{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2012/zad/P12","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2012","number":"P12","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2012,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 12.\nPrzedstawiony na rysunku przyrząd służy do\nA. pomiaru lepkości względnej ropy naftowej.\nB. oznaczania wartości opałowej ropy naftowej.\nC. pomiaru temperatury krzepnięcia ropy naftowej.\nD. oznaczania zawartości parafiny w ropie naftowej.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 16\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji M.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji\notworowej złóż\nOdwiertem eksploatowano ropę naftową metodą pompowania przy zastosowaniu\nżerdziowej tłokowej pompy wgłębnej PWR 1. Pompa napędzana jest za pomocą\nindywidualnego żurawia pompowego IŻP 5. Pompa znajduje się na głębokości 650 m,\nnapędzana jest przewodem pompowym zbudowanym żerdzi pompowych o średnicy ¾”.\nW ostatnim okresie wydajność tej pompy systematycznie zmniejszała się, aż do całkowitego\nzaniku pompowania. Przeprowadzony pomiar przy użyciu dynamografu pompowego\nwykazał, że uszkodzone zostały zawory tłoczące, znajdujące się w tłoku pompy.\nOdwiert wyposażony jest w trójnóg z rur 6”, którego dopuszczalny udźwig wynosi 40 kN. W\ncelu przeprowadzenia regeneracji pompy należy wykonać obróbkę odwiertu, polegającą na\nwyciągnięciu przewodu pompowego wraz z tłokiem pompy, a następnie kolumny rur\nwydobywczych wraz z cylindrem pompy.\nOpracuj Plan wykonania pierwszego etapu obróbki, obejmujący wyciąganie z odwiertu\nprzewodu pompowego wraz z tłokiem pompy.\nPlan powinien obejmować:\n wykaz\npodstawowych\nczynności\nzwiązanych\nz\nwyciąganiem\nprzewodu\npompowego,\n tabelę obliczeń zawierającą dane, obliczenia i wyniki.\nW obliczeniach pomiń ciężar tłoka pompy, a ciężar przewodu pompowego podaj w kN.\nDobierz, na podstawie wyciągu z planu ruchu kopalni, windę wyciągową oraz określ rodzaj\npotrzebnego urządzenia nośnego.\nSporządź Wykaz urządzeń i narzędzi wymaganych do wyciągania przewodu pompowego\noraz Wykaz załogi zawierający zadania poszczególnych osób.\nTabelę Parametrów technicznych żerdzi pompowych, wyciągi z planu ruchu kopalni\nzawierające\nRodzaje\ni\ncharakterystyki\nurządzeń\nwyciągowych\noraz\nRodzaje\ni charakterystyki urządzeń nośnych-dźwigowych masz przygotowane na stanowisku\negzaminacyjnym.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 17\nOcenie podlegać będzie\nPlan wykonania pierwszego etapu obróbki\n Wykaz podstawowych czynności Rezultat 1\n Tabela obliczeń\nRezultat 2\n Wykaz urządzeń i narzędzi\nRezultat 3\n Wykaz załogi\nRezultat 4\nPoprawność merytoryczna i terminologiczna\nw tym:\n oznaczenia wielkości fizycznych,\n jednostki miar,\n terminologia.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n poprawne zapisanie czynności wykonywanych w czasie obróbki odwiertu,\n zastosowanie do obliczeń właściwych danych,\n prawidłowe obliczenie masy i ciężaru przewodu pompowego,\n dobór odpowiedniego urządzenia nośnego i windy wyciągowej,\n sporządzenie wykazu załogi do wykonania obróbki oraz określenie funkcji\nposzczególnych osób,\n zastosowanie prawidłowych oznaczeń wielkości fizycznych oraz odpowiadających\nim jednostek,\n zastosowanie poprawnych oznaczeń i jednostek oraz właściwej terminologii.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż\n9) organizuje pracę zespołu do wykonywania prac związanych z obróbką odwiertów.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.40. Organizacja i prowadzenie\neksploatacji otworowej złóż mogą dotyczyć\n ustalania optymalnych warunków wydobycia kopalin,\n doboru maszyn i urządzeń i parametrów ich pracy, doboru narzędzi i materiałów\noraz przyrządów kontrolno-pomiarowych,\n posługiwania się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń, a także\nschematami instalacji technologicznych oczyszczania ropy i gazu,\n wykonywania\npomiarów\nwłaściwości\nfizykochemicznych\nkopalin\noraz\ninterpretowania wyników,\n prowadzenia\ndokumentacji\nwielkości\nwydobycia,\nilości\nmagazynowanych\ni transportowanych kopalin.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 1\nZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik\ngórnictwa otworowego\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 2\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz\nniektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)\n Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów\nszkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)\n Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nkształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)\n Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie\negzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)\n Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie\nwarunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy\noraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych\n(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 3\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie\nOpracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.\ntechnik górnictwa otworowego 311702\nCelem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,\nwykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.\nZadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są\nuwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają\nw szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,\nrosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,\na także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.\nW procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego\ni zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,\nz uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą\nzawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących\nw zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.\nW procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,\nstosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji\ni kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania\nprzedwczesnemu kończeniu nauki.\nElastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na\nuczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie\nkwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent technikum kształcącego w zawodzie technik górnictwa otworowego powinien być przygotowany do\nwykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) obsługiwania odwiertów oraz maszyn i urządzeń stosowanych podczas wydobywania ropy naftowej, gazu\nziemnego, wód podziemnych, soli kamiennej i siarki otworami wiertniczymi;\n2) prowadzenia procesów technologicznych związanych z wydobywaniem kopalin metodą otworową;\n3) organizowania i nadzorowania racjonalnej eksploatacji złóż surowców mineralnych;\n4) prowadzenia dokumentacji zakładu górnictwa otworowego.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów\nkształcenia, na które składają się:\n1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną\nśrodowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia\ni życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 4\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa\npodatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności\ngospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz\nfonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli\ni wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się\nw środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n4) jest otwarty na zmiany;\n5) potrafi radzić sobie ze stresem;\n6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n7) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;\n9) potrafi negocjować warunki porozumień;\n10) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;\n6) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego,\nstanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.e);\nPKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów\ni maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej\ni urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,\noperator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,\nblacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik\nbudownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik\nmechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik\ntransportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa\npodziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin\nstałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 5\ni urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń\ndo przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku\ntechnicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(M.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik eksploatacji\npodziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik wiertnik, technik\ngórnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego\nUczeń:\n1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;\n2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;\n3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik górnictwa otworowego\nopisane w części II:\nM.9. Eksploatacja otworowa złóż\n1. Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż\nUczeń:\n1) rozróżnia oraz charakteryzuje metody wydobywania kopalin otworami wiertniczymi;\n2) stosuje przepisy prawa geologicznego i górniczego, przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy,\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska w zakresie dotyczącym obsługiwania odwiertów\neksploatacyjnych w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi;\n3) przestrzega przepisów prawa dotyczących ruchu zakładów górnictwa otworowego;\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;\n5) dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów oraz maszyn i urządzeń górniczych;\n6) obsługuje głowice odwiertów eksploatacyjnych, odprężających i obserwacyjnych;\n7) obsługuje urządzenia służące do bezpośredniej eksploatacji kopalin;\n8) charakteryzuje parametry technologiczne procesu wydobywania kopalin;\n9) rozróżnia i charakteryzuje substancje chemiczne stosowane podczas eksploatacji otworowej;\n10) dokonuje odczytu i rejestracji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n11) przygotowuje stanowisko do wykonania pomiarów wgłębnych w odwiertach;\n12) wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych;\n13) przygotowuje i wykonuje zabiegi intensyfikacji wydobycia kopalin;\n14) wykonuje konserwację oraz drobne naprawy obsługiwanych urządzeń eksploatacyjnych.\n2. Obsługiwanie maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego\nUczeń:\n1) rozróżnia i charakteryzuje zanieczyszczenia ropy naftowej i gazu ziemnego;\n2) charakteryzuje metody usuwania zanieczyszczeń z ropy naftowej i gazu ziemnego;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 6\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n5) rozróżnia elementy na schematach technologicznych instalacji do oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n6) prowadzi proces stabilizacji ropy naftowej;\n7) obsługuje urządzenia do rozbijania emulsji ropnych;\n8) obsługuje urządzenia do osuszania gazu ziemnego;\n9) obsługuje urządzenia do odgazolinowania gazu ziemnego;\n10) obsługuje urządzenia do usuwania zanieczyszczeń gazu ziemnego;\n11) rozróżnia materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n12) dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z oczyszczaniem ropy naftowej i gazu ziemnego;\n13) wykonuje konserwację oraz drobne naprawy urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy\nnaftowej i gazu ziemnego.\n3. Obsługiwanie zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje, wyjaśnia budowę i charakteryzuje parametry techniczne zbiorników magazynowych;\n2) wyjaśnia zasady obsługi zbiorników magazynowych;\n3) rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;\n4) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;\n5) posługuje się instrukcjami zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin;\n6) wykonuje pomiary ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;\n7) pobiera próbki kopalin do badań laboratoryjnych;\n8) wykonuje konserwację i drobne naprawy elementów uzbrojenia zbiornika magazynowego;\n9) dokumentuje ilość ropy naftowej, gazu ziemnego, gazoliny i wody złożowej w dziennych raportach\nprodukcyjnych;\n10) obsługuje zbiorniki magazynowe kopalin;\n11) obsługuje pompy do tłoczenia kopalin;\n12) obsługuje urządzenia do napełniania cystern;\n13) obsługuje sprężarki do tłoczenia gazu ziemnego;\n14) obsługuje rurociągi do transportu kopalin;\n15) dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z magazynowaniem i transportem kopalin;\n16) wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do transportu kopalin.\nM.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż\n1. Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż\nUczeń:\n1) przestrzega zasad eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi oraz wyjaśnia zasady wydobywania ropy\nnaftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego;\n2) stosuje przepisy prawa geologicznego i górniczego, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska stosowane w zakładach górniczych wydobywających kopaliny\notworami wiertniczymi w zakresie organizowania, prowadzenia i nadzorowania obsługi odwiertów\neksploatacyjnych;\n3) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń stosowanych do eksploatacji odwiertów;\n4) nadzoruje obsługę głowic odwiertów oraz urządzeń służących do eksploatacji kopalin;\n5) ustala optymalne warunki eksploatacji kopalin oraz dobiera parametry pracy maszyn i urządzeń górniczych;\n6) prowadzi i kontroluje proces wydobycia kopalin otworami wiertniczymi;\n7) rozróżnia i charakteryzuje wtórne metody wydobycia kopalin otworami wiertniczymi;\n8) charakteryzuje proces podziemnego magazynowania gazu oraz przestrzega zasad magazynowania odpadów\notworami wiertniczymi;\n9) organizuje pracę zespołu do wykonywania prac związanych z obróbką odwiertów;\n10) nadzoruje prace związane z przygotowaniem i wykonaniem zabiegów intensyfikacji wydobycia kopalin;\n11) kontroluje parametry wydobycia kopalin;\n12) interpretuje wyniki wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 7\n13) prowadzi zbiorczą dokumentację wielkości wydobycia kopalin oraz pracy maszyn i urządzeń stosowanych\nprzy obsłudze odwiertów;\n14) posługuje się dokumentacją geologiczną;\n15) kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń oraz narzędzi stosowanych przy obsłudze odwiertów;\n16) nadzoruje usuwanie awarii maszyn i urządzeń górniczych.\n2. Organizowanie i prowadzenie procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego\nUczeń:\n1) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n2) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy\nnaftowej i gazu ziemnego;\n3) posługuje się schematami instalacji technologicznych do stabilizacji ropy naftowej oraz oczyszczania gazu\nziemnego;\n4) charakteryzuje materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n5) nadzoruje prace związane z prowadzeniem procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n6) nadzoruje proces stabilizacji ropy naftowej;\n7) nadzoruje obsługę urządzeń do rozbijania emulsji ropnych;\n8) kontroluje parametry technologiczne pracy instalacji i urządzeń do oczyszczania ropy naftowej i gazu\nziemnego;\n9) rozróżnia elementy automatyki stosowane w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n10) kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania kopalin.\n3. Prowadzenie magazynowania i transportu kopalin\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje oraz objaśnia budowę i parametry techniczne zbiorników magazynowych;\n2) wyjaśnia zasady sytuowania zbiorników magazynowych na terenie zakładu górniczego oraz charakteryzuje\nklasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;\n4) posługuje się dokumentacją techniczną zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu\nkopalin;\n5) rozróżnia i interpretuje podstawowe prawa przepływu cieczy w rurociągach oraz podstawowe prawa\nhydrostatyki;\n6) nadzoruje prace osób obsługujących zbiorniki magazynowe;\n7) kontroluje stopień napełniania zbiorników magazynowych;\n8) oblicza i dokumentuje ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;\n9) nadzoruje i kontroluje użytkowanie pomp i rurociągów do tłoczenia kopalin;\n10) kontroluje i ocenia stan techniczny zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do tłoczenia\ni transportu kopalin;\n11) kontroluje sposób i jakość pobieranych próbek kopalin do badań laboratoryjnych;\n12) nadzoruje usuwanie awarii zbiorników oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin;\n13) interpretuje wskazania urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n14) nadzoruje obsługę urządzeń do napełniania cystern;\n15) nadzoruje obsługę sprężarek do tłoczenia gazu ziemnego;\n16) sporządza schematy technologiczne rurociągów do transportu kopalin.\n4. Wykonywanie pomiarów wgłębnych oraz pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin\nUczeń:\n1) przedstawia klasyfikację i skład chemiczny ropy naftowej, gazu ziemnego i wód podziemnych oraz\ncharakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin;\n2) posługuje się dokumentacją techniczną i instrukcjami wykonywania pomiarów wgłębnych oraz pomiarów\nwłaściwości fizykochemicznych kopalin;\n3) nadzoruje przygotowanie odwiertów eksploatacyjnych do wykonywania pomiarów wgłębnych kopalin;\n4) organizuje, koordynuje i nadzoruje pracę zespołu wykonującego pomiary wgłębne kopalin;\n5) wykonuje pomiary wgłębne kopalin w odwiertach eksploatacyjnych;\n6) dobiera przyrządy pomiarowe, sprzęt i narzędzia do wykonywania pomiarów wgłębnych kopalin;\n7) oblicza podstawowe parametry złożowe;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 8\n8) kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń i przyrządów do pomiarów wgłębnych kopalin;\n9) przygotowuje próbki płynów złożowych do pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin;\n10) dobiera metody badań, sprzęt, narzędzia i przyrządy w zależności od rodzaju badanych właściwości\nfizykochemicznych płynów złożowych;\n11) wykonuje pomiar właściwości fizykochemicznych kopalin;\n12) wykonuje oznaczenie zawartości zanieczyszczeń w ropie naftowej;\n13) wykonuje analizę składu chemicznego kopalin;\n14) odczytuje i interpretuje wyniki pomiarów wgłębnych oraz właściwości fizykochemicznych kopalin;\n15) prowadzi dokumentację badań, analiz i pomiarów właściwości fizykochemicznych płynów złożowych;\n16) sporządza zestawienia tabelaryczne, diagramy i wykresy na podstawie wyników pomiarów wgłębnych oraz\npomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik górnictwa otworowego powinna posiadać następujące\npomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię mechaniczną, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska rysunku technicznego (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: komputer\nz edytorem graficznym, stół kreślarski, przyrządy kreślarskie,\nb) stanowiska materiałoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: próbki materiałów\nkonstrukcyjnych, modele połączeń, atlas mikrostruktur materiałów, normy dotyczące właściwości materiałów,\nc) stanowiska podstaw elektrotechniki (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: sprzęt\npomiarowy, modele i eksponaty silników, prądnic i prostych instalacji elektrycznych, modele układów\nautomatycznej regulacji, elementów automatyki górniczej (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych),\npróbki przewodów (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych), katalogi elementów automatyki\ngórniczej, instrukcje obsługi maszyn elektrycznych,\nd) stanowiska maszynoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: dokumentacje\ntechniczne, instrukcje, modele i eksponaty pomp, sprężarek, silników spalinowych stosowanych w górnictwie\notworowym,\ne) stanowiska pomiarów warsztatowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w: przyrządy\npomiarowe, części maszyn i urządzeń, normy dotyczące pomiarów, instrukcje do wykonywania pomiarów;\n2) pracownię górnictwa otworowego, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska geologiczne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: modele krystalograficzne\nminerałów, minerały i skały, modele przekroju złóż surowców mineralnych, rdzenie wiertnicze, eksponaty\nskamieniałości przewodnich, atlas mineralogiczny i petrograficzny, próbki kopalin,\nb) stanowiska wiertnictwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: narzędzia wiertnicze,\nprojekty geologiczno-techniczne odwiertu, modele maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi, normy i instrukcje\ndotyczące maszyn i urządzeń wiertniczych,\nc) stanowiska maszyn i urządzeń górnictwa otworowego (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone\nw: katalogi, modele maszyn i urządzeń górnictwa otworowego, pomp wgłębnych rurowych i wpuszczanych,\ngłowic odwiertu pompowanego i samoczynnego, narzędzia i osprzęt do obróbki odwiertów,\nd) stanowiska instalacji technologicznych (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: katalogi,\nmodele instalacji do oczyszczania gazu ziemnego, ropy naftowej i wody złożowej, eksponaty materiałów\ni środków chemicznych do oczyszczania gazu ziemnego, eksponaty ropy naftowej, komputer z projektorem\nmultimedialnym;\n3) pracownię pomiarów laboratoryjnych, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do badania właściwości ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w:\nstół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, przyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną, wirówkę do oznaczania\nzanieczyszczeń, próbki ropy naftowej, stoper; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań właściwości ropy\nnaftowej,\nb) stanowiska do destylacji ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: stół\nlaboratoryjny, zestaw laboratoryjny do destylacji ropy naftowej metodą Liebiga, zegar laboratoryjny,\ntermometr bagietkowy do temperatury 350°C, palnik gazowy, próbki ropy naftowej; normy, katalogi i instrukcje\nwykonywania badań destylacji ropy naftowej,\nc) stanowiska do pomiarów właściwości wód podziemnych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone\nw: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, odczynniki chemiczne, przyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną,\nsuszarkę laboratoryjną, próbki wód podziemnych, zegar laboratoryjny; normy, katalogi i instrukcje\nwykonywania badań właściwości wód podziemnych,\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\nd) stanowiska do pomiarów właściwości i składu gazu ziemnego (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: stół laboratoryjny, chromatograf gazowy, stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,\nz drukarką oraz z pakietem programów biurowych;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w: stół ślusarski,\nnarzędzia do obróbki ręcznej, elektronarzędzia, nożyce gilotynowe, narzędzia do trasowania, przyrządy\npomiarowe,\nb) stanowiska do obróbki mechanicznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) wyposażone w: tokarkę,\nfrezarkę, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę tarczową, przyrządy pomiarowe,\nc) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: palenisko\nkowalskie, piec hartowniczy, wanny hartownicze, narzędzia kowalskie, przyrządy pomiarowe,\nd) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: instalację wyciągową, stół\nspawalniczy, spawarkę, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia spawalnicze, przyrządy pomiarowe,\ne) odwiert eksploatujący ropę, gaz, wody podziemne, siarkę i sól kamienną, wyposażony w: materiały, sprzęt,\nmaszyny i urządzenia górnicze zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego;\nf) stanowisko maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego,\nwyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego;\ng) stanowisko zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin, wyposażone w:\nmateriały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z i przepisami prawa geologicznego i górniczego;\nponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje\ntechniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeń, normy związane z doborem parametrów\nwykonywanych procesów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia\nustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego oraz przedsiębiorstwach górnictwa otworowego.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla\nnauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n480 godz.\nM.9. Eksploatacja otworowa złóż\n620 godz.\nM.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż\n250 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego\nw przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia\nzawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:\nwspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych\nw zawodzie.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 10\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nAktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji\nEgzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 11\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 12\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 13\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku\nhttp://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie\nhttp://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie\nhttp://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży\nhttp://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi\nhttp://www.komisja.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nhttp://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie\nhttp://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu\nhttp://www.oke.wroc.pl/\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 1\nSŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:\n- zasadniczą szkołę zawodową,\n- czteroletnie technikum,\n- szkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę\nkształcenia praktycznego.\nDyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,\nw której jest realizowane kształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,\nupoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,\nzgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych\nefektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową\nkomisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów\nkształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,\numiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla\nzawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach\nnauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych\noraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce\ndydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 2\nFormy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,\numiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego\ni praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program\nnauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej\nkwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.\nCzęść pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy\nprzez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem\nelektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez\ndyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie\ntechniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu\nz wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie\negzaminu\nsystemu\nelektronicznego\ni\nindywidualnych\nstanowisk\negzaminacyjnych\nwspomaganych elektronicznie.\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące\nstanowiska\negzaminacyjne\nwskazane\nprzez\nkierownika\nośrodka\negzaminacyjnego,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe\nfunkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn\ni urządzeń\nwykorzystywanych\ndo\nwykonania\nzadań\negzaminacyjnych\nw\nczasie\nprzeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej\nniepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej\ninformacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu\nzawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to\nrozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za\nrównorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych\nlub szkół ponadpodstawowych.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 3\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\n- uczniów,\n- słuchaczy,\n- absolwentów\nposiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie\nindywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni\nspecjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie\nzdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię\nrady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu\nna trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia\nkomunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,\nsłabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,\nposiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,\nprzystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie\nświadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu\nzawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do\negzaminu zawodowego eksternistycznego.","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2012/zad-P12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":34,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2012","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 12.<br>Przedstawiony na rysunku przyrząd służy do<br>A. pomiaru lepkości względnej ropy naftowej.<br>B. oznaczania wartości opałowej ropy naftowej.<br>C. pomiaru temperatury krzepnięcia ropy naftowej.<br>D. oznaczania zawartości parafiny w ropie naftowej.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 16</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji M.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji<br>otworowej złóż<br>Odwiertem eksploatowano ropę naftową metodą pompowania przy zastosowaniu<br>żerdziowej tłokowej pompy wgłębnej PWR 1. Pompa napędzana jest za pomocą<br>indywidualnego żurawia pompowego IŻP 5. Pompa znajduje się na głębokości 650 m,<br>napędzana jest przewodem pompowym zbudowanym żerdzi pompowych o średnicy ¾”.<br>W ostatnim okresie wydajność tej pompy systematycznie zmniejszała się, aż do całkowitego<br>zaniku pompowania. Przeprowadzony pomiar przy użyciu dynamografu pompowego<br>wykazał, że uszkodzone zostały zawory tłoczące, znajdujące się w tłoku pompy.<br>Odwiert wyposażony jest w trójnóg z rur 6”, którego dopuszczalny udźwig wynosi 40 kN. W<br>celu przeprowadzenia regeneracji pompy należy wykonać obróbkę odwiertu, polegającą na<br>wyciągnięciu przewodu pompowego wraz z tłokiem pompy, a następnie kolumny rur<br>wydobywczych wraz z cylindrem pompy.<br>Opracuj Plan wykonania pierwszego etapu obróbki, obejmujący wyciąganie z odwiertu<br>przewodu pompowego wraz z tłokiem pompy.<br>Plan powinien obejmować:<br> wykaz<br>podstawowych<br>czynności<br>związanych<br>z<br>wyciąganiem<br>przewodu<br>pompowego,<br> tabelę obliczeń zawierającą dane, obliczenia i wyniki.<br>W obliczeniach pomiń ciężar tłoka pompy, a ciężar przewodu pompowego podaj w kN.<br>Dobierz, na podstawie wyciągu z planu ruchu kopalni, windę wyciągową oraz określ rodzaj<br>potrzebnego urządzenia nośnego.<br>Sporządź Wykaz urządzeń i narzędzi wymaganych do wyciągania przewodu pompowego<br>oraz Wykaz załogi zawierający zadania poszczególnych osób.<br>Tabelę Parametrów technicznych żerdzi pompowych, wyciągi z planu ruchu kopalni<br>zawierające<br>Rodzaje<br>i<br>charakterystyki<br>urządzeń<br>wyciągowych<br>oraz<br>Rodzaje<br>i charakterystyki urządzeń nośnych-dźwigowych masz przygotowane na stanowisku<br>egzaminacyjnym.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 120 minut.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 17<br>Ocenie podlegać będzie<br>Plan wykonania pierwszego etapu obróbki<br> Wykaz podstawowych czynności Rezultat 1<br> Tabela obliczeń<br>Rezultat 2<br> Wykaz urządzeń i narzędzi<br>Rezultat 3<br> Wykaz załogi<br>Rezultat 4<br>Poprawność merytoryczna i terminologiczna<br>w tym:<br> oznaczenia wielkości fizycznych,<br> jednostki miar,<br> terminologia.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> poprawne zapisanie czynności wykonywanych w czasie obróbki odwiertu,<br> zastosowanie do obliczeń właściwych danych,<br> prawidłowe obliczenie masy i ciężaru przewodu pompowego,<br> dobór odpowiedniego urządzenia nośnego i windy wyciągowej,<br> sporządzenie wykazu załogi do wykonania obróbki oraz określenie funkcji<br>poszczególnych osób,<br> zastosowanie prawidłowych oznaczeń wielkości fizycznych oraz odpowiadających<br>im jednostek,<br> zastosowanie poprawnych oznaczeń i jednostek oraz właściwej terminologii.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż</li><li>organizuje pracę zespołu do wykonywania prac związanych z obróbką odwiertów.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji M.40. Organizacja i prowadzenie<br>eksploatacji otworowej złóż mogą dotyczyć<br> ustalania optymalnych warunków wydobycia kopalin,<br> doboru maszyn i urządzeń i parametrów ich pracy, doboru narzędzi i materiałów<br>oraz przyrządów kontrolno-pomiarowych,<br> posługiwania się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń, a także<br>schematami instalacji technologicznych oczyszczania ropy i gazu,<br> wykonywania<br>pomiarów<br>właściwości<br>fizykochemicznych<br>kopalin<br>oraz<br>interpretowania wyników,<br> prowadzenia<br>dokumentacji<br>wielkości<br>wydobycia,<br>ilości<br>magazynowanych<br>i transportowanych kopalin.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 1<br>ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik<br>górnictwa otworowego<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 2<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br> Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz<br>niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów<br>szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej<br>kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)<br> Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie<br>egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie<br>warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy<br>oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych<br>(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 3<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie<br>Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.<br>technik górnictwa otworowego 311702<br>Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,<br>wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.<br>Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są<br>uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają<br>w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,<br>rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,<br>a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.<br>W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego<br>i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,<br>z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą<br>zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących<br>w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.<br>W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,<br>stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji<br>i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania<br>przedwczesnemu kończeniu nauki.<br>Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na<br>uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie<br>kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent technikum kształcącego w zawodzie technik górnictwa otworowego powinien być przygotowany do<br>wykonywania następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>obsługiwania odwiertów oraz maszyn i urządzeń stosowanych podczas wydobywania ropy naftowej, gazu</li></ol>\n<p>ziemnego, wód podziemnych, soli kamiennej i siarki otworami wiertniczymi;</p>\n<ol><li>prowadzenia procesów technologicznych związanych z wydobywaniem kopalin metodą otworową;</li><li>organizowania i nadzorowania racjonalnej eksploatacji złóż surowców mineralnych;</li><li>prowadzenia dokumentacji zakładu górnictwa otworowego.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów<br>kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną</li></ol>\n<p>środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;</li><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem</li></ol>\n<p>zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa</li></ol>\n<p>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia</li></ol>\n<p>i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 4<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa</li></ol>\n<p>podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz</li></ol>\n<p>fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli</li></ol>\n<p>i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;</li><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się</li></ol>\n<p>w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>potrafi radzić sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>potrafi negocjować warunki porozumień;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego,</li></ol>\n<p>stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.e);<br>PKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów<br>i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej<br>i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,<br>operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,<br>blacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik<br>budownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik<br>mechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik<br>transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa<br>podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin<br>stałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 5<br>i urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń<br>do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku</li></ol>\n<p>technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(M.e) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik eksploatacji<br>podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik wiertnik, technik<br>górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi;</li><li>rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości;</li><li>rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik górnictwa otworowego</li></ol>\n<p>opisane w części II:<br>M.9. Eksploatacja otworowa złóż</p>\n<ol><li>Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia oraz charakteryzuje metody wydobywania kopalin otworami wiertniczymi;</li><li>stosuje przepisy prawa geologicznego i górniczego, przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy,</li></ol>\n<p>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska w zakresie dotyczącym obsługiwania odwiertów<br>eksploatacyjnych w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi;</p>\n<ol><li>przestrzega przepisów prawa dotyczących ruchu zakładów górnictwa otworowego;</li><li>posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;</li><li>dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów oraz maszyn i urządzeń górniczych;</li><li>obsługuje głowice odwiertów eksploatacyjnych, odprężających i obserwacyjnych;</li><li>obsługuje urządzenia służące do bezpośredniej eksploatacji kopalin;</li><li>charakteryzuje parametry technologiczne procesu wydobywania kopalin;</li><li>rozróżnia i charakteryzuje substancje chemiczne stosowane podczas eksploatacji otworowej;</li><li>dokonuje odczytu i rejestracji wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li><li>przygotowuje stanowisko do wykonania pomiarów wgłębnych w odwiertach;</li><li>wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych;</li><li>przygotowuje i wykonuje zabiegi intensyfikacji wydobycia kopalin;</li><li>wykonuje konserwację oraz drobne naprawy obsługiwanych urządzeń eksploatacyjnych.</li><li>Obsługiwanie maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia i charakteryzuje zanieczyszczenia ropy naftowej i gazu ziemnego;</li><li>charakteryzuje metody usuwania zanieczyszczeń z ropy naftowej i gazu ziemnego;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 6</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;</p>\n<ol><li>posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy na schematach technologicznych instalacji do oczyszczania ropy naftowej i gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>prowadzi proces stabilizacji ropy naftowej;</li><li>obsługuje urządzenia do rozbijania emulsji ropnych;</li><li>obsługuje urządzenia do osuszania gazu ziemnego;</li><li>obsługuje urządzenia do odgazolinowania gazu ziemnego;</li><li>obsługuje urządzenia do usuwania zanieczyszczeń gazu ziemnego;</li><li>rozróżnia materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z oczyszczaniem ropy naftowej i gazu ziemnego;</li><li>wykonuje konserwację oraz drobne naprawy urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy</li></ol>\n<p>naftowej i gazu ziemnego.</p>\n<ol><li>Obsługiwanie zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje, wyjaśnia budowę i charakteryzuje parametry techniczne zbiorników magazynowych;</li><li>wyjaśnia zasady obsługi zbiorników magazynowych;</li><li>rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;</li><li>stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;</p>\n<ol><li>posługuje się instrukcjami zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin;</li><li>wykonuje pomiary ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;</li><li>pobiera próbki kopalin do badań laboratoryjnych;</li><li>wykonuje konserwację i drobne naprawy elementów uzbrojenia zbiornika magazynowego;</li><li>dokumentuje ilość ropy naftowej, gazu ziemnego, gazoliny i wody złożowej w dziennych raportach</li></ol>\n<p>produkcyjnych;</p>\n<ol><li>obsługuje zbiorniki magazynowe kopalin;</li><li>obsługuje pompy do tłoczenia kopalin;</li><li>obsługuje urządzenia do napełniania cystern;</li><li>obsługuje sprężarki do tłoczenia gazu ziemnego;</li><li>obsługuje rurociągi do transportu kopalin;</li><li>dobiera sprzęt i narzędzia do prac związanych z magazynowaniem i transportem kopalin;</li><li>wykonuje konserwację maszyn i urządzeń do transportu kopalin.</li></ol>\n<p>M.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż</p>\n<ol><li>Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi oraz wyjaśnia zasady wydobywania ropy</li></ol>\n<p>naftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa geologicznego i górniczego, bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska stosowane w zakładach górniczych wydobywających kopaliny<br>otworami wiertniczymi w zakresie organizowania, prowadzenia i nadzorowania obsługi odwiertów<br>eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń stosowanych do eksploatacji odwiertów;</li><li>nadzoruje obsługę głowic odwiertów oraz urządzeń służących do eksploatacji kopalin;</li><li>ustala optymalne warunki eksploatacji kopalin oraz dobiera parametry pracy maszyn i urządzeń górniczych;</li><li>prowadzi i kontroluje proces wydobycia kopalin otworami wiertniczymi;</li><li>rozróżnia i charakteryzuje wtórne metody wydobycia kopalin otworami wiertniczymi;</li><li>charakteryzuje proces podziemnego magazynowania gazu oraz przestrzega zasad magazynowania odpadów</li></ol>\n<p>otworami wiertniczymi;</p>\n<ol><li>organizuje pracę zespołu do wykonywania prac związanych z obróbką odwiertów;</li><li>nadzoruje prace związane z przygotowaniem i wykonaniem zabiegów intensyfikacji wydobycia kopalin;</li><li>kontroluje parametry wydobycia kopalin;</li><li>interpretuje wyniki wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 7</p>\n<ol><li>prowadzi zbiorczą dokumentację wielkości wydobycia kopalin oraz pracy maszyn i urządzeń stosowanych</li></ol>\n<p>przy obsłudze odwiertów;</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją geologiczną;</li><li>kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń oraz narzędzi stosowanych przy obsłudze odwiertów;</li><li>nadzoruje usuwanie awarii maszyn i urządzeń górniczych.</li><li>Organizowanie i prowadzenie procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy</li></ol>\n<p>naftowej i gazu ziemnego;</p>\n<ol><li>posługuje się schematami instalacji technologicznych do stabilizacji ropy naftowej oraz oczyszczania gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>charakteryzuje materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie oczyszczania ropy naftowej i gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>nadzoruje prace związane z prowadzeniem procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;</li><li>nadzoruje proces stabilizacji ropy naftowej;</li><li>nadzoruje obsługę urządzeń do rozbijania emulsji ropnych;</li><li>kontroluje parametry technologiczne pracy instalacji i urządzeń do oczyszczania ropy naftowej i gazu</li></ol>\n<p>ziemnego;</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy automatyki stosowane w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;</li><li>kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania kopalin.</li><li>Prowadzenie magazynowania i transportu kopalin</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje oraz objaśnia budowę i parametry techniczne zbiorników magazynowych;</li><li>wyjaśnia zasady sytuowania zbiorników magazynowych na terenie zakładu górniczego oraz charakteryzuje</li></ol>\n<p>klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska podczas magazynowania i transportu kopalin;</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu</li></ol>\n<p>kopalin;</p>\n<ol><li>rozróżnia i interpretuje podstawowe prawa przepływu cieczy w rurociągach oraz podstawowe prawa</li></ol>\n<p>hydrostatyki;</p>\n<ol><li>nadzoruje prace osób obsługujących zbiorniki magazynowe;</li><li>kontroluje stopień napełniania zbiorników magazynowych;</li><li>oblicza i dokumentuje ilości kopalin w zbiornikach magazynowych;</li><li>nadzoruje i kontroluje użytkowanie pomp i rurociągów do tłoczenia kopalin;</li><li>kontroluje i ocenia stan techniczny zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do tłoczenia</li></ol>\n<p>i transportu kopalin;</p>\n<ol><li>kontroluje sposób i jakość pobieranych próbek kopalin do badań laboratoryjnych;</li><li>nadzoruje usuwanie awarii zbiorników oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin;</li><li>interpretuje wskazania urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych;</li><li>nadzoruje obsługę urządzeń do napełniania cystern;</li><li>nadzoruje obsługę sprężarek do tłoczenia gazu ziemnego;</li><li>sporządza schematy technologiczne rurociągów do transportu kopalin.</li><li>Wykonywanie pomiarów wgłębnych oraz pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>przedstawia klasyfikację i skład chemiczny ropy naftowej, gazu ziemnego i wód podziemnych oraz</li></ol>\n<p>charakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin;</p>\n<ol><li>posługuje się dokumentacją techniczną i instrukcjami wykonywania pomiarów wgłębnych oraz pomiarów</li></ol>\n<p>właściwości fizykochemicznych kopalin;</p>\n<ol><li>nadzoruje przygotowanie odwiertów eksploatacyjnych do wykonywania pomiarów wgłębnych kopalin;</li><li>organizuje, koordynuje i nadzoruje pracę zespołu wykonującego pomiary wgłębne kopalin;</li><li>wykonuje pomiary wgłębne kopalin w odwiertach eksploatacyjnych;</li><li>dobiera przyrządy pomiarowe, sprzęt i narzędzia do wykonywania pomiarów wgłębnych kopalin;</li><li>oblicza podstawowe parametry złożowe;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 8</p>\n<ol><li>kontroluje i ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń i przyrządów do pomiarów wgłębnych kopalin;</li><li>przygotowuje próbki płynów złożowych do pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin;</li><li>dobiera metody badań, sprzęt, narzędzia i przyrządy w zależności od rodzaju badanych właściwości</li></ol>\n<p>fizykochemicznych płynów złożowych;</p>\n<ol><li>wykonuje pomiar właściwości fizykochemicznych kopalin;</li><li>wykonuje oznaczenie zawartości zanieczyszczeń w ropie naftowej;</li><li>wykonuje analizę składu chemicznego kopalin;</li><li>odczytuje i interpretuje wyniki pomiarów wgłębnych oraz właściwości fizykochemicznych kopalin;</li><li>prowadzi dokumentację badań, analiz i pomiarów właściwości fizykochemicznych płynów złożowych;</li><li>sporządza zestawienia tabelaryczne, diagramy i wykresy na podstawie wyników pomiarów wgłębnych oraz</li></ol>\n<p>pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin.</p>\n<ol><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik górnictwa otworowego powinna posiadać następujące<br>pomieszczenia dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię mechaniczną, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska rysunku technicznego (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: komputer<br>z edytorem graficznym, stół kreślarski, przyrządy kreślarskie,<br>b) stanowiska materiałoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: próbki materiałów<br>konstrukcyjnych, modele połączeń, atlas mikrostruktur materiałów, normy dotyczące właściwości materiałów,<br>c) stanowiska podstaw elektrotechniki (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: sprzęt<br>pomiarowy, modele i eksponaty silników, prądnic i prostych instalacji elektrycznych, modele układów<br>automatycznej regulacji, elementów automatyki górniczej (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych),<br>próbki przewodów (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych), katalogi elementów automatyki<br>górniczej, instrukcje obsługi maszyn elektrycznych,<br>d) stanowiska maszynoznawstwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: dokumentacje<br>techniczne, instrukcje, modele i eksponaty pomp, sprężarek, silników spalinowych stosowanych w górnictwie<br>otworowym,<br>e) stanowiska pomiarów warsztatowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w: przyrządy<br>pomiarowe, części maszyn i urządzeń, normy dotyczące pomiarów, instrukcje do wykonywania pomiarów;</p>\n<ol><li>pracownię górnictwa otworowego, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska geologiczne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: modele krystalograficzne<br>minerałów, minerały i skały, modele przekroju złóż surowców mineralnych, rdzenie wiertnicze, eksponaty<br>skamieniałości przewodnich, atlas mineralogiczny i petrograficzny, próbki kopalin,<br>b) stanowiska wiertnictwa (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: narzędzia wiertnicze,<br>projekty geologiczno-techniczne odwiertu, modele maszyn i urządzeń wiertniczych, katalogi, normy i instrukcje<br>dotyczące maszyn i urządzeń wiertniczych,<br>c) stanowiska maszyn i urządzeń górnictwa otworowego (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone<br>w: katalogi, modele maszyn i urządzeń górnictwa otworowego, pomp wgłębnych rurowych i wpuszczanych,<br>głowic odwiertu pompowanego i samoczynnego, narzędzia i osprzęt do obróbki odwiertów,<br>d) stanowiska instalacji technologicznych (jedno stanowisko dla czterech uczniów), wyposażone w: katalogi,<br>modele instalacji do oczyszczania gazu ziemnego, ropy naftowej i wody złożowej, eksponaty materiałów<br>i środków chemicznych do oczyszczania gazu ziemnego, eksponaty ropy naftowej, komputer z projektorem<br>multimedialnym;</p>\n<ol><li>pracownię pomiarów laboratoryjnych, w której powinny być zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska do badania właściwości ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w:<br>stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, przyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną, wirówkę do oznaczania<br>zanieczyszczeń, próbki ropy naftowej, stoper; normy, katalogi i instrukcje wykonywania badań właściwości ropy<br>naftowej,<br>b) stanowiska do destylacji ropy naftowej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: stół<br>laboratoryjny, zestaw laboratoryjny do destylacji ropy naftowej metodą Liebiga, zegar laboratoryjny,<br>termometr bagietkowy do temperatury 350°C, palnik gazowy, próbki ropy naftowej; normy, katalogi i instrukcje<br>wykonywania badań destylacji ropy naftowej,<br>c) stanowiska do pomiarów właściwości wód podziemnych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone<br>w: stół laboratoryjny, szkło laboratoryjne, odczynniki chemiczne, przyrządy pomiarowe, wagę laboratoryjną,<br>suszarkę laboratoryjną, próbki wód podziemnych, zegar laboratoryjny; normy, katalogi i instrukcje<br>wykonywania badań właściwości wód podziemnych,<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9<br>d) stanowiska do pomiarów właściwości i składu gazu ziemnego (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),<br>wyposażone w: stół laboratoryjny, chromatograf gazowy, stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,<br>z drukarką oraz z pakietem programów biurowych;</p>\n<ol><li>warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:</li></ol>\n<p>a) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w: stół ślusarski,<br>narzędzia do obróbki ręcznej, elektronarzędzia, nożyce gilotynowe, narzędzia do trasowania, przyrządy<br>pomiarowe,<br>b) stanowiska do obróbki mechanicznej metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) wyposażone w: tokarkę,<br>frezarkę, wiertarkę kolumnową, szlifierkę, piłę tarczową, przyrządy pomiarowe,<br>c) stanowiska do obróbki plastycznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: palenisko<br>kowalskie, piec hartowniczy, wanny hartownicze, narzędzia kowalskie, przyrządy pomiarowe,<br>d) stanowiska spawalnicze (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone w: instalację wyciągową, stół<br>spawalniczy, spawarkę, sprzęt do spawania i cięcia gazowego, narzędzia spawalnicze, przyrządy pomiarowe,<br>e) odwiert eksploatujący ropę, gaz, wody podziemne, siarkę i sól kamienną, wyposażony w: materiały, sprzęt,<br>maszyny i urządzenia górnicze zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego;<br>f) stanowisko maszyn i urządzeń stosowanych w procesach oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego,<br>wyposażone w: materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego;<br>g) stanowisko zbiorników magazynowych oraz maszyn i urządzeń do transportu kopalin, wyposażone w:<br>materiały, sprzęt, maszyny i urządzenia zgodnie z i przepisami prawa geologicznego i górniczego;<br>ponadto każde stanowisko powinno być wyposażone w: instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacje<br>techniczne i technologiczne, katalogi maszyn i urządzeń, normy związane z doborem parametrów<br>wykonywanych procesów, środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia<br>ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego oraz przedsiębiorstwach górnictwa otworowego.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla<br>nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>480 godz.<br>M.9. Eksploatacja otworowa złóż<br>620 godz.<br>M.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż<br>250 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego</li></ol>\n<p>w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia<br>zawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:<br>wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych<br>w zawodzie.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 10<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>Aktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji<br>Egzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 11<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 12<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 13<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku<br>http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie<br>http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie<br>http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży<br>http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi<br>http://www.komisja.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu<br>http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie<br>http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu<br>http://www.oke.wroc.pl/<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 1<br>SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:</p>\n<ul><li>zasadniczą szkołę zawodową,</li><li>czteroletnie technikum,</li><li>szkołę policealną.</li></ul>\n<p>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę<br>kształcenia praktycznego.<br>Dyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,<br>w której jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,<br>upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje<br>w zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,<br>zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Kwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych<br>efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową<br>komisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów<br>kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,<br>umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla<br>zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach<br>nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych<br>oraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce<br>dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 2<br>Formy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,<br>umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego<br>i praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program<br>nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej<br>kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.<br>Część pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy<br>przez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem<br>elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez<br>dyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie<br>techniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu<br>z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie<br>egzaminu<br>systemu<br>elektronicznego<br>i<br>indywidualnych<br>stanowisk<br>egzaminacyjnych<br>wspomaganych elektronicznie.<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące<br>stanowiska<br>egzaminacyjne<br>wskazane<br>przez<br>kierownika<br>ośrodka<br>egzaminacyjnego,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe<br>funkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn<br>i urządzeń<br>wykorzystywanych<br>do<br>wykonania<br>zadań<br>egzaminacyjnych<br>w<br>czasie<br>przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej<br>niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej<br>informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu<br>zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to<br>rozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za<br>równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych<br>lub szkół ponadpodstawowych.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 3<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:</p>\n<ul><li>uczniów,</li><li>słuchaczy,</li><li>absolwentów</li></ul>\n<p>posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie<br>indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni<br>specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie<br>zdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię<br>rady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu<br>na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia<br>komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,<br>słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,<br>posiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,<br>przystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie<br>świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu<br>zawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do<br>egzaminu zawodowego eksternistycznego.</p>","solutions":[]}