{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-energetyk-2019/zad/PB26","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-energetyk-2019","number":"PB26","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie\nHarmonogram realizacji zadania podstawowo powinien zawierać zapisy dotyczące\nA. ilości osób, czasu trwania zadania, efektu końcowego.\nB. koncepcji zadania, zakresu i celu zadania, dostępnych środków.\nC. nazwy zadania, terminu rozpoczęcia i zakończenia zadania, osoby odpowiedzialnej.\nD. określenia zespołu, wyznaczenia miejsca, określenia listy zadań, czasu trwania zadania.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu\nCzęść praktyczna egzaminu z kwalifikacji ELE.06 jest przeprowadzana według modelu d i trwa 180 minut.\nTransformator olejowy, którego tabliczkę znamionową zamieszczono poniżej, poddano okresowym badaniom eksploatacyjnym.\nKorzystając z wyników tych badań oraz danych zamieszczonych w treści zadania\n uzupełnij dane znamionowe transformatora - tabela 1,\n uzupełnij wyniki pomiarów rezystancji izolacji w temperaturze 30°C i 21°C oraz zapisz wnioski z pomiarów - tabele 2 i 3,\n oceń wyniki badania oleju transformatorowego - tabela 4,\n dobierz układ pomiarowy i typ miernika rezystancji izolacji - tabela 5.\n41\nTabliczka znamionowa transformatora\nPomiar rezystancji izolacji\nPomiar jest wykonywany przy temperaturze uzwojeń od 15 °C do 45 °C. Wyniki pomiarów wykonanych w innej temperaturze\nnależy traktować, jako orientacyjne. Temperatura otaczającego powietrza powinna zawierać się w granicach od 5 °C do 35 °C.\nPomiar rezystancji izolacji uzwojeń transformatora wykonuje się przeznaczonym do tego miernikiem (megaomomierzem) o\nnapięciu pomiarowym stałym, co najmniej 2 500 V. W przypadku wykonywania pomiarów w innej temperaturze, wyniki pomiarów\nrezystancji izolacji uzwojeń transformatora należy przeliczyć na umownie przyjętą temperaturę odniesienia 30 °C według wzoru:\nR30 = K30 ∙ Rt\ngdzie:\nRt - zmierzona rezystancja izolacji uzwojenia transformatora w temperaturze innej niż temperatura odniesienia w MΩ\nR30 - rezystancja izolacji uzwojenia transformatora po przeliczeniu do temperatury odniesienia w MΩ\nK30 - współczynnik przeliczeniowy\nWspółczynnik przeliczeniowy dla rezystancji izolacji uzwojeń transformatorów\nTemperatura\nw °C\n0\n5\n10\n15\n18\n21\n24\n27\n30\n33\n36\n39\n42\n45\n50\n55\nWspółczynnik\nprzeliczeniowy\nK30\n0,025\n0,32\n0,39\n0,50 0,57\n0,66\n0,76 0,87\n1,00\n1,14\n1,32\n1,52\n1,74\n2,00\n2,52\n3,18\nPomiary rezystancji izolacji uzwojeń transformatora należy wykonać według następujących kombinacji połączeń:\na) uzwojenie GN - uziemiona kadź: uzwojenie DN przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika,\nb) uzwojenie DN - uziemiona kadź: uzwojenia GN przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika,\nc) uzwojenie GN - uzwojenie DN: kadź przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika.\nPodczas pomiaru wartość rezystancji izolacji uzwojeń transformatora odczytuje się po:\n42\n\n15 s - R15\n\n60 s - R60\na dla transformatora o mocy większej niż 1,6 MVA - dodatkowo po 300 s - R300\nPo każdym pomiarze transformator należy rozładować w czasie nie krótszym niż czas trwania pomiaru.\nWykonanie pomiaru rezystancji izolacji uzwojeń transformatora w dwóch momentach czasowych po:\n\n15 s - R15\n\n60 s - R60\numożliwia obliczenie współczynnika absorpcji Ka charakteryzującego stan dielektryczny oleju transformatorowego, ze wzoru:\n𝑲𝒂= 𝑹𝟔𝟎\n𝑹𝟏𝟓\ngdzie:\nR15 - wartość rezystancji izolacji odczytana po 15 sekundach,\nR60 - wartość rezystancji izolacji odczytana po 60 sekundach.\nDoświadczenia eksploatacyjne pozwoliły na ustalenie granicznych dopuszczalnych wartości wskaźników izolacji, w zależności\nod mocy i napięć znamionowych transformatorów.\nWedług PN-E-04700 wartość współczynnika absorpcji Ka nie powinna być mniejsza niż:\n\n1,15 dla transformatorów grupy III o mocy 1,6 MVA i mniejszej,\n\n1,2 dla rezystancji izolacji uzwojeń w stosunku do ziemi i 1,4 dla rezystancji izolacji między uzwojeniami transformatorów\ngrupy II o mocy większej od 1,6 MVA, a nienależących do grupy I,\n\n1,3 dla rezystancji izolacji uzwojeń w stosunku do ziemi i 2,0 dla rezystancji izolacji między uzwojeniami transformatorów\ngrupy I o napięciu znamionowym 220 kV i mocy 100 MVA i większej.\nWyniki pomiarów rezystancji izolacji dla transformatora\nTemperatura w czasie pomiaru +30 °C\nPomiar w kombinacji połączeń\nR60\nR15\nMΩ\nMΩ\nuzwojenie GN - uziemiona kadź\n95\n76\nuzwojenie DN - uziemiona kadź\n98\n80\nuzwojenie GN - uzwojenie DN\n110\n78\nTemperatura w czasie pomiaru +21 °C\nPomiar w kombinacji połączeń\nR60\nMΩ\nuzwojenie GN - uziemiona kadź\n130\nuzwojenie DN - uziemiona kadź\n200\nuzwojenie GN - uzwojenie DN\n400\nRezystancja izolacji w układzie doziemnym:\n\nR300 ≥ 75 MΩ w temp. 30 °C dla uzwojeń o napięciu znamionowym do 40 kV\n\nR300 ≥ 100 MΩ w temp. 30 °C dla uzwojeń o napięciu znamionowym powyżej 50 kV\nRezystancja izolacji w układzie między uzwojeniami:\n\nR300 ≥ 250 MΩ w temp. 30 °C\n43\nBadanie oleju\nBadanie oleju wykonuje się w przeznaczonych do tego laboratoriach. Zazwyczaj wystarczy pobrać próbkę oleju o objętości 100 ml,\nale firma badająca olej może zażądać próbki o większej objętości.\nBadanie oleju polega na:\n\nsprawdzeniu zawartości wody i ciał stałych,\n\nsprawdzeniu napięcia przebicia oleju,\n\nprzeprowadzeniu pomiaru rezystywności oleju.\nLp.\nWyniki badania oleju transformatorowego\n1\nOlej nie zawiera wody\n2\nOlej nie zawiera ciał stałych\n3\nNapięcie przebicia przy temperaturze 20 °C wynosi 54 kV\n4\nRezystywność oleju przy temperaturze 50 °C wynosi 30 GΩ·m\nWyniki badań uznaje się za pozytywne, jeżeli olej nie zawiera ciał stałych i wody, napięcie przebicia jest nie niższe niż 40 kV\nw temperaturze 20 °C oraz rezystywność oleju w temperaturze 50 °C jest nie niższa niż 20 GΩ·m.\nWykaz przyrządów pomiarowych\nTyp\nmiernika\nZdjęcie miernika\nParametry miernika\nMPI 505\nPomiar parametrów pętli zwarcia:\n- w obwodach L-PE, L-N, L-L oraz w obwodzie L-PE (RCD) - bez\nwyzwalania wyłącznika RCD o prądzie > 30 mA\n- pomiar impedancji pętli zwarcia w sieciach o napięciach\nznamionowych: 115/200 V, 220/380 V, 230/400 V, 240/415 V\no częstotliwościach 45 65 Hz\nBadanie wyłączników różnicowoprądowych typu AC, A:\n- pomiar wyłączników różnicowoprądowych zwykłych i selektywnych\no znamionowych prądach różnicowych 10 mA, 30 mA, 100 mA,\n300 mA, 500 mA, 1000 mA\n- pomiar prądu zadziałania IA\n- pomiar czasu zadziałania tA dla 0,5IΔn; IΔn, 2IΔn, 5IΔn\n- pomiar ciągłości uziemienia i napięcia dotykowego bez wyzwalania\nRCD\n- funkcja automatycznego pomiaru parametrów wyłączników\nróżnicowoprądowych\nMIC-2510\nPomiar rezystancji izolacji:\n- napięcie pomiarowe wybierane 100, 250, 500, 1000, 2500 V lub\ndowolne ustawiane w zakresie 50 2500 V z rozdzielczością,\nco 10 V\n- ciągłe wskazanie mierzonej rezystancji izolacji lub prądu upływu\n- samoczynne rozładowanie pojemności mierzonego obiektu\npo zakończeniu pomiaru rezystancji izolacji\n- akustyczne wyznaczanie pięciosekundowych odcinków czasu\nułatwiające zdjęcie charakterystyk czasowych\n- odmierzane czasy pomiaru T1, T2 i T3 dla pomiaru jednego lub\ndwóch współczynników absorpcji z zakresu 1 600 s\n- możliwy automatyczny pomiar kabli wieloprzewodowych\nza pomocą dodatkowego adaptera AutoISO-2500\n44\nMMR-630\nPomiary małych rezystancji w zakresach 0,1 μΩ ÷ 1999,9 Ω\nPomiary obiektów o charakterze rezystancyjnym:\n- połączeń spawanych i lutowanych, połączeń szyn wyrównawczych,\nprzewodów uziemiających\n- styków, spoin szyn kolejowych, przewodów i kabli\n- pomiar metodą czteroprzewodową\nPomiary obiektów o charakterze indukcyjnym:\n- uzwojeń silników, transformatorów, cewek o niskiej rezystancji\n- wybór zakresu pomiarowego automatyczny lub ręczny (pomiar\nobiektów o charakterze indukcyjnym)\n- pomiar metodą czteroprzewodową\nMZC-310S\nPomiary bardzo małych impedancji pętli zwarcia\n(z rozdzielczością 0,1 mΩ) prądem rzędu 150 A przy 230 V;\nmaksymalnie 280 A przy 440 V lub pomiary prądem rzędu 23 A przy\n230 V, maksymalnie 42 A przy 440 V\n- pomiary w sieciach o napięciach znamionowych: 220/380 V\ni 230/400 V o częstotliwościach 45 65 Hz\n- możliwość pomiaru w obwodzie zwarciowym: faza-faza, faza-\nochronny, faza-neutralny\n- rozróżnianie napięcia fazowego i międzyfazowego przy\nobliczeniach prądu zwarciowego\n- metoda czteroprzewodowa, brak konieczności kalibracji\nprzewodów (pomiar 150/280 A)\n- możliwość zmiany długości przewodów pomiarowych (pomiar\n23/42 A)\nPomiar spodziewanego napięcia dotykowego lub napięcia\ndotykowego rażeniowego (z rezystorem 1 kΩ).\nPomiar napięć przemiennych 0 440 V\nNumer schematu\nukładu pomiarowego\nSchemat układu pomiarowego rezystancji izolacji\n1\n45\n2\n3\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n\nDane znamionowe transformatora - tabela 1,\n\nWyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 30 °C - tabela 2,\n\nWyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 21 °C - tabela 3,\n\nBadanie oleju transformatorowego - tabela 4,\n\nDobór układu pomiarowego i typu miernika rezystancji izolacji - tabela 5.\nTabela 1. Dane znamionowe transformatora\nLp.\nDane znamionowe\nWartość\nJednostka miary\n1\nZnamionowa moc transformatora\n2\nGórne napięcie znamionowe\n3\nDolne napięcie znamionowe\n4\nPrąd znamionowy po stronie górnego napięcia\n5\nPrąd znamionowy po stronie dolnego napięcia\n6\nNapięcie zwarcia transformatora\n7\nStraty jałowe transformatora\n8\nStraty zwarcia transformatora\n9\nUkład połączeń\n46\nPomiar rezystancji izolacji\nTabela 2. Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 30 °C\nPomiar w kombinacji połączeń\nR60\nR15\nWspółczynnik Ka\nWniosek z pomiaru\nzapisz\npozytywny lub negatywny\nMΩ\nMΩ\nObliczony\nDopusz. wg instr.\nuzwojenie GN - uziemiona kadź\n95\n76\nuzwojenie DN - uziemiona kadź\n98\n80\nuzwojenie GN - uzwojenie DN\n110\n78\n* wpisz z taką dokładnością jak współczynnik dopuszcz. wg instrukcji\nTabela 3. Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 21 °C\nPomiar w kombinacji połączeń\nR300\n** Rezystancja\nprzeliczona na\ntemp. 30 °C\nRezystancja\ndopusz. wg instr.\nw temp. 30 °C\nWniosek z pomiaru\nzapisz\npozytywny lub negatywny\nMΩ\nMΩ\nMΩ\nuzwojenie GN - uziemiona kadź\n130\nuzwojenie DN - uziemiona kadź\n200\nuzwojenie GN - uzwojenie DN\n400\n** wpisz z taką dokładnością jak rezystancja dopuszcz. wg instrukcji w temperaturze 30 °C\nDo pomiarów rezystancji użyto miernika typu:\nTabela 4. Badanie oleju transformatorowego\nLp.\nWynik badania oleju transformatorowego\nOcena\nWpisz: pozytywna lub negatywna\n1\nOlej nie zawiera wody\n2\nOlej nie zawiera ciał stałych\n3\nNapięcie przebicia przy temperaturze 20 °C wynosi 54 kV\n4\nRezystancja oleju przy temperaturze 50 °C wynosi 30 GΩ\nOcena ogólna oleju\nTabela 5. Dobór układu pomiarowego i typ miernika rezystancji izolacji\nPomiar w kombinacji połączeń\nNumer układu pomiarowego\nTyp miernika\nuzwojenie GN - uziemiona kadź\nuzwojenie DN - uziemiona kadź\nuzwojenie GN - uzwojenie DN\nEfekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.06.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n5) identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz\nmienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań\nzawodowych\n1) wymienia zagrożenia na stanowisku pracy przy\nwykonywaniu zadań zawodowych\n2) przestrzega zasad przeciwdziałania zagrożeniom\nistniejącym na stanowisku pracy\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami\nergonomii oraz przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n1) identyfikuje czynniki, które należy brać pod uwagę przy\norganizacji stanowiska pracy zgodnie z zasadami ergonomii\n3) identyfikuje bezpieczne i higieniczne warunki pracy\nna stanowisku pracy\n47\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.06.2. Podstawy elektrotechniki i elektroniki\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) rozróżnia pojęcia związane z prądem i napięciem\nelektrycznym\n10) wykonuje obliczenia z zastosowaniem praw\nelektrotechniki w obwodach elektrycznych i układach\nelektronicznych\n4) dobiera metody pomiaru wielkości elektrycznych\nw obwodach elektrycznych i układach elektronicznych\n1) dobiera przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych\nw obwodach elektrycznych i układach elektronicznych\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.06.3. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych, elektroenergetycznych i sieci cieplnych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n1) rozróżnia rodzaje instalacji elektrycznych,\nelektroenergetycznych i sieci cieplnych\n3) rozróżnia parametry techniczne instalacji elektrycznych,\nelektroenergetycznych i sieci cieplnych\n5) sporządza schematy instalacji elektrycznych niskiego\ni wysokiego napięcia oraz sieci cieplnych\n1) rozpoznaje symbole stosowane na schematach ideowych,\nblokowych i montażowych instalacji elektrycznych,\nelektroenergetycznych i sieci cieplnych\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.06.4. Montaż, uruchamianie i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sieci cieplnych\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) charakteryzuje urządzenia elektryczne\n1) klasyfikuje urządzenia elektryczne\n5) rozpoznaje parametry techniczne urządzeń elektrycznych\n6) rozróżnia parametry techniczne elementów i podzespołów\nurządzeń elektrycznych\n8) wykonuje prace konserwacyjne maszyn i urządzeń\nelektrycznych zgodnie z dokumentacją\n1) klasyfikuje typy uszkodzeń występujących w maszynach\ni urządzeniach elektrycznych\n2) przeprowadza oględziny maszyn i urządzeń elektrycznych\n8) wykonuje pomiary parametrów maszyn i urządzeń\nelektrycznych\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.06.6. Kompetencje personalne i społeczne\nEfekty kształcenia\nKryteria weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n2) planuje wykonanie zadania\n2) określa czas realizacji zadań\n3) realizuje działania w wyznaczonym czasie\n4) monitoruje realizację zaplanowanych działań\n5) dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji ELE.06. Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek\nprzesyłowych w systemach energetycznych mogą dotyczyć opracowania dokumentacji związanej z:\n\nprzeprowadzaniem badań kontrolnych instalacji przesyłowych energii elektrycznej i cieplnej,\n\nbadaniem parametrów instalacji przesyłowych w systemach energetycznych,\n\nbudową, konserwacją i naprawą rozdzielni elektrycznych w stacjach transformatorowych,\n\nbudową, konserwacją i naprawą pomp i sprężarek w systemach energetycznych,\n48\n\nbudową, konserwacją i naprawą sieci i węzłów ciepłowniczych,\n\nkonserwacją oraz przeglądami instalacji i urządzeń do przesyłania i rozdziału energii elektrycznej i cieplnej,\n\nwykonywaniem pomiarów parametrów instalacji i urządzeń do przesyłania i rozdziału energii elektrycznej i cieplnej.\nKwalifikacja ELE.07. Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek\nwytwórczych w systemach energetycznych\n3.3 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu\n3.3.1. ELE.07.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy\nJednostka efektów kształcenia:\nELE.07.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy\nEfekt kształcenia\nKryterium weryfikacji\nUczeń (zdający):\nUczeń (zdający):\n4) organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami\nergonomii oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska\n6) organizuje wybrane stanowisko pracy umożliwiające\nmontaż instalacji i urządzeń energetyki zgodnie z wymogami\nergonomii oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-energetyk-2019/zad-PB26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2019","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie
Harmonogram realizacji zadania podstawowo powinien zawierać zapisy dotyczące
A. ilości osób, czasu trwania zadania, efektu końcowego.
B. koncepcji zadania, zakresu i celu zadania, dostępnych środków.
C. nazwy zadania, terminu rozpoczęcia i zakończenia zadania, osoby odpowiedzialnej.
D. określenia zespołu, wyznaczenia miejsca, określenia listy zadań, czasu trwania zadania.
Odpowiedź prawidłowa: C.
3.2 Przykład zadania do części praktycznej egzaminu
Część praktyczna egzaminu z kwalifikacji ELE.06 jest przeprowadzana według modelu d i trwa 180 minut.
Transformator olejowy, którego tabliczkę znamionową zamieszczono poniżej, poddano okresowym badaniom eksploatacyjnym.
Korzystając z wyników tych badań oraz danych zamieszczonych w treści zadania
 uzupełnij dane znamionowe transformatora - tabela 1,
 uzupełnij wyniki pomiarów rezystancji izolacji w temperaturze 30°C i 21°C oraz zapisz wnioski z pomiarów - tabele 2 i 3,
 oceń wyniki badania oleju transformatorowego - tabela 4,
 dobierz układ pomiarowy i typ miernika rezystancji izolacji - tabela 5.
41
Tabliczka znamionowa transformatora
Pomiar rezystancji izolacji
Pomiar jest wykonywany przy temperaturze uzwojeń od 15 °C do 45 °C. Wyniki pomiarów wykonanych w innej temperaturze
należy traktować, jako orientacyjne. Temperatura otaczającego powietrza powinna zawierać się w granicach od 5 °C do 35 °C.
Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń transformatora wykonuje się przeznaczonym do tego miernikiem (megaomomierzem) o
napięciu pomiarowym stałym, co najmniej 2 500 V. W przypadku wykonywania pomiarów w innej temperaturze, wyniki pomiarów
rezystancji izolacji uzwojeń transformatora należy przeliczyć na umownie przyjętą temperaturę odniesienia 30 °C według wzoru:
R30 = K30 ∙ Rt
gdzie:
Rt - zmierzona rezystancja izolacji uzwojenia transformatora w temperaturze innej niż temperatura odniesienia w MΩ
R30 - rezystancja izolacji uzwojenia transformatora po przeliczeniu do temperatury odniesienia w MΩ
K30 - współczynnik przeliczeniowy
Współczynnik przeliczeniowy dla rezystancji izolacji uzwojeń transformatorów
Temperatura
w °C
0
5
10
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
50
55
Współczynnik
przeliczeniowy
K30
0,025
0,32
0,39
0,50 0,57
0,66
0,76 0,87
1,00
1,14
1,32
1,52
1,74
2,00
2,52
3,18
Pomiary rezystancji izolacji uzwojeń transformatora należy wykonać według następujących kombinacji połączeń:
a) uzwojenie GN - uziemiona kadź: uzwojenie DN przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika,
b) uzwojenie DN - uziemiona kadź: uzwojenia GN przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika,
c) uzwojenie GN - uzwojenie DN: kadź przyłącza się do zacisku ekranującego E miernika.
Podczas pomiaru wartość rezystancji izolacji uzwojeń transformatora odczytuje się po:
42

15 s - R15

60 s - R60
a dla transformatora o mocy większej niż 1,6 MVA - dodatkowo po 300 s - R300
Po każdym pomiarze transformator należy rozładować w czasie nie krótszym niż czas trwania pomiaru.
Wykonanie pomiaru rezystancji izolacji uzwojeń transformatora w dwóch momentach czasowych po:

15 s - R15

60 s - R60
umożliwia obliczenie współczynnika absorpcji Ka charakteryzującego stan dielektryczny oleju transformatorowego, ze wzoru:
𝑲𝒂= 𝑹𝟔𝟎
𝑹𝟏𝟓
gdzie:
R15 - wartość rezystancji izolacji odczytana po 15 sekundach,
R60 - wartość rezystancji izolacji odczytana po 60 sekundach.
Doświadczenia eksploatacyjne pozwoliły na ustalenie granicznych dopuszczalnych wartości wskaźników izolacji, w zależności
od mocy i napięć znamionowych transformatorów.
Według PN-E-04700 wartość współczynnika absorpcji Ka nie powinna być mniejsza niż:

1,15 dla transformatorów grupy III o mocy 1,6 MVA i mniejszej,

1,2 dla rezystancji izolacji uzwojeń w stosunku do ziemi i 1,4 dla rezystancji izolacji między uzwojeniami transformatorów
grupy II o mocy większej od 1,6 MVA, a nienależących do grupy I,

1,3 dla rezystancji izolacji uzwojeń w stosunku do ziemi i 2,0 dla rezystancji izolacji między uzwojeniami transformatorów
grupy I o napięciu znamionowym 220 kV i mocy 100 MVA i większej.
Wyniki pomiarów rezystancji izolacji dla transformatora
Temperatura w czasie pomiaru +30 °C
Pomiar w kombinacji połączeń
R60
R15
MΩ
MΩ
uzwojenie GN - uziemiona kadź
95
76
uzwojenie DN - uziemiona kadź
98
80
uzwojenie GN - uzwojenie DN
110
78
Temperatura w czasie pomiaru +21 °C
Pomiar w kombinacji połączeń
R60
MΩ
uzwojenie GN - uziemiona kadź
130
uzwojenie DN - uziemiona kadź
200
uzwojenie GN - uzwojenie DN
400
Rezystancja izolacji w układzie doziemnym:

R300 ≥ 75 MΩ w temp. 30 °C dla uzwojeń o napięciu znamionowym do 40 kV

R300 ≥ 100 MΩ w temp. 30 °C dla uzwojeń o napięciu znamionowym powyżej 50 kV
Rezystancja izolacji w układzie między uzwojeniami:

R300 ≥ 250 MΩ w temp. 30 °C
43
Badanie oleju
Badanie oleju wykonuje się w przeznaczonych do tego laboratoriach. Zazwyczaj wystarczy pobrać próbkę oleju o objętości 100 ml,
ale firma badająca olej może zażądać próbki o większej objętości.
Badanie oleju polega na:

sprawdzeniu zawartości wody i ciał stałych,

sprawdzeniu napięcia przebicia oleju,

przeprowadzeniu pomiaru rezystywności oleju.
Lp.
Wyniki badania oleju transformatorowego
1
Olej nie zawiera wody
2
Olej nie zawiera ciał stałych
3
Napięcie przebicia przy temperaturze 20 °C wynosi 54 kV
4
Rezystywność oleju przy temperaturze 50 °C wynosi 30 GΩ·m
Wyniki badań uznaje się za pozytywne, jeżeli olej nie zawiera ciał stałych i wody, napięcie przebicia jest nie niższe niż 40 kV
w temperaturze 20 °C oraz rezystywność oleju w temperaturze 50 °C jest nie niższa niż 20 GΩ·m.
Wykaz przyrządów pomiarowych
Typ
miernika
Zdjęcie miernika
Parametry miernika
MPI 505
Pomiar parametrów pętli zwarcia:

\n\n

wyzwalania wyłącznika RCD o prądzie > 30 mA

\n\n

znamionowych: 115/200 V, 220/380 V, 230/400 V, 240/415 V
o częstotliwościach 45 65 Hz
Badanie wyłączników różnicowoprądowych typu AC, A:

\n\n

o znamionowych prądach różnicowych 10 mA, 30 mA, 100 mA,
300 mA, 500 mA, 1000 mA

\n\n

RCD

\n\n

różnicowoprądowych
MIC-2510
Pomiar rezystancji izolacji:

\n\n

dowolne ustawiane w zakresie 50 2500 V z rozdzielczością,
co 10 V

\n\n

po zakończeniu pomiaru rezystancji izolacji

\n\n

ułatwiające zdjęcie charakterystyk czasowych

\n\n

dwóch współczynników absorpcji z zakresu 1 600 s

\n\n

za pomocą dodatkowego adaptera AutoISO-2500
44
MMR-630
Pomiary małych rezystancji w zakresach 0,1 μΩ ÷ 1999,9 Ω
Pomiary obiektów o charakterze rezystancyjnym:

\n\n

przewodów uziemiających

\n\n

Pomiary obiektów o charakterze indukcyjnym:

\n\n

obiektów o charakterze indukcyjnym)

\n\n

MZC-310S
Pomiary bardzo małych impedancji pętli zwarcia
(z rozdzielczością 0,1 mΩ) prądem rzędu 150 A przy 230 V;
maksymalnie 280 A przy 440 V lub pomiary prądem rzędu 23 A przy
230 V, maksymalnie 42 A przy 440 V

\n\n

i 230/400 V o częstotliwościach 45 65 Hz

\n\n

ochronny, faza-neutralny

\n\n

obliczeniach prądu zwarciowego

\n\n

przewodów (pomiar 150/280 A)

\n\n

23/42 A)
Pomiar spodziewanego napięcia dotykowego lub napięcia
dotykowego rażeniowego (z rezystorem 1 kΩ).
Pomiar napięć przemiennych 0 440 V
Numer schematu
układu pomiarowego
Schemat układu pomiarowego rezystancji izolacji
1
45
2
3
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:

Dane znamionowe transformatora - tabela 1,

Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 30 °C - tabela 2,

Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 21 °C - tabela 3,

Badanie oleju transformatorowego - tabela 4,

Dobór układu pomiarowego i typu miernika rezystancji izolacji - tabela 5.
Tabela 1. Dane znamionowe transformatora
Lp.
Dane znamionowe
Wartość
Jednostka miary
1
Znamionowa moc transformatora
2
Górne napięcie znamionowe
3
Dolne napięcie znamionowe
4
Prąd znamionowy po stronie górnego napięcia
5
Prąd znamionowy po stronie dolnego napięcia
6
Napięcie zwarcia transformatora
7
Straty jałowe transformatora
8
Straty zwarcia transformatora
9
Układ połączeń
46
Pomiar rezystancji izolacji
Tabela 2. Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 30 °C
Pomiar w kombinacji połączeń
R60
R15
Współczynnik Ka
Wniosek z pomiaru
zapisz
pozytywny lub negatywny
MΩ
MΩ
Obliczony
Dopusz. wg instr.
uzwojenie GN - uziemiona kadź
95
76
uzwojenie DN - uziemiona kadź
98
80
uzwojenie GN - uzwojenie DN
110
78

\n\n

Tabela 3. Wyniki pomiaru rezystancji izolacji w temperaturze 21 °C
Pomiar w kombinacji połączeń
R300
** Rezystancja
przeliczona na
temp. 30 °C
Rezystancja
dopusz. wg instr.
w temp. 30 °C
Wniosek z pomiaru
zapisz
pozytywny lub negatywny
MΩ
MΩ
MΩ
uzwojenie GN - uziemiona kadź
130
uzwojenie DN - uziemiona kadź
200
uzwojenie GN - uzwojenie DN
400
** wpisz z taką dokładnością jak rezystancja dopuszcz. wg instrukcji w temperaturze 30 °C
Do pomiarów rezystancji użyto miernika typu:
Tabela 4. Badanie oleju transformatorowego
Lp.
Wynik badania oleju transformatorowego
Ocena
Wpisz: pozytywna lub negatywna
1
Olej nie zawiera wody
2
Olej nie zawiera ciał stałych
3
Napięcie przebicia przy temperaturze 20 °C wynosi 54 kV
4
Rezystancja oleju przy temperaturze 50 °C wynosi 30 GΩ
Ocena ogólna oleju
Tabela 5. Dobór układu pomiarowego i typ miernika rezystancji izolacji
Pomiar w kombinacji połączeń
Numer układu pomiarowego
Typ miernika
uzwojenie GN - uziemiona kadź
uzwojenie DN - uziemiona kadź
uzwojenie GN - uzwojenie DN
Efekty kształcenia sprawdzane przykładowym zadaniem praktycznym wraz z kryteriami weryfikacji:
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.06.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy
Efekty kształcenia
Kryteria weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz
\n

mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań
zawodowych

\n
  1. wymienia zagrożenia na stanowisku pracy przy
\n

wykonywaniu zadań zawodowych

\n
  1. przestrzega zasad przeciwdziałania zagrożeniom
\n

istniejącym na stanowisku pracy

\n
  1. organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami
\n

ergonomii oraz przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa
i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony
środowiska

\n
  1. identyfikuje czynniki, które należy brać pod uwagę przy
\n

organizacji stanowiska pracy zgodnie z zasadami ergonomii

\n
  1. identyfikuje bezpieczne i higieniczne warunki pracy
\n

na stanowisku pracy
47
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.06.2. Podstawy elektrotechniki i elektroniki
Efekty kształcenia
Kryteria weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. rozróżnia pojęcia związane z prądem i napięciem
\n

elektrycznym

\n
  1. wykonuje obliczenia z zastosowaniem praw
\n

elektrotechniki w obwodach elektrycznych i układach
elektronicznych

\n
  1. dobiera metody pomiaru wielkości elektrycznych
\n

w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych

\n
  1. dobiera przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych
\n

w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.06.3. Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji elektrycznych, elektroenergetycznych i sieci cieplnych
Efekty kształcenia
Kryteria weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. rozróżnia rodzaje instalacji elektrycznych,
\n

elektroenergetycznych i sieci cieplnych

\n
  1. rozróżnia parametry techniczne instalacji elektrycznych,
\n

elektroenergetycznych i sieci cieplnych

\n
  1. sporządza schematy instalacji elektrycznych niskiego
\n

i wysokiego napięcia oraz sieci cieplnych

\n
  1. rozpoznaje symbole stosowane na schematach ideowych,
\n

blokowych i montażowych instalacji elektrycznych,
elektroenergetycznych i sieci cieplnych
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.06.4. Montaż, uruchamianie i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sieci cieplnych
Efekty kształcenia
Kryteria weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. charakteryzuje urządzenia elektryczne
  2. klasyfikuje urządzenia elektryczne
  3. rozpoznaje parametry techniczne urządzeń elektrycznych
  4. rozróżnia parametry techniczne elementów i podzespołów
\n

urządzeń elektrycznych

\n
  1. wykonuje prace konserwacyjne maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych zgodnie z dokumentacją

\n
  1. klasyfikuje typy uszkodzeń występujących w maszynach
\n

i urządzeniach elektrycznych

\n
  1. przeprowadza oględziny maszyn i urządzeń elektrycznych
  2. wykonuje pomiary parametrów maszyn i urządzeń
\n

elektrycznych
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.06.6. Kompetencje personalne i społeczne
Efekty kształcenia
Kryteria weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. planuje wykonanie zadania
  2. określa czas realizacji zadań
  3. realizuje działania w wyznaczonym czasie
  4. monitoruje realizację zaplanowanych działań
  5. dokonuje modyfikacji zaplanowanych działań
\n

Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji ELE.06. Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek
przesyłowych w systemach energetycznych mogą dotyczyć opracowania dokumentacji związanej z:

przeprowadzaniem badań kontrolnych instalacji przesyłowych energii elektrycznej i cieplnej,

badaniem parametrów instalacji przesyłowych w systemach energetycznych,

budową, konserwacją i naprawą rozdzielni elektrycznych w stacjach transformatorowych,

budową, konserwacją i naprawą pomp i sprężarek w systemach energetycznych,
48

budową, konserwacją i naprawą sieci i węzłów ciepłowniczych,

konserwacją oraz przeglądami instalacji i urządzeń do przesyłania i rozdziału energii elektrycznej i cieplnej,

wykonywaniem pomiarów parametrów instalacji i urządzeń do przesyłania i rozdziału energii elektrycznej i cieplnej.
Kwalifikacja ELE.07. Montaż, uruchamianie oraz eksploatacja instalacji i jednostek
wytwórczych w systemach energetycznych
3.3 Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu
3.3.1. ELE.07.1 Bezpieczeństwo i higiena pracy
Jednostka efektów kształcenia:
ELE.07.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy
Efekt kształcenia
Kryterium weryfikacji
Uczeń (zdający):
Uczeń (zdający):

\n
  1. organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami
\n

ergonomii oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony
środowiska

\n
  1. organizuje wybrane stanowisko pracy umożliwiające
\n

montaż instalacji i urządzeń energetyki zgodnie z wymogami
ergonomii oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony
środowiska

","solutions":[]}