{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2017/zad/P9","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2017","number":"P9","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 9.\nW przypadku zapalenia się wycieku ropy naftowej z rurociągu, jako środek gaśniczy należy\nzastosować\nA. wyłącznie proszki gaśnicze.\nB. rozproszone prądy wodne.\nC. pianę gaśniczą lub wodę.\nD. tylko dwutlenek węgla.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n13\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.09 Eksploatacja otworowa złóż\nUzbrojenie napowierzchniowe odwiertu gazowego R-7 stanowi głowica eksploatacyjna standardowa\no ciśnieniu roboczym 21 MPa (Rysunek 1). Uzbrojenie wgłębne stanowi kolumna rur wydobywczych\n(syfonowych) o długości 1767 m. Kolumna składa się z rur 2⅜” o parametrach (wymiarach) takich,\njak rura znajdująca się na stanowisku egzaminacyjnym.\nOkreśl podstawowe parametry głowicy eksploatacyjnej i zapisz je w Tabeli 4 Karta charakterystyki\ngłowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7.\nWykonaj pomiary rury wydobywczej przygotowanej na stanowisku egzaminacyjnym oraz podaj jej\npodstawowe\nparametry.\nWyniki\npomiarów\nzapisz\nw\nTabeli\n5\nCharakterystyka\ni wartości parametrów rury wydobywczej.\nSpośród zgromadzonych na stanowisku złączek, dobierz odpowiednią złączkę dla danej rury\nwydobywczej oraz pomierz jej podstawowe parametry. Wyniki pomiarów zapisz w Tabeli 6 Wymiary\ndobranej złączki rurowej. Dobraną złączkę lekko dokręć ręcznie do rury wydobywczej.\nSpośród zgromadzonych przy stanowisku kluczy do rur, dobierz odpowiednie klucze do rozkręcania\n(skręcania) kolumny rur wydobywczych. Dobranymi kluczami dokręć złączkę do rury. Podczas\ndokręcania złączki kluczami skorzystaj z pomocy Asystenta technicznego.\nZmierz długość rury ze złączką w celu obliczenia ilości tak przygotowanych sztuk rur, które zapewnią\nwymaganą długość kolumny rur wydobywczych dla odwiertu R-7 oraz oblicz ciężar kolumny rur\nwydobywczych dla tego odwiertu. Na tej podstawie dobierz windę wyciągową, odpowiednią do\nwyciągnięcia tej kolumny rur podczas obróbki odwiertu. Wykonane obliczenia zapisz w Tabeli 7\nLiczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\nZadanie wykonaj na stanowisku pracy wyposażonym w przyrządy pomiarowe oraz środki ochrony\nindywidualnej.\nPodczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa\ni higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Wykonując pomiar długości rury\npoproś o pomoc asystenta technicznego w przytrzymaniu miary zwijanej w punkcie jej zaczepienia.\n14\nRysunek 1. Schemat głowicy eksploatacyjnej standardowej odwiertu R-7\n15\nTabela 1. Parametry techniczne głowic eksploatacyjnych standardowych\nTabela 2. Parametry techniczne rur wydobywczych\nCiśnienie robocze\nWymiary kołnierzy korpusu\nD1 x D2\nMasa\n[MPa/psi]\n[cal]\n[kg]\n14/2000\n71/16” x 71/16”\n980\n14/2000\n11” x 71/16”\n1100\n21/3000\n71/16” x 71/16”\n1520\n21/3000\n11” x 71/16”\n1650\n35/5000\n71/16” x 71/16”\n1540\n35/5000\n11” x 71/16”\n1740\nŚrednica\nGrubość ścianki\nMasa rury\nze złączką\nŚrednica\nGrubość ścianki\nMasa rury\nze złączką\ncal\nmm\nkg/m\ncal\nmm\nkg/m\nRury niespęczane\nRury zewnętrznie spęczane\n1,9\n3,68\n4,10\n1,9\n3,68\n4,32\n2⅜\n4,24\n5,95\n2⅜\n4,83\n6,85\n4,83\n6,99\n6,45\n8,63\n6,45\n8,85\n2⅞\n5,51\n9,52\n2⅞\n5,51\n9,67\n7,01\n11,61\n7,01\n11,76\n7,82\n12,80\n7,82\n12,95\n3½\n5,49\n11,46\n3½\n6,45\n13,69\n6,45\n13,84\n7,34\n15,19\n9,52\n18,91\n9,52\n19,27\n16\nTabela 3. Charakterystyka wind wyciągowych\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7;\n Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej;\n Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej;\n Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\noraz\nprzebieg wykonywania pomiarów.\nTabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7 (Rysunek 1.)\nLp.\nTyp windy\nUdźwig\n[kN]\nObroty bębna [obr/\nmin]\nPojemność\nbębna\n[m]\nmin\nmax\n1\nMSC-160\n120\n104\n2\nWEU 10-12,5\n125\n40\n315\n1000\n3\nAZINMASZ 43P\n300\n50\n230\n1600\n4\nBAKINIEC 3M\n300\n50\n300\n1000\nL.p.\nParametr\nJednostka\nWartość\n1\nMaksymalne ciśnienie robocze\nMPa\nbar\n2\nWymiar D1 kołnierza korpusu\ncal\nmm\n3\nWymiar D2 kołnierza korpusu\ncal\nmm*\n4\nMasa głowicy\nkg\nMg\n5\nOznaczenie cyfrowe zasuw, przez które\nprzepływa gaz podczas eksploatacji\nkolumną rur wydobywczych\n6\nOznaczenie cyfrowe zasuw, przez które\nprzepływa gaz podczas eksploatacji\nprzestrzenią pierścieniową\n*- z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku\n17\nTabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej\nwartości średnic i grubość ścianki należy podać z dokładnością do 0,1 mm\n- długość rury należy podać z dokładnością do 1 cm\nTabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej\n*- wymiar należy podać w postaci liczby dziesiętnej, np.: 3,28”\n- średnicę złączki podaj z dokładnością do 0,1 mm, a jej długość z dokładnością do 1 mm\nLp.\nWłaściwość/parametr\nNazwa/wartość\n1\nRodzaj rury wydobywczej\n(typ zakończenia rury)\n2\nŚrednica\nnominalna\nmm\ncal\n3\nŚrednica\nwewnętrzna\nmm\n4\nGrubość ścianki\nmm\n5\nRodzaj gwintu\nze względu na\nkształt powierzchni\nze względu na\nsystem\n6\nIlość zwoi gwintu\nzw/cal\n7\nDługość rury\nm\nŚrednica\nDługość\nmm\ncal*\ncm\n18\nTabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa\nObliczenie liczby sztuk rur wydobywczych (ze złączką)\n(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)\nDane do obliczenia:\nObliczenie liczby sztuk rur:\nObliczenie masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych\n(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)\nDane do obliczeń:\nWzór do obliczenia masy:\nObliczenie masy (z dokładnością do 1 kg):\nWzór do obliczenia ciężaru:\nObliczenie ciężaru:\n19\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zapis parametrów i charakterystykę głowicy eksploatacyjnej;\n określenie typu rury wydobywczej oraz podanie jej parametrów, a także parametrów złączki\nrurowej;\n obliczenie ilości sztuk rur oraz masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych;\n umiejętność przeliczania jednostek dla wybranych wielkości fizycznych;\n prawidłowość doboru windy wyciągowej do wykonania obróbki odwiertu wraz z podaniem\nuzasadnienia doboru;\n stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;\n poprawność doboru i posługiwania się narzędziami i przyrządami pomiarowymi.\nUmiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:\nObsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż\n4) posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;\n5) dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów, maszyn i urządzeń górniczych;\n12) wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż mogą dotyczyć:\n pomiaru parametrów przewodu pompowego (żerdzi pompowych) oraz doboru narzędzi\ni urządzeń do wyciągania i zapuszczania przewodu pompowego do odwiertu;\n określenia rodzaju i budowy maszyn i urządzeń stosowanych podczas eksploatacji kopalin\notworami wiertniczymi oraz wykonania ich naprawy i konserwacji;\nWartość ciężaru (z dokładnością do 1 N):\nDobór windy wyciągowej\nDobrany typ windy:\nUzasadnienie doboru windy:\n20\n określenia rodzaju i parametrów żerdziowych pomp wgłębnych oraz dokonania remontu\n(naprawy) pompy wgłębnej np. wymiany elementów zaworów pompy;\n przygotowania i doboru urządzeń i narzędzi do wykonywania obróbki odwiertów\neksploatacyjnych.\n21\nKwalifikacja K2\nMG.40 Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji MG.40\nOrganizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż\n1.1. Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż\nUmiejętność 1) przestrzega zasad eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi oraz wyjaśnia zasady\nwydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego, na przykład:\n definiuje pojęcia z zakresu górnictwa otworowego oraz rozróżnia i charakteryzuje metody\neksploatacji kopalin otworami wiertniczymi;\n określa zasady eksploatacji złóż gazu ziemnego, ropy naftowej, wód podziemnych oraz siarki\ni soli kamiennej otworami wiertniczymi;\n charakteryzuje metody wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego.\nPrzykładowe zadanie 1.\nWartość dozwolonego poboru gazu ziemnego z danego horyzontu gazowego dobiera się tak, aby\npodczas eksploatacji\nA. przepływ gazu w rurach wydobywczych odbywał się ruchem laminarnym.\nB. prędkość wypływu gazu z głowicy odwiertu nie przekraczała 5 m/s.\nC. nie następowało zjawisko piaszczenia z odwiertu.\nD. uzyskać maksymalne wydobycie gazu.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 5) ustala optymalne warunki eksploatacji kopalin oraz dobiera parametry pracy maszyn\ni urządzeń górniczych, na przykład:\n ustala optymalną głębokość zapuszczenia pompy wgłębnej w odwiercie, optymalne\nparametry zwężki dławiącej (powierzchnia przekroju, średnica);\n oblicza wydajność odwiertu eksploatacyjnego (studni wierconej), wydajność pomp\nwgłębnych, skok tłoka pompy wgłębnej i dobiera skok żerdzi dławikowej;\n dobiera rodzaj i parametry pracy pomp do wydobywania kopalin z odwiertów\neksploatacyjnych, częstotliwość pracy żurawia pompowego.\n22\nPrzykładowe zadanie 2.\nWykres przedstawia wydobycie ropy naftowej oraz wartość wykładnika gazowego w czasie próbnego\npompowania odwiertu eksploatacyjnego. Optymalna głębokość zapuszczenia pompy w tym\nprzypadku wynosi\nA. 640 m\nB. 658 m\nC. 668 m\nD. 680 m\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 7) rozróżnia i charakteryzuje wtórne metody wydobycia kopalin otworami wiertniczymi,\nna przykład:\n rozróżnia wtórne metody wydobycia ropy naftowej;\n charakteryzuje proces nawadniania i nagazowania złóż ropy naftowej;\n charakteryzuje metody „trzecie” wydobycia ropy (EOR), np. zastosowanie CO2, zatłaczanie\npolimerów.\nPrzykładowe zadanie 3.\nDo wtórnych metod eksploatacji złóż ropy naftowej zaliczamy\nA. szczelinowanie hydrauliczne.\nB. wygrzewanie odwiertów.\nC. kwasowanie odwiertów.\nD. nawadnianie złóż.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n1.2. Organizowanie i prowadzenie procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego\nUmiejętność 3) posługuje się schematami instalacji technologicznych do stabilizacji ropy naftowej\noraz oczyszczania gazu ziemnego, na przykład:\n posługuje się schematami instalacji odgazolinowania, osuszania, odsiarczania, odazotowanie\ngazu ziemnego oraz stabilizacji ropy naftowej;\n rozpoznaje na schematach instalacji rodzaje urządzeń;\n odczytuje ze schematu parametry procesu technologicznego.\n23\nPrzykładowe zadanie 4.\nCyfrą 1 na schemacie instalacji do osuszania gazu ziemnego za pomocą wodnego roztworu glikolu,\noznaczono kolumnę\nA. kondensacyjną.\nB. adsorpcyjną.\nC. absorpcyjną.\nD. desorpcyjną.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 4) charakteryzuje materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie\noczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego, na przykład:\n rozróżnia rodzaje sorbentów stosowanych w procesach oczyszczania gazu ziemnego;\n rozróżnia rodzaje oraz charakteryzuje właściwości substancji stosowanych do deemulgacji\nropy naftowej;\n charakteryzuje właściwości sorbentów do oczyszczania gazu ziemnego.\nPrzykładowe zadanie 5.\nPodstawową właściwością chlorku wapnia, jako sorbentu stosowanego w postaci tabletek do\nosuszania gazu ziemnego, jest\nA. powierzchnia adsorpcyjna.\nB. gęstość nasypowa.\nC. ciężar właściwy.\nD. wilgotność.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n24\nUmiejętność 5) nadzoruje prace związane z prowadzeniem procesów oczyszczania ropy naftowej\ni gazu ziemnego, na przykład:\n rozróżnia i charakteryzuje metody oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;\n określa zasady pracy instalacji technologicznych i urządzeń do oczyszczania ropy naftowej\ni gazu ziemnego;\n określa podstawowe parametry technologiczne pracy urządzeń w instalacjach do\noczyszczania kopalin.\nPrzykładowe zadanie 6.\nTabela określa właściwości fizykochemiczne glikoli stosowanych do osuszania absorpcyjnego gazu\nziemnego. Uwzględniając maksymalny stopień regeneracji trójetylenoglikolu, temperatura\nw kolumnie regeneracyjnej (desorpcyjnej) instalacji osuszania gazu ziemnego powinna wynosić\nA. 160C\nB. 200C\nC. 240C\nD. 280C\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n1.3. Prowadzenie magazynowania i transportu kopalin\nUmiejętność 2) wyjaśnia zasady sytuowania zbiorników magazynowych na terenie zakładu\ngórniczego oraz charakteryzuje klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin,\nna przykład:\n określa zasady sytuowania zbiorników ropy naftowej zawierającej siarkowodór;\n określa warunki dotyczące obwałowania zbiorników ropy naftowej, gazoliny;\n rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowych kopalin na podstawie ich\ntemperatury zapłonu.\nWłaściwości\nDEG\nTEG\nMasa cząsteczkowa [g/mol]\n106,1\n150,2\nGęstość w temp. 25oC [g/cm3]\n1,113\n1,119\nTemperatura wrzenia przy 101,3 kPa [oC]\n244,8\n288\nTemperatura rozkładu [oC]\n164\n206\n25\nPrzykładowe zadanie 7.\nUstawianie zbiorników z ropą naftową zawierającą siarkowodór jest niedopuszczalne\nA. w pobliżu odwiertów eksploatacyjnych.\nB. w pobliżu zbiorników gazoliny.\nC. na wzniesieniach terenu.\nD. w zagłębieniach terenu.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 5) rozróżnia i interpretuje podstawowe prawa przepływu cieczy w rurociągach oraz\npodstawowe prawa hydrostatyki, na przykład:\n charakteryzuje warunki przepływu cieczy i gazu w rurociągach, oblicza wielkość (natężenie)\nprzepływu cieczy i gazu rurociągiem;\n definiuje i interpretuje prawo ciągłości strugi, prawo Bernoulliego, równanie\nDarcy'ego-Weisbacha;\n oblicza wartość ciśnienia hydrostatycznego słupa cieczy w odwiercie oraz określa wpływ\ngęstości (ciężaru właściwego) cieczy i gazu na wartość ciśnienia hydrostatycznego.\nPrzykładowe zadanie 8.\nZ równania Darcy'ego-Weisbacha wynika, że dwukrotny wzrost prędkości przepływu wody\nw rurociągu powoduje\nA. czterokrotne zmniejszenie oporów przepływu.\nB. dwukrotne zmniejszenie oporów przepływu.\nC. czterokrotny wzrost oporów przepływu.\nD. dwukrotny wzrost oporów przepływu.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 13) interpretuje wskazania urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych, na\nprzykład:\n odczytuje wartości wskazań urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych;\n przelicza wartości parametrów wyrażając je w różnych jednostkach;\n dokonuje interpretacji wskazań urządzeń i przyrządów, wykresów sporządzonych na\npodstawie pomiarów.\nd\ng\nv\nL\nhstr\n\n\n\n2\n2\n\n26\nPrzykładowe zadanie 9.\nManometr wskazał wartość ciśnienia wynoszącą 526 kPa? Jest to równe\nA. 0,526 bara.\nB. 5,26 bara.\nC. 52,6 bara.\nD. 526 barów.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n1.4. Wykonywanie pomiarów wgłębnych oraz pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin\nUmiejętność 1) przestawia klasyfikację i skład chemiczny ropy naftowej, gazu ziemnego i wód\npodziemnych oraz charakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin, na przykład:\n określa skład chemiczny ropy naftowej oraz klasyfikuje ropę naftową i gaz ziemny;\n klasyfikuje wody podziemne ze względu na stopień mineralizacji, skład jonowy, zawartość\ngazów;\n rozróżnia rodzaje oraz charakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-gornictwa-otworowego-2017/zad-P9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"

Przykładowe zadanie 9.
W przypadku zapalenia się wycieku ropy naftowej z rurociągu, jako środek gaśniczy należy
zastosować
A. wyłącznie proszki gaśnicze.
B. rozproszone prądy wodne.
C. pianę gaśniczą lub wodę.
D. tylko dwutlenek węgla.
Odpowiedź prawidłowa: B.
13

\n
  1. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji
\n

MG.09 Eksploatacja otworowa złóż
Uzbrojenie napowierzchniowe odwiertu gazowego R-7 stanowi głowica eksploatacyjna standardowa
o ciśnieniu roboczym 21 MPa (Rysunek 1). Uzbrojenie wgłębne stanowi kolumna rur wydobywczych
(syfonowych) o długości 1767 m. Kolumna składa się z rur 2⅜” o parametrach (wymiarach) takich,
jak rura znajdująca się na stanowisku egzaminacyjnym.
Określ podstawowe parametry głowicy eksploatacyjnej i zapisz je w Tabeli 4 Karta charakterystyki
głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7.
Wykonaj pomiary rury wydobywczej przygotowanej na stanowisku egzaminacyjnym oraz podaj jej
podstawowe
parametry.
Wyniki
pomiarów
zapisz
w
Tabeli
5
Charakterystyka
i wartości parametrów rury wydobywczej.
Spośród zgromadzonych na stanowisku złączek, dobierz odpowiednią złączkę dla danej rury
wydobywczej oraz pomierz jej podstawowe parametry. Wyniki pomiarów zapisz w Tabeli 6 Wymiary
dobranej złączki rurowej. Dobraną złączkę lekko dokręć ręcznie do rury wydobywczej.
Spośród zgromadzonych przy stanowisku kluczy do rur, dobierz odpowiednie klucze do rozkręcania
(skręcania) kolumny rur wydobywczych. Dobranymi kluczami dokręć złączkę do rury. Podczas
dokręcania złączki kluczami skorzystaj z pomocy Asystenta technicznego.
Zmierz długość rury ze złączką w celu obliczenia ilości tak przygotowanych sztuk rur, które zapewnią
wymaganą długość kolumny rur wydobywczych dla odwiertu R-7 oraz oblicz ciężar kolumny rur
wydobywczych dla tego odwiertu. Na tej podstawie dobierz windę wyciągową, odpowiednią do
wyciągnięcia tej kolumny rur podczas obróbki odwiertu. Wykonane obliczenia zapisz w Tabeli 7
Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
Zadanie wykonaj na stanowisku pracy wyposażonym w przyrządy pomiarowe oraz środki ochrony
indywidualnej.
Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy i przeciwpożarowych oraz ochrony środowiska. Wykonując pomiar długości rury
poproś o pomoc asystenta technicznego w przytrzymaniu miary zwijanej w punkcie jej zaczepienia.
14
Rysunek 1. Schemat głowicy eksploatacyjnej standardowej odwiertu R-7
15
Tabela 1. Parametry techniczne głowic eksploatacyjnych standardowych
Tabela 2. Parametry techniczne rur wydobywczych
Ciśnienie robocze
Wymiary kołnierzy korpusu
D1 x D2
Masa
[MPa/psi]
[cal]
[kg]
14/2000
71/16” x 71/16”
980
14/2000
11” x 71/16”
1100
21/3000
71/16” x 71/16”
1520
21/3000
11” x 71/16”
1650
35/5000
71/16” x 71/16”
1540
35/5000
11” x 71/16”
1740
Średnica
Grubość ścianki
Masa rury
ze złączką
Średnica
Grubość ścianki
Masa rury
ze złączką
cal
mm
kg/m
cal
mm
kg/m
Rury niespęczane
Rury zewnętrznie spęczane
1,9
3,68
4,10
1,9
3,68
4,32
2⅜
4,24
5,95
2⅜
4,83
6,85
4,83
6,99
6,45
8,63
6,45
8,85
2⅞
5,51
9,52
2⅞
5,51
9,67
7,01
11,61
7,01
11,76
7,82
12,80
7,82
12,95
3½
5,49
11,46
3½
6,45
13,69
6,45
13,84
7,34
15,19
9,52
18,91
9,52
19,27
16
Tabela 3. Charakterystyka wind wyciągowych
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
 Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7;
 Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej;
 Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej;
 Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
oraz
przebieg wykonywania pomiarów.
Tabela 4. Karta charakterystyki głowicy eksploatacyjnej odwiertu R-7 (Rysunek 1.)
Lp.
Typ windy
Udźwig
[kN]
Obroty bębna [obr/
min]
Pojemność
bębna
[m]
min
max
1
MSC-160
120
104
2
WEU 10-12,5
125
40
315
1000
3
AZINMASZ 43P
300
50
230
1600
4
BAKINIEC 3M
300
50
300
1000
L.p.
Parametr
Jednostka
Wartość
1
Maksymalne ciśnienie robocze
MPa
bar
2
Wymiar D1 kołnierza korpusu
cal
mm
3
Wymiar D2 kołnierza korpusu
cal
mm*
4
Masa głowicy
kg
Mg
5
Oznaczenie cyfrowe zasuw, przez które
przepływa gaz podczas eksploatacji
kolumną rur wydobywczych
6
Oznaczenie cyfrowe zasuw, przez które
przepływa gaz podczas eksploatacji
przestrzenią pierścieniową
*- z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku
17
Tabela 5. Charakterystyka i wartości parametrów rury wydobywczej
wartości średnic i grubość ścianki należy podać z dokładnością do 0,1 mm

\n\n

Tabela 6. Wymiary dobranej złączki rurowej
*- wymiar należy podać w postaci liczby dziesiętnej, np.: 3,28”

\n\n

Lp.
Właściwość/parametr
Nazwa/wartość
1
Rodzaj rury wydobywczej
(typ zakończenia rury)
2
Średnica
nominalna
mm
cal
3
Średnica
wewnętrzna
mm
4
Grubość ścianki
mm
5
Rodzaj gwintu
ze względu na
kształt powierzchni
ze względu na
system
6
Ilość zwoi gwintu
zw/cal
7
Długość rury
m
Średnica
Długość
mm
cal*
cm
18
Tabela 7. Liczba sztuk rur, ciężar kolumny rur oraz dobrana winda wyciągowa
Obliczenie liczby sztuk rur wydobywczych (ze złączką)
(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)
Dane do obliczenia:
Obliczenie liczby sztuk rur:
Obliczenie masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych
(parametry rury jak na stanowisku egzaminacyjnym)
Dane do obliczeń:
Wzór do obliczenia masy:
Obliczenie masy (z dokładnością do 1 kg):
Wzór do obliczenia ciężaru:
Obliczenie ciężaru:
19
Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:
 zapis parametrów i charakterystykę głowicy eksploatacyjnej;
 określenie typu rury wydobywczej oraz podanie jej parametrów, a także parametrów złączki
rurowej;
 obliczenie ilości sztuk rur oraz masy i ciężaru kolumny rur wydobywczych;
 umiejętność przeliczania jednostek dla wybranych wielkości fizycznych;
 prawidłowość doboru windy wyciągowej do wykonania obróbki odwiertu wraz z podaniem
uzasadnienia doboru;
 stosowanie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku egzaminacyjnym;
 poprawność doboru i posługiwania się narzędziami i przyrządami pomiarowymi.
Umiejętności z kwalifikacji sprawdzane zadaniem praktycznym:
Obsługiwanie odwiertów eksploatacyjnych złóż

\n
  1. posługuje się instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w odwiertach eksploatacyjnych;
  2. dobiera narzędzia i sprzęt do obsługi głowic odwiertów, maszyn i urządzeń górniczych;
  3. wykonuje obróbkę odwiertów eksploatacyjnych.
\n

Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.09 Eksploatacja otworowa złóż mogą dotyczyć:
 pomiaru parametrów przewodu pompowego (żerdzi pompowych) oraz doboru narzędzi
i urządzeń do wyciągania i zapuszczania przewodu pompowego do odwiertu;
 określenia rodzaju i budowy maszyn i urządzeń stosowanych podczas eksploatacji kopalin
otworami wiertniczymi oraz wykonania ich naprawy i konserwacji;
Wartość ciężaru (z dokładnością do 1 N):
Dobór windy wyciągowej
Dobrany typ windy:
Uzasadnienie doboru windy:
20
 określenia rodzaju i parametrów żerdziowych pomp wgłębnych oraz dokonania remontu
(naprawy) pompy wgłębnej np. wymiany elementów zaworów pompy;
 przygotowania i doboru urządzeń i narzędzi do wykonywania obróbki odwiertów
eksploatacyjnych.
21
Kwalifikacja K2
MG.40 Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż

\n
  1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji MG.40
\n

Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż
1.1. Organizowanie i prowadzenie obsługi odwiertów eksploatacyjnych złóż
Umiejętność 1) przestrzega zasad eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi oraz wyjaśnia zasady
wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego, na przykład:
 definiuje pojęcia z zakresu górnictwa otworowego oraz rozróżnia i charakteryzuje metody
eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi;
 określa zasady eksploatacji złóż gazu ziemnego, ropy naftowej, wód podziemnych oraz siarki
i soli kamiennej otworami wiertniczymi;
 charakteryzuje metody wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego spod dna morskiego.
Przykładowe zadanie 1.
Wartość dozwolonego poboru gazu ziemnego z danego horyzontu gazowego dobiera się tak, aby
podczas eksploatacji
A. przepływ gazu w rurach wydobywczych odbywał się ruchem laminarnym.
B. prędkość wypływu gazu z głowicy odwiertu nie przekraczała 5 m/s.
C. nie następowało zjawisko piaszczenia z odwiertu.
D. uzyskać maksymalne wydobycie gazu.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 5) ustala optymalne warunki eksploatacji kopalin oraz dobiera parametry pracy maszyn
i urządzeń górniczych, na przykład:
 ustala optymalną głębokość zapuszczenia pompy wgłębnej w odwiercie, optymalne
parametry zwężki dławiącej (powierzchnia przekroju, średnica);
 oblicza wydajność odwiertu eksploatacyjnego (studni wierconej), wydajność pomp
wgłębnych, skok tłoka pompy wgłębnej i dobiera skok żerdzi dławikowej;
 dobiera rodzaj i parametry pracy pomp do wydobywania kopalin z odwiertów
eksploatacyjnych, częstotliwość pracy żurawia pompowego.
22
Przykładowe zadanie 2.
Wykres przedstawia wydobycie ropy naftowej oraz wartość wykładnika gazowego w czasie próbnego
pompowania odwiertu eksploatacyjnego. Optymalna głębokość zapuszczenia pompy w tym
przypadku wynosi
A. 640 m
B. 658 m
C. 668 m
D. 680 m
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 7) rozróżnia i charakteryzuje wtórne metody wydobycia kopalin otworami wiertniczymi,
na przykład:
 rozróżnia wtórne metody wydobycia ropy naftowej;
 charakteryzuje proces nawadniania i nagazowania złóż ropy naftowej;
 charakteryzuje metody „trzecie” wydobycia ropy (EOR), np. zastosowanie CO2, zatłaczanie
polimerów.
Przykładowe zadanie 3.
Do wtórnych metod eksploatacji złóż ropy naftowej zaliczamy
A. szczelinowanie hydrauliczne.
B. wygrzewanie odwiertów.
C. kwasowanie odwiertów.
D. nawadnianie złóż.
Odpowiedź prawidłowa: D.
1.2. Organizowanie i prowadzenie procesów oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego
Umiejętność 3) posługuje się schematami instalacji technologicznych do stabilizacji ropy naftowej
oraz oczyszczania gazu ziemnego, na przykład:
 posługuje się schematami instalacji odgazolinowania, osuszania, odsiarczania, odazotowanie
gazu ziemnego oraz stabilizacji ropy naftowej;
 rozpoznaje na schematach instalacji rodzaje urządzeń;
 odczytuje ze schematu parametry procesu technologicznego.
23
Przykładowe zadanie 4.
Cyfrą 1 na schemacie instalacji do osuszania gazu ziemnego za pomocą wodnego roztworu glikolu,
oznaczono kolumnę
A. kondensacyjną.
B. adsorpcyjną.
C. absorpcyjną.
D. desorpcyjną.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 4) charakteryzuje materiały oraz substancje chemiczne stosowane w procesie
oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego, na przykład:
 rozróżnia rodzaje sorbentów stosowanych w procesach oczyszczania gazu ziemnego;
 rozróżnia rodzaje oraz charakteryzuje właściwości substancji stosowanych do deemulgacji
ropy naftowej;
 charakteryzuje właściwości sorbentów do oczyszczania gazu ziemnego.
Przykładowe zadanie 5.
Podstawową właściwością chlorku wapnia, jako sorbentu stosowanego w postaci tabletek do
osuszania gazu ziemnego, jest
A. powierzchnia adsorpcyjna.
B. gęstość nasypowa.
C. ciężar właściwy.
D. wilgotność.
Odpowiedź prawidłowa: A.
24
Umiejętność 5) nadzoruje prace związane z prowadzeniem procesów oczyszczania ropy naftowej
i gazu ziemnego, na przykład:
 rozróżnia i charakteryzuje metody oczyszczania ropy naftowej i gazu ziemnego;
 określa zasady pracy instalacji technologicznych i urządzeń do oczyszczania ropy naftowej
i gazu ziemnego;
 określa podstawowe parametry technologiczne pracy urządzeń w instalacjach do
oczyszczania kopalin.
Przykładowe zadanie 6.
Tabela określa właściwości fizykochemiczne glikoli stosowanych do osuszania absorpcyjnego gazu
ziemnego. Uwzględniając maksymalny stopień regeneracji trójetylenoglikolu, temperatura
w kolumnie regeneracyjnej (desorpcyjnej) instalacji osuszania gazu ziemnego powinna wynosić
A. 160C
B. 200C
C. 240C
D. 280C
Odpowiedź prawidłowa: B.
1.3. Prowadzenie magazynowania i transportu kopalin
Umiejętność 2) wyjaśnia zasady sytuowania zbiorników magazynowych na terenie zakładu
górniczego oraz charakteryzuje klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowanych kopalin,
na przykład:
 określa zasady sytuowania zbiorników ropy naftowej zawierającej siarkowodór;
 określa warunki dotyczące obwałowania zbiorników ropy naftowej, gazoliny;
 rozróżnia klasy niebezpieczeństwa pożarowego magazynowych kopalin na podstawie ich
temperatury zapłonu.
Właściwości
DEG
TEG
Masa cząsteczkowa [g/mol]
106,1
150,2
Gęstość w temp. 25oC [g/cm3]
1,113
1,119
Temperatura wrzenia przy 101,3 kPa [oC]
244,8
288
Temperatura rozkładu [oC]
164
206
25
Przykładowe zadanie 7.
Ustawianie zbiorników z ropą naftową zawierającą siarkowodór jest niedopuszczalne
A. w pobliżu odwiertów eksploatacyjnych.
B. w pobliżu zbiorników gazoliny.
C. na wzniesieniach terenu.
D. w zagłębieniach terenu.
Odpowiedź prawidłowa: D.
Umiejętność 5) rozróżnia i interpretuje podstawowe prawa przepływu cieczy w rurociągach oraz
podstawowe prawa hydrostatyki, na przykład:
 charakteryzuje warunki przepływu cieczy i gazu w rurociągach, oblicza wielkość (natężenie)
przepływu cieczy i gazu rurociągiem;
 definiuje i interpretuje prawo ciągłości strugi, prawo Bernoulliego, równanie
Darcy'ego-Weisbacha;
 oblicza wartość ciśnienia hydrostatycznego słupa cieczy w odwiercie oraz określa wpływ
gęstości (ciężaru właściwego) cieczy i gazu na wartość ciśnienia hydrostatycznego.
Przykładowe zadanie 8.
Z równania Darcy'ego-Weisbacha wynika, że dwukrotny wzrost prędkości przepływu wody
w rurociągu powoduje
A. czterokrotne zmniejszenie oporów przepływu.
B. dwukrotne zmniejszenie oporów przepływu.
C. czterokrotny wzrost oporów przepływu.
D. dwukrotny wzrost oporów przepływu.
Odpowiedź prawidłowa: C.
Umiejętność 13) interpretuje wskazania urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych, na
przykład:
 odczytuje wartości wskazań urządzeń i przyrządów kontrolno-pomiarowych;
 przelicza wartości parametrów wyrażając je w różnych jednostkach;
 dokonuje interpretacji wskazań urządzeń i przyrządów, wykresów sporządzonych na
podstawie pomiarów.
d
g
v
L
hstr



2
2

26
Przykładowe zadanie 9.
Manometr wskazał wartość ciśnienia wynoszącą 526 kPa? Jest to równe
A. 0,526 bara.
B. 5,26 bara.
C. 52,6 bara.
D. 526 barów.
Odpowiedź prawidłowa: B.
1.4. Wykonywanie pomiarów wgłębnych oraz pomiarów właściwości fizykochemicznych kopalin
Umiejętność 1) przestawia klasyfikację i skład chemiczny ropy naftowej, gazu ziemnego i wód
podziemnych oraz charakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin, na przykład:
 określa skład chemiczny ropy naftowej oraz klasyfikuje ropę naftową i gaz ziemny;
 klasyfikuje wody podziemne ze względu na stopień mineralizacji, skład jonowy, zawartość
gazów;
 rozróżnia rodzaje oraz charakteryzuje właściwości fizykochemiczne kopalin.

","solutions":[]}