{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-hutnik-2017/zad/P15","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-hutnik-2017","number":"P15","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 15.\nNa podstawie danych w tabeli wskaż, która z wymienionych temperatur przesycania jest\nwłaściwa dla blach ze stopu aluminium PA6.\nA. 501°C\nB. 504°C\nC. 508°C\nD. 522°C\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n18\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych\nOdważ i przygotuj materiały wsadowe do wytopu 1 kg stopu AlCu4. Do określenia wymaganej\nilości materiałów wsadowych wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 1. Instrukcja technologiczna\nwytopu stopu. Przygotowane materiały załaduj do tygla.\nUwaga! Zgłoś przewodniczącemu ZN gotowość do przeprowadzenia wytopu i poczekaj na\npozwolenie kontynuowania pracy.\nWyreguluj temperaturę pracy pieca do poziomu określonego w Instrukcji.\nTabela 1. Instrukcja technologiczna wytopu 10 kg stopu AlCu4\nPrzygotuj do zalewania ciekłym metalem kokilę do odlewania próbek do badań analitycznych oraz\nformę odlewniczą. Wygrzewanie kokili i formy przeprowadź za pomocą palnika gazowego na\nstanowisku do wygrzewania form. Czas wygrzewania formy do odlewania próbek wynosi 20 s,\nformy odlewniczej - 3 minuty.\nZgłoś przewodniczącemu ZN gotowość do zalania przygotowanych form ciekłym metalem.\nUwaga! O otwieranie i zamykanie drzwi pieca poproś asystenta technicznego.\nCiekły metal do zalania kokili i formy pobierz zgodnie z instrukcją przygotowaną na stanowisku\npracy. Próbkę do badań analitycznych po schłodzeniu, wyjmij z kokili, umieść na swoim stanowisku\ndo pisania i opisz w druku przygotowanym na stanowisku egzaminacyjnym oraz w tabeli 2.\nMetryka wytopu.\nMateriały wsadowe\nRodzaj materiału\nIlość materiału, kg\nZłom aluminium\n8,6 ± 0,01\nStop wstępny AlCu33(a)\n1,4 ± 0,01\nWarunki prowadzenia wytopu\nTemperatura topnienia stopu: 660C\nTemperatura pracy pieca: 800C\n19\nTabela 2. Metryka wytopu\nZaplanowane czynności wykonaj zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz\ninstrukcjami obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w procesach metalurgicznych. Uporządkuj\nstanowisko egzaminacyjne.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n materiały wsadowe przygotowane do wykonania wytopu i załadowany tygiel,\n próbka do badań analitycznych i wykonany odlew,\n uzupełniona tabela 2. Metryka wytopu\noraz\nprzebieg przygotowania materiałów i wykonywania wytopu.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n poprawność doboru i przygotowania materiałów wsadowych do wykonania wytopu\ni poprawnie załadowany tygiel;\n poprawność wykonanej próbki do badań analitycznych i poprawność wykonanego odlewu;\n uzupełniona tabela 2. Metryka wytopu zgodnie z instrukcją technologiczną wytopu oraz\nzałożeniami zadania;\n poprawnie wykonane przygotowanie materiałów i wykonywanie wytopu.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania materiałów wsadowych w procesach\nmetalurgicznych.\n1) rozróżnia materiały wsadowe stosowane w procesach metalurgicznych;\n2. Użytkowanie maszyn i urządzeń stosowanych do procesów metalurgicznych.\n5) dobiera\nmateriały\nwsadowe\ni\nstosuje\nparametry\nprocesów\nwytwarzania\ni odlewania metali i ich stopów na podstawie dokumentacji technologicznej;\n6) wykonuje czynności z zakresu dozowania materiałów wsadowych, spustu ciekłego metalu\ni żużla, pobierania próbek do badań laboratoryjnych oraz użytkuje urządzenia pomocnicze\nGatunek materiału\nZłom aluminium, kg\nStop wstępny AlCu33(a)\nTemperatura wytopu\nNumer próbki\nData pobrania próbki\nGodzina pobrania próbki.\n20\npieców do wytwarzania metali i ich stopów;\n7) dobiera i reguluje parametry procesów metalurgicznych;\n8) odczytuje wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej stosowanej do monitorowania\nprocesów wytwarzania metali i ich stopów.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych\nmogą dotyczyć:\nw zakresie procesów metalurgicznych:\n rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości\nz użyciem np. kruszarek, młynów kulowych;\n oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn;\n obsługi urządzeń do naważania koksu, spieku, topników przy przygotowywaniu naboju do\npieca szybowego;\n obsługi urządzeń transportowych materiałów wsadowych do pieców szybowych;\n przygotowania koryt spustowych do spustu surówki i żużla z wielkiego pieca;\n wywiercenia otworu spustowego pieca szybowego na stanowisku symulacyjnym;\n ubicia tygla pieca indukcyjnego, wykonania lub naprawy rynny spustowej pieca;\n uzupełnienia składu chemicznego metalu w piecu;\n dokonania oceny stanu tygla pieca indukcyjnego po spuście metalu;\n wymiany kształtek otworu spustowego kadzi pośredniej;\n oceny stanu wymurówki kadzi i naprawie wyłożenia kadzi;\n przygotowania płyty podwlewnicowej do odlewania syfonowego.\nw zakresie obróbki plastycznej:\n wykonania wyrobów z wykorzystaniem maszyn i urządzeń stosowanych w procesach obróbki\nplastycznej metali na gorąco;\n cięcia wsadu do procesu kucia na piłach mechanicznych, cięcia blach do procesów tłoczenia;\n wykonania przeglądu i konserwacji np. ciągarki, piły mechanicznej, zmiany kowadeł na\nmłocie;\n przeprowadzenia przeglądu i konserwacji młota, walcarki kuźniczej;\n oczyszczenia powierzchni materiałów wsadowych do procesów ciągnienia i tłoczenia;\n zamontowania na ciągarce ciągadeł lub zamontowania na prasie oprzyrządowania do\nwykonania wyprasek;\n wycięcia z blachy elementów o określonym kształcie, wykonania wytłoczek;\n przeprowadzenia zabiegu obróbki cieplnej, np. wyżarzania rekrystalizującego lub\nodprężającego, hartowania powierzchniowego;\n przeprowadzenia zabiegu obróbki cieplno-chemicznej, np. nawęglania;\n oczyszczania powierzchni wyrobu gotowego metodą np. wytrawiania, piaskowania,\nśrutowania.\n21\nKwalifikacja K2\nMG.38. Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych\n1.1. Prowadzenie procesów hutniczych\nUmiejętność 3) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały\ni surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:\n sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy i narzędzia niezbędne do\nprzeprowadzenia procesu wytopu stali, rafinacji aluminium, wykonania odkuwki itp.;\n sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do przeprowadzenia\nprocesu metalurgicznego lub procesu obróbki plastycznej na podstawie wskaźników\ntechniczno-ekonomicznych procesu, norm itp.\nPrzykładowe zadanie 1.\nOblicz, na podstawie tabeli, ile kamienia wapiennego trzeba minimalnie zamówić do wytopu stali\nw konwertorze o pojemności 50 t.\nA. 1 800 kg\nB. 2 000 kg\nC. 3 200 kg\nD. 5 000 kg\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nWybrane wskaźniki techniczno-ekonomiczne procesu\nwytapiania stali w konwertorze tlenowym\nZużycie tlenu\n55÷60 m3/tonę surówki\nZużycie kamienia wapiennego\n4÷8% masy wsadu\nZużycie złomu\n12÷23% masy wsadu\nZużycie dolomitu\n5 kg/tonę surówki\nZużycie wody do chłodzenia lancy\n10 l/s\n22\nUmiejętność 4) rozlicza zużycie surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych\nw procesie produkcyjnym, na przykład:\n rozlicza zużycie surowców w procesach metalurgicznych i obróbki plastycznej, takich jak:\nkoks i spieki w procesie wielkopiecowym, gaz w piecach grzewczych itp.;\n rozlicza zużycie materiałów pomocniczych w procesach metalurgicznych, procesach\nobróbki plastycznej, przy usuwaniu zgorzeliny z materiałów wyjściowych i wyrobów\ngotowych np. topników, smarów, gazów obojętnych, inhibitorów itp.\nPrzykładowe zadanie 2.\nParametry procesu zawiesinowego przetopu koncentratorów miedzi\nOblicz, na podstawie danych zawartych w tabeli, jaka jest maksymalna ilość oleju spalanego\nw szybie reakcyjnym pieca zawiesinowego w ciągu doby.\nA. 8 000 l\nB. 12 000 l\nC. 20 000 l\nD. 24 000 l\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 5) dobiera metody określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn\ni urządzeń, na przykład:\n dobiera sprzęt kontrolno-pomiarowy do określenia odchyłek mierzonego wymiaru od\ndanych katalogowych lub dokumentacji technicznej w pomiarach bezpośrednich, taki jak:\nmikrometry, suwmiarki, średnicówki;\n dobiera pośrednie metody określania zużycia podzespołów i zespołów maszyn, poprzez:\nbadanie kamerą termowizyjną, pomiar ciśnienia cieczy, pomiar oporów ruchu itp.\nParametr\nJednostka miary\nmin\nmax\ntypowa\nStopień przetlenienia\nkoncentratu\nNm3/Mg\n220\n290\n250 - 275\nZawartość tlenu w dmuchu\ntechnologicznym\n%\n70\n85\n78 - 82\nIlość oleju spalonego w szybie\nreakcyjnym\nl/h\n80\n1000\n80 - 200\nTemperatura podgrzania\ndmuchu technologicznego\n°C\n20\n220\n100 - 150\n23\nPrzykładowe zadanie 3.\nKtóry z przedstawionych na rysunkach przyrządów pomiarowych należy zastosować do pomiaru\ngrubości zębów podczas weryfikacji koła zębatego niewielkiej przekładni?\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.2. Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych\nUmiejętność 2) rozpoznaje nazwy, pojęcia i oznaczenia stosowane w hutniczej dokumentacji\ntechnologicznej, na przykład:\n rozpoznaje nazwy produktów procesu technologicznego otrzymywania miedzi;\n rozpoznaje\noznaczenia\nstosowane\nw\ndokumentach\nw\nhutniczej\ndokumentacji\ntechnologicznej, takich jak: karty technologiczne, karty instrukcyjne, karty normowania\nczasu, rysunki odkuwek i wytłoczek, itp.;\n rozpoznaje i stosuje nazwy i pojęcia stosowane w hutniczej dokumentacji technologicznej,\ntakie jak: postać materiału wyjściowego, czas główny, czas jednostkowy, uzysk, gniot\nbezwzględny, wydłużenie względne, itp.\nA.\nB.\nC.\nD.\n24\nPrzykładowe zadanie 4.\nProduktem zawierającym 99,99% miedzi jest\nA. miedź blister.\nB. miedź anodowa.\nC. miedź konwertorowa.\nD. miedź elektrolityczna.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 3) planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji metali, na przykład:\n planuje przebieg procesu odmiedziowania żużla zawiesinowego;\n planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji aluminium hutniczego;\n planuje przebieg procesu technologicznego ołowiu surowego.\nPrzykładowe zadanie 5.\nPo załadowaniu żużla do pieca elektrycznego oporowo - łukowego kolejnymi etapami procesu\nodmiedziowania żużla zawiesinowego są:\nA. redukcja, koalescencja i sedymentacja, spust odmiedziowanego żużla, spust stopu\nCu-Pb-Fe\nB. redukcja, koalescencja i sedymentacja, spust odmiedziowanego żużla, spust miedzi blister.\nC. przedmuchiwanie powietrzem wzbogaconym w tlen, spust żużla, spust białego matu Cu2S\nD. utlenianie siarczków, redukcja gazem ziemnym, spust żużla, odlewanie anod.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 5) stosuje parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na\npodstawie dokumentacji technologicznej, na przykład:\n dobiera czas przedmuchiwania kąpieli metalowej niezbędny do zmniejszenia zawartości\nfosforu w stali do zadanego poziomu;\n dobiera parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie\nwykresów;\n parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie ich\nschematów zależności.\n25\nPrzykładowe zadanie 6.\nNa podstawie wykresu określ czas świeżenia kąpieli metalowej niezbędny do zmniejszenia\nzawartości węgla w stali do poziomu 1%.\nA. 15 minut.\nB. 12 minut.\nC. 4 minuty.\nD. 2 minuty.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n1.3. Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością\nUmiejętność 2) prowadzi nadzór jakościowy stanowisk technologicznych, na przykład:\n rozpoznaje działy zakładu hutniczego;\n charakteryzuje zadania nadzoru jakościowego;\n opracowuje plany kontroli produktów hutniczych.\nPrzykładowe zadanie 7.\nKtóry z wymienionych działów zakładu hutniczego odpowiada za nadzór jakościowy produktów\nfinalnych?\nA. Rozwoju.\nB. Marketingu.\nC. Kontroli jakości.\nD. Technologii produkcji.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n26\nUmiejętność 9) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach warsztatowych\ni pomiarach laboratoryjnych, na przykład:\n rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach grubości blach na podstawie\nfotografii;\n rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach twardości na podstawie\nschematu;\n rozpoznaje przyrządy pomiarowe do pomiaru wydłużenia.\nPrzykładowe zadanie 8.\nPrzyrząd mikrometryczny przeznaczony do pomiaru grubości blach znajduje się na zdjęciu\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 11) rozpoznaje struktury metalograficzne stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich\nstopów, na przykład:\n rozpoznaje składniki strukturalne stali na podstawie fotomikrografii;\n rozpoznaje struktury metalograficzne żeliw, stali, brązów, mosiądzów, siluminów;\n rozpoznaje składniki strukturalne na fotomikrografiach stopów metali, takie jak: ferryt,\nperlit, cementyt, grafit itp.\nA\nB.\nC.\nD.\n27\nPrzykładowe zadanie 9.\nNa którym rysunku przedstawiono fotomikrografię stali o zawartości 0,45% C, w stanie\nnormalizowanym?\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nA.\nB.\nC.\nD.\n28\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nMG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych\nOpracuj karty technologiczne (tabele: 5, 6, 7) nawęglania gazowego 1320 sztuk kół zębatych,\nwykonanych ze stali 16MnCr5, zgodnie z rysunkiem 1. Hartowanie warstwy powierzchniowej\nkół zębatych po nawęglaniu należy przeprowadzić zgodnie z wykresem na rysunku 2. Do\nokreślenia czasu nagrzewania przed nawęglaniem, temperatury, czasu nawęglania, temperatury\nhartowania, odpuszczania kół zębatych wykorzystaj wykresy przedstawione na rysunkach: 3. i 4.\noraz informacje zawarte w tabeli 1. Warunki obróbki cieplnej stali - wyciąg z PN-EN10084:2008\nStale do nawęglania.\nDobierz z tabeli 2. oraz tabeli 3. te elementy wyposażenia, które umożliwią realizację zamówienia.\nZaplanuj metody kontroli realizowanego procesu. Na podstawie tabeli 4. Wykazu dostępnych\nurządzeń laboratoryjnych dobierz urządzenia do przeprowadzania badań.\nOblicz liczbę cykli niezbędnych do realizacji zlecenia, podaj zapotrzebowanie na ilość atmosfery\nendotermicznej oraz metanu przy realizacji zlecenia, uwzględniając\nZalecenia działu\ntechnologicznego. Uzupełnij tabele: 7 i 8.\nRysunek 1. Główne wymiary i parametry obróbki cieplno - chemicznej koła zębatego\nwalcowego o zębach prostych\n29\nRysunek 2. Schemat nawęglania stali i obróbki cieplnej po nawęglaniu.\nRysunek 3. Czas nagrzewania w zależności od średnicy przedmiotu i temperatury grzania dla\npieca komorowego.\nRysunek 4. Zależność całkowitej głębokości warstwy nawęglonej od temperatury i czasu\nprocesu.\n30\nTabela 1. Warunki obróbki cieplnej stali, wyciąg z PN-EN10084:2008 Stale do nawęglania\nTabela 2. Wykaz urządzeń i oprzyrządowania dostępnego w zakładzie\nOznaczenie stali\nPróba hartowania\nod czoła\nTemperatura\naustenityzowaniaa\nC\nTemperatura\nnawęglaniab\nC\nTemperatura\nhartowania\nrdzeniac\nC\nTemperatura\nhartowania\nwar-\nstwy\npowierzch-\nniowej\nC\nOdpuszczanied\nC\nZnak\nNumer\n28Cr4\n1.7030\n850\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\n28CrS4\n1.7036\n850\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\n16MnCr5\n1.7131\n870\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\n16MnCrS5\n1.7139\n870\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\n20MnCr5\n7.7147\n870\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\n20MnCrS5\n1.7149\n870\n880 do 980\n880 do 920\n780 do 820\n150 do 200\na - Orientacyjny czas austenityzowania 30 do 35 minut\nb - Temperatura nawęglania powinna zależeć od składu chemicznego stali, masy wyrobu i środka nawęglającego. Jeżeli stale\nsą hartowane bezpośrednio, to na ogół nie przekracza się temperatury 950oC.\nc - Jeżeli stosuje się metodę pojedynczego hartowania, to stal powinna być hartowana z temperatury nawęglania lub\nz temperatury niższej.\nd - Orientacyjny czas odpuszczania wynosi minimum 1 h\nPiec elektryczny komorowy typu D z atmosferą regulowaną- 1 stanowisko\nModel\nPojemność\nkomory grzewczej\ndm3\nMaksymalna tem-\nperatura pracy\noC\nWymiary wewnętrz-\nne\nszer. x gł. x wys.\nmm\nMasa\nwsadu\nkg\nMoc\nkW\nD-06/130\n90\n650\n450 x 650 x 300\n200\n15,0\nPiec elektryczny komorowy typu SQ z atmosferą regulowaną - 1 stanowisko\nModel\nPojemność komo-\nry grzewczej\ndm3\nMaksymalna tem-\nperatura pracy\noC\nWymiary\nwewnętrzne\nszer. x gł. x wys.\nmm\nMasa\nwsadu\nkg\nMoc\nkW\nSQ270\n250\n1000\n460 x 610 x 910\n375\n81,0\nPiec elektryczny komorowy z cyrkulacją powietrza typu KK-U - 1 stanowisko\nModel\nPojemność komo-\nry grzewczej\ndm3\nMaksymalna tem-\nperatura pracy\noC\nWymiary wewnętrz-\nne\nszer. x gł. x wys.\nmm\nMasa wsa-\ndu\nkg\nMoc\nkW\nKK-U250\n240\n650\n450 x 600 x 900\n370\n18,0\nWanna hartownicza - 1 stanowisko\nModel\nPojemność\nużyteczna\ndm3\nŚrodek chłodzący\nWymiary wewnętrzne\nszer. x gł. x wys.\nmm\nSQ200\n200\nOlej hartowniczy\n550 x 550 x 900\nStudzienka do studzenia - 4 stanowiska\nModel\nPojemność\nużyteczna\ndm3\nŚrodek chłodzący\nWymiary wewnętrzne\nszer. x gł. x wys.\nmm\nSP200\n200\npowietrze\n500 x 800 x 500\n31\nTabela 3. Sprzęt pomocniczy dostępny w zakładzie - 10kpl.\nTabela 4. Wykaz dostępnych urządzeń laboratoryjnych\nZalecenia działu technologicznego.\nW trakcie jednego cyklu do każdego pieca komorowego dostępnego w zakładzie można załadować\n132 koła o średnicy 90 - 110 mm,\nWarunki prowadzenia procesu nawęglania oraz obróbki cieplnej po nawęglaniu:\n\nnagrzewanie do nawęglania oraz podchładzanie i wychładzanie po nawęglaniu należy\nprowadzić w atmosferze endotermicznej,\n\nnawęglanie należy przeprowadzić w atmosferze endotermicznej wzbogaconej\nw metan,\n\nszybkość przepływu atmosfery endotermicznej w piecu: 8 m3/h,\n\nilość metanu wzbogacającego atmosferę endotermiczną: 0,6 m3/h,\n\nłączny czas podchładzania i wychładzania po nawęglaniu: 60 minut,\n\nczas chłodzenia podczas hartowania: 15 minut,\n\nczas nagrzewania do temperatury odpuszczania: 45 minut,\n\nczas wygrzewania przy odpuszczaniu: 15 minut,\n\nczas chłodzenia po odpuszczaniu: 60 minut.\nTabela 5. Karta technologiczna obróbki cieplno-chemicznej.\nI. Parametry nawęglania i hartowania\nNazwa operacji\nNawęglanie\nNr operacji\nxxxxxxx\nNazwa elementu\nKoło zębate walcowe\no zębach prostych\nNr rysunku\nxxxxxxx\nGatunek materiału\nStan materiału\nnormalizowany\nGłębokość nawęglania, mm\nLp.\nRodzaj urządzenia/oprzyrządowania\n1\npłyta\n2\nstojak wsadowy\n3\npręty wsadowe\n4\nosłona na stojak i pręty wsadowe\nLp.\nRodzaj urządzenia\n1.\nTwardościomierz Vickersa\n2.\nTwardościomierz Brinnella\n3.\nTwardościomierz Rockwella\n4.\nMikroskop metalograficzny EPITYP II\n32\nTabela 6. Karta technologiczna obróbki cieplnej\nTemperatura nawęglania, oC\nTemperatura hartowania, oC\nCzas nagrzewania przed nawęglaniem, h\nCzas nawęglania, h\nCzas podchładzania i wychładzania po nawęglaniu, min\nCzas chłodzenia podczas hartowania, min\nRodzaj pieca do nawęglania\nRodzaj urządzenia do chłodzenia\nII. Opis operacji\nNr\nzabiegu\nNazwa zabiegu\nUrządzenie/oprzyrządowanie\nOśrodek/atmosfera\nRodzaj\nIlość\n1\n2\n3\n4\nNawęglanie\n5\n6\nHartowanie/chłodzenie\n7\nNazwa operacji\nOdpuszczanie\nNr operacji\nxxxxxxx\nNazwa elementu\nKoło zębate walcowe\no zębach prostych\nNr rysunku\nxxxxxxx\nGatunek materiału\nStan materiału\nTemperatura odpuszczania, oC\nCzas nagrzewania, min\nCzas wygrzewania, min\nCzas chłodzenia, min\nRodzaj pieca do odpuszczania\nRodzaj urządzenia do chłodzenia\n33\nTabela 7. Wykaz sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu obróbki\ncieplno - chemicznej.\nTabela 8. Zapotrzebowanie na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki cieplno - chemicznej.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n część I karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - parametry nawęglania\ni hartowania,\n część II karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - opis operacji,\n karta technologiczna operacji odpuszczania,\n wykaz sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu obróbki\ncieplno - chemicznej,\n zapotrzebowanie na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki cieplno - chemicznej.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n poprawność\nuzupełnienia\nczęści\nI\nkarty\ntechnologicznej\nobróbki\ncieplno-chemicznej - parametry nawęglania i hartowania;\n poprawność uzupełnienia części II karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - opis\noperacji;\n poprawność uzupełnienia karty technologicznej operacji odpuszczania,\n poprawność wykazu sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu\nRodzaj badań: Kontrola twardości warstwy powierzchniowej\n1. Symbol twardości\n2. Wartość wymagana\n3. Rodzaj urządzenia\n4. Rodzaj wgłębnika\n4. % wyrobów, które należy\npoddać badaniom kontrolnym\n10%\n5. Ilość kół badanych w 1 cyklu\nprocesua\nszt.\nRodzaj badań: Kontrola głębokości warstwy nawęglonej\n1.Rodzaj\nurządzenia\ndo\nbadania grubości warstwy\n2. Wymagana grubość warstwy\nmm\n3. % wyrobów, które należy\npoddać badaniom ontrolnym\n0,5%\n4. Ilość kół badanych w 1 cyklu\nprocesua\nszt.\na obliczoną ilość elementów do badania kontrolnego należy zaokrąglić do liczby całkowitej\nw górę\nRodzaj czynnika\nIlość czynnika w 1 cyklu\nprocesu\nm3\nLiczba cykli\nIlość czynnika niezbędna\ndo realizacji zamówienia\nm3\nAtmosfera Endo\nCH4\n34\nobróbki cieplno - chemicznej,\n poprawność sporządzonego zapotrzebowania na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki\ncieplno - chemicznej.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Prowadzenie procesów hutniczych\n3) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie produkcyjnym.\n2. Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych\n10) planuje procesy technologiczne obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych\nwłaściwości po obróbce;\n11) dobiera temperaturę, czas, sposób studzenia oraz rodzaj atmosfery ochronnej procesów\nobróbki cieplnej i cieplno-chemicznej na podstawie dokumentacji technologicznej;\n15) sporządza dokumentację technologiczną.\n3. Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością\n5) określa na podstawie dokumentacji wymagane właściwości fizykochemiczne,\n9) rozróżnia\nprzyrządy\npomiarowe\nstosowane\nw\npomiarach\nwarsztatowych\ni pomiarach laboratoryjnych;\n17) prowadzi dokumentację badań laboratoryjnych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.38. Organizacja i prowadzenie procesów\nhutniczych mogą dotyczyć:\n przydzielania zadań pracownikom;\n rozliczania zużycia surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych w procesie\nprodukcyjnym;\n dobierania metod określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn i urządzeń;\n planowania przebiegu procesu technologicznego redukcji rud metali i rafinacji metali;\n sporządzania zapotrzebowania na nośniki energetyczne i materiały niezbędne podczas\nprocesów redukcji rud metali i rafinacji metali;\n dobierania parametrów technologicznych prowadzenia procesów redukcji rud metali\ni rafinacji metali w zależności od wymaganych właściwości i składu chemicznego wyrobu\nkońcowego;\n dobierania materiałów pomocniczych do procesów obróbki plastycznej metali i metalurgii\nproszków;\n dobierania parametrów technologicznych procesu kształtowania wyrobów z proszków\nmetali;\n planowania procesów technologicznych obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych\nwłaściwości po obróbce;\n dobierania temperatury, czasu, sposobu studzenia oraz rodzaju atmosfery ochronnej\n35\nprocesów obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;\n planowania przebiegu procesu technologicznego wykańczania wyrobów gotowych;\n dobierania powłok antykorozyjnych w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu\nhutniczego;\n obliczania norm czasu pracy;\n pobierania próbek oraz bada właściwości surowców, półproduktów stosowanych\nw procesach metalurgicznych, procesach obróbki plastycznej i w metalurgii proszków;\n wykonywania pomiarów ciśnienia i temperatury mediów energetycznych w hutnictwie oraz\nskładu chemicznego gazów i spalin;\n oznaczania zawartości węgla i dodatków stopowych w stopach Fe-C, w stopach metali\nnieżelaznych oraz wykonuje próby w celu oznaczenia struktury, wielkości ziarna, stopnia\nzanieczyszczenia wtrąceniami niemetalicznymi, w tym rozkładu zanieczyszczeń fosforem\ni siarką;\n ujawniania wad, ustalania przyczyn powstawania wad półproduktów i wyrobów gotowych\nwytwarzanych w procesach metalurgicznych, obróbki plastycznej i metalurgii proszków.\n36\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK HUTNIK - 311704.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik hutnik powinien być przygotowany do\nwykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) obsługiwania maszyn i urządzeń w procesach technologicznych;\n2) konserwacji i przeglądów bieżących maszyn i urządzeń hutniczych;\n3) prowadzenia kontroli wyrobu;\n4) organizowania i prowadzenia procesów hutniczych;\n5) wykonywania rozruchu urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) organizowania i prowadzenie konserwacji oraz przeglądów bieżących maszyn i urządzeń\nhutniczych;\n7) nadzorowania procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n37\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n38\n13) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków\ni jakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub\ngrupie zawodów PKZ(MG.a), PKZ(MG.d), PKZ(MG.m) i PKZ(MG.s)\nPKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator\npojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk- mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik\nautomatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,\nmechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter\nkadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,\ntechnik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,\ntechnik\npojazdów\nsamochodowych,\ntechnik\nmechanik,elektromechanik\npojazdów\nsamochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,\ntechnik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,\ntechnik\ngórnictwa\notworowego,\ngórnik\neksploatacji\notworowej,\ntechnik\ngórnictwa\nodkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik\nodlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń\nhutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,\nmechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik\nmechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji\ndrzewnej, szkutnik\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n39\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących\nrysunku\ntechnicznego,\nczęści\nmaszyn,\nmateriałów\nkonstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn\ni urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, operator maszyn i urządzeń do\nprzetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik hutnik\nUczeń:\n1) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n2) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;\n3) rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną,\nspajanie, plastyczne kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich\nstopów oraz materiałów niemetalowych;\n4) dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;\n5) dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania\nmetali;\n6) wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania\nmetali;\n7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik,\ntechnik hutnik\nUczeń:\n1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki;\n2) rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów\noraz ich struktury wewnętrzne;\n3) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.s) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn\ni urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, technik odlewnik, technik hutnik\nUczeń:\n1) wyjaśnia znaczenie pojęcia mechatronika i ilustruje je przykładami rozwiązań technicznych\nz otoczenia;\n2) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;\n3) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n4) wyjaśnia zasady działania elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych\nstosowanych w systemach mechatronicznych;\n5) wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych\nw systemach mechatronicznych;\n6) charakteryzuje elementy w układach mechanicznych i systemach mechatronicznych;\n7) wymienia i opisuje elementy oraz układy automatyki przemysłowej;\n8) określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie czujników;\n9) wyjaśnia zasady działania i zastosowanie sterowników programowalnych;\n10) określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie aktuatorów;\n40\n11) wyjaśnia budowę i zasady działania maszyn i urządzeń z systemami mechatronicznymi;\n12) określa zasady konstruowania elementów maszyn;\n13) wyjaśnia budowę i działanie mechanizmów dźwigniowych, krzywkowych oraz mechanizmów\ndo utrzymywania ruchu przerywanego;\n14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik\nhutnik\nMG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych\n1. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania materiałów wsadowych w procesach\nmetalurgicznych\nUczeń:\n1) rozróżnia materiały wsadowe stosowane w procesach metalurgicznych;\n2) dobiera rodzaj, skład przetwarzanych materiałów i parametry procesów przygotowania\nmateriałów wsadowych zgodnie z dokumentacją technologiczną;\n3) użytkuje urządzenia pomocnicze stosowane w procesach przygotowania materiałów\nwsadowych do procesów metalurgicznych;\n4) użytkuje urządzenia w zakresie sterowania procesami przygotowania materiałów\nwsadowych do procesów metalurgicznych;\n5) wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń wykorzystywanych do\nprzygotowania materiałów wsadowych do procesów metalurgicznych.\n2. Użytkowanie maszyn i urządzeń stosowanych do procesów metalurgicznych\nUczeń:\n1) rozróżnia metody i etapy procesów wytwarzania i odlewania metali i ich stopów;\n2) wskazuje produkty podstawowe i uboczne procesów wytwarzania i rafinacji metali oraz\nsposoby dalszego ich wykorzystania lub utylizacji;\n3) rozpoznaje elementy konstrukcyjne pieców, maszyn rozlewniczych i urządzeń do wytwarza-\nnia i odlewania metali i ich stopów;\n4) rozpoznaje urządzenia pomocnicze wykorzystywane w procesie wytwarzania metali i ich\nstopów;\n5) dobiera materiały wsadowe i stosuje parametry procesów wytwarzania i odlewania metali\ni ich stopów na podstawie dokumentacji technologicznej;\n6) wykonuje czynności z zakresu dozowania materiałów wsadowych, spustu ciekłego metalu\ni żużla, pobierania próbek do badań laboratoryjnych oraz użytkuje urządzenia pomocnicze\npieców do wytwarzania metali i ich stopów;\n7) dobiera i reguluje parametry procesów metalurgicznych;\n8) odczytuje wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej stosowanej do monitorowania\nprocesów wytwarzania metali i ich stopów;\n9) użytkuje urządzenia i systemy komputerowe w zakresie sterowania procesami wytwarzania\ni odlewania metali;\n10) dobiera materiały pomocnicze i ogniotrwałe do procesów odlewania metali i ich stopów;\n11) użytkuje maszyny rozlewnicze i urządzenia do ciągłego odlewania metali i ich stopów;\n12) wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń stosowanych w procesie\nwytwarzania metali oraz ich rafinacji i odlewania metali i ich stopów.\n41\n3. Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu do obróbki plastycznej\nUczeń:\n1) dobiera materiały wsadowe i określa sposób ich przygotowania do procesów obróbki\nplastycznej metali i ich stopów;\n2) rozróżnia piece do nagrzewania wsadu przed obróbką plastyczną metali i ich stopów;\n3) rozróżnia rodzaje\nurządzeń wykorzystywanych do transportowania nagrzanego wsadu\noraz elementy ich budowy;\n4) użytkuje urządzenia do cięcia wsadu oraz urządzenia do oczyszczania powierzchni wsadu ze\nzgorzeliny;\n5) dobiera i reguluje parametry nagrzewania wsadu do obróbki plastycznej metali i ich stopów;\n6) dobiera i reguluje parametry pracy pieców i urządzeń wykorzystywanych w procesach\nprzygotowania wsadu;\n7) prowadzi bieżącą dokumentację procesów nagrzewania wsadu;\n8) wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu\ndo obróbki plastycznej metali i ich stopów.\n4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej metali na gorąco i na zimno\nUczeń:\n1) rozróżnia metody obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n2) rozróżnia elementy maszyn i urządzeń wykorzystywanych w procesach obróbki plastycznej\nmetali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n3) dobiera i reguluje parametry prowadzenia procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów\nna gorąco i na zimno;\n4) stosuje materiały wsadowe, oprzyrządowanie, materiały pomocnicze, narzędzia i parametry\nprowadzonych procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n5) montuje oprzyrządowanie maszyn i urządzeń wykorzystywanych do obróbki plastycznej\nmetali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n6) wykonuje wyroby z wykorzystaniem maszyn i urządzeń stosowanych w procesach obróbki\nplastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n7) rozpoznaje rodzaje i przyczyny powstawania wad w półwyrobach i wyrobach gotowych\nwytwarzanych w procesach obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;\n8) kontroluje wymiary i jakość wyrobów wykonanych metodą obróbki plastycznej metali\ni ich stopów na gorąco i na zimno;\n9) prowadzi bieżącą dokumentację procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco\ni na zimno;\n10) wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej\nmetali i ich stopów na gorąco i na zimno.\n5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykańczania wyrobów wytworzonych metodami obróbki\nplastycznej\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej stosowane w procesach wykańczania\nwyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej;\n2) rozróżnia\ni\nobsługuje\nmaszyny\ni\nurządzenia\nstosowane\ndo\nobróbki\ncieplnej\ni cieplno-chemicznej wyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej;\n3) dobiera i reguluje parametry obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej wyrobów wytworzonych\nmetodami obróbki plastycznej;\n4) dobiera i stosuje metody oczyszczania powierzchni oraz usuwania wad wyrobów\nwytworzonych metodami obróbki plastycznej;\n42\n5) dobiera i wykonuje powłoki ochronne wyrobów wytworzonych metodami obróbki\nplastycznej;\n6) kontroluje wyroby wytworzone metodami obróbki plastycznej;\n7) prowadzi bieżącą dokumentację procesów wykańczania wyrobów wytworzonych metodami\nobróbki plastycznej;\n8) wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń wykorzystywanych\nw procesach wykańczania wyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej.\nMG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych\n1. Prowadzenie procesów hutniczych\nUczeń:\n1) rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu hutniczego;\n2) przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;\n3) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce\nniezbędne w procesie produkcyjnym;\n4) rozlicza zużycie surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych w procesie\nprodukcyjnym;\n5) dobiera metody określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn i urządzeń;\n6) kontroluje przebieg procesu technologicznego i prowadzi dokumentację produkcyjną;\n7) użytkuje urządzenia komputerowe w zakresie organizowania i prowadzenia procesów\nprodukcyjnych.\n2. Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych\nUczeń:\n1) rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej stosowanej podczas planowania procesów\nhutniczych;\n2) rozpoznaje\nnazwy,\npojęcia\ni\noznaczenia\nstosowane\nw\nhutniczej\ndokumentacji\ntechnologicznej;\n3) planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji metali;\n4) sporządza zapotrzebowanie na nośniki energetyczne i materiały niezbędne podczas\nprocesów rafinacji metali;\n5) stosuje parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie\ndokumentacji technologicznej;\n6) planuje przebieg procesu technologicznego obróbki plastycznej na zimno i gorąco\nw zależności od kształtu i wymiarów wyrobu gotowego;\n7) dobiera oprzyrządowanie technologiczne do obróbki plastycznej na zimno i gorąco;\n8) dobiera materiały pomocnicze do procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów;\n9) dobiera parametry technologiczne procesów obróbki plastycznej na zimno i gorąco na\npodstawie dokumentacji technologicznej;\n10) planuje procesy technologiczne obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych\nwłaściwości po obróbce;\n11) dobiera temperaturę, czas, sposób studzenia oraz rodzaj atmosfery ochronnej procesów\nobróbki cieplnej i cieplno-chemicznej na podstawie dokumentacji technologicznej;\n12) planuje przebieg procesu technologicznego wykańczania wyrobów gotowych;\n13) dobiera powłoki antykorozyjne w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu hutniczego;\n14) oblicza normę czasu pracy;\n15) sporządza dokumentację technologiczną.\n43\n3. Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością\nUczeń:\n1) określa zasady dokumentowania jakości w systemach zarządzania jakością;\n2) prowadzi nadzór jakościowy stanowisk technologicznych;\n3) określa zasady prowadzenia audytów w systemach zarządzania jakością;\n4) stosuje jakościowe narzędzia rozwiązywania problemów;\n5) określa\nna\npodstawie\ndokumentacji\nwymagane\nwłaściwości\nfizykochemiczne,\nwytrzymałościowe i technologiczne surowców, półproduktów i wyrobów gotowych;\n6) pobiera próbki oraz bada właściwości surowców, półproduktów stosowanych w procesach\nhutniczych;\n7) dobiera metody i narzędzia do kontroli jakości surowców oraz parametrów procesów\nhutniczych oraz półproduktów i wyrobów gotowych;\n8) rozróżnia metody badań własności wytrzymałościowych i technologicznych stopów żelaza,\nmetali nieżelaznych i ich stopów;\n9) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach warsztatowych i pomiarach\nlaboratoryjnych;\n10) bada właściwości mechaniczne i technologiczne stopów żelaza, metali nieżelaznych\ni ich stopów;\n11) rozpoznaje struktury metalograficzne stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich s topów;\n12) oznacza skład chemiczny stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich stopów;\n13) wykonuje badania mikro- i makroskopowe stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich\nstopów;\n14) rozróżnia wady półproduktów i wyrobów gotowych wytwarzanych w procesach hutniczych;\n15) wykonuje pomiary warsztatowe, ocenia zgodność wymiarów wyrobów gotowych\nz dokumentacją;\n16) wykrywa, identyfikuje i charakteryzuje wady półproduktów i wyrobów gotowych\nwytwarzanych w procesach hutniczych;\n17) prowadzi dokumentację badań laboratoryjnych.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik hutnik powinna posiadać następujące\npomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe,\nmodele brył geometrycznych, części maszyn, modele połączeń, modele maszyn i urządzeń\ntransportu wewnętrznego, narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej, narzędzia\nmonterskie, przyrządy pomiarowe, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn\ni urządzeń hutniczych, katalogi maszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych, normy\ndotyczące zasad wykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych\nstosowanych w budowie maszyn;\n2) pracownię technik wytwarzania materiałów hutniczych w procesach metalurgicznych,\nobróbki plastycznej, wyposażoną w: próbki materiałów wsadowych, metali nieżelaznych i ich\nstopów, stopów żelaza, materiałów ogniotrwałych, wyrobów hutniczych, pomoce\ndydaktyczne ilustrujące budowę oraz zasadę działania maszyn i urządzeń wykorzystywanych\nw procesach technologicznych, modele maszyn i urządzeń hutniczych do obróbki plastycznej,\nprzyrządy do kontroli przebiegu procesów hutniczych, dokumentację technologiczną,\ninstrukcje obsługi maszyn i urządzeń, oprogramowanie do symulacji procesów hutniczych do\nwykorzystania w szkolnej pracowni komputerowej;\n3) pracownię mechatroniki procesów hutniczych, wyposażoną w przyrządy do pomiaru\nwielkości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i urządzenia\n44\nelektryczne, osprzęt instalacji elektrycznych, elementy układów sterowania pneumatycznego\ni hydraulicznego, czujniki oraz aktuatory elektryczne i hydrauliczne, modele manipulatorów\ni robotów przemysłowych, pomoce dydaktyczne ilustrujące budowę, zasadę działania\ni zastosowanie aktuatorów, manipulatorów i robotów przemysłowych, oprogramowanie do\nsymulacji i automatycznej regulacji oraz sterowania procesami hutniczymi, kontroli jakości;\n4) pracownię kontroli jakości wyrobu, wyposażoną w: próbki do badań właściwości\nmechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, do badań makroskopowych\ni mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzia do przygotowywania zgładów\nmetalograficznych; mikroskopy metalograficzne, przyrządy do wykonywania pomiarów\ndługości i kąta części maszyn, uniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze:\nBrinella, Rockwella, Vickersa; młot Charpy’ego, aparaturę do oznaczania składu chemicznego\nmetali i ich stopów; defektoskopy, urządzenia do przeprowadzania prób technologicznych,\npiec elektryczny komorowy z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry,\ntermometry cieczowe i termoelektryczne, przylgowe i zanurzeniowe, normy badania metali\ni ich stopów, atlas struktur metalograficznych;\n5) stanowiska warsztatowe:\na) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: stół ślusarski, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy pomiarowe, przyrządy\ni urządzenia do kształtowania elementów metalowych metodą obróbki plastycznej na\nzimno,\nb) stanowiska do spajania i cięcia metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania oraz środki ochrony\nindywidualnej i zbiorowej,\nc) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),\nwyposażone w: wiertarkę kadłubową lub słupową, tokarkę uniwersalną, frezarkę\nuniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, narzędzia skrawające, przyrządy\ni uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe,\nd) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych (jedno stanowisko dla pięciu\nuczniów), wyposażone w: zasobniki z materiałami wsadowymi do procesów\nmetalurgicznych, urządzenia do rozdrabniania i przesiewania, ważenia i dozowania\nmateriałów wsadowych,\ne) stanowiska do wytwarzania metali (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone\nw: piec elektryczny oporowy, indukcyjny, przyrządy do pomiaru temperatury ciekłego\nmetalu i parametrów pracy pieców, narzędzia do pobierania próbek ciekłego metalu,\nformy do odlewania próbek do badań laboratoryjnych; urządzenia i środki do napraw\nbieżących pieców i urządzeń do wytwarzania metali i kadzi odlewniczych,\nf)\nstanowiska do przygotowania materiałów wsadowych do procesów obróbki plastycznej\ni wykańczania wyrobów gotowych (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone\nw: urządzenia do cięcia wsadu, usuwania zgorzeliny z powierzchni wsadu, usuwania wad\npowierzchniowych wsadu,\ng) stanowiska do nagrzewania wsadu i kucia (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: piec do nagrzewania wsadu (komorowy, oczkowy), przyrządy do pomiaru\ntemperatury nagrzanego wsadu, przyrządy do pomiaru parametrów pracy pieców, młot\nsprężarkowy z oprzyrządowaniem, narzędzia do kucia ręcznego, młot do kucia\nmatrycowego z oprzyrządowaniem,\nh) stanowisko do obróbki plastycznej na zimno (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),\nwyposażone w: walcarki przeznaczone do walcowania blach i taśm w kręgach, ciągarkę\nławową, prasę mechaniczną, nożyce do cięcia blach, przyrządy pomiarowe,\ni)\nstanowiska do obróbki cieplnej (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone\n45\nw: piec komorowy do wyżarzania wyrobów gotowych, piec hartowniczy, zbiorniki z wodą\ni olejem.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia\nustawicznego,\nplacówkach\nkształcenia\npraktycznego,\nprzedsiębiorstwach\nmetalurgicznych, przedsiębiorstwach wykonujących obróbkę plastyczną na gorąco i zimno oraz\ninnych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących\nw zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1*\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach\nw sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym\ntypie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych\ndla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do\nkształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty\nkształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego\ni górniczo- hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w za-\nwodzie lub grupie zawodów\n450 godz.\nMG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych\n500 godz.\nMG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych\n400 godz.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-hutnik-2017/zad-P15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 15.<br>Na podstawie danych w tabeli wskaż, która z wymienionych temperatur przesycania jest<br>właściwa dla blach ze stopu aluminium PA6.<br>A. 501°C<br>B. 504°C<br>C. 508°C<br>D. 522°C<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>18</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych<br>Odważ i przygotuj materiały wsadowe do wytopu 1 kg stopu AlCu4. Do określenia wymaganej<br>ilości materiałów wsadowych wykorzystaj informacje zawarte w tabeli 1. Instrukcja technologiczna<br>wytopu stopu. Przygotowane materiały załaduj do tygla.<br>Uwaga! Zgłoś przewodniczącemu ZN gotowość do przeprowadzenia wytopu i poczekaj na<br>pozwolenie kontynuowania pracy.<br>Wyreguluj temperaturę pracy pieca do poziomu określonego w Instrukcji.<br>Tabela 1. Instrukcja technologiczna wytopu 10 kg stopu AlCu4<br>Przygotuj do zalewania ciekłym metalem kokilę do odlewania próbek do badań analitycznych oraz<br>formę odlewniczą. Wygrzewanie kokili i formy przeprowadź za pomocą palnika gazowego na<br>stanowisku do wygrzewania form. Czas wygrzewania formy do odlewania próbek wynosi 20 s,<br>formy odlewniczej - 3 minuty.<br>Zgłoś przewodniczącemu ZN gotowość do zalania przygotowanych form ciekłym metalem.<br>Uwaga! O otwieranie i zamykanie drzwi pieca poproś asystenta technicznego.<br>Ciekły metal do zalania kokili i formy pobierz zgodnie z instrukcją przygotowaną na stanowisku<br>pracy. Próbkę do badań analitycznych po schłodzeniu, wyjmij z kokili, umieść na swoim stanowisku<br>do pisania i opisz w druku przygotowanym na stanowisku egzaminacyjnym oraz w tabeli 2.<br>Metryka wytopu.<br>Materiały wsadowe<br>Rodzaj materiału<br>Ilość materiału, kg<br>Złom aluminium<br>8,6 ± 0,01<br>Stop wstępny AlCu33(a)<br>1,4 ± 0,01<br>Warunki prowadzenia wytopu<br>Temperatura topnienia stopu: 660C<br>Temperatura pracy pieca: 800C<br>19<br>Tabela 2. Metryka wytopu<br>Zaplanowane czynności wykonaj zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz<br>instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w procesach metalurgicznych. Uporządkuj<br>stanowisko egzaminacyjne.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:<br> materiały wsadowe przygotowane do wykonania wytopu i załadowany tygiel,<br> próbka do badań analitycznych i wykonany odlew,<br> uzupełniona tabela 2. Metryka wytopu<br>oraz<br>przebieg przygotowania materiałów i wykonywania wytopu.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> poprawność doboru i przygotowania materiałów wsadowych do wykonania wytopu<br>i poprawnie załadowany tygiel;<br> poprawność wykonanej próbki do badań analitycznych i poprawność wykonanego odlewu;<br> uzupełniona tabela 2. Metryka wytopu zgodnie z instrukcją technologiczną wytopu oraz<br>założeniami zadania;<br> poprawnie wykonane przygotowanie materiałów i wykonywanie wytopu.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania materiałów wsadowych w procesach</li></ol>\n<p>metalurgicznych.</p>\n<ol><li>rozróżnia materiały wsadowe stosowane w procesach metalurgicznych;</li><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń stosowanych do procesów metalurgicznych.</li><li>dobiera</li></ol>\n<p>materiały<br>wsadowe<br>i<br>stosuje<br>parametry<br>procesów<br>wytwarzania<br>i odlewania metali i ich stopów na podstawie dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>wykonuje czynności z zakresu dozowania materiałów wsadowych, spustu ciekłego metalu</li></ol>\n<p>i żużla, pobierania próbek do badań laboratoryjnych oraz użytkuje urządzenia pomocnicze<br>Gatunek materiału<br>Złom aluminium, kg<br>Stop wstępny AlCu33(a)<br>Temperatura wytopu<br>Numer próbki<br>Data pobrania próbki<br>Godzina pobrania próbki.<br>20<br>pieców do wytwarzania metali i ich stopów;</p>\n<ol><li>dobiera i reguluje parametry procesów metalurgicznych;</li><li>odczytuje wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej stosowanej do monitorowania</li></ol>\n<p>procesów wytwarzania metali i ich stopów.<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych<br>mogą dotyczyć:<br>w zakresie procesów metalurgicznych:<br> rozdrobnienia materiałów wsadowych w celu uzyskania odpowiedniej kawałkowości<br>z użyciem np. kruszarek, młynów kulowych;<br> oczyszczenia i konserwacji użytkowanych przy przygotowaniu wsadu maszyn;<br> obsługi urządzeń do naważania koksu, spieku, topników przy przygotowywaniu naboju do<br>pieca szybowego;<br> obsługi urządzeń transportowych materiałów wsadowych do pieców szybowych;<br> przygotowania koryt spustowych do spustu surówki i żużla z wielkiego pieca;<br> wywiercenia otworu spustowego pieca szybowego na stanowisku symulacyjnym;<br> ubicia tygla pieca indukcyjnego, wykonania lub naprawy rynny spustowej pieca;<br> uzupełnienia składu chemicznego metalu w piecu;<br> dokonania oceny stanu tygla pieca indukcyjnego po spuście metalu;<br> wymiany kształtek otworu spustowego kadzi pośredniej;<br> oceny stanu wymurówki kadzi i naprawie wyłożenia kadzi;<br> przygotowania płyty podwlewnicowej do odlewania syfonowego.<br>w zakresie obróbki plastycznej:<br> wykonania wyrobów z wykorzystaniem maszyn i urządzeń stosowanych w procesach obróbki<br>plastycznej metali na gorąco;<br> cięcia wsadu do procesu kucia na piłach mechanicznych, cięcia blach do procesów tłoczenia;<br> wykonania przeglądu i konserwacji np. ciągarki, piły mechanicznej, zmiany kowadeł na<br>młocie;<br> przeprowadzenia przeglądu i konserwacji młota, walcarki kuźniczej;<br> oczyszczenia powierzchni materiałów wsadowych do procesów ciągnienia i tłoczenia;<br> zamontowania na ciągarce ciągadeł lub zamontowania na prasie oprzyrządowania do<br>wykonania wyprasek;<br> wycięcia z blachy elementów o określonym kształcie, wykonania wytłoczek;<br> przeprowadzenia zabiegu obróbki cieplnej, np. wyżarzania rekrystalizującego lub<br>odprężającego, hartowania powierzchniowego;<br> przeprowadzenia zabiegu obróbki cieplno-chemicznej, np. nawęglania;<br> oczyszczania powierzchni wyrobu gotowego metodą np. wytrawiania, piaskowania,<br>śrutowania.<br>21<br>Kwalifikacja K2<br>MG.38. Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych<br>1.1. Prowadzenie procesów hutniczych<br>Umiejętność 3) sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały<br>i surowce niezbędne w procesie produkcyjnym, na przykład:<br> sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy i narzędzia niezbędne do<br>przeprowadzenia procesu wytopu stali, rafinacji aluminium, wykonania odkuwki itp.;<br> sporządza zapotrzebowanie na materiały i surowce niezbędne do przeprowadzenia<br>procesu metalurgicznego lub procesu obróbki plastycznej na podstawie wskaźników<br>techniczno-ekonomicznych procesu, norm itp.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Oblicz, na podstawie tabeli, ile kamienia wapiennego trzeba minimalnie zamówić do wytopu stali<br>w konwertorze o pojemności 50 t.<br>A. 1 800 kg<br>B. 2 000 kg<br>C. 3 200 kg<br>D. 5 000 kg<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Wybrane wskaźniki techniczno-ekonomiczne procesu<br>wytapiania stali w konwertorze tlenowym<br>Zużycie tlenu<br>55÷60 m3/tonę surówki<br>Zużycie kamienia wapiennego<br>4÷8% masy wsadu<br>Zużycie złomu<br>12÷23% masy wsadu<br>Zużycie dolomitu<br>5 kg/tonę surówki<br>Zużycie wody do chłodzenia lancy<br>10 l/s<br>22<br>Umiejętność 4) rozlicza zużycie surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych<br>w procesie produkcyjnym, na przykład:<br> rozlicza zużycie surowców w procesach metalurgicznych i obróbki plastycznej, takich jak:<br>koks i spieki w procesie wielkopiecowym, gaz w piecach grzewczych itp.;<br> rozlicza zużycie materiałów pomocniczych w procesach metalurgicznych, procesach<br>obróbki plastycznej, przy usuwaniu zgorzeliny z materiałów wyjściowych i wyrobów<br>gotowych np. topników, smarów, gazów obojętnych, inhibitorów itp.<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Parametry procesu zawiesinowego przetopu koncentratorów miedzi<br>Oblicz, na podstawie danych zawartych w tabeli, jaka jest maksymalna ilość oleju spalanego<br>w szybie reakcyjnym pieca zawiesinowego w ciągu doby.<br>A. 8 000 l<br>B. 12 000 l<br>C. 20 000 l<br>D. 24 000 l<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Umiejętność 5) dobiera metody określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn<br>i urządzeń, na przykład:<br> dobiera sprzęt kontrolno-pomiarowy do określenia odchyłek mierzonego wymiaru od<br>danych katalogowych lub dokumentacji technicznej w pomiarach bezpośrednich, taki jak:<br>mikrometry, suwmiarki, średnicówki;<br> dobiera pośrednie metody określania zużycia podzespołów i zespołów maszyn, poprzez:<br>badanie kamerą termowizyjną, pomiar ciśnienia cieczy, pomiar oporów ruchu itp.<br>Parametr<br>Jednostka miary<br>min<br>max<br>typowa<br>Stopień przetlenienia<br>koncentratu<br>Nm3/Mg<br>220<br>290<br>250 - 275<br>Zawartość tlenu w dmuchu<br>technologicznym<br>%<br>70<br>85<br>78 - 82<br>Ilość oleju spalonego w szybie<br>reakcyjnym<br>l/h<br>80<br>1000<br>80 - 200<br>Temperatura podgrzania<br>dmuchu technologicznego<br>°C<br>20<br>220<br>100 - 150<br>23<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Który z przedstawionych na rysunkach przyrządów pomiarowych należy zastosować do pomiaru<br>grubości zębów podczas weryfikacji koła zębatego niewielkiej przekładni?<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.2. Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych<br>Umiejętność 2) rozpoznaje nazwy, pojęcia i oznaczenia stosowane w hutniczej dokumentacji<br>technologicznej, na przykład:<br> rozpoznaje nazwy produktów procesu technologicznego otrzymywania miedzi;<br> rozpoznaje<br>oznaczenia<br>stosowane<br>w<br>dokumentach<br>w<br>hutniczej<br>dokumentacji<br>technologicznej, takich jak: karty technologiczne, karty instrukcyjne, karty normowania<br>czasu, rysunki odkuwek i wytłoczek, itp.;<br> rozpoznaje i stosuje nazwy i pojęcia stosowane w hutniczej dokumentacji technologicznej,<br>takie jak: postać materiału wyjściowego, czas główny, czas jednostkowy, uzysk, gniot<br>bezwzględny, wydłużenie względne, itp.<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>24<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Produktem zawierającym 99,99% miedzi jest<br>A. miedź blister.<br>B. miedź anodowa.<br>C. miedź konwertorowa.<br>D. miedź elektrolityczna.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Umiejętność 3) planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji metali, na przykład:<br> planuje przebieg procesu odmiedziowania żużla zawiesinowego;<br> planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji aluminium hutniczego;<br> planuje przebieg procesu technologicznego ołowiu surowego.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Po załadowaniu żużla do pieca elektrycznego oporowo - łukowego kolejnymi etapami procesu<br>odmiedziowania żużla zawiesinowego są:<br>A. redukcja, koalescencja i sedymentacja, spust odmiedziowanego żużla, spust stopu<br>Cu-Pb-Fe<br>B. redukcja, koalescencja i sedymentacja, spust odmiedziowanego żużla, spust miedzi blister.<br>C. przedmuchiwanie powietrzem wzbogaconym w tlen, spust żużla, spust białego matu Cu2S<br>D. utlenianie siarczków, redukcja gazem ziemnym, spust żużla, odlewanie anod.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 5) stosuje parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na<br>podstawie dokumentacji technologicznej, na przykład:<br> dobiera czas przedmuchiwania kąpieli metalowej niezbędny do zmniejszenia zawartości<br>fosforu w stali do zadanego poziomu;<br> dobiera parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie<br>wykresów;<br> parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie ich<br>schematów zależności.<br>25<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Na podstawie wykresu określ czas świeżenia kąpieli metalowej niezbędny do zmniejszenia<br>zawartości węgla w stali do poziomu 1%.<br>A. 15 minut.<br>B. 12 minut.<br>C. 4 minuty.<br>D. 2 minuty.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>1.3. Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością<br>Umiejętność 2) prowadzi nadzór jakościowy stanowisk technologicznych, na przykład:<br> rozpoznaje działy zakładu hutniczego;<br> charakteryzuje zadania nadzoru jakościowego;<br> opracowuje plany kontroli produktów hutniczych.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Który z wymienionych działów zakładu hutniczego odpowiada za nadzór jakościowy produktów<br>finalnych?<br>A. Rozwoju.<br>B. Marketingu.<br>C. Kontroli jakości.<br>D. Technologii produkcji.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>26<br>Umiejętność 9) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach warsztatowych<br>i pomiarach laboratoryjnych, na przykład:<br> rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach grubości blach na podstawie<br>fotografii;<br> rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach twardości na podstawie<br>schematu;<br> rozpoznaje przyrządy pomiarowe do pomiaru wydłużenia.<br>Przykładowe zadanie 8.<br>Przyrząd mikrometryczny przeznaczony do pomiaru grubości blach znajduje się na zdjęciu<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 11) rozpoznaje struktury metalograficzne stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich<br>stopów, na przykład:<br> rozpoznaje składniki strukturalne stali na podstawie fotomikrografii;<br> rozpoznaje struktury metalograficzne żeliw, stali, brązów, mosiądzów, siluminów;<br> rozpoznaje składniki strukturalne na fotomikrografiach stopów metali, takie jak: ferryt,<br>perlit, cementyt, grafit itp.<br>A<br>B.<br>C.<br>D.<br>27<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Na którym rysunku przedstawiono fotomikrografię stali o zawartości 0,45% C, w stanie<br>normalizowanym?<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>28</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>MG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych<br>Opracuj karty technologiczne (tabele: 5, 6, 7) nawęglania gazowego 1320 sztuk kół zębatych,<br>wykonanych ze stali 16MnCr5, zgodnie z rysunkiem 1. Hartowanie warstwy powierzchniowej<br>kół zębatych po nawęglaniu należy przeprowadzić zgodnie z wykresem na rysunku 2. Do<br>określenia czasu nagrzewania przed nawęglaniem, temperatury, czasu nawęglania, temperatury<br>hartowania, odpuszczania kół zębatych wykorzystaj wykresy przedstawione na rysunkach: 3. i 4.<br>oraz informacje zawarte w tabeli 1. Warunki obróbki cieplnej stali - wyciąg z PN-EN10084:2008<br>Stale do nawęglania.<br>Dobierz z tabeli 2. oraz tabeli 3. te elementy wyposażenia, które umożliwią realizację zamówienia.<br>Zaplanuj metody kontroli realizowanego procesu. Na podstawie tabeli 4. Wykazu dostępnych<br>urządzeń laboratoryjnych dobierz urządzenia do przeprowadzania badań.<br>Oblicz liczbę cykli niezbędnych do realizacji zlecenia, podaj zapotrzebowanie na ilość atmosfery<br>endotermicznej oraz metanu przy realizacji zlecenia, uwzględniając<br>Zalecenia działu<br>technologicznego. Uzupełnij tabele: 7 i 8.<br>Rysunek 1. Główne wymiary i parametry obróbki cieplno - chemicznej koła zębatego<br>walcowego o zębach prostych<br>29<br>Rysunek 2. Schemat nawęglania stali i obróbki cieplnej po nawęglaniu.<br>Rysunek 3. Czas nagrzewania w zależności od średnicy przedmiotu i temperatury grzania dla<br>pieca komorowego.<br>Rysunek 4. Zależność całkowitej głębokości warstwy nawęglonej od temperatury i czasu<br>procesu.<br>30<br>Tabela 1. Warunki obróbki cieplnej stali, wyciąg z PN-EN10084:2008 Stale do nawęglania<br>Tabela 2. Wykaz urządzeń i oprzyrządowania dostępnego w zakładzie<br>Oznaczenie stali<br>Próba hartowania<br>od czoła<br>Temperatura<br>austenityzowaniaa<br>C<br>Temperatura<br>nawęglaniab<br>C<br>Temperatura<br>hartowania<br>rdzeniac<br>C<br>Temperatura<br>hartowania<br>war-<br>stwy<br>powierzch-<br>niowej<br>C<br>Odpuszczanied<br>C<br>Znak<br>Numer<br>28Cr4<br>1.7030<br>850<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>28CrS4<br>1.7036<br>850<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>16MnCr5<br>1.7131<br>870<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>16MnCrS5<br>1.7139<br>870<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>20MnCr5<br>7.7147<br>870<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>20MnCrS5<br>1.7149<br>870<br>880 do 980<br>880 do 920<br>780 do 820<br>150 do 200<br>a - Orientacyjny czas austenityzowania 30 do 35 minut<br>b - Temperatura nawęglania powinna zależeć od składu chemicznego stali, masy wyrobu i środka nawęglającego. Jeżeli stale<br>są hartowane bezpośrednio, to na ogół nie przekracza się temperatury 950oC.<br>c - Jeżeli stosuje się metodę pojedynczego hartowania, to stal powinna być hartowana z temperatury nawęglania lub<br>z temperatury niższej.<br>d - Orientacyjny czas odpuszczania wynosi minimum 1 h<br>Piec elektryczny komorowy typu D z atmosferą regulowaną- 1 stanowisko<br>Model<br>Pojemność<br>komory grzewczej<br>dm3<br>Maksymalna tem-<br>peratura pracy<br>oC<br>Wymiary wewnętrz-<br>ne<br>szer. x gł. x wys.<br>mm<br>Masa<br>wsadu<br>kg<br>Moc<br>kW<br>D-06/130<br>90<br>650<br>450 x 650 x 300<br>200<br>15,0<br>Piec elektryczny komorowy typu SQ z atmosferą regulowaną - 1 stanowisko<br>Model<br>Pojemność komo-<br>ry grzewczej<br>dm3<br>Maksymalna tem-<br>peratura pracy<br>oC<br>Wymiary<br>wewnętrzne<br>szer. x gł. x wys.<br>mm<br>Masa<br>wsadu<br>kg<br>Moc<br>kW<br>SQ270<br>250<br>1000<br>460 x 610 x 910<br>375<br>81,0<br>Piec elektryczny komorowy z cyrkulacją powietrza typu KK-U - 1 stanowisko<br>Model<br>Pojemność komo-<br>ry grzewczej<br>dm3<br>Maksymalna tem-<br>peratura pracy<br>oC<br>Wymiary wewnętrz-<br>ne<br>szer. x gł. x wys.<br>mm<br>Masa wsa-<br>du<br>kg<br>Moc<br>kW<br>KK-U250<br>240<br>650<br>450 x 600 x 900<br>370<br>18,0<br>Wanna hartownicza - 1 stanowisko<br>Model<br>Pojemność<br>użyteczna<br>dm3<br>Środek chłodzący<br>Wymiary wewnętrzne<br>szer. x gł. x wys.<br>mm<br>SQ200<br>200<br>Olej hartowniczy<br>550 x 550 x 900<br>Studzienka do studzenia - 4 stanowiska<br>Model<br>Pojemność<br>użyteczna<br>dm3<br>Środek chłodzący<br>Wymiary wewnętrzne<br>szer. x gł. x wys.<br>mm<br>SP200<br>200<br>powietrze<br>500 x 800 x 500<br>31<br>Tabela 3. Sprzęt pomocniczy dostępny w zakładzie - 10kpl.<br>Tabela 4. Wykaz dostępnych urządzeń laboratoryjnych<br>Zalecenia działu technologicznego.<br>W trakcie jednego cyklu do każdego pieca komorowego dostępnego w zakładzie można załadować<br>132 koła o średnicy 90 - 110 mm,<br>Warunki prowadzenia procesu nawęglania oraz obróbki cieplnej po nawęglaniu:<br><br>nagrzewanie do nawęglania oraz podchładzanie i wychładzanie po nawęglaniu należy<br>prowadzić w atmosferze endotermicznej,<br><br>nawęglanie należy przeprowadzić w atmosferze endotermicznej wzbogaconej<br>w metan,<br><br>szybkość przepływu atmosfery endotermicznej w piecu: 8 m3/h,<br><br>ilość metanu wzbogacającego atmosferę endotermiczną: 0,6 m3/h,<br><br>łączny czas podchładzania i wychładzania po nawęglaniu: 60 minut,<br><br>czas chłodzenia podczas hartowania: 15 minut,<br><br>czas nagrzewania do temperatury odpuszczania: 45 minut,<br><br>czas wygrzewania przy odpuszczaniu: 15 minut,<br><br>czas chłodzenia po odpuszczaniu: 60 minut.<br>Tabela 5. Karta technologiczna obróbki cieplno-chemicznej.<br>I. Parametry nawęglania i hartowania<br>Nazwa operacji<br>Nawęglanie<br>Nr operacji<br>xxxxxxx<br>Nazwa elementu<br>Koło zębate walcowe<br>o zębach prostych<br>Nr rysunku<br>xxxxxxx<br>Gatunek materiału<br>Stan materiału<br>normalizowany<br>Głębokość nawęglania, mm<br>Lp.<br>Rodzaj urządzenia/oprzyrządowania<br>1<br>płyta<br>2<br>stojak wsadowy<br>3<br>pręty wsadowe<br>4<br>osłona na stojak i pręty wsadowe<br>Lp.<br>Rodzaj urządzenia<br>1.<br>Twardościomierz Vickersa<br>2.<br>Twardościomierz Brinnella<br>3.<br>Twardościomierz Rockwella<br>4.<br>Mikroskop metalograficzny EPITYP II<br>32<br>Tabela 6. Karta technologiczna obróbki cieplnej<br>Temperatura nawęglania, oC<br>Temperatura hartowania, oC<br>Czas nagrzewania przed nawęglaniem, h<br>Czas nawęglania, h<br>Czas podchładzania i wychładzania po nawęglaniu, min<br>Czas chłodzenia podczas hartowania, min<br>Rodzaj pieca do nawęglania<br>Rodzaj urządzenia do chłodzenia<br>II. Opis operacji<br>Nr<br>zabiegu<br>Nazwa zabiegu<br>Urządzenie/oprzyrządowanie<br>Ośrodek/atmosfera<br>Rodzaj<br>Ilość<br>1<br>2<br>3<br>4<br>Nawęglanie<br>5<br>6<br>Hartowanie/chłodzenie<br>7<br>Nazwa operacji<br>Odpuszczanie<br>Nr operacji<br>xxxxxxx<br>Nazwa elementu<br>Koło zębate walcowe<br>o zębach prostych<br>Nr rysunku<br>xxxxxxx<br>Gatunek materiału<br>Stan materiału<br>Temperatura odpuszczania, oC<br>Czas nagrzewania, min<br>Czas wygrzewania, min<br>Czas chłodzenia, min<br>Rodzaj pieca do odpuszczania<br>Rodzaj urządzenia do chłodzenia<br>33<br>Tabela 7. Wykaz sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu obróbki<br>cieplno - chemicznej.<br>Tabela 8. Zapotrzebowanie na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki cieplno - chemicznej.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:<br> część I karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - parametry nawęglania<br>i hartowania,<br> część II karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - opis operacji,<br> karta technologiczna operacji odpuszczania,<br> wykaz sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu obróbki<br>cieplno - chemicznej,<br> zapotrzebowanie na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki cieplno - chemicznej.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> poprawność<br>uzupełnienia<br>części<br>I<br>karty<br>technologicznej<br>obróbki<br>cieplno-chemicznej - parametry nawęglania i hartowania;<br> poprawność uzupełnienia części II karty technologicznej obróbki cieplno-chemicznej - opis<br>operacji;<br> poprawność uzupełnienia karty technologicznej operacji odpuszczania,<br> poprawność wykazu sprzętu i warunków do przeprowadzenia badań kontrolnych procesu<br>Rodzaj badań: Kontrola twardości warstwy powierzchniowej</p>\n<ol><li>Symbol twardości</li><li>Wartość wymagana</li><li>Rodzaj urządzenia</li><li>Rodzaj wgłębnika</li><li>% wyrobów, które należy</li></ol>\n<p>poddać badaniom kontrolnym<br>10%</p>\n<ol><li>Ilość kół badanych w 1 cyklu</li></ol>\n<p>procesua<br>szt.<br>Rodzaj badań: Kontrola głębokości warstwy nawęglonej<br>1.Rodzaj<br>urządzenia<br>do<br>badania grubości warstwy</p>\n<ol><li>Wymagana grubość warstwy</li></ol>\n<p>mm</p>\n<ol><li>% wyrobów, które należy</li></ol>\n<p>poddać badaniom ontrolnym<br>0,5%</p>\n<ol><li>Ilość kół badanych w 1 cyklu</li></ol>\n<p>procesua<br>szt.<br>a obliczoną ilość elementów do badania kontrolnego należy zaokrąglić do liczby całkowitej<br>w górę<br>Rodzaj czynnika<br>Ilość czynnika w 1 cyklu<br>procesu<br>m3<br>Liczba cykli<br>Ilość czynnika niezbędna<br>do realizacji zamówienia<br>m3<br>Atmosfera Endo<br>CH4<br>34<br>obróbki cieplno - chemicznej,<br> poprawność sporządzonego zapotrzebowania na czynniki gazowe przy prowadzeniu obróbki<br>cieplno - chemicznej.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Prowadzenie procesów hutniczych</li><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie produkcyjnym.</p>\n<ol><li>Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych</li><li>planuje procesy technologiczne obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych</li></ol>\n<p>właściwości po obróbce;</p>\n<ol><li>dobiera temperaturę, czas, sposób studzenia oraz rodzaj atmosfery ochronnej procesów</li></ol>\n<p>obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej na podstawie dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację technologiczną.</li><li>Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością</li><li>określa na podstawie dokumentacji wymagane właściwości fizykochemiczne,</li><li>rozróżnia</li></ol>\n<p>przyrządy<br>pomiarowe<br>stosowane<br>w<br>pomiarach<br>warsztatowych<br>i pomiarach laboratoryjnych;</p>\n<ol><li>prowadzi dokumentację badań laboratoryjnych.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji MG.38. Organizacja i prowadzenie procesów<br>hutniczych mogą dotyczyć:<br> przydzielania zadań pracownikom;<br> rozliczania zużycia surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych w procesie<br>produkcyjnym;<br> dobierania metod określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn i urządzeń;<br> planowania przebiegu procesu technologicznego redukcji rud metali i rafinacji metali;<br> sporządzania zapotrzebowania na nośniki energetyczne i materiały niezbędne podczas<br>procesów redukcji rud metali i rafinacji metali;<br> dobierania parametrów technologicznych prowadzenia procesów redukcji rud metali<br>i rafinacji metali w zależności od wymaganych właściwości i składu chemicznego wyrobu<br>końcowego;<br> dobierania materiałów pomocniczych do procesów obróbki plastycznej metali i metalurgii<br>proszków;<br> dobierania parametrów technologicznych procesu kształtowania wyrobów z proszków<br>metali;<br> planowania procesów technologicznych obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych<br>właściwości po obróbce;<br> dobierania temperatury, czasu, sposobu studzenia oraz rodzaju atmosfery ochronnej<br>35<br>procesów obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;<br> planowania przebiegu procesu technologicznego wykańczania wyrobów gotowych;<br> dobierania powłok antykorozyjnych w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu<br>hutniczego;<br> obliczania norm czasu pracy;<br> pobierania próbek oraz bada właściwości surowców, półproduktów stosowanych<br>w procesach metalurgicznych, procesach obróbki plastycznej i w metalurgii proszków;<br> wykonywania pomiarów ciśnienia i temperatury mediów energetycznych w hutnictwie oraz<br>składu chemicznego gazów i spalin;<br> oznaczania zawartości węgla i dodatków stopowych w stopach Fe-C, w stopach metali<br>nieżelaznych oraz wykonuje próby w celu oznaczenia struktury, wielkości ziarna, stopnia<br>zanieczyszczenia wtrąceniami niemetalicznymi, w tym rozkładu zanieczyszczeń fosforem<br>i siarką;<br> ujawniania wad, ustalania przyczyn powstawania wad półproduktów i wyrobów gotowych<br>wytwarzanych w procesach metalurgicznych, obróbki plastycznej i metalurgii proszków.<br>36<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK HUTNIK - 311704.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik hutnik powinien być przygotowany do<br>wykonywania następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>obsługiwania maszyn i urządzeń w procesach technologicznych;</li><li>konserwacji i przeglądów bieżących maszyn i urządzeń hutniczych;</li><li>prowadzenia kontroli wyrobu;</li><li>organizowania i prowadzenia procesów hutniczych;</li><li>wykonywania rozruchu urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>organizowania i prowadzenie konserwacji oraz przeglądów bieżących maszyn i urządzeń</li></ol>\n<p>hutniczych;</p>\n<ol><li>nadzorowania procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych<br>efektów kształcenia na które składają się:</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,</li></ol>\n<p>ochroną środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy</li></ol>\n<p>i ochrony środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny</li></ol>\n<p>pracy;</p>\n<ol><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane</li></ol>\n<p>z wykonywaniem zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami</li></ol>\n<p>bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące</li></ol>\n<p>ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowia i życia.<br>37<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz</li></ol>\n<p>przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające</li></ol>\n<p>prowadzenie działalności gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;</li><li>stosuje zasady normalizacji;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych</li></ol>\n<p>oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych</li></ol>\n<p>artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności</li></ol>\n<p>zawodowych;</p>\n<ol><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające</li></ol>\n<p>komunikowanie się w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>potrafi planować działania i zarządzać czasem;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>negocjuje warunki porozumień;</li><li>jest komunikatywny;</li><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;</li></ol>\n<p>38</p>\n<ol><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków</li></ol>\n<p>i jakość pracy;</p>\n<ol><li>stosuje metody motywacji do pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego</li></ol>\n<p>i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub<br>grupie zawodów PKZ(MG.a), PKZ(MG.d), PKZ(MG.m) i PKZ(MG.s)<br>PKZ(MG.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator<br>pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk- mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik<br>automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń,<br>mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter<br>kadłubów jednostek pływających, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk,<br>technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budowy jednostek pływających,<br>technik<br>pojazdów<br>samochodowych,<br>technik<br>mechanik,elektromechanik<br>pojazdów<br>samochodowych, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy,<br>technik wiertnik, wiertacz, technik górnictwa podziemnego, górnik eksploatacji podziemnej,<br>technik<br>górnictwa<br>otworowego,<br>górnik<br>eksploatacji<br>otworowej,<br>technik<br>górnictwa<br>odkrywkowego, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik przeróbki kopalin stałych, technik<br>odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń<br>hutniczych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler,<br>mechanik motocyklowy, technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik urządzeń dźwigowych, technik<br>mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kierowca mechanik, mechanik-operator maszyn do produkcji<br>drzewnej, szkutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li></ol>\n<p>39</p>\n<ol><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm</li></ol>\n<p>dotyczących<br>rysunku<br>technicznego,<br>części<br>maszyn,<br>materiałów<br>konstrukcyjnych<br>i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, operator maszyn i urządzeń do<br>przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;</li><li>rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną,</li></ol>\n<p>spajanie, plastyczne kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich<br>stopów oraz materiałów niemetalowych;</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn;</li><li>dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania</li></ol>\n<p>metali;</p>\n<ol><li>wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania</li></ol>\n<p>metali;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.m) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik,<br>technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki;</li><li>rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów</li></ol>\n<p>oraz ich struktury wewnętrzne;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.s) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn<br>i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń hutniczych, technik odlewnik, technik hutnik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia znaczenie pojęcia mechatronika i ilustruje je przykładami rozwiązań technicznych</li></ol>\n<p>z otoczenia;</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;</li><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>wyjaśnia zasady działania elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych</li></ol>\n<p>stosowanych w systemach mechatronicznych;</p>\n<ol><li>wskazuje zastosowanie elementów oraz układów hydraulicznych i pneumatycznych</li></ol>\n<p>w systemach mechatronicznych;</p>\n<ol><li>charakteryzuje elementy w układach mechanicznych i systemach mechatronicznych;</li><li>wymienia i opisuje elementy oraz układy automatyki przemysłowej;</li><li>określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie czujników;</li><li>wyjaśnia zasady działania i zastosowanie sterowników programowalnych;</li><li>określa rodzaje oraz wyjaśnia zasady działania i zastosowanie aktuatorów;</li></ol>\n<p>40</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasady działania maszyn i urządzeń z systemami mechatronicznymi;</li><li>określa zasady konstruowania elementów maszyn;</li><li>wyjaśnia budowę i działanie mechanizmów dźwigniowych, krzywkowych oraz mechanizmów</li></ol>\n<p>do utrzymywania ruchu przerywanego;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik</li></ol>\n<p>hutnik<br>MG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania materiałów wsadowych w procesach</li></ol>\n<p>metalurgicznych<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia materiały wsadowe stosowane w procesach metalurgicznych;</li><li>dobiera rodzaj, skład przetwarzanych materiałów i parametry procesów przygotowania</li></ol>\n<p>materiałów wsadowych zgodnie z dokumentacją technologiczną;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia pomocnicze stosowane w procesach przygotowania materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych do procesów metalurgicznych;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia w zakresie sterowania procesami przygotowania materiałów</li></ol>\n<p>wsadowych do procesów metalurgicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń wykorzystywanych do</li></ol>\n<p>przygotowania materiałów wsadowych do procesów metalurgicznych.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń stosowanych do procesów metalurgicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia metody i etapy procesów wytwarzania i odlewania metali i ich stopów;</li><li>wskazuje produkty podstawowe i uboczne procesów wytwarzania i rafinacji metali oraz</li></ol>\n<p>sposoby dalszego ich wykorzystania lub utylizacji;</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy konstrukcyjne pieców, maszyn rozlewniczych i urządzeń do wytwarza-</li></ol>\n<p>nia i odlewania metali i ich stopów;</p>\n<ol><li>rozpoznaje urządzenia pomocnicze wykorzystywane w procesie wytwarzania metali i ich</li></ol>\n<p>stopów;</p>\n<ol><li>dobiera materiały wsadowe i stosuje parametry procesów wytwarzania i odlewania metali</li></ol>\n<p>i ich stopów na podstawie dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>wykonuje czynności z zakresu dozowania materiałów wsadowych, spustu ciekłego metalu</li></ol>\n<p>i żużla, pobierania próbek do badań laboratoryjnych oraz użytkuje urządzenia pomocnicze<br>pieców do wytwarzania metali i ich stopów;</p>\n<ol><li>dobiera i reguluje parametry procesów metalurgicznych;</li><li>odczytuje wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej stosowanej do monitorowania</li></ol>\n<p>procesów wytwarzania metali i ich stopów;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia i systemy komputerowe w zakresie sterowania procesami wytwarzania</li></ol>\n<p>i odlewania metali;</p>\n<ol><li>dobiera materiały pomocnicze i ogniotrwałe do procesów odlewania metali i ich stopów;</li><li>użytkuje maszyny rozlewnicze i urządzenia do ciągłego odlewania metali i ich stopów;</li><li>wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń stosowanych w procesie</li></ol>\n<p>wytwarzania metali oraz ich rafinacji i odlewania metali i ich stopów.<br>41</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu do obróbki plastycznej</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera materiały wsadowe i określa sposób ich przygotowania do procesów obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej metali i ich stopów;</p>\n<ol><li>rozróżnia piece do nagrzewania wsadu przed obróbką plastyczną metali i ich stopów;</li><li>rozróżnia rodzaje</li></ol>\n<p>urządzeń wykorzystywanych do transportowania nagrzanego wsadu<br>oraz elementy ich budowy;</p>\n<ol><li>użytkuje urządzenia do cięcia wsadu oraz urządzenia do oczyszczania powierzchni wsadu ze</li></ol>\n<p>zgorzeliny;</p>\n<ol><li>dobiera i reguluje parametry nagrzewania wsadu do obróbki plastycznej metali i ich stopów;</li><li>dobiera i reguluje parametry pracy pieców i urządzeń wykorzystywanych w procesach</li></ol>\n<p>przygotowania wsadu;</p>\n<ol><li>prowadzi bieżącą dokumentację procesów nagrzewania wsadu;</li><li>wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń do przygotowania wsadu</li></ol>\n<p>do obróbki plastycznej metali i ich stopów.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej metali na gorąco i na zimno</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia metody obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</li><li>rozróżnia elementy maszyn i urządzeń wykorzystywanych w procesach obróbki plastycznej</li></ol>\n<p>metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>dobiera i reguluje parametry prowadzenia procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów</li></ol>\n<p>na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>stosuje materiały wsadowe, oprzyrządowanie, materiały pomocnicze, narzędzia i parametry</li></ol>\n<p>prowadzonych procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>montuje oprzyrządowanie maszyn i urządzeń wykorzystywanych do obróbki plastycznej</li></ol>\n<p>metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>wykonuje wyroby z wykorzystaniem maszyn i urządzeń stosowanych w procesach obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>rozpoznaje rodzaje i przyczyny powstawania wad w półwyrobach i wyrobach gotowych</li></ol>\n<p>wytwarzanych w procesach obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>kontroluje wymiary i jakość wyrobów wykonanych metodą obróbki plastycznej metali</li></ol>\n<p>i ich stopów na gorąco i na zimno;</p>\n<ol><li>prowadzi bieżącą dokumentację procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów na gorąco</li></ol>\n<p>i na zimno;</p>\n<ol><li>wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej</li></ol>\n<p>metali i ich stopów na gorąco i na zimno.</p>\n<ol><li>Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykańczania wyrobów wytworzonych metodami obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej stosowane w procesach wykańczania</li></ol>\n<p>wyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej;</p>\n<ol><li>rozróżnia</li></ol>\n<p>i<br>obsługuje<br>maszyny<br>i<br>urządzenia<br>stosowane<br>do<br>obróbki<br>cieplnej<br>i cieplno-chemicznej wyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej;</p>\n<ol><li>dobiera i reguluje parametry obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej wyrobów wytworzonych</li></ol>\n<p>metodami obróbki plastycznej;</p>\n<ol><li>dobiera i stosuje metody oczyszczania powierzchni oraz usuwania wad wyrobów</li></ol>\n<p>wytworzonych metodami obróbki plastycznej;<br>42</p>\n<ol><li>dobiera i wykonuje powłoki ochronne wyrobów wytworzonych metodami obróbki</li></ol>\n<p>plastycznej;</p>\n<ol><li>kontroluje wyroby wytworzone metodami obróbki plastycznej;</li><li>prowadzi bieżącą dokumentację procesów wykańczania wyrobów wytworzonych metodami</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej;</p>\n<ol><li>wykonuje bieżące przeglądy oraz konserwacje maszyn i urządzeń wykorzystywanych</li></ol>\n<p>w procesach wykańczania wyrobów wytworzonych metodami obróbki plastycznej.<br>MG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych</p>\n<ol><li>Prowadzenie procesów hutniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania komórek organizacyjnych zakładu hutniczego;</li><li>przydziela zadania pracownikom i nadzoruje ich wykonanie;</li><li>sporządza zapotrzebowanie na urządzenia, przyrządy, narzędzia, materiały i surowce</li></ol>\n<p>niezbędne w procesie produkcyjnym;</p>\n<ol><li>rozlicza zużycie surowców, materiałów, godzin pracy urządzeń stosowanych w procesie</li></ol>\n<p>produkcyjnym;</p>\n<ol><li>dobiera metody określania stopnia zużycia podzespołów i zespołów maszyn i urządzeń;</li><li>kontroluje przebieg procesu technologicznego i prowadzi dokumentację produkcyjną;</li><li>użytkuje urządzenia komputerowe w zakresie organizowania i prowadzenia procesów</li></ol>\n<p>produkcyjnych.</p>\n<ol><li>Prowadzenie dokumentacji technologicznej procesów hutniczych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy dokumentacji technologicznej stosowanej podczas planowania procesów</li></ol>\n<p>hutniczych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje</li></ol>\n<p>nazwy,<br>pojęcia<br>i<br>oznaczenia<br>stosowane<br>w<br>hutniczej<br>dokumentacji<br>technologicznej;</p>\n<ol><li>planuje przebieg procesu technologicznego rafinacji metali;</li><li>sporządza zapotrzebowanie na nośniki energetyczne i materiały niezbędne podczas</li></ol>\n<p>procesów rafinacji metali;</p>\n<ol><li>stosuje parametry technologiczne prowadzenia procesów rafinacji metali na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>planuje przebieg procesu technologicznego obróbki plastycznej na zimno i gorąco</li></ol>\n<p>w zależności od kształtu i wymiarów wyrobu gotowego;</p>\n<ol><li>dobiera oprzyrządowanie technologiczne do obróbki plastycznej na zimno i gorąco;</li><li>dobiera materiały pomocnicze do procesów obróbki plastycznej metali i ich stopów;</li><li>dobiera parametry technologiczne procesów obróbki plastycznej na zimno i gorąco na</li></ol>\n<p>podstawie dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>planuje procesy technologiczne obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej do żądanych</li></ol>\n<p>właściwości po obróbce;</p>\n<ol><li>dobiera temperaturę, czas, sposób studzenia oraz rodzaj atmosfery ochronnej procesów</li></ol>\n<p>obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej na podstawie dokumentacji technologicznej;</p>\n<ol><li>planuje przebieg procesu technologicznego wykańczania wyrobów gotowych;</li><li>dobiera powłoki antykorozyjne w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu hutniczego;</li><li>oblicza normę czasu pracy;</li><li>sporządza dokumentację technologiczną.</li></ol>\n<p>43</p>\n<ol><li>Nadzorowanie procesów hutniczych zgodnie z systemem zarządzania jakością</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>określa zasady dokumentowania jakości w systemach zarządzania jakością;</li><li>prowadzi nadzór jakościowy stanowisk technologicznych;</li><li>określa zasady prowadzenia audytów w systemach zarządzania jakością;</li><li>stosuje jakościowe narzędzia rozwiązywania problemów;</li><li>określa</li></ol>\n<p>na<br>podstawie<br>dokumentacji<br>wymagane<br>właściwości<br>fizykochemiczne,<br>wytrzymałościowe i technologiczne surowców, półproduktów i wyrobów gotowych;</p>\n<ol><li>pobiera próbki oraz bada właściwości surowców, półproduktów stosowanych w procesach</li></ol>\n<p>hutniczych;</p>\n<ol><li>dobiera metody i narzędzia do kontroli jakości surowców oraz parametrów procesów</li></ol>\n<p>hutniczych oraz półproduktów i wyrobów gotowych;</p>\n<ol><li>rozróżnia metody badań własności wytrzymałościowych i technologicznych stopów żelaza,</li></ol>\n<p>metali nieżelaznych i ich stopów;</p>\n<ol><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w pomiarach warsztatowych i pomiarach</li></ol>\n<p>laboratoryjnych;</p>\n<ol><li>bada właściwości mechaniczne i technologiczne stopów żelaza, metali nieżelaznych</li></ol>\n<p>i ich stopów;</p>\n<ol><li>rozpoznaje struktury metalograficzne stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich s topów;</li><li>oznacza skład chemiczny stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich stopów;</li><li>wykonuje badania mikro- i makroskopowe stopów żelaza, metali nieżelaznych oraz ich</li></ol>\n<p>stopów;</p>\n<ol><li>rozróżnia wady półproduktów i wyrobów gotowych wytwarzanych w procesach hutniczych;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe, ocenia zgodność wymiarów wyrobów gotowych</li></ol>\n<p>z dokumentacją;</p>\n<ol><li>wykrywa, identyfikuje i charakteryzuje wady półproduktów i wyrobów gotowych</li></ol>\n<p>wytwarzanych w procesach hutniczych;</p>\n<ol><li>prowadzi dokumentację badań laboratoryjnych.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik hutnik powinna posiadać następujące<br>pomieszczenia dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię budowy i eksploatacji maszyn i urządzeń, wyposażoną w: stanowiska rysunkowe,</li></ol>\n<p>modele brył geometrycznych, części maszyn, modele połączeń, modele maszyn i urządzeń<br>transportu wewnętrznego, narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej, narzędzia<br>monterskie, przyrządy pomiarowe, dokumentację techniczną, instrukcje obsługi maszyn<br>i urządzeń hutniczych, katalogi maszyn, urządzeń, materiałów eksploatacyjnych, normy<br>dotyczące zasad wykonywania rysunku technicznego oraz elementów znormalizowanych<br>stosowanych w budowie maszyn;</p>\n<ol><li>pracownię technik wytwarzania materiałów hutniczych w procesach metalurgicznych,</li></ol>\n<p>obróbki plastycznej, wyposażoną w: próbki materiałów wsadowych, metali nieżelaznych i ich<br>stopów, stopów żelaza, materiałów ogniotrwałych, wyrobów hutniczych, pomoce<br>dydaktyczne ilustrujące budowę oraz zasadę działania maszyn i urządzeń wykorzystywanych<br>w procesach technologicznych, modele maszyn i urządzeń hutniczych do obróbki plastycznej,<br>przyrządy do kontroli przebiegu procesów hutniczych, dokumentację technologiczną,<br>instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, oprogramowanie do symulacji procesów hutniczych do<br>wykorzystania w szkolnej pracowni komputerowej;</p>\n<ol><li>pracownię mechatroniki procesów hutniczych, wyposażoną w przyrządy do pomiaru</li></ol>\n<p>wielkości elektrycznych, elementy obwodów elektrycznych, maszyny i urządzenia<br>44<br>elektryczne, osprzęt instalacji elektrycznych, elementy układów sterowania pneumatycznego<br>i hydraulicznego, czujniki oraz aktuatory elektryczne i hydrauliczne, modele manipulatorów<br>i robotów przemysłowych, pomoce dydaktyczne ilustrujące budowę, zasadę działania<br>i zastosowanie aktuatorów, manipulatorów i robotów przemysłowych, oprogramowanie do<br>symulacji i automatycznej regulacji oraz sterowania procesami hutniczymi, kontroli jakości;</p>\n<ol><li>pracownię kontroli jakości wyrobu, wyposażoną w: próbki do badań właściwości</li></ol>\n<p>mechanicznych i technologicznych metali i ich stopów, do badań makroskopowych<br>i mikroskopowych metali i ich stopów, narzędzia do przygotowywania zgładów<br>metalograficznych; mikroskopy metalograficzne, przyrządy do wykonywania pomiarów<br>długości i kąta części maszyn, uniwersalną maszynę wytrzymałościową; twardościomierze:<br>Brinella, Rockwella, Vickersa; młot Charpy’ego, aparaturę do oznaczania składu chemicznego<br>metali i ich stopów; defektoskopy, urządzenia do przeprowadzania prób technologicznych,<br>piec elektryczny komorowy z automatyczną regulacją i rejestracją temperatury, pirometry,<br>termometry cieczowe i termoelektryczne, przylgowe i zanurzeniowe, normy badania metali<br>i ich stopów, atlas struktur metalograficznych;</p>\n<ol><li>stanowiska warsztatowe:</li></ol>\n<p>a) stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone<br>w: stół ślusarski, narzędzia do obróbki ręcznej, przyrządy pomiarowe, przyrządy<br>i urządzenia do kształtowania elementów metalowych metodą obróbki plastycznej na<br>zimno,<br>b) stanowiska do spajania i cięcia metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone<br>w: przyrządy do spawania elektrycznego i gazowego, lutowania oraz środki ochrony<br>indywidualnej i zbiorowej,<br>c) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów),<br>wyposażone w: wiertarkę kadłubową lub słupową, tokarkę uniwersalną, frezarkę<br>uniwersalną, szlifierkę do płaszczyzn, otworów i wałków, narzędzia skrawające, przyrządy<br>i uchwyty obróbkowe, przyrządy pomiarowe,<br>d) stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych (jedno stanowisko dla pięciu<br>uczniów), wyposażone w: zasobniki z materiałami wsadowymi do procesów<br>metalurgicznych, urządzenia do rozdrabniania i przesiewania, ważenia i dozowania<br>materiałów wsadowych,<br>e) stanowiska do wytwarzania metali (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone<br>w: piec elektryczny oporowy, indukcyjny, przyrządy do pomiaru temperatury ciekłego<br>metalu i parametrów pracy pieców, narzędzia do pobierania próbek ciekłego metalu,<br>formy do odlewania próbek do badań laboratoryjnych; urządzenia i środki do napraw<br>bieżących pieców i urządzeń do wytwarzania metali i kadzi odlewniczych,<br>f)<br>stanowiska do przygotowania materiałów wsadowych do procesów obróbki plastycznej<br>i wykańczania wyrobów gotowych (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone<br>w: urządzenia do cięcia wsadu, usuwania zgorzeliny z powierzchni wsadu, usuwania wad<br>powierzchniowych wsadu,<br>g) stanowiska do nagrzewania wsadu i kucia (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: piec do nagrzewania wsadu (komorowy, oczkowy), przyrządy do pomiaru<br>temperatury nagrzanego wsadu, przyrządy do pomiaru parametrów pracy pieców, młot<br>sprężarkowy z oprzyrządowaniem, narzędzia do kucia ręcznego, młot do kucia<br>matrycowego z oprzyrządowaniem,<br>h) stanowisko do obróbki plastycznej na zimno (jedno stanowisko dla pięciu uczniów),<br>wyposażone w: walcarki przeznaczone do walcowania blach i taśm w kręgach, ciągarkę<br>ławową, prasę mechaniczną, nożyce do cięcia blach, przyrządy pomiarowe,<br>i)<br>stanowiska do obróbki cieplnej (jedno stanowisko dla pięciu uczniów), wyposażone<br>45<br>w: piec komorowy do wyżarzania wyrobów gotowych, piec hartowniczy, zbiorniki z wodą<br>i olejem.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach<br>kształcenia<br>ustawicznego,<br>placówkach<br>kształcenia<br>praktycznego,<br>przedsiębiorstwach<br>metalurgicznych, przedsiębiorstwach wykonujących obróbkę plastyczną na gorąco i zimno oraz<br>innych podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących<br>w zawodzie.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy<br>właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).</p>\n<ol><li>MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1*</li><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach</li></ol>\n<p>w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym<br>typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych<br>dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do<br>kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.<br>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty<br>kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego<br>i górniczo- hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w za-<br>wodzie lub grupie zawodów<br>450 godz.<br>MG.07 Użytkowanie maszyn i urządzeń hutniczych<br>500 godz.<br>MG.38 Organizacja i prowadzenie procesów hutniczych<br>400 godz.</p>","solutions":[]}