M1 wyłącza się.
Przekaźnik KT wyłącza
się.
7.
Naciśnięcie przycisku
sterującego S2 przy
wyłączonym styczniku K1
powoduje trwałe załączenie
stycznika K2 i lampki
kontrolnej H2.
TAK
Silnik M2 uruchamia się.
Przekaźnik KT załącza się.
8.
Przekaźnik KT po
10 sekundach zwiera swój
zestyk KT:15-18.
TAK
9.
Po 10 sek. od naciśnięcia
przycisku S2 stycznik K3
i lampka kontrolna H3
załączają się.
NIE
Naciśnięcie przycisku
sterującego S1 nie
powoduje załączenia
stycznika K1 i lampki
kontrolnej H1.
29
10.
Naciśnięcie przycisku
sterującego S02 przy
załączonym styczniku K2
powoduje wyłączenie
tego stycznika oraz
lampki kontrolnej H2.
TAK
Silnik M2 wyłącza się.
Przekaźnik KT wyłącza
się.
Tabela 3. Protokół z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników przed naprawą
Lp.
Pomiar ciągłości połączeń w obwodzie sterowania
na odcinku (w nawiasie podano oznaczenie
zacisku urządzenia)
Wartość wskazana przez
omomierz na zakresie
200 Ω w Ω
Wnioski
Zachowana
ciągłość - zapisz TAK / brak
ciągłości - zapisz NIE
1.
L1 - Q3(1)
0,2
2.
Q3(2) - Q1(13)
0,2
3.
Q1(14) - S01(21)
0,1
4.
S01(22) - S1(13)
0,2
5.
S1(14) - K2(21)
0,1
6.
K2(22) - K1(A1)
0,2
7.
K1(A2) - N
0,2
8.
S1(13) - K1(13)
0,1
9.
S1(14) - K1(14)
0,1
10.
K2(22 - K3(14)
0,1
11.
K1(A1) - H1(X1)
0,2
12.
H1(2) - N
0,1
13.
Q3(2) - Q2(13)
0,2
14.
Q2(14) - S02(21)
0,1
15.
S02(22) - S2(13)
0,1
16.
S2(14) - K1(21)
0,2
17.
K1(22) - K2(A1)
0,2
18.
K2(A2) - N
0,2
19.
S2(13) - K2(13)
0,1
20.
S2(14) - K2(14)
0,2
21.
K1(22) - K3(34)
0,2
22.
K2(A1) - H2(X1)
0,1
23.
H2(X 2) - N
0,1
24.
Q3(2) - K1(33)
0,2
25.
K1(34) - KT(A1)
0,2
30
26.
Q3(2) - K2(33)
0,1
27.
KT(A2) - N
0,2
28.
K1(34) - K2(34)
0,2
29.
Q3(2) - KT(15)
0,2
30.
KT(18) - K3(A1)
0,1
31.
K3(A2) - N
0,2
32.
K3(A1) - H3(X1)
0,1
33.
H3(X2) - N
0,2
Lp.
Pomiar ciągłości połączeń w obwodzie
głównym na odcinku (w nawiasie podano
oznaczenie zacisku urządzenia)
Wartość wskazana przez
omomierz na zakresie
200 Ω w Ω
Wnioski
Zachowana ciągłość - zapisz
TAK / brak ciągłości - zapisz
NIE
1.
L1 - Q1(1)
0,1
2.
L2 - Q1(3)
0,1
3.
L3 - Q1(5)
0,2
4.
PE - M1
0,1
5.
Q1(2) - K1(1)
0,2
6.
Q1(4) - K1(3)
0,1
7.
Q1(6) - K1(5)
0,1
8.
K1(2) - M1(U1)
0,1
9.
K1(4) - M1(V1)
0,1
10.
K1(6) - M1(W1)
0,2
11.
L1 - Q2(1)
0,1
12.
L2 - Q2(3)
0,1
13.
L3 - Q2(5)
0,2
14.
PE - M2
0,1
15.
Q2(2) - K2(1)
0,1
16.
Q2(4) - K2(3)
0,1
17.
Q2(6) - K2(5)
0,2
18.
K2(2) - M2(U1)
0,1
19.
K2(4) - M2(V1)
0,2
20.
K2(6) - M2(W1)
0,1
31
Lp.
Pomiar rezystancji zestyków łącznika
Wartość wskazana
przez omomierz na
zakresie 200 Ω w Ω
Wnioski dotyczące
poprawności działania zestyku
(Zapisz sprawny lub
uszkodzony)
Oznaczenie zestyku
Stan zestyku
1.
S01
Załączony
∞
Wyłączony
0,1
2.
S02
Załączony
∞
Wyłączony
0,1
3.
S1
Załączony
0,1
Wyłączony
∞
4.
S2
Załączony
0,1
Wyłączony
∞
Lp.
Pomiar rezystancji cewki
stycznika
Wartość wskazana przez
omomierz kΩ
Wnioski
Cewka sprawna - zapisz TAK /
Cewka uszkodzona - zapisz NIE
1.
K1
2,40 kΩ
2.
K2
2,41 kΩ
3.
K3
∞
Lp.
Pomiar rezystancji
uzwojenia silnika M1 (przy
zdjętych zworkach
w tabliczce silnikowej)
Wartość wskazana przez
omomierz na zakresie
200 Ω w Ω
Wnioski
Uzwojenie sprawne - zapisz TAK /
Uzwojenie uszkodzone - zapisz NIE
1.
U1 - U2
32,0
2.
V1 - V2
32,1
3.
W1 - W2
∞
Lp.
Pomiar rezystancji
izolacji silnika M1
Wartość wskazana
przez miernik stanu
izolacji
Wpisz wartość i rodzaj
wymaganego
minimalnego napięcia
pomiarowego
miernika stanu izolacji
Wnioski
Izolacja sprawna - zapisz
TAK / Izolacja uszkodzona -
zapisz NIE
1.
U1 - PE
800 MΩ
2.
V1 - PE
800 MΩ
3.
W1 - PE
300 kΩ
32
Lp.
Pomiar rezystancji
uzwojenia silnika M2
(przy zdjętych zworkach
w tabliczce silnikowej)
Wartość wskazana przez
omomierz na zakresie
200 Ω w Ω
Wnioski
Uzwojenie sprawne - zapisz TAK /
Uzwojenie uszkodzone - zapisz NIE
1.
U1 - U2
32,1
2.
V1 - V2
32,1
3.
W1 - W2
32,0
Lp.
Pomiar rezystancji
izolacji silnika M2
Wartość wskazana
przez miernik stanu
izolacji
Wpisz wartość i rodzaj
wymaganego
minimalnego napięcia
pomiarowego
miernika stanu izolacji
Wnioski
Izolacja sprawna - zapisz TAK /
Izolacja uszkodzona - zapisz
NIE
1.
U1 - PE
800 MΩ
2.
V1 - PE
800 MΩ
3.
W1 - PE
800 MΩ
33
Tabela 4. Wykaz miejsc i rodzajów zlokalizowanych usterek na podstawie opisu i tabeli 1,
tabeli 2 oraz tabeli 3
Miejsce zlokalizowanej usterki
(zaznaczyć np. znakiem „X”)
34
Lp.
Rodzaj zlokalizowanej usterki
35
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:
 opis prawidłowego działania układu pracy dwóch silników z analizą stanu zestyków
podczas kolejnych załączeń obwodu sterowania i obwodu głównego,
 wnioski zapisane w Tabeli 1. „Protokół z przeprowadzonych oględzin i pomiarów instalacji
oświetlenia przed naprawą”,
 wnioski zapisane w Tabeli 2. „Protokół z przeprowadzonych oględzin i prób układu pracy
silników przed naprawą”,
 wnioski zapisane w Tabeli 3. „Protokół z pomiarów wykonanych w układzie pracy silników
przed naprawą”,
 zaznaczone miejsca usterek oraz określony ich rodzaj w Tabeli 4. „Wykaz miejsc i rodzajów
zlokalizowanych usterek na podstawie opisu i tabeli 1, tabeli 2 oraz tabeli 3”,
 wykaz przyrządów pomiarowych, narzędzi, urządzeń i materiałów koniecznych do
lokalizacji i usunięcia usterek.
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 poprawność merytoryczną zapisów ze szczególnym uwzględnieniem nazewnictwa
technicznego;
 precyzję i jednoznaczność zapisów;
 przeprowadzoną diagnozę prawidłowości działania instalacji i układu pracy silników;
Wykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi, urządzeń i materiałów koniecznych do
lokalizacji i usunięcia usterek

\n
  1. Wykaz przyrządów pomiarowych oraz wykaz narzędzi:
  2. Wykaz urządzeń i materiałów:
\n

36
 prawidłowość zapisów dotyczących wniosków z analizy przedstawionych dokumentów;
 zaznaczenie miejsc usterek;
 określenie rodzajów usterek;
 prawidłowość zapisów dotyczących dobranych przyrządów pomiarowych, narzędzi, urządzeń
i materiałów koniecznych do lokalizacji i usunięcia usterek.
Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Eksploatacja instalacji elektrycznych
  2. przeprowadza prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;
  3. organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;
  4. dobiera przyrządy pomiarowe do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych instalacji
\n

elektrycznych;

\n
  1. przeprowadza pomiary eksploatacyjne instalacji elektrycznych oraz sporządza protokoły
\n

z wykonanych pomiarów;

\n
  1. analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów eksploatacyjnych instalacji elektrycznych
\n

na podstawie protokołów;

\n
  1. określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji
\n

elektrycznych;

\n
  1. lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych;
  2. sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;
  3. ocenia stan techniczny instalacji elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów.
  4. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych
  5. określa wymagania eksploatacyjne maszyn i urządzeń elektrycznych;
  6. przeprowadza prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;
  7. organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;
  8. dobiera przyrządy pomiarowe do przeprowadzania pomiarów parametrów maszyn
\n

i urządzeń elektrycznych;

\n
  1. przeprowadza pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sporządza
\n

protokoły z wykonanych pomiarów;

\n
  1. analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów parametrów maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. lokalizuje i usuwa uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
  2. dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów.
\n

37
Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji
elektrycznych mogą dotyczyć:
 naprawy
i
dopuszczenia
do
eksploatacji
silników
innych
typów
niż
użyty
w
przykładowym
zadaniu
praktycznym,
np.:
jednofazowych
kondensatorowych,
uniwersalnych, komutatorowych prądu stałego;
 analizy protokołów i opisu działania instalacji różnych typów;
 lokalizacji i usunięcia usterki oraz uruchomienia i dopuszczenia do eksploatacji różnych
układów sterowania silnikami, np.: lewo-prawo, gwiazda-trójkąt;
 badania instalacji elektrycznej i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, w tym np.:
pomiary rezystancji izolacji, rezystancji uziemień, ciągłości przewodów ochronnych,
impedancji pętli zwarcia, wyłączników różnicowoprądowych, sprawdzanie samoczynnego
wyłączania napięcia;
 doboru kondensatorów do kompensacji mocy biernej dla zadanych warunków pracy silników
indukcyjnych i innych urządzeń elektrycznych;
 modyfikacji
stycznikowo-przekaźnikowego
układu
sterowania
silnika
elektrycznego
polegającej na wprowadzeniu sterownika PLC np. w układzie lewo-prawo lub w układzie
gwiazda-trójkąt;
 modyfikacji instalacji elektrycznej polegającej na zastosowaniu elementów inteligentnej
instalacji.
38
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK - 311303.

\n
  1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik elektryk powinien być przygotowany do
wykonywania następujących zadań zawodowych:

\n
  1. wykonywania i uruchamiania instalacji elektrycznych na podstawie dokumentacji
\n

technicznej;

\n
  1. montowania i uruchamiania maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie dokumentacji
\n

technicznej;

\n
  1. wykonywania konserwacji instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
  2. eksploatowania instalacji elektrycznych;
  3. eksploatowania maszyn i urządzeń elektrycznych.
  4. EFEKTY KSZTAŁCENIA
\n

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych
efektów kształcenia na które składają się:

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów
\n

(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,
\n

ochroną środowiska i ergonomią;

\n
  1. rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy
\n

i ochrony środowiska w Polsce;

\n
  1. określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny
\n

pracy;

\n
  1. przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane
\n

z wykonywaniem zadań zawodowych;

\n
  1. określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
  2. określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
  3. organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami
\n

bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
  2. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące
\n

ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach
\n

zagrożenia zdrowia i życia.
39
(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
Uczeń:

\n
  1. stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
  2. stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz
\n

przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;

\n
  1. stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
  2. rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
  3. analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
  4. inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
  5. przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności
\n

gospodarczej;

\n
  1. prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  2. obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające
\n

prowadzenie działalności gospodarczej;

\n
  1. planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
  2. planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;
  3. stosuje zasady normalizacji;
  4. optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.
\n

(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
Uczeń:

\n
  1. posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych
\n

oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;

\n
  1. interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych
\n

artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;

\n
  1. analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności
\n

zawodowych;

\n
  1. formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające
\n

komunikowanie się w środowisku pracy;

\n
  1. korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.
\n

(KPS). Kompetencje personalne i społeczne
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad kultury i etyki;
  2. jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
  3. potrafi planować działania i zarządzać czasem;
  4. przewiduje skutki podejmowanych działań;
  5. ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;
  6. jest otwarty na zmiany;
  7. stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;
  8. aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
  9. przestrzega tajemnicy zawodowej;
  10. negocjuje warunki porozumień;
  11. jest komunikatywny;
  12. stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;
\n

40
(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów
Uczeń:

\n
  1. planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;
  2. dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;
  3. kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;
  4. monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;
  5. wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków
\n

i jakość pracy;

\n
  1. stosuje metody motywacji do pracy;
  2. komunikuje się ze współpracownikami.
  3. Efekty
\n

kształcenia
wspólne
dla
zawodów
w
ramach
obszaru
elektryczno-elektronicznego,
stanowiące
podbudowę
do
kształcenia
w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(EE.g) i PKZ(EE.i)
PKZ(EE.g) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci
i urządzeń telekomunikacyjnych, elektronik, elektromechanik, elektryk, technik telekomunikacji,
technik teleinformatyk, technik elektronik, technik elektryk, technik elektroniki i informatyki
medycznej, technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej
Uczeń:

\n
  1. posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;
  2. opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;
  3. interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem stałym i zmiennym;
  4. stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych
\n

w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;

\n
  1. rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;
  2. sporządza schematy układów elektrycznych i elektronicznych;
  3. rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;
  4. posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;
  5. dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu
\n

mechanicznego elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;

\n
  1. wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;
  2. określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie
\n

dokumentacji technicznej;

\n
  1. wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na
\n

podstawie schematów ideowych i montażowych;

\n
  1. dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych
\n

i elektronicznych;

\n
  1. wykonuje pomiary wielkości elementów i układów elektrycznych i elektronicznych;
  2. przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel;
  3. posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz przestrzega
\n

norm w tym zakresie;

\n
  1. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

41
PKZ(EE.i) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik elektronik,
technik elektryk, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk, technik szerokopasmowej
komunikacji elektronicznej
Uczeń:

\n
  1. wykonuje operacje matematyczne na liczbach zespolonych;
  2. charakteryzuje parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;
  3. dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków
\n

eksploatacyjnych;

\n
  1. określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów
\n

elektrycznych i elektronicznych;

\n
  1. dobiera
\n

metody
i
przyrządy
do
pomiaru
parametrów
układów
elektrycznych
i elektronicznych;

\n
  1. przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;
  2. wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi sinusoidalne typu y = A sin(ωt+φ);
  3. sporządza wykresy w skali logarytmicznej;
  4. dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów
\n

oraz wyników pomiarów;

\n
  1. sporządza dokumentację z wykonywanych prac;
  2. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
  3. Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik
\n

elektryk
EE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

\n
  1. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych
\n

Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje układy sieciowe i środki ochrony przeciwporażeniowej;
  2. rozróżnia przewody i kable elektroenergetyczne;
  3. rozpoznaje sprzęt i osprzęt instalacyjny;
  4. rozpoznaje źródła światła i oprawy oświetleniowe;
  5. określa parametry techniczne instalacji elektrycznych i sprzętu instalacyjnego;
  6. wykonuje instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych i przemysłowych zgodnie
\n

z dokumentacją;

\n
  1. sporządza schematy ideowe i montażowe instalacji elektrycznej;
  2. trasuje przebiegi przewodów i rozmieszczenie osprzętu instalacyjnego na podstawie
\n

dokumentacji;

\n
  1. dobiera narzędzia do wykonywania montażu i demontażu instalacji elektrycznych w różnych
\n

technologiach;

\n
  1. wykonuje połączenia między podzespołami elektrycznymi na podstawie dokumentacji;
  2. sprawdza
\n

poprawność
działania
instalacji
elektrycznej
i
środków
ochrony
przeciwporażeniowej po montażu;

\n
  1. przeprowadza oględziny instalacji elektrycznych;
  2. lokalizuje usterki występujące w instalacjach elektrycznych;
  3. dobiera części zamienne elementów instalacji elektrycznej na podstawie danych
\n

katalogowych;
42

\n
  1. wykonuje wymianę uszkodzonych elementów instalacji elektrycznych;
  2. wykonuje pomiary parametrów instalacji elektrycznych;
  3. wykonuje prace konserwacyjne instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją.
  4. Montaż i uruchamianie maszyn i urządzeń elektrycznych
\n

Uczeń:

\n
  1. klasyfikuje maszyny i urządzenia elektryczne według określonych kryteriów;
  2. rozpoznaje maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich elementy;
  3. rozróżnia materiały konstrukcyjne stosowane w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
  4. określa parametry techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;
  5. rozróżnia parametry elementów i podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;
  6. określa funkcje elementów i podzespołów stosowanych w maszynach i urządzeniach
\n

elektrycznych;

\n
  1. rozpoznaje układy zasilania i sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych oraz ich elementy;
  2. odczytuje i sporządza szkice oraz schematy maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. dobiera narzędzia do montażu i demontażu maszyn i urządzeń elektrycznych;
  4. wykonuje montaż mechaniczny podzespołów elektrycznych i elektronicznych;
  5. montuje
\n

układy
zasilania,
sterowania,
regulacji
oraz
zabezpieczenia
maszyn
i urządzeń elektrycznych na podstawie dokumentacji;

\n
  1. dokonuje uruchomienia maszyn i urządzeń elektrycznych po montażu;
  2. sprawdza zgodność wykonanych prac montażowych z dokumentacją.
  3. Konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych
\n

Uczeń:

\n
  1. posługuje się dokumentacją w trakcie prac konserwacyjnych;
  2. przeprowadza oględziny maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. lokalizuje usterki występujące w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
  4. dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie danych
\n

katalogowych;

\n
  1. wykonuje wymianę zużytych lub uszkodzonych elementów i podzespołów maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. wykonuje wymianę uszkodzonych elementów układów sterowania i zabezpieczeń maszyn
\n

i urządzeń elektrycznych;

\n
  1. wykonuje pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;
  2. sprawdza działanie maszyn i urządzeń elektrycznych po czynnościach konserwacyjnych.
\n

EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych

\n
  1. Eksploatacja instalacji elektrycznych
\n

Uczeń:

\n
  1. określa wymagania eksploatacyjne instalacji elektrycznych;
  2. przeprowadza prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;
  3. organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji instalacji elektrycznych;
  4. dobiera przyrządy pomiarowe do wykonywania pomiarów eksploatacyjnych instalacji
\n

elektrycznych;

\n
  1. przeprowadza pomiary eksploatacyjne instalacji elektrycznych oraz sporządza protokoły
\n

43
z wykonanych pomiarów;

\n
  1. analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów eksploatacyjnych instalacji elektrycznych na
\n

podstawie protokołów;

\n
  1. określa wpływ parametrów przewodów i sprzętu instalacyjnego na pracę instalacji
\n

elektrycznych;

\n
  1. lokalizuje i usuwa uszkodzenia w instalacjach elektrycznych;
  2. dobiera przewody, kable oraz sprzęt instalacyjny do wykonania instalacji elektrycznych;
  3. dobiera zabezpieczenia instalacji elektrycznych;
  4. dobiera środki ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;
  5. sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych;
  6. ocenia stan techniczny instalacji elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów;
  7. projektuje typowe instalacje elektryczne.
  8. Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych
\n

Uczeń:

\n
  1. określa wymagania eksploatacyjne maszyn i urządzeń elektrycznych;
  2. przeprowadza prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. organizuje i nadzoruje prace z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych;
  4. dobiera przyrządy pomiarowe do przeprowadzania pomiarów parametrów maszyn
\n

i urządzeń elektrycznych;

\n
  1. przeprowadza pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sporządza
\n

protokoły z wykonanych pomiarów;

\n
  1. analizuje, ocenia i interpretuje wyniki pomiarów parametrów maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. określa wpływ parametrów elementów i podzespołów na pracę maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. lokalizuje i usuwa uszkodzenia w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
  2. dobiera części zamienne maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. dobiera zabezpieczenia maszyn i urządzeń elektrycznych;
  4. dobiera środki ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. sprawdza działanie ochrony przeciwporażeniowej w układach zasilania maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych;

\n
  1. ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie oględzin i pomiarów;
  2. projektuje typowe układy sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych;
  3. stosuje zasady racjonalnej gospodarki energetycznej.
  4. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik elektryk powinna posiadać następujące
pomieszczenia dydaktyczne:

\n
  1. pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowiska pomiarowe, zawierające
\n

stoły laboratoryjne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V
prądu przemiennego, zapewniające ochronę przeciwporażeniową, przeciwprzepięciową oraz
wyposażone w wyłączniki awaryjne stanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny; zasilacze
stabilizowane napięcia stałego, autotransformatory, generatory funkcyjne; przyrządy
44
pomiarowe analogowe i cyfrowe, oscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych
i elektronicznych, przewody i kable elektryczne; trenażery z układami elektrycznymi
i elektronicznymi przystosowane do pomiarów; stanowiska komputerowe dla uczniów
(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym symulację
pracy układów elektrycznych i elektronicznych;

\n
  1. pracownię montażu, konserwacji i eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych,
\n

wyposażoną w: stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych (jedno
stanowisko dla jednego ucznia), przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych;
stanowiska montażowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) zasilane napięciem 230/400
V prądu przemiennego, zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową i przeciwprzepięciową
oraz wyposażone w wyłączniki awaryjne stanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny,
przystosowane do demontażu i montażu podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych,
układów sterowania, regulacji i zabezpieczeń; autotransformatory jednofazowe i trójfazowe;
przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe, w tym mierniki rezystancji izolacji, mierniki
prędkości obrotowej; maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane do pomiarów; układy
elektronicznego sterowania maszynami i urządzeniami elektrycznymi (jedno stanowisko dla
dwóch uczniów); stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch
uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym tworzenie dokumentacji technicznej oraz
symulację pracy maszyn i urządzeń elektrycznych;

\n
  1. pracownię montażu, konserwacji i eksploatacji instalacji elektrycznych, wyposażoną
\n

w: stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych (jedno stanowisko dla jednego
ucznia), przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych; stanowiska wyposażone
w ażurowe lub drewnopodobne ściany o wymiarach ok. 1,6 m x 2 m (jedno stanowisko dla
dwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone
ochroną przeciwporażeniową i przeciwprzepięciową oraz wyposażone w wyłączniki awaryjne
stanowiskowe i wyłącznik awaryjny centralny, przystosowane do montażu instalacji
elektrycznych; przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe, w tym mierniki rezystancji
izolacji, mierniki parametrów instalacji elektrycznych, liczniki energii elektrycznej; stanowiska
komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem
umożliwiającym projektowanie instalacji elektrycznych i tworzenie dokumentacji technicznej
instalacji elektrycznych;
ponadto każda pracownia powinna być wyposażona w stanowisko komputerowe dla nauczyciela
podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką i ze skanerem, projektorem
multimedialnym oraz wizualizerem.
Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia
ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne
miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.
Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy
właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).
45

\n
  1. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)
  2. W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie
\n

ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły,
zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich
zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub
grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.
Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla
zawodów w ramach obszaru elektryczno-elektronicznego, stanowiące podbudowę do
kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów
430 godz.
EE.05 Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych
720 godz.
EE.26 Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych
200 godz.

","solutions":[]}