{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2012/zad/P9","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2012","number":"P9","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2012,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 9.\nPo wciśnięciu przycisku zwiernego S1 w układzie sterowania stycznikowego przedstawionego\nna schemacie następuje włączenie styczników w kolejności\nA. K1, K2, K3.\nB. K2, K1, K3.\nC. K2, K1.\nD. K1, K2.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 6\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności\nz\nkwalifikacji\nE.3.\nMontaż\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych\nElementem wykonawczym podajnika jest siłownik pneumatyczny dwustronnego działania -\nSchemat 1 Układ połączeń pneumatycznych podajnika. Dopływem sprężonego powietrza do\nsiłownika steruje elektromagnetyczny zawór rozdzielający 5/2 sterowany w układzie\nprzedstawionym na Schemacie 2 Układ sterowania elektrycznego podajnika.\nTłoczysko siłownika wykonuje ruch posuwisto-zwrotny. W pozycji początkowej tłoczysko jest\nwsunięte, co jest sygnalizowane przez czujnik indukcyjny B1 zamontowany w punkcie A\nsiłownika i zaświecenie zielonej lampki H1. Po chwilowym wciśnięciu przez operatora\nprzycisku zwiernego S1 tłoczysko wysuwa się całkowicie. Stan ten jest wykrywany przez\nczujnik indukcyjny B2 zamontowany w punkcie B siłownika i zaświecenie żółtej lampki H2.\nPowrót do pozycji początkowej tłoczyska następuje po chwilowym wciśnięciu przez\noperatora przycisku zwiernego S2. Położenie pośrednie tłoczyska sygnalizuje świecenie się\nczerwonej lampki H3.\n1. Zamontuj\nna\npłycie\nmontażowej\nelementy\nukładu\npneumatycznego\ni połącz je zgodnie ze Schematem 1 Układ połączeń pneumatycznych podajnika.\n2. Zamontuj na płycie montażowej elementy układu elektrycznego i połącz je zgodnie\nze Schematem 2 Układ sterowania elektrycznego podajnika.\nZgłoś egzaminatorowi gotowość do uruchomienia układu i po uzyskaniu jego zgody podłącz\nzasilanie elektryczne i pneumatyczne oraz sprawdź poprawność działania układu. Wprowadź\newentualne poprawki. Uruchomiony układ pozostaw do oceny egzaminatorowi.\nNa stanowisku masz przygotowaną płytę montażową, elementy pneumatyczne i elektryczne\noraz zestaw narzędzi i sprzętu kontrolno-pomiarowego. Stanowisko umożliwia podłączenie\nzasilania elektrycznego 24V DC i pneumatycznego o ciśnieniu roboczym 2 bar.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 240 minut.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 7\nSchemat 1\nUkład połączeń pneumatycznych podajnika.\nSchemat 2\nUkład sterowania elektrycznego podajnika.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 8\nOcenie podlegać będzie:\n przestrzeganie zasad wykonywania montażu mechanicznego i elektrycznego\npodajnika;\n stosowanie przepisów BHP podczas wykonywania montażu mechanicznego\ni elektrycznego podajnika;\n układ pneumatyczny podajnika - rezultat 1;\n układ sterowania elektrycznego podajnika - rezultat 2.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu mechanicznego;\n sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu elektrycznego;\n bezpieczne wykonanie testu praktycznego;\n zgodność połączeń elementów pneumatycznych podajnika ze schematem 1 Układ\npołączeń pneumatycznych podajnika;\n poprawność połączeń pneumatycznych;\n zgodność połączeń elementów elektrycznych podajnika ze schematem 2 Układ\nsterowania elektrycznego podajnika;\n poprawność połączeń elektrycznych;\n zgodność działania podajnika z opisem w treści zadania.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n2. Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych\n3) rozróżnia elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne;\n4) rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n5) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów\npneumatycznych i hydraulicznych;\n6) dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu\nurządzeń i systemów mechatronicznych;\n7) ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych przygotowanych do montażu,\n8) wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n9) sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych z dokumentacją techniczną.\n3. Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\n1) rozróżnia elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne;\n2) określa parametry elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n3) określa funkcje elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n4) wyjaśnia działanie układów sterowania elektrycznego i elektronicznego;\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 9\n5) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych\ni elektronicznych;\n6) dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach\ni systemach mechatronicznych;\n7) ocenia stan techniczny elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\nprzygotowanych do montażu;\n8) wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych\ni elektronicznych;\n9) sprawdza poprawność montażu elementów i podzespołów elektrycznych\ni elektronicznych;\n10) ocenia jakość montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n11) sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych\ni elektronicznych z dokumentacją techniczną.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.3. Montaż urządzeń i systemów\nmechatronicznych mogą dotyczyć\n montażu urządzeń i systemów mechatronicznych zawierających maszyny elektryczne;\n montażu urządzeń i systemów mechatronicznych zawierających podzespoły\nhydrauliczne.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 10\nKwalifikacja K2\nE.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n1.1. Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) wyjaśnia budowę i zasady działania urządzeń i systemów mechatronicznych,\nna przykład:\n wyjaśnia budowę siłowników, zaworów rozdzielających i innych urządzeń\nmechatronicznych;\n wyjaśnia zasady działania siłowników, zaworów rozdzielających i innych urządzeń\nmechatronicznych;\n wyjaśnia zasady działania systemów mechatronicznych.\nPrzykładowe zadanie 1.\nNa przedstawionym schemacie siłownika jednotłoczyskowego, z obustronnym tłumieniem\nruchu w skrajnych położeniach tłoka, cyfrą 2 oznaczono\nA. zawór zwrotny.\nB. zawór dławiący.\nC. śrubę uszczelniającą.\nD. pierścień uszczelniający.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 2) rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych,\nna przykład:\n rozpoznaje elektryczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych na\npodstawie oznaczeń, parametrów,\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 11\n rozpoznaje pneumatyczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych\nna podstawie symboli, parametrów,\n rozpoznaje hydrauliczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych na\npodstawie symboli, parametrów.\nPrzykładowe zadanie 2.\nPrzedstawiony na rysunku symbol oznacza\nA. silnik o zmiennej chłonności i stałym kierunku obrotów.\nB. pompę o stałej wydajności i zmiennym kierunku tłoczenia.\nC. pompę o zmiennej wydajności i stałym kierunku tłoczenia.\nD. silnik o zmiennej chłonności i zmiennym kierunku obrotów.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 3) rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n rozróżnia parametry sterowników PLC i innych regulatorów,\n rozróżnia parametry urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych.\nPrzykładowe zadanie 3.\nProgram przedstawiony na rysunku napisany jest w języku\nA. IL.\nB. ST.\nC. LD.\nD. FBD.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 12\nUmiejętność 11) wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych,\nna przykład:\n wykonuje niezbędne regulacje w układach elektrycznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych,\n wykonuje niezbędne regulacje w układach pneumatycznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych,\n wykonuje niezbędne regulacje w układach hydraulicznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych.\nPrzykładowe zadanie 4.\nSilnik prądu stałego napędzający obrabiarkę zasilany jest z prostownika sterowanego\nmostkowego. W celu ustawienia największej prędkości silnika należy kąt zapłonu tyrystorów\nprostownika ustawić na wartość\nA. 0o\nB. 45o\nC. 90o\nD. 1800\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n1.2. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 2) przygotowuje materiały, elementy i podzespoły niezbędne do konserwacji\nurządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n przygotowuje\nmateriały\nniezbędne\ndo\nkonserwacji\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych na podstawie danych katalogowych,\n przygotowuje przyrządy pomiarowe niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów\nmechatronicznych,\n przygotowuje części zamienne niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów\nmechatronicznych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 13\nPrzykładowe zadanie 5.\nRysunek przedstawia fragment układu zasilania trójfazowego symetrycznego odbiornika\nindukcyjnego z układem kompensacji mocy biernej. W czasie pracy układu okazało się, że\namperomierze wskazują tę samą wartość natężenia prądu, watomierz W2 wskazuje wartość\ndodatnią a watomierz W1 wartość 0. Na podstawie wskazań mierników można stwierdzić, że\nA. układ odbiornika jest skompensowany.\nB. układ odbiornika jest przekompensowany.\nC. w układzie odbiornika powstała przerwa.\nD. w układzie odbiornika powstało zwarcie.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 5) przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych,\nna przykład:\n przestrzega zasad obsługi urządzeń mechanicznych,\n przestrzega zasad obsługi urządzeń hydraulicznych i pneumatycznych,\n przestrzega zasad obsług urządzeń elektrycznych i elektronicznych.\nPrzykładowe zadanie 6.\nUkład mechatroniczny składa się z siłownika wykonawczego pracującego w specjalnej\nosłonie, pod dużym ciśnieniem roboczym i elementów sterujących, które są połączone\nzbrojonymi przewodami pneumatycznymi mocowanymi za pomocą złączy wtykowych.\nOsoba eksploatująca ten układ narażona jest przede wszystkim na uderzenie\nA. siłownikiem.\nB. tłoczyskiem siłownika.\nC. rozerwanym przewodem pneumatycznym.\nD. źle zamocowanym przewodem pneumatycznym.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 14\nUmiejętność 14) lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych,\n lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach pneumatycznych,\n lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach hydraulicznych.\nPrzykładowe zadanie 7.\nPo zakręceniu zaworu redukcji ciśnienia zamontowanego w pokrywie zbiornika\nciśnieniowego mieszadła, nadal ucieka z niego powietrze. Miejsce uszkodzenia to\nA. zużyta uszczelka pokrywy.\nB. silnik pneumatyczny mieszadła.\nC. uszkodzona uszczelka wewnątrz zaworu.\nD. niedokręcone nakrętki skrzydełkowe pokrywy.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 15) dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,\nna przykład:\n dobiera narzędzia do naprawy urządzeń elektrycznych,\n dobiera narzędzia do naprawy urządzeń pneumatycznych,\n dobiera narzędzia do naprawy urządzeń hydraulicznych.\nPrzykładowe zadanie 8.\nDo zdejmowania sprzęgła łączącego silnik z urządzeniem napędzanym należy zastosować\nA. młotek.\nB. klucze płaskie.\nC. zestaw wkrętaków.\nD. odpowiedni ściągacz.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 15\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów\nmechatronicznych\nW ramach modernizacji urządzenia mechatronicznego, zaplanowano zastąpienie układu\nsterowania stycznikowego PRAWO/LEWO trójfazowego silnika elektrycznego, sterownikiem\nz programowalną pamięcią PLC.\n1. Podłącz do wejść i wyjść cyfrowych sterownika podzespoły elektryczne zgodnie ze\nSchematem 1 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC.\n2. Zainstaluj na komputerze program do programowania sterownika PLC.\n3. Napisz program sterowniczy na podstawie układu sterowania stycznikowego\nprzedstawionego na Schemacie 2 Układ sterowania stycznikowego PRAWO/LEWO\nsilnika elektrycznego.\n4. Napisz krótką instrukcję obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO\nsilnika elektrycznego przy pomocy sterownika PLC, uwzględniającą zasady obsługi\nukładu i przepisy bhp.\nSprawdź układ komunikacji między komputerem i sterownikiem PLC, przesyłając program do\nsterownika. Sprawdź działanie programu - symulując przyciskami zwiernymi i rozwiernymi\nstany logiczne na wejściach sterownika obserwuj jego wyjścia. Uruchomiony układ pozostaw\ndo oceny egzaminatorowi (nie wyłączaj komputera i sterownika PLC).\nNa stanowisku masz przygotowany sterownik PLC wraz z płytką CD zawierającą\noprogramowanie, komputer, podzespoły elektryczne układu sterowania, płytę montażową\ndo montażu sterownika PLC i podzespołów elektrycznych, komplet narzędzi i miernik\nuniwersalny. Na stanowisku dostępne jest napięcie zasilania 230V, 50Hz do zasilania\nkomputera i napięcie stałe 24V do zasilania sterownika PLC.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 16\nSchemat 1. Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC\nSchemat 2. Układ sterowania stycznikowego PRAWO/LEWO silnika elektrycznego\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 17\nOcenie podlegać będzie\n przestrzeganie zasad wykonywania montażu elektrycznego sterownika PLC;\n przestrzeganie zasad obsługi sterownika PLC i jego oprogramowania;\n stosowanie przepisów BHP podczas wykonywania montażu elektrycznego i obsługi\nsterownika PLC;\n program do programowania sterownika PLC zainstalowany na komputerze -\nrezultat 1;\n układ sterowania PRAWO/LEWO silnika przy pomocy sterownika PLC - rezultat 2;\n instrukcja obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO silnika\nelektrycznego - rezultat 3.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu elektrycznego sterownika\nPLC;\n bezpieczne wykonanie testu praktycznego;\n zgodność podłączenia podzespołów elektrycznych do sterownika PLC ze Schematem\n1 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC;\n poprawność połączeń elektrycznych;\n poprawność\nzainstalowania\nprogramu\nkomputerowego\ndo\nprogramowania\nsterownika PLC;\n poprawność działania układu komunikacji między komputerem a sterownikiem PLC;\n zgodność działania sterownika PLC z układem sterowania przedstawionym na\nschemacie 2.;\n poprawność instrukcji obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO silnika\nelektrycznego.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych\n2) rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) przestrzega zasad instalacji i obsługi oprogramowania do programowania układów\nprogramowalnych, wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;\n5) określa metody sprawdzania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) przestrzega zasad obsługi sieci komunikacyjnych w systemach mechatronicznych;\n7) instaluje oprogramowanie specjalistyczne do układów programowalnych oraz\noprogramowanie do wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;\n8) podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami\nroboczymi;\n9) podłącza układy komunikacyjne urządzeń i systemów mechatronicznych;\n10) uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne;\n11) wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 18\n12) sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.\n2. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\n5) przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;\n7) posługuje się oprogramowaniem do wizualizacji procesów;\n8) ustawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;\n11) opracowuje\ndokumentację\nobsługi\ni\nkonserwacji\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów\nmechatronicznych mogą dotyczyć\n -uruchamiania urządzeń mechatronicznych zawierających podzespoły pneumatyczne\ni hydrauliczne;\n -obsługi i napraw urządzeń i systemów mechatronicznych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 18\nKwalifikacja K3\nE.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów\nmechatronicznych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów\nmechatronicznych\n1.1. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń\ni systemów mechatronicznych, na przykład:\n stosuje zasady rysowania połączeń rozłącznych i nierozłącznych elementów\nkonstrukcyjnych,\n stosuje zasady rysunku technicznego,\n stosuje zasady wymiarowania elementów mechanicznych.\nPrzykładowe zadanie 1.\nSchemat przedstawia połączenie elementów konstrukcyjnych z wykorzystaniem\nA. klejenia.\nB. lutowania.\nC. spawania.\nD. zgrzewania.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 2) Przestrzega zasad rysowania schematów układów elektrycznych\ni elektronicznych urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n stosuje zasady rysowania schematów elektronicznych,\n stosuje zasady rysowania schematów sterowania stycznikowego i obwodów siłowych,\n stosuje zasady rysowania schematu połączeń elementów elektrycznych do wejść\ni wyjść sterownika PLC,\n stosuje\nznormalizowane\nsymbole\ngraficzne\nelementów\nelektronicznych\ni elektrycznych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 19\nPrzykładowe zadanie 2.\nKtóry z symboli przedstawia cewkę przekaźnika czasowego realizującego funkcję\nopóźnionego włączenia?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 3) przestrzega zasad rysowania schematów układów pneumatycznych\ni hydraulicznych urządzeń i systemów, na przykład:\n stosuje zasady rysowania schematów pneumatycznych i hydraulicznych,\n stosuje\nznormalizowane\nsymbole\ngraficzne\nelementów\npneumatycznych\ni hydraulicznych.\nPrzykładowe zadanie 3.\nSymbol graficzny przedstawia zawór\nA. bezpieczeństwa.\nB. podwójnego sygnału.\nC. szybkiego spustu.\nD. przełącznika obiegu.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n1.2. Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń\ni systemów mechatronicznych, na przykład:\n określa rodzaj sterownika PLC do sterowania procesu technologicznego,\n ustala podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne linii technologicznej,\n ustala zakres projektu urządzeń i systemów mechatronicznych.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 20\nPrzykładowe zadanie 4.\nSterownik PLC sterujący urządzeniem mechatronicznym przedstawionym na schemacie\npowinien mieć co najmniej\nA. 6 wejść cyfrowych i 2 wyjścia cyfrowe.\nB. 6 wejść analogowych i 2 wyjścia cyfrowe.\nC. 6 wejść cyfrowych i 2 wyjścia analogowe.\nD. 6 wejść analogowych i 2 wyjścia analogowe.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność\n2)\nokreśla\nwarunki\npracy\nprojektowanych\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych, na przykład:\n określa warunki pracy urządzeń elektrycznych systemów mechatronicznych,\n określa warunki pracy urządzeń pneumatycznych systemów mechatronicznych,\n określa warunki pracy urządzeń hydraulicznych systemów mechatronicznych.\nPrzykładowe zadanie 5.\nSchemat przedstawia układ rozruchowy silnika\nA. indukcyjnego.\nB. pierścieniowego.\nC. krokowego.\nD. liniowego.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 21\nUmiejętność 3) stosuje metody graficzne do opisu procesów technologicznych, na przykład:\n rozpoznaje na podstawie diagramów czasowych moduły funkcyjne sterowników PLC,\n tworzy schematy bloków funkcyjnych FBD,\n tworzy schematy Grafcet.\nPrzykładowe zadanie 6.\nDiagram przedstawia działanie\nA. modułu czasowego TON.\nB. modułu czasowego TOF.\nC. licznika zliczającego w górę.\nD. licznika zliczającego w dół.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n1.3. Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń\nprogramowalnych, na przykład:\n stosuje symbole graficzne bramek logicznych,\n przestrzega zasad tworzenia programów sterowniczych w języku listy rozkazów IL,\nschematu drabinkowego LD i schematu bloków funkcyjnych FBD,\n przestrzega zasad tworzenia programów sterowniczych metodą Grafcet.\nPrzykładowe zadanie 7.\nSymbol przedstawiony na rysunku oznacza w języku FBD funkcję\nA.OR\nB.AND\nC.NAND\nD.NOR\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń\nprogramowalnych, na przykład:\n interpretuje programy napisane w języku listy rozkazów IL,\n interpretuje programy napisane w języku schematu drabinkowego LD,\n interpretuje programy napisane w języku schematu bloków funkcyjnych FBD.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 22\nPrzykładowe zadanie 8.\nW przedstawionym programie, napisanym w języku drabinkowym LD, dla operandów\nwejściowych X1 = 1 i X2 = 1 operand wyjściowy\nA. Y0 = 1.\nB. Y0 = 0.\nC. Y0 jest w stanie nieustalonym.\nD. Y0 nie zmienia swojego stanu.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność\n6)\nanalizuje\nprogramy\ndo\nsterowania\nurządzeniami\ni\nsystemami\nmechatronicznymi, na przykład:\n analizuje programy napisane w języku listy rozkazów IL,\n analizuje programy napisane w języku schematu drabinkowego LD,\n analizuje programy napisane w języku schematu bloków funkcyjnych FBD.\nPrzykładowe zadanie 9.\nChwilowe pojawienie się sygnału wejściowego I1 powoduje, że sygnał wyjściowy Q1 jest\nrówny 1\nA. tak długo jak sygnał I1 jest równy 1.\nB. do chwili pojawienia się sygnału I2.\nC. pod warunkiem, że sygnał I2 też jest równy 1.\nD. niezależnie od sygnału I2.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 23\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych\numiejętności z kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń\ni systemów mechatronicznych\nZaprogramuj sterownik PLC sterujący sygnalizacją świetlną na drodze głównej z przejściem\ndla pieszych. Sygnalizacja składa się z dwóch sygnalizatorów na drodze głównej (H1, H4 -\nlampy czerwone, H2, H5 - lampy pomarańczowe, H3, H6 - lampy zielone) i dwóch\nsygnalizatorów na przejściu dla pieszych (H7, H9 - lampy czerwone, H8, H10 - lampy zielone)\n- Schemat 1. Sygnalizacja świetlna na drodze głównej z przejściem dla pieszych. Sygnalizacja\nświetlna włączana jest przyciskiem zwiernym S0 (przycisk NO z samoczynnym powrotem).\nNa przejściu dla pieszych zainstalowano przyciski zwierne S1, S2 (przyciski NO\nz samoczynnym powrotem) służące pieszym do sygnalizowania żądania zmiany świateł.\n1. Narysuj Schemat 2 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC.\n2. Wypełnij Tabelę przyporządkowania.\n3. Zaprogramuj sterownik PLC realizujący sterowanie według Diagramu czasowego\nsterowania sygnalizacją świetlną.\nPrześlij program do sterownika, sprawdź poprawność jego działania i wprowadź ewentualne\npoprawki. Zaprogramowany sterownik pozostaw do oceny egzaminatorowi (nie wyłączaj\nkomputera i sterownika PLC).\nNa stanowisku masz przygotowany sterownik z programowalną pamięcią PLC i komputer\nz zainstalowanym oprogramowaniem do programowania sterownika. Do wejść cyfrowych\nsterownika podłączony jest symulator stanów logicznych (przełączniki dwupozycyjne). Stany\nlogiczne na wyjściach cyfrowych sterownika sygnalizowane są diodami LED.\nCzas na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 24\nSchemat 1. Sygnalizacja świetlna na drodze głównej z przejściem dla pieszych\nDiagram czasowy sterowania sygnalizacją świetlną\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 25\nTabela przyporządkowania\nTyp sterownika PLC\nLiczba wejść cyfrowych\nLiczba wyjść cyfrowych\nLp.\nOperand\nabsolutny\nOperand\nsymboliczny\nOpis\n1.\nS1, S2\nPrzyciski zwierne na przejściu dla\npieszych\n2.\nS0\nPrzycisk zwierny START\n3.\nH1, H4, H8, H10\nŚwiatło czerwone dla samochodów,\nświatło zielone dla pieszych (sterowane\nzgodnie z diagramem czasowym jednym\nsygnałem)*\n4.\nH2, H7\nŚwiatło pomarańczowe dla samochodów\n5.\nH3, H6\nŚwiatło zielone dla samochodów\nH7, H9\nŚwiatło czerwone dla pieszych\n* - zadanie praktyczne dla sterownika PLC mającego min 6 wejść cyfrowych i 4 wyjścia cyfrowe\nOcenie podlegać będzie\n przestrzeganie zasad obsługi sterownika PLC;\n stosowanie przepisów BHP dotyczących obsługi sterownika PLC;\n podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC (schemat 2) - rezultat 1;\n tabela przyporządkowania - rezultat 2;\n sygnalizacja świetlna sterowana sterownikiem PLC - rezultat 3.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać\n sprawność posługiwania się programem komputerowym do programowania\nsterownika PLC,\n sprawność obsługiwania sterownika PLC,\n bezpieczne wykonanie testu praktycznego,\n zgodność symboli graficznych na schemacie 2 (podłączenie podzespołów\nelektrycznych do sterownika PLC) z normami oznaczeń,\n czytelność schematu 2 (podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC),\n prawidłowość zapisów w tabeli przyporządkowania,\n zgodność działania sygnalizacji świetlnej z diagramem czasowym sterowania\nsygnalizacją świetlną.\nModuł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań\nModuł 3\nStrona 26\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym\n1. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\n1) przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych,\n4) analizuje dokumentację techniczną elementów, podzespołów i zespołów urządzeń\ni systemów mechatronicznych,\n2. Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n1) analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń\ni systemów mechatronicznych,\n5) projektuje układy sterownia\n3. Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n3) opracowuje program do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi na\npodstawie opisu graficznego lub procesu technologicznego,\n4) posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń programowalnych,\n5) testuje działanie programów,\n6) analizuje programy do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie\nurządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć\n projektowania i programowania systemów mechatronicznych zawierających\npodzespoły pneumatyczne i hydrauliczne,\n projektowanie i programowanie systemów mechatronicznych na podstawie opisu\nsłownego działania systemu mechatronicznego.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 1\nZAŁĄCZNIKI\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik\nmechatronik\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 2\nZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych\n Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz\nniektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)\n Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów\nszkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)\n Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej\nkształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)\n Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie\negzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)\n Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie\nwarunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy\noraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych\n(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 3\nZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie\nOpracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.\ntechnik mechatronik 311410\nCelem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,\nwykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.\nZadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są\nuwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają\nw szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,\nrosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,\na także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.\nW procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego\ni zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,\nz uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą\nzawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących\nw zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.\nW procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,\nstosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji\ni kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania\nprzedwczesnemu kończeniu nauki.\nElastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na\nuczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie\nkwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechatronik powinien być przygotowany do wykonywania\nnastępujących zadań zawodowych:\n1) montowania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n2) eksploatowania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) projektowania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) programowania urządzeń i systemów mechatronicznych.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów\nkształcenia, na które składają się:\n1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną\nśrodowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony\nśrodowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem\nzadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa\ni higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony\nprzeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia\ni życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 4\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa\npodatkowego i prawa autorskiego;\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności\ngospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz\nfonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli\ni wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się\nw środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n4) jest otwarty na zmiany;\n5) potrafi radzić sobie ze stresem;\n6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n7) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;\n9) potrafi negocjować warunki porozumień;\n10) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeń:\n1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;\n6) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia elektryczno-elektronicznego,\nstanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(E.a), PKZ(E.c) oraz efekty\nkształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.b);\nPKZ(E.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci i urządzeń\ntelekomunikacyjnych, monter mechatronik, monter-elektronik, elektromechanik pojazdów samochodowych,\nelektromechanik, elektryk, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk, technik elektronik, technik\nawionik, technik mechatronik, technik elektryk, technik elektroniki i informatyki medycznej, mechanik\npojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych, technik automatyk sterowania ruchem\nkolejowym, technik elektroenergetyk transportu szynowego\nUczeń:\n1) posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;\n2) opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 5\n3) interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem zmiennym;\n4) wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi sinusoidalne typu y = A sin(ωt+φ);\n5) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych w obwodach\nelektrycznych i układach elektronicznych;\n6) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;\n7) sporządza schematy ideowe i montażowe układów elektrycznych i elektronicznych;\n8) rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n9) posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;\n10) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu mechanicznego\nelementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;\n11) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;\n12) określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie dokumentacji\ntechnicznej;\n13) wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na podstawie schematów\nideowych i montażowych;\n14) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektronicznych i elektronicznych;\n15) wykonuje pomiary wielkości elektrycznych elementów, układów elektrycznych i elektronicznych;\n16) przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz przestrzega norm w tym\nzakresie;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(E.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik elektronik, technik\nelektryk, technik mechatronik, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk\nUczeń:\n1) wykonuje operacje matematyczne na liczbach zespolonych;\n2) sporządza wykresy w skali logarytmicznej;\n3) charakteryzuje parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n4) dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków eksploatacyjnych;\n5) określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów elektrycznych\ni elektronicznych;\n6) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych i elektronicznych;\n7) dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów ideowych oraz\nwyników pomiarów;\n8) sporządza dokumentację z wykonywanych prac;\n9) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów\ni maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej\ni urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,\noperator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,\nblacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik\nbudownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik\nmechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik\ntransportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa\npodziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin\nstałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn\ni urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń\ndo przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler\nUczeń:\n1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;\n4) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia rodzaje połączeń;\n6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 6\n9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n14) wykonuje pomiary warsztatowe;\n15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;\n17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku\ntechnicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;\n18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(M.b) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik--operator pojazdów\ni maszyn rolniczych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, operator obrabiarek skrawających, technik\npojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanik, monter mechatronik, technik\nmechatronik\nUczeń:\n1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki;\n2) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;\n3) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej metali;\n4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik mechatronik opisane\nw części II:\nE.3. Montaż urządzeń i systemów mechatronicznych\n1. Montaż elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych\nUczeń:\n1) wyjaśnia budowę elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych;\n2) dobiera metody pomiarów wielkości geometrycznych elementów maszyn;\n3) dobiera materiały konstrukcyjne;\n4) rozpoznaje technologie obróbki ręcznej i maszynowej;\n5) przestrzega zasad przygotowywania elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych do montażu;\n6) określa sposoby oceny stanu technicznego elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych\nprzygotowanych do montażu;\n7) dobiera techniki łączenia materiałów;\n8) dobiera narzędzia do montażu i demontażu podzespołów i zespołów mechanicznych;\n9) dobiera elementy, podzespoły i zespoły mechaniczne do montażu urządzeń i systemów mechatronicznych;\n10) wykonuje montaż i demontaż podzespołów i zespołów mechanicznych;\n11) ocenia jakość wykonanego montażu, podzespołów i zespołów mechanicznych.\n2. Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych\nUczeń:\n1) wyjaśnia budowę elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;\n2) wyjaśnia działanie układów sterowania pneumatycznego i hydraulicznego;\n3) rozróżnia elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne;\n4) rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;\n5) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n6) dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n7) ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych\nprzygotowanych do montażu;\n8) wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;\n9) sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych\nz dokumentacją techniczną.\n3. Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\nUczeń:\n1) rozróżnia elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne;\n2) określa parametry elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 7\n3) określa funkcje elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n4) wyjaśnia działanie układów sterowania elektrycznego i elektronicznego;\n5) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n6) dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach i systemach\nmechatronicznych;\n7) ocenia stan techniczny elementów, podzespołów elektrycznych i elektronicznych przygotowanych do\nmontażu;\n8) wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n9) sprawdza poprawność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n10) ocenia jakość montażu elementów i podzespołów elektronicznych;\n11) sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych z dokumentacją\ntechniczną.\nE.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n1. Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) wyjaśnia budowę i zasady działania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n2) rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) przestrzega zasad instalacji i obsługi oprogramowania do programowania układów programowalnych,\nwizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;\n5) określa metody sprawdzania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) przestrzega zasad obsługi sieci komunikacyjnych w systemach mechatronicznych;\n7) instaluje oprogramowanie specjalistyczne do układów programowalnych oraz oprogramowanie do\nwizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;\n8) podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami roboczymi;\n9) podłącza układy komunikacyjne urządzeń i systemów mechatronicznych;\n10) uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne;\n11) wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;\n12) sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.\n2. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) dobiera oprogramowanie do wizualizacji procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;\n2) przygotowuje materiały, elementy i podzespoły niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n3) dobiera metody konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) ustala zakres prac konserwacyjnych;\n5) przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;\n7) posługuje się oprogramowaniem do wizualizacji procesów;\n8) ustawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;\n9) wykonuje przeglądy techniczne urządzeń i systemów mechatronicznych;\n10) wykonuje konserwację urządzeń i systemów mechatronicznych;\n11) opracowuje dokumentację obsługi i konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;\n12) posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n13) ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;\n14) lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;\n15) dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;\n16) dobiera części i podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych, korzystając z katalogów\ni dokumentacji technicznej;\n17) wykonuje wymianę uszkodzonych elementów i podzespołów urządzeń i systemów mechatronicznych\nzgodnie z dokumentacją techniczną.\nE.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n1. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów mechatronicznych;\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 8\n2) przestrzega zasad rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n3) przestrzega zasad rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n4) sporządza dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych z wykorzystaniem programów\nkomputerowych wspomagających projektowanie i wytwarzanie CAD/CAM (ang. Computer Aided\nDesign/Computer Aided Manufacturing).\n2. Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń i systemów mechatronicznych;\n2) określa warunki pracy projektowanych urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) stosuje metody graficzne do opisu procesów technologicznych;\n4) dobiera elementy, podzespoły i zespoły do projektowanych urządzeń i systemów mechatronicznych;\n5) projektuje układy sterowania;\n6) stosuje oprogramowanie wspomagające proces projektowania urządzeń i systemów mechatronicznych.\n3. Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń programowalnych;\n2) interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń programowalnych;\n3) opracowuje program do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi na podstawie opisu\ngraficznego lub procesu technologicznego;\n4) posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń programowalnych;\n5) testuje działanie programów;\n6) analizuje programy do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi;\n7) modyfikuje parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik mechatronik powinna posiadać następujące pomieszczenia\ndydaktyczne:\n1) pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowiska pomiarowe (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową,\nwyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny; zasilacze stabilizowane napięcia stałego,\nzadajniki stanów logicznych, generatory funkcyjne; autotransformatory; przyrządy pomiarowe analogowe\ni cyfrowe; oscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych, przewody i kable elektryczne;\ntrenażery z układami elektrycznymi i elektronicznymi przystosowane do pomiarów parametrów;\ntransformatory jednofazowe, przekaźniki i styczniki, łączniki, wskaźniki, sygnalizatory, silniki elektryczne małej\nmocy; stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym\nsymulację pracy układów elektrycznych i elektronicznych;\n2) pracownię technologii mechanicznej i rysunku technicznego, wyposażoną w: stanowiska komputerowe\n(jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do\nInternetu, pakiet programów biurowych, program do komputerowego wspomagania projektowania (Computer\nAided Design), pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, przykładowe elementy oraz\npodzespoły i zespoły mechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku\ntechnicznego maszynowego, dokumentacje konstrukcyjne urządzeń i systemów mechatronicznych, modele\nmaszyn i urządzeń, przyrządy do pomiarów wielkości nieelektrycznych, instrukcje obsługi urządzeń i systemów\nmechatronicznych; stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone\nw: stół ślusarski z imadłem, zestaw narzędzi do obróbki ręcznej metali, zestaw przyrządów pomiarowych,\nmateriały, surowce i półfabrykaty do obróbki, stanowiska obróbki maszynowej metali (jedno stanowisko dla\ntrzech uczniów), wyposażone w: tokarkę, frezarkę, wiertarkę i szlifierkę;\n3) pracownię montażu urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w stanowiska (jedno stanowisko\ndla dwóch uczniów) do montażu i demontażu: elementów, podzespołów i zespołów: mechanicznych,\npneumatycznych i hydraulicznych, elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych; narzędzia\ni przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną montowanych elementów, podzespołów i zespołów;\n4) pracownię eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w stanowiska umożliwiające\nrozruch i eksploatację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);\nnarzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\nstanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do tworzenia\ndokumentacji technicznej, wizualizacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n5) pracownię projektowania i programowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną\nw stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia) z oprogramowaniem do tworzenia\ndokumentacji technicznej, projektowania oraz programowania urządzeń i systemów mechatronicznych,\noprogramowanie do wizualizacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;\nponadto każda pracownia powinna być wyposażona w stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do\nsieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką i ze skanerem oraz z projektorem multimedialnym.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego,\nplacówkach kształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne miejsca zatrudnienia\nabsolwentów szkół kształcących w zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla\nnauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, a także efekty kształcenia\nwspólne dla zawodów w ramach obszaru elektryczno-elektronicznego stanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz mechanicznego\ni górniczo-hutniczego stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie\nzawodów\n650 godz.\nE.3. Montaż urządzeń i systemów mechatronicznych\n330 godz.\nE.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n170 godz.\nE.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n200 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego\nw przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia\nzawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:\nwspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych\nw zawodzie.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 9\nZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu\npotwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nAktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji\nEgzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 10\nZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu\ndla ucznia/słuchacza/absolwenta\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 11\nZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego\nzawodowego\nZałączniki\nZałączniki\nStrona 12\nZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku\nhttp://www.oke.gda.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie\nhttp://www.oke.jaworzno.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie\nhttp://www.oke.krakow.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży\nhttp://www.oke.lomza.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi\nhttp://www.komisja.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu\nhttp://www.oke.poznan.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie\nhttp://www.oke.waw.pl/\nOkręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu\nhttp://www.oke.wroc.pl/\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 1\nSŁOWNIK POJĘĆ\nSzkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:\n- zasadniczą szkołę zawodową,\n- czteroletnie technikum,\n- szkołę policealną.\nPlacówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę\nkształcenia praktycznego.\nDyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,\nw której jest realizowane kształcenie zawodowe.\nPracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane\nkształcenie zawodowe.\nOśrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,\nupoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej\negzaminu.\nEgzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje\nw zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,\nzgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.\nKwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych\nefektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową\nkomisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie\nw zakresie jednej kwalifikacji.\nPodstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów\nkształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,\numiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla\nzawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach\nnauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych\noraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce\ndydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 2\nFormy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,\numiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego\ni praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.\nKwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program\nnauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej\nkwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego\nkwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.\nCzęść pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy\nprzez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem\nelektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.\nOperator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez\ndyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie\ntechniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu\nz wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie\negzaminu\nsystemu\nelektronicznego\ni\nindywidualnych\nstanowisk\negzaminacyjnych\nwspomaganych elektronicznie.\nAsystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące\nstanowiska\negzaminacyjne\nwskazane\nprzez\nkierownika\nośrodka\negzaminacyjnego,\nodpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe\nfunkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn\ni urządzeń\nwykorzystywanych\ndo\nwykonania\nzadań\negzaminacyjnych\nw\nczasie\nprzeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.\nNauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej\nniepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej\ninformacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu\nzawodowego.\nOsoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to\nrozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za\nrównorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych\nlub szkół ponadpodstawowych.\nSłownik pojęć\nSłownik\nStrona 3\nZdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:\n- uczniów,\n- słuchaczy,\n- absolwentów\nposiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie\nindywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni\nspecjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie\nzdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię\nrady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu\nna trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia\nkomunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,\nsłabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,\nz upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,\nposiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,\nprzystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie\nświadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu\nzawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do\negzaminu zawodowego eksternistycznego.","answer":"C","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2012/zad-P9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2012","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 9.<br>Po wciśnięciu przycisku zwiernego S1 w układzie sterowania stycznikowego przedstawionego<br>na schemacie następuje włączenie styczników w kolejności<br>A. K1, K2, K3.<br>B. K2, K1, K3.<br>C. K2, K1.<br>D. K1, K2.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 6</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności<br>z<br>kwalifikacji<br>E.3.<br>Montaż<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych<br>Elementem wykonawczym podajnika jest siłownik pneumatyczny dwustronnego działania -<br>Schemat 1 Układ połączeń pneumatycznych podajnika. Dopływem sprężonego powietrza do<br>siłownika steruje elektromagnetyczny zawór rozdzielający 5/2 sterowany w układzie<br>przedstawionym na Schemacie 2 Układ sterowania elektrycznego podajnika.<br>Tłoczysko siłownika wykonuje ruch posuwisto-zwrotny. W pozycji początkowej tłoczysko jest<br>wsunięte, co jest sygnalizowane przez czujnik indukcyjny B1 zamontowany w punkcie A<br>siłownika i zaświecenie zielonej lampki H1. Po chwilowym wciśnięciu przez operatora<br>przycisku zwiernego S1 tłoczysko wysuwa się całkowicie. Stan ten jest wykrywany przez<br>czujnik indukcyjny B2 zamontowany w punkcie B siłownika i zaświecenie żółtej lampki H2.<br>Powrót do pozycji początkowej tłoczyska następuje po chwilowym wciśnięciu przez<br>operatora przycisku zwiernego S2. Położenie pośrednie tłoczyska sygnalizuje świecenie się<br>czerwonej lampki H3.</p>\n<ol><li>Zamontuj</li></ol>\n<p>na<br>płycie<br>montażowej<br>elementy<br>układu<br>pneumatycznego<br>i połącz je zgodnie ze Schematem 1 Układ połączeń pneumatycznych podajnika.</p>\n<ol><li>Zamontuj na płycie montażowej elementy układu elektrycznego i połącz je zgodnie</li></ol>\n<p>ze Schematem 2 Układ sterowania elektrycznego podajnika.<br>Zgłoś egzaminatorowi gotowość do uruchomienia układu i po uzyskaniu jego zgody podłącz<br>zasilanie elektryczne i pneumatyczne oraz sprawdź poprawność działania układu. Wprowadź<br>ewentualne poprawki. Uruchomiony układ pozostaw do oceny egzaminatorowi.<br>Na stanowisku masz przygotowaną płytę montażową, elementy pneumatyczne i elektryczne<br>oraz zestaw narzędzi i sprzętu kontrolno-pomiarowego. Stanowisko umożliwia podłączenie<br>zasilania elektrycznego 24V DC i pneumatycznego o ciśnieniu roboczym 2 bar.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 240 minut.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 7<br>Schemat 1<br>Układ połączeń pneumatycznych podajnika.<br>Schemat 2<br>Układ sterowania elektrycznego podajnika.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 8<br>Ocenie podlegać będzie:<br> przestrzeganie zasad wykonywania montażu mechanicznego i elektrycznego<br>podajnika;<br> stosowanie przepisów BHP podczas wykonywania montażu mechanicznego<br>i elektrycznego podajnika;<br> układ pneumatyczny podajnika - rezultat 1;<br> układ sterowania elektrycznego podajnika - rezultat 2.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu mechanicznego;<br> sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu elektrycznego;<br> bezpieczne wykonanie testu praktycznego;<br> zgodność połączeń elementów pneumatycznych podajnika ze schematem 1 Układ<br>połączeń pneumatycznych podajnika;<br> poprawność połączeń pneumatycznych;<br> zgodność połączeń elementów elektrycznych podajnika ze schematem 2 Układ<br>sterowania elektrycznego podajnika;<br> poprawność połączeń elektrycznych;<br> zgodność działania podajnika z opisem w treści zadania.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych</li><li>rozróżnia elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne;</li><li>rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów</li></ol>\n<p>pneumatycznych i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu</li></ol>\n<p>urządzeń i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych przygotowanych do montażu,</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych z dokumentacją techniczną.</p>\n<ol><li>Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li><li>rozróżnia elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne;</li><li>określa parametry elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>określa funkcje elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>wyjaśnia działanie układów sterowania elektrycznego i elektronicznego;</li></ol>\n<p>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 9</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach</li></ol>\n<p>i systemach mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li></ol>\n<p>przygotowanych do montażu;</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>sprawdza poprawność montażu elementów i podzespołów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia jakość montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych z dokumentacją techniczną.<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.3. Montaż urządzeń i systemów<br>mechatronicznych mogą dotyczyć<br> montażu urządzeń i systemów mechatronicznych zawierających maszyny elektryczne;<br> montażu urządzeń i systemów mechatronicznych zawierających podzespoły<br>hydrauliczne.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 10<br>Kwalifikacja K2<br>E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych<br>1.1. Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) wyjaśnia budowę i zasady działania urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>na przykład:<br> wyjaśnia budowę siłowników, zaworów rozdzielających i innych urządzeń<br>mechatronicznych;<br> wyjaśnia zasady działania siłowników, zaworów rozdzielających i innych urządzeń<br>mechatronicznych;<br> wyjaśnia zasady działania systemów mechatronicznych.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Na przedstawionym schemacie siłownika jednotłoczyskowego, z obustronnym tłumieniem<br>ruchu w skrajnych położeniach tłoka, cyfrą 2 oznaczono<br>A. zawór zwrotny.<br>B. zawór dławiący.<br>C. śrubę uszczelniającą.<br>D. pierścień uszczelniający.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność 2) rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>na przykład:<br> rozpoznaje elektryczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych na<br>podstawie oznaczeń, parametrów,<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 11<br> rozpoznaje pneumatyczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych<br>na podstawie symboli, parametrów,<br> rozpoznaje hydrauliczne układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych na<br>podstawie symboli, parametrów.<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Przedstawiony na rysunku symbol oznacza<br>A. silnik o zmiennej chłonności i stałym kierunku obrotów.<br>B. pompę o stałej wydajności i zmiennym kierunku tłoczenia.<br>C. pompę o zmiennej wydajności i stałym kierunku tłoczenia.<br>D. silnik o zmiennej chłonności i zmiennym kierunku obrotów.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 3) rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> rozróżnia parametry sterowników PLC i innych regulatorów,<br> rozróżnia parametry urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych.<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Program przedstawiony na rysunku napisany jest w języku<br>A. IL.<br>B. ST.<br>C. LD.<br>D. FBD.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 12<br>Umiejętność 11) wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>na przykład:<br> wykonuje niezbędne regulacje w układach elektrycznych urządzeń i systemów<br>mechatronicznych,<br> wykonuje niezbędne regulacje w układach pneumatycznych urządzeń i systemów<br>mechatronicznych,<br> wykonuje niezbędne regulacje w układach hydraulicznych urządzeń i systemów<br>mechatronicznych.<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Silnik prądu stałego napędzający obrabiarkę zasilany jest z prostownika sterowanego<br>mostkowego. W celu ustawienia największej prędkości silnika należy kąt zapłonu tyrystorów<br>prostownika ustawić na wartość<br>A. 0o<br>B. 45o<br>C. 90o<br>D. 1800<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>1.2. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 2) przygotowuje materiały, elementy i podzespoły niezbędne do konserwacji<br>urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> przygotowuje<br>materiały<br>niezbędne<br>do<br>konserwacji<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych na podstawie danych katalogowych,<br> przygotowuje przyrządy pomiarowe niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów<br>mechatronicznych,<br> przygotowuje części zamienne niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów<br>mechatronicznych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 13<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Rysunek przedstawia fragment układu zasilania trójfazowego symetrycznego odbiornika<br>indukcyjnego z układem kompensacji mocy biernej. W czasie pracy układu okazało się, że<br>amperomierze wskazują tę samą wartość natężenia prądu, watomierz W2 wskazuje wartość<br>dodatnią a watomierz W1 wartość 0. Na podstawie wskazań mierników można stwierdzić, że<br>A. układ odbiornika jest skompensowany.<br>B. układ odbiornika jest przekompensowany.<br>C. w układzie odbiornika powstała przerwa.<br>D. w układzie odbiornika powstało zwarcie.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 5) przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>na przykład:<br> przestrzega zasad obsługi urządzeń mechanicznych,<br> przestrzega zasad obsługi urządzeń hydraulicznych i pneumatycznych,<br> przestrzega zasad obsług urządzeń elektrycznych i elektronicznych.<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Układ mechatroniczny składa się z siłownika wykonawczego pracującego w specjalnej<br>osłonie, pod dużym ciśnieniem roboczym i elementów sterujących, które są połączone<br>zbrojonymi przewodami pneumatycznymi mocowanymi za pomocą złączy wtykowych.<br>Osoba eksploatująca ten układ narażona jest przede wszystkim na uderzenie<br>A. siłownikiem.<br>B. tłoczyskiem siłownika.<br>C. rozerwanym przewodem pneumatycznym.<br>D. źle zamocowanym przewodem pneumatycznym.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 14<br>Umiejętność 14) lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych,<br> lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach pneumatycznych,<br> lokalizuje uszkodzenia w urządzeniach hydraulicznych.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Po zakręceniu zaworu redukcji ciśnienia zamontowanego w pokrywie zbiornika<br>ciśnieniowego mieszadła, nadal ucieka z niego powietrze. Miejsce uszkodzenia to<br>A. zużyta uszczelka pokrywy.<br>B. silnik pneumatyczny mieszadła.<br>C. uszkodzona uszczelka wewnątrz zaworu.<br>D. niedokręcone nakrętki skrzydełkowe pokrywy.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 15) dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>na przykład:<br> dobiera narzędzia do naprawy urządzeń elektrycznych,<br> dobiera narzędzia do naprawy urządzeń pneumatycznych,<br> dobiera narzędzia do naprawy urządzeń hydraulicznych.<br>Przykładowe zadanie 8.<br>Do zdejmowania sprzęgła łączącego silnik z urządzeniem napędzanym należy zastosować<br>A. młotek.<br>B. klucze płaskie.<br>C. zestaw wkrętaków.<br>D. odpowiedni ściągacz.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 15</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów<br>mechatronicznych<br>W ramach modernizacji urządzenia mechatronicznego, zaplanowano zastąpienie układu<br>sterowania stycznikowego PRAWO/LEWO trójfazowego silnika elektrycznego, sterownikiem<br>z programowalną pamięcią PLC.</p>\n<ol><li>Podłącz do wejść i wyjść cyfrowych sterownika podzespoły elektryczne zgodnie ze</li></ol>\n<p>Schematem 1 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC.</p>\n<ol><li>Zainstaluj na komputerze program do programowania sterownika PLC.</li><li>Napisz program sterowniczy na podstawie układu sterowania stycznikowego</li></ol>\n<p>przedstawionego na Schemacie 2 Układ sterowania stycznikowego PRAWO/LEWO<br>silnika elektrycznego.</p>\n<ol><li>Napisz krótką instrukcję obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO</li></ol>\n<p>silnika elektrycznego przy pomocy sterownika PLC, uwzględniającą zasady obsługi<br>układu i przepisy bhp.<br>Sprawdź układ komunikacji między komputerem i sterownikiem PLC, przesyłając program do<br>sterownika. Sprawdź działanie programu - symulując przyciskami zwiernymi i rozwiernymi<br>stany logiczne na wejściach sterownika obserwuj jego wyjścia. Uruchomiony układ pozostaw<br>do oceny egzaminatorowi (nie wyłączaj komputera i sterownika PLC).<br>Na stanowisku masz przygotowany sterownik PLC wraz z płytką CD zawierającą<br>oprogramowanie, komputer, podzespoły elektryczne układu sterowania, płytę montażową<br>do montażu sterownika PLC i podzespołów elektrycznych, komplet narzędzi i miernik<br>uniwersalny. Na stanowisku dostępne jest napięcie zasilania 230V, 50Hz do zasilania<br>komputera i napięcie stałe 24V do zasilania sterownika PLC.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 16<br>Schemat 1. Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC<br>Schemat 2. Układ sterowania stycznikowego PRAWO/LEWO silnika elektrycznego<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 17<br>Ocenie podlegać będzie<br> przestrzeganie zasad wykonywania montażu elektrycznego sterownika PLC;<br> przestrzeganie zasad obsługi sterownika PLC i jego oprogramowania;<br> stosowanie przepisów BHP podczas wykonywania montażu elektrycznego i obsługi<br>sterownika PLC;<br> program do programowania sterownika PLC zainstalowany na komputerze -<br>rezultat 1;<br> układ sterowania PRAWO/LEWO silnika przy pomocy sterownika PLC - rezultat 2;<br> instrukcja obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO silnika<br>elektrycznego - rezultat 3.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> sprawność posługiwania się narzędziami podczas montażu elektrycznego sterownika<br>PLC;<br> bezpieczne wykonanie testu praktycznego;<br> zgodność podłączenia podzespołów elektrycznych do sterownika PLC ze Schematem<br>1 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC;<br> poprawność połączeń elektrycznych;<br> poprawność<br>zainstalowania<br>programu<br>komputerowego<br>do<br>programowania<br>sterownika PLC;<br> poprawność działania układu komunikacji między komputerem a sterownikiem PLC;<br> zgodność działania sterownika PLC z układem sterowania przedstawionym na<br>schemacie 2.;<br> poprawność instrukcji obsługi i konserwacji układu sterowania PRAWO/LEWO silnika<br>elektrycznego.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>przestrzega zasad instalacji i obsługi oprogramowania do programowania układów</li></ol>\n<p>programowalnych, wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;</p>\n<ol><li>określa metody sprawdzania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>przestrzega zasad obsługi sieci komunikacyjnych w systemach mechatronicznych;</li><li>instaluje oprogramowanie specjalistyczne do układów programowalnych oraz</li></ol>\n<p>oprogramowanie do wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;</p>\n<ol><li>podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami</li></ol>\n<p>roboczymi;</p>\n<ol><li>podłącza układy komunikacyjne urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne;</li><li>wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;</li></ol>\n<p>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 18</p>\n<ol><li>sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>posługuje się oprogramowaniem do wizualizacji procesów;</li><li>ustawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;</li><li>opracowuje</li></ol>\n<p>dokumentację<br>obsługi<br>i<br>konserwacji<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych.<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów<br>mechatronicznych mogą dotyczyć<br> -uruchamiania urządzeń mechatronicznych zawierających podzespoły pneumatyczne<br>i hydrauliczne;<br> -obsługi i napraw urządzeń i systemów mechatronicznych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 18<br>Kwalifikacja K3<br>E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów<br>mechatronicznych</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów<br>mechatronicznych<br>1.1. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń<br>i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> stosuje zasady rysowania połączeń rozłącznych i nierozłącznych elementów<br>konstrukcyjnych,<br> stosuje zasady rysunku technicznego,<br> stosuje zasady wymiarowania elementów mechanicznych.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Schemat przedstawia połączenie elementów konstrukcyjnych z wykorzystaniem<br>A. klejenia.<br>B. lutowania.<br>C. spawania.<br>D. zgrzewania.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 2) Przestrzega zasad rysowania schematów układów elektrycznych<br>i elektronicznych urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> stosuje zasady rysowania schematów elektronicznych,<br> stosuje zasady rysowania schematów sterowania stycznikowego i obwodów siłowych,<br> stosuje zasady rysowania schematu połączeń elementów elektrycznych do wejść<br>i wyjść sterownika PLC,<br> stosuje<br>znormalizowane<br>symbole<br>graficzne<br>elementów<br>elektronicznych<br>i elektrycznych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 19<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Który z symboli przedstawia cewkę przekaźnika czasowego realizującego funkcję<br>opóźnionego włączenia?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 3) przestrzega zasad rysowania schematów układów pneumatycznych<br>i hydraulicznych urządzeń i systemów, na przykład:<br> stosuje zasady rysowania schematów pneumatycznych i hydraulicznych,<br> stosuje<br>znormalizowane<br>symbole<br>graficzne<br>elementów<br>pneumatycznych<br>i hydraulicznych.<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Symbol graficzny przedstawia zawór<br>A. bezpieczeństwa.<br>B. podwójnego sygnału.<br>C. szybkiego spustu.<br>D. przełącznika obiegu.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>1.2. Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń<br>i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> określa rodzaj sterownika PLC do sterowania procesu technologicznego,<br> ustala podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne linii technologicznej,<br> ustala zakres projektu urządzeń i systemów mechatronicznych.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 20<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Sterownik PLC sterujący urządzeniem mechatronicznym przedstawionym na schemacie<br>powinien mieć co najmniej<br>A. 6 wejść cyfrowych i 2 wyjścia cyfrowe.<br>B. 6 wejść analogowych i 2 wyjścia cyfrowe.<br>C. 6 wejść cyfrowych i 2 wyjścia analogowe.<br>D. 6 wejść analogowych i 2 wyjścia analogowe.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność<br>2)<br>określa<br>warunki<br>pracy<br>projektowanych<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych, na przykład:<br> określa warunki pracy urządzeń elektrycznych systemów mechatronicznych,<br> określa warunki pracy urządzeń pneumatycznych systemów mechatronicznych,<br> określa warunki pracy urządzeń hydraulicznych systemów mechatronicznych.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Schemat przedstawia układ rozruchowy silnika<br>A. indukcyjnego.<br>B. pierścieniowego.<br>C. krokowego.<br>D. liniowego.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 21<br>Umiejętność 3) stosuje metody graficzne do opisu procesów technologicznych, na przykład:<br> rozpoznaje na podstawie diagramów czasowych moduły funkcyjne sterowników PLC,<br> tworzy schematy bloków funkcyjnych FBD,<br> tworzy schematy Grafcet.<br>Przykładowe zadanie 6.<br>Diagram przedstawia działanie<br>A. modułu czasowego TON.<br>B. modułu czasowego TOF.<br>C. licznika zliczającego w górę.<br>D. licznika zliczającego w dół.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>1.3. Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń<br>programowalnych, na przykład:<br> stosuje symbole graficzne bramek logicznych,<br> przestrzega zasad tworzenia programów sterowniczych w języku listy rozkazów IL,<br>schematu drabinkowego LD i schematu bloków funkcyjnych FBD,<br> przestrzega zasad tworzenia programów sterowniczych metodą Grafcet.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Symbol przedstawiony na rysunku oznacza w języku FBD funkcję<br>A.OR<br>B.AND<br>C.NAND<br>D.NOR<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń<br>programowalnych, na przykład:<br> interpretuje programy napisane w języku listy rozkazów IL,<br> interpretuje programy napisane w języku schematu drabinkowego LD,<br> interpretuje programy napisane w języku schematu bloków funkcyjnych FBD.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 22<br>Przykładowe zadanie 8.<br>W przedstawionym programie, napisanym w języku drabinkowym LD, dla operandów<br>wejściowych X1 = 1 i X2 = 1 operand wyjściowy<br>A. Y0 = 1.<br>B. Y0 = 0.<br>C. Y0 jest w stanie nieustalonym.<br>D. Y0 nie zmienia swojego stanu.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>Umiejętność<br>6)<br>analizuje<br>programy<br>do<br>sterowania<br>urządzeniami<br>i<br>systemami<br>mechatronicznymi, na przykład:<br> analizuje programy napisane w języku listy rozkazów IL,<br> analizuje programy napisane w języku schematu drabinkowego LD,<br> analizuje programy napisane w języku schematu bloków funkcyjnych FBD.<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Chwilowe pojawienie się sygnału wejściowego I1 powoduje, że sygnał wyjściowy Q1 jest<br>równy 1<br>A. tak długo jak sygnał I1 jest równy 1.<br>B. do chwili pojawienia się sygnału I2.<br>C. pod warunkiem, że sygnał I2 też jest równy 1.<br>D. niezależnie od sygnału I2.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 23</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych</li></ol>\n<p>umiejętności z kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń<br>i systemów mechatronicznych<br>Zaprogramuj sterownik PLC sterujący sygnalizacją świetlną na drodze głównej z przejściem<br>dla pieszych. Sygnalizacja składa się z dwóch sygnalizatorów na drodze głównej (H1, H4 -<br>lampy czerwone, H2, H5 - lampy pomarańczowe, H3, H6 - lampy zielone) i dwóch<br>sygnalizatorów na przejściu dla pieszych (H7, H9 - lampy czerwone, H8, H10 - lampy zielone)</p>\n<ul><li>Schemat 1. Sygnalizacja świetlna na drodze głównej z przejściem dla pieszych. Sygnalizacja</li></ul>\n<p>świetlna włączana jest przyciskiem zwiernym S0 (przycisk NO z samoczynnym powrotem).<br>Na przejściu dla pieszych zainstalowano przyciski zwierne S1, S2 (przyciski NO<br>z samoczynnym powrotem) służące pieszym do sygnalizowania żądania zmiany świateł.</p>\n<ol><li>Narysuj Schemat 2 Podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC.</li><li>Wypełnij Tabelę przyporządkowania.</li><li>Zaprogramuj sterownik PLC realizujący sterowanie według Diagramu czasowego</li></ol>\n<p>sterowania sygnalizacją świetlną.<br>Prześlij program do sterownika, sprawdź poprawność jego działania i wprowadź ewentualne<br>poprawki. Zaprogramowany sterownik pozostaw do oceny egzaminatorowi (nie wyłączaj<br>komputera i sterownika PLC).<br>Na stanowisku masz przygotowany sterownik z programowalną pamięcią PLC i komputer<br>z zainstalowanym oprogramowaniem do programowania sterownika. Do wejść cyfrowych<br>sterownika podłączony jest symulator stanów logicznych (przełączniki dwupozycyjne). Stany<br>logiczne na wyjściach cyfrowych sterownika sygnalizowane są diodami LED.<br>Czas na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 24<br>Schemat 1. Sygnalizacja świetlna na drodze głównej z przejściem dla pieszych<br>Diagram czasowy sterowania sygnalizacją świetlną<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 25<br>Tabela przyporządkowania<br>Typ sterownika PLC<br>Liczba wejść cyfrowych<br>Liczba wyjść cyfrowych<br>Lp.<br>Operand<br>absolutny<br>Operand<br>symboliczny<br>Opis<br>1.<br>S1, S2<br>Przyciski zwierne na przejściu dla<br>pieszych<br>2.<br>S0<br>Przycisk zwierny START<br>3.<br>H1, H4, H8, H10<br>Światło czerwone dla samochodów,<br>światło zielone dla pieszych (sterowane<br>zgodnie z diagramem czasowym jednym<br>sygnałem)*<br>4.<br>H2, H7<br>Światło pomarańczowe dla samochodów<br>5.<br>H3, H6<br>Światło zielone dla samochodów<br>H7, H9<br>Światło czerwone dla pieszych</p>\n<ul><li>- zadanie praktyczne dla sterownika PLC mającego min 6 wejść cyfrowych i 4 wyjścia cyfrowe</li></ul>\n<p>Ocenie podlegać będzie<br> przestrzeganie zasad obsługi sterownika PLC;<br> stosowanie przepisów BHP dotyczących obsługi sterownika PLC;<br> podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC (schemat 2) - rezultat 1;<br> tabela przyporządkowania - rezultat 2;<br> sygnalizacja świetlna sterowana sterownikiem PLC - rezultat 3.<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać<br> sprawność posługiwania się programem komputerowym do programowania<br>sterownika PLC,<br> sprawność obsługiwania sterownika PLC,<br> bezpieczne wykonanie testu praktycznego,<br> zgodność symboli graficznych na schemacie 2 (podłączenie podzespołów<br>elektrycznych do sterownika PLC) z normami oznaczeń,<br> czytelność schematu 2 (podłączenie podzespołów elektrycznych do sterownika PLC),<br> prawidłowość zapisów w tabeli przyporządkowania,<br> zgodność działania sygnalizacji świetlnej z diagramem czasowym sterowania<br>sygnalizacją świetlną.<br>Moduł 3. Wymagania egzaminacyjne z przykładami zadań<br>Moduł 3<br>Strona 26<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym</p>\n<ol><li>Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych,</p>\n<ol><li>analizuje dokumentację techniczną elementów, podzespołów i zespołów urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych,</p>\n<ol><li>Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych,</p>\n<ol><li>projektuje układy sterownia</li><li>Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>opracowuje program do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi na</li></ol>\n<p>podstawie opisu graficznego lub procesu technologicznego,</p>\n<ol><li>posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń programowalnych,</li><li>testuje działanie programów,</li><li>analizuje programy do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji E.19. Projektowanie i programowanie<br>urządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć<br> projektowania i programowania systemów mechatronicznych zawierających<br>podzespoły pneumatyczne i hydrauliczne,<br> projektowanie i programowanie systemów mechatronicznych na podstawie opisu<br>słownego działania systemu mechatronicznego.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 1<br>ZAŁĄCZNIKI<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik<br>mechatronik<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 2<br>ZAŁĄCZNIK 1. Wykaz wybranych aktów prawnych<br> Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz<br>niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r, Nr 205, poz. 1206)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów<br>szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 7)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej<br>kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r., poz. 184)<br> Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie<br>egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188)<br> Rozporządzenie MEN z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie<br>warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy<br>oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych<br>(Dz. U. z 2012 r., poz. 262)<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 3<br>ZAŁĄCZNIK 2. Podstawa programowa kształcenia w zawodzie<br>Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.<br>technik mechatronik 311410<br>Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata,<br>wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.<br>Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są<br>uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają<br>w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych,<br>rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie,<br>a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.<br>W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego<br>i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego,<br>z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą<br>zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących<br>w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.<br>W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się,<br>stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji<br>i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania<br>przedwczesnemu kończeniu nauki.<br>Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na<br>uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie<br>kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechatronik powinien być przygotowany do wykonywania<br>następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>montowania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>eksploatowania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>projektowania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>programowania urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów<br>kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną</li></ol>\n<p>środowiska i ergonomią;</p>\n<ol><li>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony</li></ol>\n<p>środowiska w Polsce;</p>\n<ol><li>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;</li><li>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem</li></ol>\n<p>zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;</li><li>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;</li><li>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa</li></ol>\n<p>i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;</li><li>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony</li></ol>\n<p>przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia</li></ol>\n<p>i życia.<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 4</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;</li><li>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa</li></ol>\n<p>podatkowego i prawa autorskiego;</p>\n<ol><li>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;</li><li>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;</li><li>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;</li><li>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;</li><li>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;</li><li>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności</li></ol>\n<p>gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz</li></ol>\n<p>fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;</p>\n<ol><li>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli</li></ol>\n<p>i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;</p>\n<ol><li>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;</li><li>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się</li></ol>\n<p>w środowisku pracy;</p>\n<ol><li>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.</li></ol>\n<p>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad kultury i etyki;</li><li>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;</li><li>przewiduje skutki podejmowanych działań;</li><li>jest otwarty na zmiany;</li><li>potrafi radzić sobie ze stresem;</li><li>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;</li><li>przestrzega tajemnicy zawodowej;</li><li>potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;</li><li>potrafi negocjować warunki porozumień;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia elektryczno-elektronicznego,</li></ol>\n<p>stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(E.a), PKZ(E.c) oraz efekty<br>kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(M.a) i PKZ(M.b);<br>PKZ(E.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci i urządzeń<br>telekomunikacyjnych, monter mechatronik, monter-elektronik, elektromechanik pojazdów samochodowych,<br>elektromechanik, elektryk, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk, technik elektronik, technik<br>awionik, technik mechatronik, technik elektryk, technik elektroniki i informatyki medycznej, mechanik<br>pojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych, technik automatyk sterowania ruchem<br>kolejowym, technik elektroenergetyk transportu szynowego<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;</li><li>opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 5</p>\n<ol><li>interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem zmiennym;</li><li>wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi sinusoidalne typu y = A sin(ωt+φ);</li><li>stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych w obwodach</li></ol>\n<p>elektrycznych i układach elektronicznych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;</li><li>sporządza schematy ideowe i montażowe układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu mechanicznego</li></ol>\n<p>elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;</li><li>określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie dokumentacji</li></ol>\n<p>technicznej;</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na podstawie schematów</li></ol>\n<p>ideowych i montażowych;</p>\n<ol><li>dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektronicznych i elektronicznych;</li><li>wykonuje pomiary wielkości elektrycznych elementów, układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz przestrzega norm w tym</li></ol>\n<p>zakresie;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(E.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik elektronik, technik<br>elektryk, technik mechatronik, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>wykonuje operacje matematyczne na liczbach zespolonych;</li><li>sporządza wykresy w skali logarytmicznej;</li><li>charakteryzuje parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków eksploatacyjnych;</li><li>określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów ideowych oraz</li></ol>\n<p>wyników pomiarów;</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację z wykonywanych prac;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(M.a) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów<br>i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej<br>i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych,<br>operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy,<br>blacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik<br>budownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik<br>mechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik<br>transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa<br>podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin<br>stałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn<br>i urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń<br>do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 6</p>\n<ol><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku</li></ol>\n<p>technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(M.b) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik--operator pojazdów<br>i maszyn rolniczych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, operator obrabiarek skrawających, technik<br>pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanik, monter mechatronik, technik<br>mechatronik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki;</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;</li><li>wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej metali;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li><li>efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik mechatronik opisane</li></ol>\n<p>w części II:<br>E.3. Montaż urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>Montaż elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych;</li><li>dobiera metody pomiarów wielkości geometrycznych elementów maszyn;</li><li>dobiera materiały konstrukcyjne;</li><li>rozpoznaje technologie obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>przestrzega zasad przygotowywania elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych do montażu;</li><li>określa sposoby oceny stanu technicznego elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych</li></ol>\n<p>przygotowanych do montażu;</p>\n<ol><li>dobiera techniki łączenia materiałów;</li><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu podzespołów i zespołów mechanicznych;</li><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły mechaniczne do montażu urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>wykonuje montaż i demontaż podzespołów i zespołów mechanicznych;</li><li>ocenia jakość wykonanego montażu, podzespołów i zespołów mechanicznych.</li><li>Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;</li><li>wyjaśnia działanie układów sterowania pneumatycznego i hydraulicznego;</li><li>rozróżnia elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne;</li><li>rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;</li><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych</li></ol>\n<p>przygotowanych do montażu;</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych;</li><li>sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych</li></ol>\n<p>z dokumentacją techniczną.</p>\n<ol><li>Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne;</li><li>określa parametry elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 7</p>\n<ol><li>określa funkcje elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>wyjaśnia działanie układów sterowania elektrycznego i elektronicznego;</li><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach i systemach</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów, podzespołów elektrycznych i elektronicznych przygotowanych do</li></ol>\n<p>montażu;</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>sprawdza poprawność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>ocenia jakość montażu elementów i podzespołów elektronicznych;</li><li>sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych z dokumentacją</li></ol>\n<p>techniczną.<br>E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>wyjaśnia budowę i zasady działania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>rozpoznaje układy zasilające urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>przestrzega zasad instalacji i obsługi oprogramowania do programowania układów programowalnych,</li></ol>\n<p>wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;</p>\n<ol><li>określa metody sprawdzania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>przestrzega zasad obsługi sieci komunikacyjnych w systemach mechatronicznych;</li><li>instaluje oprogramowanie specjalistyczne do układów programowalnych oraz oprogramowanie do</li></ol>\n<p>wizualizacji i symulacji procesów produkcyjnych;</p>\n<ol><li>podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami roboczymi;</li><li>podłącza układy komunikacyjne urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne;</li><li>wykonuje niezbędne regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>dobiera oprogramowanie do wizualizacji procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;</li><li>przygotowuje materiały, elementy i podzespoły niezbędne do konserwacji urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>dobiera metody konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>ustala zakres prac konserwacyjnych;</li><li>przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>posługuje się oprogramowaniem do wizualizacji procesów;</li><li>ustawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;</li><li>wykonuje przeglądy techniczne urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>wykonuje konserwację urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>opracowuje dokumentację obsługi i konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>dobiera części i podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych, korzystając z katalogów</li></ol>\n<p>i dokumentacji technicznej;</p>\n<ol><li>wykonuje wymianę uszkodzonych elementów i podzespołów urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>zgodnie z dokumentacją techniczną.<br>E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów mechatronicznych;</li></ol>\n<p>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 8</p>\n<ol><li>przestrzega zasad rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>przestrzega zasad rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych z wykorzystaniem programów</li></ol>\n<p>komputerowych wspomagających projektowanie i wytwarzanie CAD/CAM (ang. Computer Aided<br>Design/Computer Aided Manufacturing).</p>\n<ol><li>Projektowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>analizuje proces technologiczny w celu ustalenia zakresu projektu urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>określa warunki pracy projektowanych urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>stosuje metody graficzne do opisu procesów technologicznych;</li><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły do projektowanych urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>projektuje układy sterowania;</li><li>stosuje oprogramowanie wspomagające proces projektowania urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>Programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>Uczeń:</p>\n<ol><li>przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń programowalnych;</li><li>interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń programowalnych;</li><li>opracowuje program do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi na podstawie opisu</li></ol>\n<p>graficznego lub procesu technologicznego;</p>\n<ol><li>posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń programowalnych;</li><li>testuje działanie programów;</li><li>analizuje programy do sterowania urządzeniami i systemami mechatronicznymi;</li><li>modyfikuje parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik mechatronik powinna posiadać następujące pomieszczenia<br>dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowiska pomiarowe (jedno stanowisko dla dwóch</li></ol>\n<p>uczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową,<br>wyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny; zasilacze stabilizowane napięcia stałego,<br>zadajniki stanów logicznych, generatory funkcyjne; autotransformatory; przyrządy pomiarowe analogowe<br>i cyfrowe; oscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych, przewody i kable elektryczne;<br>trenażery z układami elektrycznymi i elektronicznymi przystosowane do pomiarów parametrów;<br>transformatory jednofazowe, przekaźniki i styczniki, łączniki, wskaźniki, sygnalizatory, silniki elektryczne małej<br>mocy; stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym<br>symulację pracy układów elektrycznych i elektronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię technologii mechanicznej i rysunku technicznego, wyposażoną w: stanowiska komputerowe</li></ol>\n<p>(jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do<br>Internetu, pakiet programów biurowych, program do komputerowego wspomagania projektowania (Computer<br>Aided Design), pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, przykładowe elementy oraz<br>podzespoły i zespoły mechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, normy dotyczące zasad wykonywania rysunku<br>technicznego maszynowego, dokumentacje konstrukcyjne urządzeń i systemów mechatronicznych, modele<br>maszyn i urządzeń, przyrządy do pomiarów wielkości nieelektrycznych, instrukcje obsługi urządzeń i systemów<br>mechatronicznych; stanowiska do obróbki ręcznej metali (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wyposażone<br>w: stół ślusarski z imadłem, zestaw narzędzi do obróbki ręcznej metali, zestaw przyrządów pomiarowych,<br>materiały, surowce i półfabrykaty do obróbki, stanowiska obróbki maszynowej metali (jedno stanowisko dla<br>trzech uczniów), wyposażone w: tokarkę, frezarkę, wiertarkę i szlifierkę;</p>\n<ol><li>pracownię montażu urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w stanowiska (jedno stanowisko</li></ol>\n<p>dla dwóch uczniów) do montażu i demontażu: elementów, podzespołów i zespołów: mechanicznych,<br>pneumatycznych i hydraulicznych, elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych; narzędzia<br>i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną montowanych elementów, podzespołów i zespołów;</p>\n<ol><li>pracownię eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w stanowiska umożliwiające</li></ol>\n<p>rozruch i eksploatację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);<br>narzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9<br>stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do tworzenia<br>dokumentacji technicznej, wizualizacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię projektowania i programowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną</li></ol>\n<p>w stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia) z oprogramowaniem do tworzenia<br>dokumentacji technicznej, projektowania oraz programowania urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>oprogramowanie do wizualizacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;<br>ponadto każda pracownia powinna być wyposażona w stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do<br>sieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką i ze skanerem oraz z projektorem multimedialnym.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego,<br>placówkach kształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne miejsca zatrudnienia<br>absolwentów szkół kształcących w zawodzie.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla<br>nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, a także efekty kształcenia<br>wspólne dla zawodów w ramach obszaru elektryczno-elektronicznego stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz mechanicznego<br>i górniczo-hutniczego stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie<br>zawodów<br>650 godz.<br>E.3. Montaż urządzeń i systemów mechatronicznych<br>330 godz.<br>E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych<br>170 godz.<br>E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych<br>200 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego</li></ol>\n<p>w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia<br>zawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia:<br>wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych<br>w zawodzie.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 9<br>ZAŁĄCZNIK 3. Procedury przeprowadzania i organizowania egzaminu<br>potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>Aktualne procedury dotyczące przeprowadzania i organizowania egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie są dostępne na stronie internetowej Centralnej Komisji<br>Egzaminacyjnej pod adresem http://www.cke.edu.pl.<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 10<br>ZAŁĄCZNIK 4. Wzór deklaracji przystąpienia do egzaminu<br>dla ucznia/słuchacza/absolwenta<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 11<br>ZAŁĄCZNIK 5. Wzór wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego<br>zawodowego<br>Załączniki<br>Załączniki<br>Strona 12<br>ZAŁĄCZNIK 6. Wykaz Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku<br>http://www.oke.gda.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie<br>http://www.oke.jaworzno.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie<br>http://www.oke.krakow.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży<br>http://www.oke.lomza.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi<br>http://www.komisja.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu<br>http://www.oke.poznan.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie<br>http://www.oke.waw.pl/<br>Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu<br>http://www.oke.wroc.pl/<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 1<br>SŁOWNIK POJĘĆ<br>Szkoła - należy przez to rozumieć trzy typy szkół ponadgimnazjalnych:</p>\n<ul><li>zasadniczą szkołę zawodową,</li><li>czteroletnie technikum,</li><li>szkołę policealną.</li></ul>\n<p>Placówka - należy przez to rozumieć placówkę kształcenia ustawicznego lub placówkę<br>kształcenia praktycznego.<br>Dyrektor szkoły/placówki - należy przez to rozumieć dyrektora szkoły/placówki,<br>w której jest realizowane kształcenie zawodowe.<br>Pracodawca - należy przez to rozumieć pracodawcę, u którego jest realizowane<br>kształcenie zawodowe.<br>Ośrodek egzaminacyjny - należy przez to rozumieć szkołę, placówkę lub pracodawcę,<br>upoważnione przez dyrektora komisji okręgowej do zorganizowania części praktycznej<br>egzaminu.<br>Egzamin zawodowy - należy przez to rozumieć egzamin potwierdzający kwalifikacje<br>w zawodzie przeprowadzany z zakresu danej kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,<br>zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.<br>Kwalifikacja w zawodzie - wyodrębniony w danym zawodzie zestaw oczekiwanych<br>efektów kształcenia, których osiągnięcie potwierdza świadectwo wydane przez okręgową<br>komisję egzaminacyjną, po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie<br>w zakresie jednej kwalifikacji.<br>Podstawa programowa kształcenia w zawodach - obowiązkowe zestawy celów<br>kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,<br>umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych, niezbędnych dla<br>zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, uwzględniane w programach<br>nauczania i umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych<br>oraz warunki realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w pomoce<br>dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 2<br>Formy pozaszkolne - należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy,<br>umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach kształcenia ustawicznego<br>i praktycznego, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe.<br>Kwalifikacyjny kurs zawodowy - należy przez to rozumieć kurs, którego program<br>nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej<br>kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego<br>kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.<br>Część pisemna egzaminu przeprowadzana w formie elektronicznej - należy<br>przez to rozumieć część pisemną egzaminu zawodowego przeprowadzaną z wykorzystaniem<br>elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminu.<br>Operator lub operatorzy egzaminu - należy przez to rozumieć wskazaną przez<br>dyrektora szkoły/placówki/pracodawcę osobę lub osoby odpowiedzialne za przygotowanie<br>techniczne szkoły/placówki/pracodawcy do przeprowadzenia części pisemnej egzaminu<br>z wykorzystaniem elektronicznego systemu oraz za poprawność funkcjonowania w czasie<br>egzaminu<br>systemu<br>elektronicznego<br>i<br>indywidualnych<br>stanowisk<br>egzaminacyjnych<br>wspomaganych elektronicznie.<br>Asystent techniczny - należy przez to rozumieć osobę lub osoby przygotowujące<br>stanowiska<br>egzaminacyjne<br>wskazane<br>przez<br>kierownika<br>ośrodka<br>egzaminacyjnego,<br>odpowiedzialne za przygotowanie stanowisk egzaminacyjnych i zapewniających prawidłowe<br>funkcjonowanie stanowisk komputerowych, specjalistycznego sprzętu oraz maszyn<br>i urządzeń<br>wykorzystywanych<br>do<br>wykonania<br>zadań<br>egzaminacyjnych<br>w<br>czasie<br>przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.<br>Nauczyciel wspomagający - należy przez to rozumieć specjalistę z zakresu danej<br>niepełnosprawności, o którym mowa w komunikacie dyrektora CKE w sprawie szczegółowej<br>informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu<br>zawodowego.<br>Osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą - należy przez to<br>rozumieć osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za<br>równorzędne ze świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych<br>lub szkół ponadpodstawowych.<br>Słownik pojęć<br>Słownik<br>Strona 3<br>Zdający ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - należy przez to rozumieć:</p>\n<ul><li>uczniów,</li><li>słuchaczy,</li><li>absolwentów</li></ul>\n<p>posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie<br>indywidualnego nauczania, lub opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni<br>specjalistycznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się, lub zaświadczenie o stanie<br>zdrowia wydane przez lekarza stwierdzające chorobę lub niesprawność czasową, lub opinię<br>rady pedagogicznej wskazującą konieczność dostosowania warunków egzaminu ze względu<br>na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia<br>komunikacji językowej, lub sytuację kryzysową lub traumatyczną - osoby niewidome,<br>słabowidzące, niesłyszące, słabosłyszące, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,<br>z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,<br>posiadające zaświadczenie lekarskie potwierdzające występowanie danej dysfunkcji,<br>przystępujące do egzaminu potwierdzającego kwalifikację w zawodzie na podstawie<br>świadectwa szkolnego uzyskanego za granicą lub ukończonego kwalifikacyjnego kursu<br>zawodowego lub decyzji dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej o dopuszczeniu do<br>egzaminu zawodowego eksternistycznego.</p>","solutions":[]}