{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-odkrywkowego-2017/zad/P9","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-odkrywkowego-2017","number":"P9","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 9.\nNajmniej efektywnym sposobem zabezpieczającym skarpy zwałowiska zewnętrznego przed\nosuwaniem się, jest\nA. obsadzanie skarp roślinnością.\nB. wykonywanie rowów opaskowych.\nC. ogradzanie terenu zwałowiska siatką.\nD. montowanie płotków faszynowych na skarpie.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n12\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji M.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową\nNa Rysunku nr 1 przedstawiona jest mapa sytuacyjna uruchomionej kopalni węgla brunatnego KWB\n„Marianek”. Na Rysunku nr 2 przedstawiony jest przekrój geologiczny złoża KWB „Marianek” Do\nurabiania nadkładu o maksymalnej grubości 30 m zastosowano jedną koparkę kołową K 1 (np. KWK\n125.32) oraz koparkę łańcuchową K 2 (np.Es900.17/17), których maksymalna wysokość urabiania\nściany wynosi po 15 m. Koparki pracują na jednym poziomie roboczym w postępie równoległym\nsypiąc urobiony nadkład odpowiednio na przenośniki taśmowe przesuwne P-1 (np. SN- SNA-SZ-SP-\nSW-64) oraz P-2 (np. SN-SNA-SZ-SP- SW-64) o szerokości taśmy B=1000 mm . Następnie urobek\npodawany jest na przenośnik zbiorczy P 3 (np. SN-SNA-SZ-SP-SW-64) o szerokości taśmy\nB=1200 mm, który transportuje urobek na zwałowarkę pracującą na zwałowisku zewnętrznym.\nNa przygotowanej mapie sytuacyjnej (rysunek nr 3) zaznacz:\n położenie frontu eksploatacyjnego, jaki osiągną koparki urabiające nadkład w ciągu roku,\nwiedząc że postęp roczny wynosi 300 m;\n schemat ciągu technologicznego nadkładowego (koparki, przenośniki).\nNa przygotowanym schemacie przekroju przez złoże (rysunek nr 4) narysuj przekrój skarpy\nruchomej w nadkładzie, zaznaczając na nim schematycznie położenie koparek i taśmociągów\nuwzględniając generalny kąt pochylenia skarpy nadkładowej, który wynosi 1:5\n13\nRysunek nr 1. Mapa sytuacyjna KWB „Marianek”\n14\nRysunek nr 2 . Przekrój geologiczny A-A przez złoże „Marianek”\n15\nRysunek nr 3. Mapa sytuacyjna - roczny postęp frontów eksploatacyjnych (miejsce na rysunek )\n16\nRysunek nr 4. Szkic profilu wyrobiska (miejsce na rysunek profilu zbocza eksploatacyjnego (ruchomego))\n17\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n mapa sytuacyjna położenia frontów eksploatacyjnych na koniec roku - (rysunek nr 3),\n przekrój wykonanego wyrobiska (rysunek nr 4),\n schemat ciągu technologicznego nadkładowego na rysunku nr 4.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n poprawność położenia frontów eksploatacyjnej na mapie;\n poprawność schematu skarpy eksploatacyjnej;\n poprawność stosowania symboli technologicznych;\n poprawność nanoszenia pozycji urządzeń na mapach;\n poprawność sporządzania schematów technologicznych;\n poprawność techniczna opisów zastosowanych maszyn.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Udostępnianie i urabianie złoża\n5) sporządza schematy wyrobisk i ciągów technologicznych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową\nmogą dotyczyć:\n wykonywania naprawy taśm przenośnikowych;\n łączenia modelowych sieci strzelniczych;\n rysowania profilu wyrobiska z elementami zbocza eksploatacyjnego (ruchomego);\n rysowanie profilu zwałowiska z elementami zbocza ruchomego.\n18\nKwalifikacja K2\nMG.41 Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji MG.41 Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą\nodkrywkową\n1.1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych\nUmiejętność 1) wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz\nskładu wydobytej kopaliny, na przykład:\n oblicza wymiary rzeczywiste z uwzględnieniem podziałki map;\n oblicza geologiczny wskaźnik nadkładu;\n oblicza powierzchnię złoża;\n oblicza zasoby złoża;\n oblicza objętość nadkładu;\n oblicza wydajność maszyn do udostępniania, urabiania, transportu, zawłowania\ni składowania wydobytej kopaliny.\nPrzykładowe zadanie 1.\nPrzenośnik transportujący ił z prędkością v = 2 m/s, o przekroju transportowanego materiału\np = 0,05 m2 i gęstości pozornej ’ = 2 Mg/m3 ma wydajność godzinową Q równą\nA. 12 Mg/h\nB. 180 Mg/h\nC. 360 Mg/h\nD. 720 Mg/h\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 4) planuje roboty górnicze, na przykład:\n dobiera system eksploatacji złoża;\n dobiera metodę urabiania złoża;\n dobiera rodzaj transportu nadkładu i kopaliny;\n określa kierunek rekultywacji.\n19\nPrzykładowe zadanie 2.\nJaką najmniejszą wysokość podnoszenia powinna mieć pompa tłocząca wodę na wysokość 50 m,\no głębokości ssania 2 m?\nA. 52 m\nB. 57,2 m\nC. 62,4 m\nD. 67,6 m\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 5) opracowuje technologię wykonywania robót górniczych, na przykład:\n opracowuje technologię odwadniania złoża;\n opracowuje technologię zdejmowania nadkładu;\n opracowuje technologię urabiania złoża;\n opracowuje technologię transportu nadkładu;\n opracowuje technologię transportu kopaliny;\n opracowuje technologię zwałowania nadkładu i składowania kopaliny.\nPrzykładowe zadanie 3.\nSkały, w których prędkość rozchodzenia się fal sejsmicznych wynosi powyżej 3000 m/s urabiane są\nA. koparkami wielonaczyniowymi.\nB. materiałami wybuchowymi.\nC. spycharko - zrywarkami.\nD. ładowarkami kołowymi.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n1.2. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im\nUmiejętność 1) przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach\nodkrywkowych, na przykład:\n przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach węgla brunatnego;\n przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach kruszyw naturalnych;\n przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach surowców skalnych.\nPrzykładowe zadanie 4.\nW kopalni eksploatującej piaski i żwiry mogą wystąpić zagrożenia naturalne\nA. gazowe.\nB. sejsmiczne.\nC. osuwiskowe.\nD. endogeniczne.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n20\nUmiejętność 2) rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem\nobszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej, na przykład:\n dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni\nwęgla brunatnego;\n dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni\nkruszyw naturalnych;\n dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni\nsurowców skalnych.\nPrzykładowe zadanie 5.\nRów opaskowy zabezpieczający wyrobisko przedstawione na rysunku, przed zalaniem wodami\nopadowymi, spływającymi po powierzchni terenu należy wykonać od strony\nA. południowej.\nB. wschodniej.\nC. zachodniej.\nD. północnej.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 5) stosuje sprzęt i środki ochrony osobistej, na przykład:\n dobiera sprzęt i środki ochrony przed pyłem;\n dobiera sprzęt i środki ochrony przed hałasem;\n dobiera sprzęt i środki ochrony przed czynnikami mechanicznymi;\n dobiera sprzęt i środki ochrony przed wibracjami;\n dobiera sprzęt i środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.\nPrzykładowe zadanie 6.\nŚrodki ochrony dróg oddechowych należy bezwzględnie stosować w przypadku występowania\npyłu zawierającego\nA. Fe2O3\nB. Al2O3\nC. SiO2\nD. TiO2\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n21\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą\nodkrywkową\nDla nowo budowanej kopalni piasku i żwiru „Sangrodz” o wielkości wydobycia 4000 Mg /dobę,\ngdzie surowiec o średniej gęstości 1,8 Mg/m3 i współczynniku rozpojenia równym 1,1 będzie\ntransportowany przenośnikami taśmowymi na składowisko.\n1.\nZaznacz na Mapie sytuacyjno-wysokościowej kopalni „Sangrodz” lokalizację wkopu\nudostępniającego oraz kierunków urabiania i eksploatacji złoża. Przy lokalizacji wkopu weź\npod uwagę minimalizację kosztów poniesionych przez właściciela kopalni na rozpoczęcie\nwydobycia kopaliny.\n2.\nUwzględniając obliczony godzinowy strumień urobku, zapisz w Tabeli 3 zestawienie maszyn\npodstawowych\nkopalni\n„Sangrodz”,\ntypy\ndobranych\nmaszyn\nurabiających\noraz\ntransportowych. Przyjmij, że maszyny nie mają postojów w trakcie pracy. Przy wyborze\nmaszyn powinieneś uwzględnić:\n mapę sytuacyjno - wysokościową kopalni „Sangrodz”,\n przekrój geologiczny N-S złoża piasku i żwiru „Sangrodz”,\n Tabelę 1 Wyciąg maszyn górniczych,\n Tabelę 2 Opis wierceń geologicznych złoża piasku i żwiru „Sangrodz”.\nW Tabeli 4 wykaz zagrożeń występujących w Kopalni żwiru i piasku „Sangrodz” wypisz\nprzewidywane zagrożenia naturalne mogące wystąpić w trakcie prowadzenia prac eksploatacyjnych\ni metody zapobiegania tym zagrożeniom.\n22\nRysunek 1. Mapa sytuacyjno-wysokościowa kopalni „Sangrodz”\n23\nRysunek 2. Przekrój geologiczny N-S złoża piasku i żwiru w „Sangrodz”\n24\n25\nTabela 2. Opis wierceń geologicznych złoża piasku i żwiru „Sangrodz”.\nTabela 3. Zestawienie maszyn podstawowych Kopalni „Sangrodz”\nObliczenie godzinowego strumienia urobku:\nNumer piętra roboczego\nTyp maszyny urabiającej\nTyp maszyny\ntransportowej na poziomie\nroboczym\nTyp maszyny\ntransportowej zbiorczej\n26\nTabela 4. Wykaz zagrożeń występujących w kopalni żwiru i piasku „Sangrodz”\nZadanie wykonuj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w materiały, narzędzia\ni sprzęt zgodnie z wyposażeniem zapisanym w podstawie programowej kształcenia w zawodzie.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n\nmapa sytuacyjno-wysokościowa kopalni - zaznaczona lokalizacja wykopu oraz kierunki\nurabiania i eksploatacji złoża,\n\nzestawienie maszyn podstawowych Kopalni „Sangrodz” (tabela 3),\n\nwykaz zagrożeń występujących w kopalni żwiru i piasku „Sangrodz” (tabela 4).\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zgodność obliczeń godzinowego strumienia urobku z rocznymi założeniami produkcyjnymi;\n poprawność zaznaczenia miejsca wkopu udostępniającego, kierunków eksploatacji\ni urabiania;\n poprawność zapisu pięter roboczych oraz dobranych maszyn do urabiania i transportu;\n poprawność zapisu zagrożeń naturalnych mogących wystąpić w trakcie prowadzenia prac\neksploatacyjnych;\n poprawność zapisu metod zapobiegających zagrożeniom powstających podczas prac\neksploatacyjnych.\nZagrożenia naturalne podczas eksploatacji żwiru\ni piasku w kopalni „Sangrodz”\nProponowane metody zapobiegawcze zagrożeniom\n27\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych\n1) wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz składu\nwydobytej kopaliny;\n4) planuje roboty górnicze;\n5) opracowuje technologię wykonywania robót górniczych;\n7) organizuje wykonywanie robót górniczych.\n2. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im\n1) przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach odkrywkowych;\n2) rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów\nniebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż\nmetodą odkrywkową mogą dotyczyć:\n opracowania technologii eksploatacji złóż węgla brunatnego;\n opracowania technologii eksploatacji złóż surowców skalnych;\n opracowania technologii eksploatacji złóż spod powierzchni wody;\n opracowania technologii zwałowania i składowania w kopalniach odkrywkowych.\n28\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO\n311701\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik górnictwa odkrywkowego powinien być\nprzygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) wykonywania robót związanych z odwadnianiem górotworu i zwałowisk;\n2) wykonywania robót związanych z udostępnianiem i urabianiem złoża;\n3) wykonywania robót związanych z transportem nakładu i kopaliny;\n4) wykonywania robót związanych z rekultywacją terenów pogórniczych;\n5) organizowania i prowadzenia robót w górnictwie odkrywkowym;\n6) rozpoznawania zagrożeń naturalnych i zapobiegania im.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\n29\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n30\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i\njakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie\nzawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,\nelektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,\ntechnik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,\ntechnik\ngórnictwa\notworowego,\ngórnik\neksploatacji\notworowej,\ntechnik\ngórnictwa\nodkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik\nodlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń\nhutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,\nmechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n31\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących\nrysunku\ntechnicznego,\nczęści\nmaszyn,\nmateriałów\nkonstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik\neksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,\ntechnik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik\ngórnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n32\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik\ngórnictwa odkrywkowego:\nMG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową.\n1. Udostępnianie i urabianie złoża\nUczeń:\n1) odczytuje mapy górnicze i przekroje geologiczne;\n2) określa warunki prowadzenia odkrywkowej eksploatacji złóż;\n3) rozpoznaje sposoby udostępniania złóż;\n4) rozróżnia systemy urabiania złóż;\n5) sporządza schematy wyrobisk i ciągów technologicznych;\n6) posługuje się sprzętem i narzędziami podczas procesów wydobywczych;\n7) przygotowuje teren do prowadzenia robót górniczych;\n8) wykonuje roboty związane z przygotowaniem górotworu do eksploatacji;\n9) posługuje się materiałami wybuchowymi i sprzętem strzałowym;\n10) wykonuje roboty związane z udostępnianiem i urabianiem złoża;\n11) użytkuje maszyny i urządzenia do odwadniania górotworu, udostępniania, wydobycia oraz\nprzygotowania złoża do transportu;\n12) przewiduje i rozpoznaje zagrożenia występujące podczas prowadzenia robót wydobywczych\ni reaguje na nie;\n13) stosuje sprzęt oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\n2. Obsługiwanie maszyn i urządzeń transportowych\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje transportu technologicznego;\n2) określa warunki stosowania różnych rodzajów transportu;\n3) dobiera środki transportu;\n4) rozróżnia elementy maszyn i urządzeń transportu technologicznego;\n5) użytkuje maszyny i urządzenia wykorzystywane w transporcie technologicznym;\n6) użytkuje maszyny i urządzenia do załadunku wydobytej kopaliny;\n7) użytkuje maszyny i urządzenia do przesuwania ciągów transportowych;\n8) wykonuje naprawę taśm przenośnikowych.\n3. Zwałowanie, składowanie i rekultywacja terenów pogórniczych\nUczeń:\n1) rozpoznaje metody zwałowania i rekultywacji terenów pogórniczych;\n2) posługuje się sprzętem i narzędziami podczas zwałowania, składowania i rekultywacji\nterenów pogórniczych;\n3) wykonuje roboty związane ze zwałowaniem, składowaniem i rekultywacją terenów\npogórniczych;\n4) zabezpiecza zwałowisko przed osuwaniem;\n5) określa sposoby zagospodarowania odpadów;\n6) użytkuje maszyny i urządzenia do zwałowania, składowania i rekultywacji terenów\npogórniczych;\n7) stosuje sprzęt oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\n33\nMG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową\n1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych\nUczeń:\n1) wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz składu\nwydobytej kopaliny;\n2) przestrzega zasad projektowania kopalń odkrywkowych;\n3) prowadzi dokumentację techniczno-ruchową, w tym raport produkcyjny, wydobycia\nsurowców;\n4) planuje roboty górnicze;\n5) opracowuje technologię wykonywania robót górniczych;\n6) sporządza i aktualizuje harmonogramy robót górniczych;\n7) organizuje wykonywanie robót górniczych;\n8) nadzoruje roboty udostępniające, przygotowawcze, eksploatacyjne, składowiskowe,\nzwałowe i rekultywacyjne;\n9) określa położenie frontów eksploatacyjnych;\n10) ocenia jakość wykonanych robót górniczych;\n11) kontroluje stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej;\n12) korzysta z programów komputerowych dotyczących projektowania kopalń odkrywkowych,\ndokumentowania wielkości wydobycia, organizacji i zarządzania eksploatacją środków\ntrwałych.\n2. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im\nUczeń:\n1) przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach odkrywkowych;\n2) rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów\nniebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej;\n3) wykonuje dokumentację dotyczącą bezpieczeństwa w kopalniach odkrywkowych;\n4) prowadzi i kontroluje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów niebezpiecznych\ni zagrożonych w kopalni odkrywkowej;\n5) stosuje sprzęt i środki ochrony osobistej;\n6) ocenia stan odkrywkowych wyrobisk górniczych i zwałowisk;\n7) posługuje się sprzętem pomiarowym;\n8) przestrzega procedur postępowania w razie wystąpienia zagrożeń naturalnych.\n34\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik górnictwa odkrywkowego powinna posiadać\nnastępujące pomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię odkrywkowej eksploatacji złóż, wyposażoną w: dokumentację górniczą, sprzęt\ngeodezyjny: teodolit, niwelator, dalmierz, łaty geodezyjne, taśmy miernicze, przymiary,\ntyczki, węgielnicę, zestaw próbek minerałów i skał, schematy i modele wkopów\nudostępniających i zwałowisk, schematy i modele układów technologicznych, dokumentację\ntechniczno-ruchową, atrapy środków strzałowych, sprzęt strzałowy, schematy i modele\npołączeń sieci strzałowych, przyrządy kontrolno-pomiarowe sieci strzałowej, środki i sprzęt\nochrony osobistej, zbiorowej i przeciwpożarowej, filmy instruktażowe, slajdy i normy\ndotyczące odkrywkowej eksploatacji złóż, stanowisko komputerowe dla nauczyciela\nz dostępem do Internetu i z projektorem multimedialnym;\n2) pracownię maszyn i urządzeń górniczych, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla\nuczniów z drukarką (jedno stanowisko dla jednego ucznia), skanery i plotery (po jednym na\ncztery stanowiska komputerowe), pakiet programów biurowych, próbki materiałów\nkonstrukcyjnych, charakterystyczne części maszyn i urządzeń, modele połączeń rozłącznych\ni nierozłącznych, schematy i modele maszyn i urządzeń, rysunki złożeniowe, wykonawcze,\nmontażowe i schematyczne, katalogi techniczne maszyn, urządzeń i części maszyn, przyrządy\npomiarowe, schematy i modele kinematyczne i hydrauliczne maszyn górniczych, schematy\nukładów elektrycznych, próbki przewodów elektrycznych, hydraulicznych i pneumatycznych,\nkatalogi elementów automatyki, elementów napędów elektrycznych, hydraulicznych,\npneumatycznych, schematy układów automatycznych, schematy układów elektronicznych,\nzabezpieczenia przed skutkami zwarć i przeciążeń, przekroje maszyn elektrycznych, normy\ntechniczne, filmy instruktażowe i slajdy dotyczące maszyn i urządzeń górniczych i ich obsługi,\nstanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, z projektorem\nmultimedialnym;\n3) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do wykonywania prac geodezyjnych (jedno stanowisko dla czterech\nuczniów), wyposażone w sprzęt geodezyjny: teodolit, niwelator, dalmierz, łaty\ngeodezyjne, taśmy miernicze, przymiary, tyczki, węgielnicę,\nb) stanowiska do łączenia taśm przenośnikowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów),\nwyposażone w: różne rodzaje taśm, narzędzia ręczne i mechaniczne oraz materiały\nłączące,\nc)\nstanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia),\nwyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, nożyce\ngilotynowe, narzędzia do trasowania, przyrządy pomiarowe,\nd) stanowiska do obróbki skrawaniem (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: tokarkę, frezarkę, strugarkę, dłutownice, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę\nramową, piłę tarczową, narzędzia i elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe,\ne) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w:\ninstalację wyciągową, stół spawalniczy i z imadłem, spawarkę prostownikową, sprzęt do\nspawania elektrycznego, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia spawalnicze,\nsprzęt i urządzenia diagnostyczno-pomiarowe.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, kopalniach odkrywkowych oraz\ninnych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących\nw zawodzie.\n35\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując\nminimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych\ndla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz\nwłaściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n480 godz.\nMG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową\n620 godz.\nMG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową\n250 godz.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-odkrywkowego-2017/zad-P9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie 9.
Najmniej efektywnym sposobem zabezpieczającym skarpy zwałowiska zewnętrznego przed
osuwaniem się, jest
A. obsadzanie skarp roślinnością.
B. wykonywanie rowów opaskowych.
C. ogradzanie terenu zwałowiska siatką.
D. montowanie płotków faszynowych na skarpie.
Odpowiedź prawidłowa: C.
12

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności
\n

z kwalifikacji M.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
Na Rysunku nr 1 przedstawiona jest mapa sytuacyjna uruchomionej kopalni węgla brunatnego KWB
„Marianek”. Na Rysunku nr 2 przedstawiony jest przekrój geologiczny złoża KWB „Marianek” Do
urabiania nadkładu o maksymalnej grubości 30 m zastosowano jedną koparkę kołową K 1 (np. KWK
125.32) oraz koparkę łańcuchową K 2 (np.Es900.17/17), których maksymalna wysokość urabiania
ściany wynosi po 15 m. Koparki pracują na jednym poziomie roboczym w postępie równoległym
sypiąc urobiony nadkład odpowiednio na przenośniki taśmowe przesuwne P-1 (np. SN- SNA-SZ-SP-
SW-64) oraz P-2 (np. SN-SNA-SZ-SP- SW-64) o szerokości taśmy B=1000 mm . Następnie urobek
podawany jest na przenośnik zbiorczy P 3 (np. SN-SNA-SZ-SP-SW-64) o szerokości taśmy
B=1200 mm, który transportuje urobek na zwałowarkę pracującą na zwałowisku zewnętrznym.
Na przygotowanej mapie sytuacyjnej (rysunek nr 3) zaznacz:
 położenie frontu eksploatacyjnego, jaki osiągną koparki urabiające nadkład w ciągu roku,
wiedząc że postęp roczny wynosi 300 m;
 schemat ciągu technologicznego nadkładowego (koparki, przenośniki).
Na przygotowanym schemacie przekroju przez złoże (rysunek nr 4) narysuj przekrój skarpy
ruchomej w nadkładzie, zaznaczając na nim schematycznie położenie koparek i taśmociągów
uwzględniając generalny kąt pochylenia skarpy nadkładowej, który wynosi 1:5
13
Rysunek nr 1. Mapa sytuacyjna KWB „Marianek”
14
Rysunek nr 2 . Przekrój geologiczny A-A przez złoże „Marianek”
15
Rysunek nr 3. Mapa sytuacyjna - roczny postęp frontów eksploatacyjnych (miejsce na rysunek )
16
Rysunek nr 4. Szkic profilu wyrobiska (miejsce na rysunek profilu zbocza eksploatacyjnego (ruchomego))
17
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:
 mapa sytuacyjna położenia frontów eksploatacyjnych na koniec roku - (rysunek nr 3),
 przekrój wykonanego wyrobiska (rysunek nr 4),
 schemat ciągu technologicznego nadkładowego na rysunku nr 4.
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 poprawność położenia frontów eksploatacyjnej na mapie;
 poprawność schematu skarpy eksploatacyjnej;
 poprawność stosowania symboli technologicznych;
 poprawność nanoszenia pozycji urządzeń na mapach;
 poprawność sporządzania schematów technologicznych;
 poprawność techniczna opisów zastosowanych maszyn.
Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Udostępnianie i urabianie złoża
  2. sporządza schematy wyrobisk i ciągów technologicznych.
\n

Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
mogą dotyczyć:
 wykonywania naprawy taśm przenośnikowych;
 łączenia modelowych sieci strzelniczych;
 rysowania profilu wyrobiska z elementami zbocza eksploatacyjnego (ruchomego);
 rysowanie profilu zwałowiska z elementami zbocza ruchomego.
18
Kwalifikacja K2
MG.41 Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową

\n
  1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności
\n

z kwalifikacji MG.41 Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą
odkrywkową
1.1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych
Umiejętność 1) wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz
składu wydobytej kopaliny, na przykład:
 oblicza wymiary rzeczywiste z uwzględnieniem podziałki map;
 oblicza geologiczny wskaźnik nadkładu;
 oblicza powierzchnię złoża;
 oblicza zasoby złoża;
 oblicza objętość nadkładu;
 oblicza wydajność maszyn do udostępniania, urabiania, transportu, zawłowania
i składowania wydobytej kopaliny.
Przykładowe zadanie 1.
Przenośnik transportujący ił z prędkością v = 2 m/s, o przekroju transportowanego materiału
p = 0,05 m2 i gęstości pozornej ’ = 2 Mg/m3 ma wydajność godzinową Q równą
A. 12 Mg/h
B. 180 Mg/h
C. 360 Mg/h
D. 720 Mg/h
Odpowiedź prawidłowa: D.
Umiejętność 4) planuje roboty górnicze, na przykład:
 dobiera system eksploatacji złoża;
 dobiera metodę urabiania złoża;
 dobiera rodzaj transportu nadkładu i kopaliny;
 określa kierunek rekultywacji.
19
Przykładowe zadanie 2.
Jaką najmniejszą wysokość podnoszenia powinna mieć pompa tłocząca wodę na wysokość 50 m,
o głębokości ssania 2 m?
A. 52 m
B. 57,2 m
C. 62,4 m
D. 67,6 m
Odpowiedź prawidłowa: B.
Umiejętność 5) opracowuje technologię wykonywania robót górniczych, na przykład:
 opracowuje technologię odwadniania złoża;
 opracowuje technologię zdejmowania nadkładu;
 opracowuje technologię urabiania złoża;
 opracowuje technologię transportu nadkładu;
 opracowuje technologię transportu kopaliny;
 opracowuje technologię zwałowania nadkładu i składowania kopaliny.
Przykładowe zadanie 3.
Skały, w których prędkość rozchodzenia się fal sejsmicznych wynosi powyżej 3000 m/s urabiane są
A. koparkami wielonaczyniowymi.
B. materiałami wybuchowymi.
C. spycharko - zrywarkami.
D. ładowarkami kołowymi.
Odpowiedź prawidłowa: B.
1.2. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im
Umiejętność 1) przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach
odkrywkowych, na przykład:
 przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach węgla brunatnego;
 przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach kruszyw naturalnych;
 przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne w kopalniach surowców skalnych.
Przykładowe zadanie 4.
W kopalni eksploatującej piaski i żwiry mogą wystąpić zagrożenia naturalne
A. gazowe.
B. sejsmiczne.
C. osuwiskowe.
D. endogeniczne.
Odpowiedź prawidłowa: C.
20
Umiejętność 2) rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem
obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej, na przykład:
 dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni
węgla brunatnego;
 dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni
kruszyw naturalnych;
 dobiera środki do zabezpieczenia obszarów niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni
surowców skalnych.
Przykładowe zadanie 5.
Rów opaskowy zabezpieczający wyrobisko przedstawione na rysunku, przed zalaniem wodami
opadowymi, spływającymi po powierzchni terenu należy wykonać od strony
A. południowej.
B. wschodniej.
C. zachodniej.
D. północnej.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 5) stosuje sprzęt i środki ochrony osobistej, na przykład:
 dobiera sprzęt i środki ochrony przed pyłem;
 dobiera sprzęt i środki ochrony przed hałasem;
 dobiera sprzęt i środki ochrony przed czynnikami mechanicznymi;
 dobiera sprzęt i środki ochrony przed wibracjami;
 dobiera sprzęt i środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.
Przykładowe zadanie 6.
Środki ochrony dróg oddechowych należy bezwzględnie stosować w przypadku występowania
pyłu zawierającego
A. Fe2O3
B. Al2O3
C. SiO2
D. TiO2
Odpowiedź prawidłowa: C.
21

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności
\n

z kwalifikacji MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą
odkrywkową
Dla nowo budowanej kopalni piasku i żwiru „Sangrodz” o wielkości wydobycia 4000 Mg /dobę,
gdzie surowiec o średniej gęstości 1,8 Mg/m3 i współczynniku rozpojenia równym 1,1 będzie
transportowany przenośnikami taśmowymi na składowisko.
1.
Zaznacz na Mapie sytuacyjno-wysokościowej kopalni „Sangrodz” lokalizację wkopu
udostępniającego oraz kierunków urabiania i eksploatacji złoża. Przy lokalizacji wkopu weź
pod uwagę minimalizację kosztów poniesionych przez właściciela kopalni na rozpoczęcie
wydobycia kopaliny.
2.
Uwzględniając obliczony godzinowy strumień urobku, zapisz w Tabeli 3 zestawienie maszyn
podstawowych
kopalni
„Sangrodz”,
typy
dobranych
maszyn
urabiających
oraz
transportowych. Przyjmij, że maszyny nie mają postojów w trakcie pracy. Przy wyborze
maszyn powinieneś uwzględnić:
 mapę sytuacyjno - wysokościową kopalni „Sangrodz”,
 przekrój geologiczny N-S złoża piasku i żwiru „Sangrodz”,
 Tabelę 1 Wyciąg maszyn górniczych,
 Tabelę 2 Opis wierceń geologicznych złoża piasku i żwiru „Sangrodz”.
W Tabeli 4 wykaz zagrożeń występujących w Kopalni żwiru i piasku „Sangrodz” wypisz
przewidywane zagrożenia naturalne mogące wystąpić w trakcie prowadzenia prac eksploatacyjnych
i metody zapobiegania tym zagrożeniom.
22
Rysunek 1. Mapa sytuacyjno-wysokościowa kopalni „Sangrodz”
23
Rysunek 2. Przekrój geologiczny N-S złoża piasku i żwiru w „Sangrodz”
24
25
Tabela 2. Opis wierceń geologicznych złoża piasku i żwiru „Sangrodz”.
Tabela 3. Zestawienie maszyn podstawowych Kopalni „Sangrodz”
Obliczenie godzinowego strumienia urobku:
Numer piętra roboczego
Typ maszyny urabiającej
Typ maszyny
transportowej na poziomie
roboczym
Typ maszyny
transportowej zbiorczej
26
Tabela 4. Wykaz zagrożeń występujących w kopalni żwiru i piasku „Sangrodz”
Zadanie wykonuj na przygotowanym stanowisku pracy wyposażonym w materiały, narzędzia
i sprzęt zgodnie z wyposażeniem zapisanym w podstawie programowej kształcenia w zawodzie.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:

mapa sytuacyjno-wysokościowa kopalni - zaznaczona lokalizacja wykopu oraz kierunki
urabiania i eksploatacji złoża,

zestawienie maszyn podstawowych Kopalni „Sangrodz” (tabela 3),

wykaz zagrożeń występujących w kopalni żwiru i piasku „Sangrodz” (tabela 4).
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 zgodność obliczeń godzinowego strumienia urobku z rocznymi założeniami produkcyjnymi;
 poprawność zaznaczenia miejsca wkopu udostępniającego, kierunków eksploatacji
i urabiania;
 poprawność zapisu pięter roboczych oraz dobranych maszyn do urabiania i transportu;
 poprawność zapisu zagrożeń naturalnych mogących wystąpić w trakcie prowadzenia prac
eksploatacyjnych;
 poprawność zapisu metod zapobiegających zagrożeniom powstających podczas prac
eksploatacyjnych.
Zagrożenia naturalne podczas eksploatacji żwiru
i piasku w kopalni „Sangrodz”
Proponowane metody zapobiegawcze zagrożeniom
27
Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:

\n
  1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych
  2. wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz składu
\n

wydobytej kopaliny;

\n
  1. planuje roboty górnicze;
  2. opracowuje technologię wykonywania robót górniczych;
  3. organizuje wykonywanie robót górniczych.
  4. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im
  5. przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach odkrywkowych;
  6. rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów
\n

niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej.
Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż
metodą odkrywkową mogą dotyczyć:
 opracowania technologii eksploatacji złóż węgla brunatnego;
 opracowania technologii eksploatacji złóż surowców skalnych;
 opracowania technologii eksploatacji złóż spod powierzchni wody;
 opracowania technologii zwałowania i składowania w kopalniach odkrywkowych.
28
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
311701

\n
  1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik górnictwa odkrywkowego powinien być
przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

\n
  1. wykonywania robót związanych z odwadnianiem górotworu i zwałowisk;
  2. wykonywania robót związanych z udostępnianiem i urabianiem złoża;
  3. wykonywania robót związanych z transportem nakładu i kopaliny;
  4. wykonywania robót związanych z rekultywacją terenów pogórniczych;
  5. organizowania i prowadzenia robót w górnictwie odkrywkowym;
  6. rozpoznawania zagrożeń naturalnych i zapobiegania im.
  7. EFEKTY KSZTAŁCENIA
\n

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych
efektów kształcenia na które składają się:

\n
  1. Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;
\n

(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
Uczeń:

\n
  1. rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,
\n

ochroną środowiska i ergonomią;

\n
  1. rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy
\n

i ochrony środowiska w Polsce;

\n
  1. określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny
\n

pracy;

\n
  1. przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane
\n

z wykonywaniem zadań zawodowych;

\n
  1. określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
  2. określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
  3. organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami
\n

bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
  2. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące
\n

ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

\n
  1. udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach
\n

zagrożenia zdrowia i życia.
(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
Uczeń:

\n
  1. stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
  2. stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz
\n

29
przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;

\n
  1. stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
  2. rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
  3. analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
  4. inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
  5. przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności
\n

gospodarczej;

\n
  1. prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  2. obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające
\n

prowadzenie działalności gospodarczej;

\n
  1. planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
  2. planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;
  3. stosuje zasady normalizacji;
  4. optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.
\n

(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
Uczeń:

\n
  1. posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych
\n

oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;

\n
  1. interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych
\n

artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;

\n
  1. analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności
\n

zawodowych;

\n
  1. formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające
\n

komunikowanie się w środowisku pracy;

\n
  1. korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.
\n

(KPS). Kompetencje personalne i społeczne
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad kultury i etyki;
  2. jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
  3. potrafi planować działania i zarządzać czasem;
  4. przewiduje skutki podejmowanych działań;
  5. ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;
  6. jest otwarty na zmiany;
  7. stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;
  8. aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
  9. przestrzega tajemnicy zawodowej;
  10. negocjuje warunki porozumień;
  11. jest komunikatywny;
  12. stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;
  13. współpracuje w zespole.
\n

30
(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów
Uczeń:

\n
  1. planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;
  2. dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;
  3. kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;
  4. monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;
  5. wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i
\n

jakość pracy;

\n
  1. stosuje metody motywacji do pracy;
  2. komunikuje się ze współpracownikami.
  3. Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego
\n

i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie
zawodów PKZ(MG.a) i PKZ(MG.e);
PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik
automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,
mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter
kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,
technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,
technik
pojazdów
samochodowych,
technik
mechanik,
elektromechanik
pojazdów
samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,
technik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,
technik
górnictwa
otworowego,
górnik
eksploatacji
otworowej,
technik
górnictwa
odkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik
odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń
hutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,
mechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik
mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji
drzewnej, szkutnik
Uczeń:

\n
  1. przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;
  2. sporządza szkice części maszyn;
  3. sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;
  4. rozróżnia części maszyn i urządzeń;
  5. rozróżnia rodzaje połączeń;
  6. przestrzega zasad tolerancji i pasowań;
  7. rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;
  8. rozróżnia środki transportu wewnętrznego;
  9. dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;
  10. rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;
  11. rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;
  12. rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;
  13. rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;
  14. wykonuje pomiary warsztatowe;
  15. rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;
\n

31

\n
  1. określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;
  2. posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm
\n

dotyczących
rysunku
technicznego,
części
maszyn,
materiałów
konstrukcyjnych
i eksploatacyjnych;

\n
  1. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

PKZ(MG.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik
eksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż,
technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik
górnictwa odkrywkowego
Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;
  2. rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;
  3. rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;
  4. stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
\n

32

\n
  1. Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik
\n

górnictwa odkrywkowego:
MG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową.

\n
  1. Udostępnianie i urabianie złoża
\n

Uczeń:

\n
  1. odczytuje mapy górnicze i przekroje geologiczne;
  2. określa warunki prowadzenia odkrywkowej eksploatacji złóż;
  3. rozpoznaje sposoby udostępniania złóż;
  4. rozróżnia systemy urabiania złóż;
  5. sporządza schematy wyrobisk i ciągów technologicznych;
  6. posługuje się sprzętem i narzędziami podczas procesów wydobywczych;
  7. przygotowuje teren do prowadzenia robót górniczych;
  8. wykonuje roboty związane z przygotowaniem górotworu do eksploatacji;
  9. posługuje się materiałami wybuchowymi i sprzętem strzałowym;
  10. wykonuje roboty związane z udostępnianiem i urabianiem złoża;
  11. użytkuje maszyny i urządzenia do odwadniania górotworu, udostępniania, wydobycia oraz
\n

przygotowania złoża do transportu;

\n
  1. przewiduje i rozpoznaje zagrożenia występujące podczas prowadzenia robót wydobywczych
\n

i reaguje na nie;

\n
  1. stosuje sprzęt oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.
  2. Obsługiwanie maszyn i urządzeń transportowych
\n

Uczeń:

\n
  1. rozróżnia rodzaje transportu technologicznego;
  2. określa warunki stosowania różnych rodzajów transportu;
  3. dobiera środki transportu;
  4. rozróżnia elementy maszyn i urządzeń transportu technologicznego;
  5. użytkuje maszyny i urządzenia wykorzystywane w transporcie technologicznym;
  6. użytkuje maszyny i urządzenia do załadunku wydobytej kopaliny;
  7. użytkuje maszyny i urządzenia do przesuwania ciągów transportowych;
  8. wykonuje naprawę taśm przenośnikowych.
  9. Zwałowanie, składowanie i rekultywacja terenów pogórniczych
\n

Uczeń:

\n
  1. rozpoznaje metody zwałowania i rekultywacji terenów pogórniczych;
  2. posługuje się sprzętem i narzędziami podczas zwałowania, składowania i rekultywacji
\n

terenów pogórniczych;

\n
  1. wykonuje roboty związane ze zwałowaniem, składowaniem i rekultywacją terenów
\n

pogórniczych;

\n
  1. zabezpiecza zwałowisko przed osuwaniem;
  2. określa sposoby zagospodarowania odpadów;
  3. użytkuje maszyny i urządzenia do zwałowania, składowania i rekultywacji terenów
\n

pogórniczych;

\n
  1. stosuje sprzęt oraz środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.
\n

33
MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową

\n
  1. Organizowanie i prowadzenie robót górniczych w kopalniach odkrywkowych
\n

Uczeń:

\n
  1. wykonuje obliczenia dotyczące udostępniania i eksploatacji złoża, zwałowania oraz składu
\n

wydobytej kopaliny;

\n
  1. przestrzega zasad projektowania kopalń odkrywkowych;
  2. prowadzi dokumentację techniczno-ruchową, w tym raport produkcyjny, wydobycia
\n

surowców;

\n
  1. planuje roboty górnicze;
  2. opracowuje technologię wykonywania robót górniczych;
  3. sporządza i aktualizuje harmonogramy robót górniczych;
  4. organizuje wykonywanie robót górniczych;
  5. nadzoruje roboty udostępniające, przygotowawcze, eksploatacyjne, składowiskowe,
\n

zwałowe i rekultywacyjne;

\n
  1. określa położenie frontów eksploatacyjnych;
  2. ocenia jakość wykonanych robót górniczych;
  3. kontroluje stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej;
  4. korzysta z programów komputerowych dotyczących projektowania kopalń odkrywkowych,
\n

dokumentowania wielkości wydobycia, organizacji i zarządzania eksploatacją środków
trwałych.

\n
  1. Rozpoznawanie zagrożeń naturalnych w kopalniach odkrywkowych i zapobieganie im
\n

Uczeń:

\n
  1. przewiduje zagrożenia i zjawiska naturalne występujące w kopalniach odkrywkowych;
  2. rozpoznaje zagrożenia naturalne i organizuje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów
\n

niebezpiecznych i zagrożonych w kopalni odkrywkowej;

\n
  1. wykonuje dokumentację dotyczącą bezpieczeństwa w kopalniach odkrywkowych;
  2. prowadzi i kontroluje roboty związane z zabezpieczaniem obszarów niebezpiecznych
\n

i zagrożonych w kopalni odkrywkowej;

\n
  1. stosuje sprzęt i środki ochrony osobistej;
  2. ocenia stan odkrywkowych wyrobisk górniczych i zwałowisk;
  3. posługuje się sprzętem pomiarowym;
  4. przestrzega procedur postępowania w razie wystąpienia zagrożeń naturalnych.
\n

34

\n
  1. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
\n

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik górnictwa odkrywkowego powinna posiadać
następujące pomieszczenia dydaktyczne:

\n
  1. pracownię odkrywkowej eksploatacji złóż, wyposażoną w: dokumentację górniczą, sprzęt
\n

geodezyjny: teodolit, niwelator, dalmierz, łaty geodezyjne, taśmy miernicze, przymiary,
tyczki, węgielnicę, zestaw próbek minerałów i skał, schematy i modele wkopów
udostępniających i zwałowisk, schematy i modele układów technologicznych, dokumentację
techniczno-ruchową, atrapy środków strzałowych, sprzęt strzałowy, schematy i modele
połączeń sieci strzałowych, przyrządy kontrolno-pomiarowe sieci strzałowej, środki i sprzęt
ochrony osobistej, zbiorowej i przeciwpożarowej, filmy instruktażowe, slajdy i normy
dotyczące odkrywkowej eksploatacji złóż, stanowisko komputerowe dla nauczyciela
z dostępem do Internetu i z projektorem multimedialnym;

\n
  1. pracownię maszyn i urządzeń górniczych, wyposażoną w: stanowiska komputerowe dla
\n

uczniów z drukarką (jedno stanowisko dla jednego ucznia), skanery i plotery (po jednym na
cztery stanowiska komputerowe), pakiet programów biurowych, próbki materiałów
konstrukcyjnych, charakterystyczne części maszyn i urządzeń, modele połączeń rozłącznych
i nierozłącznych, schematy i modele maszyn i urządzeń, rysunki złożeniowe, wykonawcze,
montażowe i schematyczne, katalogi techniczne maszyn, urządzeń i części maszyn, przyrządy
pomiarowe, schematy i modele kinematyczne i hydrauliczne maszyn górniczych, schematy
układów elektrycznych, próbki przewodów elektrycznych, hydraulicznych i pneumatycznych,
katalogi elementów automatyki, elementów napędów elektrycznych, hydraulicznych,
pneumatycznych, schematy układów automatycznych, schematy układów elektronicznych,
zabezpieczenia przed skutkami zwarć i przeciążeń, przekroje maszyn elektrycznych, normy
techniczne, filmy instruktażowe i slajdy dotyczące maszyn i urządzeń górniczych i ich obsługi,
stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, z projektorem
multimedialnym;

\n
  1. warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:
\n

a) stanowiska do wykonywania prac geodezyjnych (jedno stanowisko dla czterech
uczniów), wyposażone w sprzęt geodezyjny: teodolit, niwelator, dalmierz, łaty
geodezyjne, taśmy miernicze, przymiary, tyczki, węgielnicę,
b) stanowiska do łączenia taśm przenośnikowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów),
wyposażone w: różne rodzaje taśm, narzędzia ręczne i mechaniczne oraz materiały
łączące,
c)
stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia),
wyposażone w: stół ślusarski z imadłem, narzędzia do obróbki ręcznej, nożyce
gilotynowe, narzędzia do trasowania, przyrządy pomiarowe,
d) stanowiska do obróbki skrawaniem (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone
w: tokarkę, frezarkę, strugarkę, dłutownice, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę
ramową, piłę tarczową, narzędzia i elektronarzędzia, przyrządy pomiarowe,
e) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w:
instalację wyciągową, stół spawalniczy i z imadłem, spawarkę prostownikową, sprzęt do
spawania elektrycznego, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia spawalnicze,
sprzęt i urządzenia diagnostyczno-pomiarowe.
Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach
kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, kopalniach odkrywkowych oraz
innych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących
w zawodzie.
35
Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy
właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).

\n
  1. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)
  2. W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie
\n

ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując
minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych
dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz
właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.
Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne
dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące
podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów
480 godz.
MG.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową
620 godz.
MG.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową
250 godz.

","solutions":[]}