{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2017/zad/P15","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2017","number":"P15","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 15.\nTabela z wynikami pomiarów poziomu hałasu badanych maszyn.\nNazwa maszyny\nPrzed konserwacją\n[dB]\nPo konserwacji\n[dB]\nFrezarka CNC\n80\n80\nPiła taśmowa\n91\n102\nSzlifierka stołowa\n82\n79\nPrzekładnia przenośnika\n81\n79\nW trakcie konserwacji maszyn wykonano regulację współosiowości i smarowanie części\nruchomych. Określ na podstawie wyników zamieszczonych w tabeli, które z urządzeń wymaga\npowtórzenia prac konserwacyjnych.\nA. Przekładnia przenośnika.\nB. Szlifierka stołowa.\nC. Frezarka CNC.\nD. Piła taśmowa.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n21\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji EE.02 Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów\nmechatronicznych.\nDokończ montaż układu elektropneumatycznego na płycie montażowej, uruchom układ i sprawdź\njego działanie. Rozmieszczenie wszystkich elementów układu i sposób ich połączeń muszą być\nzgodne ze schematami przedstawionymi na rysunkach 1, 2 i 3.\nW zmontowanym już fragmencie układu pneumatycznego wymień sterowane ręcznie\nzawory 3/2 i 5/2 na elektrozawory.\nPołączenia pneumatyczne wykonaj odpowiednio przyciętymi odcinkami przewodu\npneumatycznego. Połączenia elektryczne wykonaj przewodami LGY 1 mm2, zakończonymi\ntulejkami zaciskowymi.\nSprawdź poprawność wykonania połączeń elektrycznych i pneumatycznych, a następnie\nwypełnij Tabelę 1 Ocena poprawności wykonanych połączeń.\nPołącz zaciski +24V i 0V listwy zasilającej układu z zasilaczem 24V DC.\nZgłoś, przez podniesienie ręki, gotowość do włączenia zasilacza 24V DC. Po uzyskaniu zgody włącz\nnapięcie.\nPrześlij do sterownika PLC program o nazwie Program_EE.02, który znajduje się na pulpicie\nkomputera.\nZgłoś, przez podniesienie ręki gotowość włączenia zasilania układu sprężonym powietrzem.\nPo uzyskaniu zgody otwórz zawór doprowadzający sprężone powietrze do układu, a w zespole\nprzygotowania powietrza ustaw ciśnienie robocze o wartości 3 bary.\nUruchom program sterowniczy i wyreguluj prędkość ruchu tłoczysk siłowników A1 i A2 w taki\nsposób, aby czasy wysuwania i wsuwania tłoczysk siłowników A1 i A2 wynosiły odpowiednio\n2 ± 0,5s. Uruchomiony układ powinien działać zgodnie z\nOpisem działania układu\nelektropneumatycznego.\nPrzetestuj działanie układu, usuń ewentualne nieprawidłowości. Wypełnij Tabelę 2. Ocena\ndziałania układu elektropneumatycznego.\nUwaga!\n Pracuj zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.\n Za każdym razem zgłaszaj zamiar włączenia zasilania przez podniesienie ręki.\nPo\nzakończeniu\nzadania\npozostaw\nna\nstanowisku\negzaminacyjnym\nzałączony\nukład\nelektropneumatyczny.\n22\nA1 - siłownik jednostronnego działania\nA2 - siłownik dwustronnego działania\nS2,S3 - łączniki krańcowe o napędzie rolkowym NO\nB2 - czujnik magnetyczny\nV1 - zawór rozdzielający 3/2 NC ze sprężyną zwrotną\nV2 - zawór rozdzielający 5/2 ze sprężyną zwrotną\nV3, V4 - zawory dławiąco-zwrotne\nY1, Y2 - cewki sterujące pracą zaworów\nZ1 - zespół przygotowania powietrza\nZ0 -zawór odcinający (poza płytą)\n0V - złączka montażowa niebieska\n+24V - złączka montażowa czerwona\nPLC - sterownik PLC\nK1 - przekaźnik R4 24V DC z podstawką\nH1 - lampka sygnalizacyjna zielona 24V DC\nH2 - lampka sygnalizacyjna czerwona 24V DC\nS1 - przycisk monostabilny NO\nRysunek 1. Schemat rozmieszczenia na płycie montażowej elementów układu elektropneumatycznego.\nRysunek 2. Schematy połączeń pneumatycznych i elektrycznych układu elektropneumatycznego.\n23\nOpis działania układu elektropneumatycznego.\nStan wyjściowy (po podłączeniu zasilania, przed uruchomieniem układu):\n tłoczyska siłownikówA1 i A2 są wsunięte,\n cewki Y1, Y2 i lampki sygnalizacyjne H1 i H2 są wyłączone,\n styki łącznika krańcowego S2 są rozwarte,\n styki łącznika S3 są zwarte,\n czujnik magnetyczny B2 jest nieaktywny.\nPo naciśnięciu przycisku S1 układ przechodzi do stanu pracy cyklicznej, zaczyna się wysuwać\ntłoczysko siłownika A1. Po 2 sekundach, gdy tłoczysko siłownika A1 wysunie się całkowicie, zapala\nsię lampka H1 i zaczyna wysuwać się tłoczysko siłownika A2. Gdy tłoczysko siłownika A2\ncałkowicie się wysunie, zapala się lampka H2. Po 4 sekundach od momentu zapalenia się lampki\nH2 tłoczyska siłowników A1 i A2 zaczynają się wsuwać. Wsuwanie tłoczyska siłownika A1 nie jest\ndławione, a wsuwanie się tłoczyska siłownika A2 trwa około 2 sekund. Lampka H1 gaśnie, gdy\ntłoczysko siłownika A1 rozpoczyna wsuwanie się, a lampka H2 gaśnie, gdy tłoczysko siłownika A2\nwsunie się całkowicie. Po 3 sekundach od momentu zgaszenia lampki H2 układ automatycznie\nrozpoczyna kolejny cykl pracy.\nNaciśnięcie przycisku S1 podczas pracy układu zatrzymuje jego cykliczne działanie i powoduje\nprzejście do stanu wyjściowego.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n- zamontowane na płycie elementy układu elektropneumatycznego,\n- Tabela 1 Ocena poprawności wykonanych połączeń,\n- Tabela 2 Ocena działania układu elektropneumatycznego,\n- układ elektropneumatyczny pozostawiony na stanowisku\noraz\nprzebieg prac związanych z montażem i uruchomieniem układu elektropneumatycznego.\n24\nTabela 1. Ocena poprawności wykonanych połączeń\nLp.\nOdcinek połączenia\nWartość\nrezystancji,\njednostka\nOcena jakości połączenia\nwpisz x w odpowiedni kwadrat\nSPRAWNE\nNIESPRAWNE\n1.\nZacisk +24V / L+ sterownika PLC\n2.\nZacisk 0V / L sterownika PLC\n3.\nZacisk +24V / wejście I1 sterownika PLC\n4.\nZacisk +24V / wejście I2 sterownika PLC\n5.\nZacisk +24V / wejście I3 sterownika PLC\n6.\nZacisk 0V / wyjście Q1 sterownika PLC\n7.\nZacisk 0V / wyjście Q3 sterownika PLC\nTabela 2. Ocena działania układu elektropneumatycznego\nOkreśl, na podstawie przeprowadzanego testu,\nczy stwierdzenia są prawdziwe (tak) czy nieprawdziwe (nie),\nwpisując „x” w odpowiedni kwadrat\n1.\nNaciśnięcie przycisku S1 (przy wsuniętych tłoczyskach siłowników A1 i A2)\npowoduje włączenie cewki Y1 i wysuwanie się tłoczyska siłownika A1.\ntak\nnie\n2.\nWysuwanie tłoczyska siłownika A1 trwa około 2 ± 0,5 sekundy.\ntak\nnie\n3.\nTłoczysko siłownika A1, po całkowitym wysunięciu, zamyka styki łącznika\nkrańcowego S2.\ntak\nnie\n4.\nZamknięcie styków łącznika krańcowego S2 powoduje zapalenie lampki H1\ni załączenie cewki Y2 co skutkuje przesterowaniem zaworu V2 i\nrozpoczęciem wysuwania tłoczyska siłownika A2.\ntak\nnie\n5.\nTłoczysko siłownika A1 pozostaje w pozycji wysuniętej w czasie\nwysuwania tłoczyska siłownika A2.\ntak\nnie\n6.\nPrędkość wysuwania tłoczyska siłownika A2 jest mniejsza niż prędkość\njego wsuwania.\ntak\nnie\n7.\nPo całkowitym wysunięciu tłoczyska siłownika A2 aktywowany jest czujnik\nmagnetyczny B2 i zapala się lampka H2.\ntak\nnie\n8.\nTłoczyska siłowników A1 i A2 pozostają w pozycji wysuniętej przez 4 ± 0,5\nsekundy.\ntak\nnie\n9.\nLampka H1 gaśnie gdy tłoczysko siłownika A1 rozpoczyna wsuwanie, a\nlampka H2 gaśnie gdy tłoczysko siłownika A2 osiągnie pozycję wsuniętą.\ntak\nnie\n10.\nPo 3 sekundach od momentu zgaszenia lampki H2 układ automatycznie\nrozpoczyna kolejny cykl pracy.\ntak\nnie\n25\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zgodność\nrozmieszczenia\nzamontowanych\nna\npłycie\nelementów\nukładu\nelektropneumatycznego z rysunkiem 1,\n poprawność montażu mechanicznego elementów układu,\n zgodność\nwykonanych\npołączeń\nelementów\npneumatycznych\nukładu\nelektropneumatycznego ze schematem przedstawionym na rysunku 2,\n zgodność wykonanych połączeń elementów elektrycznych układu elektropneumatycznego\nze schematem przedstawionym na rysunku 2,\n przeprowadzone regulacje położenia elementów układu elektropneumatycznego oraz\nzgodność ustawionych wartości parametrów z danymi podanymi w treści zadania,\n zgodność zapisanych w Tabeli 1 wyników pomiarów rezystancji i ocen jakości połączeń ze\nstanem faktycznym,\n zgodność działania układu elektropneumatycznego z opisem działania,\n ocenę działania układu zapisaną w Tabeli 2 i zgodność tej oceny ze stanem faktycznym,\n zachowanie zasad BHP podczas wykonania testu praktycznego.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Montaż elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych\n5) dobiera elementy, podzespoły i zespoły mechaniczne do montażu urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n6) ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych do montażu;\n8) dobiera narzędzia do montażu i demontażu podzespołów i zespołów mechanicznych;\n9) wykonuje montaż i demontaż podzespołów i zespołów mechanicznych;\n10) kontroluje jakość wykonanego montażu podzespołów i zespołów mechanicznych.\n2. Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych\n4) rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n5) dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu urządzeń\ni systemów mechatronicznych;\n6) wykonuje pomiary podstawowych wielkości w układach pneumatycznych i hydraulicznych;\n7) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów\npneumatycznych i hydraulicznych;\n8) ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych przygotowanych do montażu;\n9) wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n10) kontroluje jakość montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych;\n11) sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych\ni hydraulicznych z dokumentacją.\n3. Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\n4) dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach\ni systemach mechatronicznych;\n26\n5) dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych\ni elektronicznych;\n6) ocenia stan techniczny elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\nprzygotowanych do montażu;\n7) wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n8) kontroluje jakość montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;\n9) sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych\nz dokumentacją techniczną.\n4. Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych\n2) rozpoznaje układy zasilające urządzenia i systemy mechatroniczne;\n3) rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami roboczymi;\n7) uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne zgodnie z instrukcją;\n8) wykonuje regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;\n9) sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.\n5. Konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n2) monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) wykonuje pomiary wielkości fizycznych w urządzeniach i systemach mechatronicznych;\n7) wykonuje wymianę elementów i podzespołów urządzeń i systemów mechatronicznych.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.02. Montaż, uruchamianie i konserwacja\nurządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć podsystemów mechatronicznych mogą\ndotyczyć:\n układów sterowania elektrycznego i elektronicznego maszynami elektrycznymi prądu\nstałego lub przemiennego,\n układów komunikacji sieciowej,\n układów sterowania hydraulicznego lub elektrohydraulicznego.\n27\nKwalifikacja K2\nEE.21.Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nEE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych.\n1.1. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 6) uruchamia sieci komunikacyjne w systemach mechatronicznych, na przykład:\n rozróżnia typy przemysłowych sieci komunikacyjnych,\n określa wzajemne powiązania między urządzeniami sieciowymi,\n stosuje procedury uruchamiania sieci komunikacyjnych.\nPrzykładowe zadanie 1.\nPrzy uruchamianiu sieci AS-i łączącej sensory z elektrozaworami, należy wykonać następujące\nczynności:\nA. połączyć przewodem koncentrycznym sensory, elektrozawory i sterownik do\nrozgałęźnika.\nB. nadać adres sterownikowi i połączyć sterownik z sensorami i elektrozaworami za pomocą\nadapterów.\nC. połączyć za pomocą przewodu koncentrycznego sensory, elektrozawory oraz sterownik\nw sieć typu pierścień.\nD. nadać adresy modułom sensorów i elektrozaworów, podłączyć je do magistrali ze\nsterownikiem za pomocą adapterów.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 10) ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n ocenia stan techniczny urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych na\npodstawie pomiarów,\n ocenia stan techniczny urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych na\npodstawie opisu działania,\n ocenia\nstan\ntechniczny\nsystemów\nz\nnapędem\nelektrycznym,\npneumatycznym\ni hydraulicznym na podstawie przeprowadzonych prób lub oględzin.\n28\nPrzykładowe zadanie 2.\nPrzekaźnik\nRezystancja\ncewki\n[Ω]\nRezystancja styków [Ω]\nNO\nNC\nprzed\nzadziałaniem\npo zadziałaniu\nprzed\nzadziałaniem\npo zadziałaniu\nK1\n500\n∞\n0\n0\n0\nK2\n500\n∞\n0\n0\n∞\nK3\n600\n∞\n0\n0\n0\nK4\n600\n∞\n0\n0\n∞\nW urządzeniu do podnoszenia detali zastosowano dwa siłowniki dwustronnego działania A1 i A2,\nsterowane w sposób pokazany na rysunku. Cewki elektrozaworów Y1 - Y4 załączane są za\npomocą przekaźników K1 - K4. Po analizie wyników pomiarów rezystancji cewek i styków\nprzekaźników, stwierdzono, że niesprawne są przekaźniki\nA. K1 i K2\nB. K3 i K4\nC. K1 i K3\nD. K2 i K4\nOdpowiedź prawidłowa: C.\nUmiejętność 13) dobiera części, podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,\nkorzystając z katalogów i dokumentacji technicznej, na przykład:\n dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy\nurządzeń i systemów mechatronicznych na podstawie dokumentacji technicznej systemu\nmechatronicznego,\n dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych\nna\npodstawie\nparametrów\nurządzeń\nmechatronicznych,\n dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy\nurządzeń i systemów mechatronicznych na podstawie schematów lub opisu działania\nsystemu mechatronicznego.\n29\nPrzykładowe zadanie 3.\nPodczas konserwacji silnika trójfazowego o mocy 12,5 kW, napięciu 3x400 V, częstotliwości\nnapięcia 50 Hz, współczynniku mocy 0,85 i sprawności 90%, stwierdzono konieczność wymiany\nwyłącznika silnikowego. Który z podanych w tabeli wyłączników należy dobrać, aby zapewnić\npoprawne zabezpieczenie przeciążeniowe silnika?\nDANE TECHNICZNE WYŁĄCZNIKÓW\nOznaczenie\nwyłącznika\nQ1\nQ2\nQ3\nQ4\nPrąd znamionowy In\n1.6 A\n6,3 A\n10 A\n25 A\nNapięcie znamionowe\nłączeniowe Ue\n230/690 V\n230/400 V\n230/400 V\n230/690 V\nCzęstotliwość\nznamionowa\n50/60 Hz\n50/60 Hz\n50/60 Hz\n50/60 Hz\nZnamionowe napięcie\nizolacji Ui\n690 V\n400 V\n400 V\n690 V\nLiczba biegunów\n3 P\n4 P\n3 P\n4 P\nZnamionowe napięcie\nudarowe\nwytrzymywane Uimp\n6000 V\n5000 V\n5000 V\n6000 V\nPrąd nastawny członu\nmagnetycznego\n11,2/14/16,8 In\n11,2/14/16,8 In\n11,2/14/16,8 In\n11,2/14/16,8 In\nA. Q1\nB. Q2\nC. Q3\nD. Q4\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n1.2. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) stosuje zasady rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń\ni systemów mechatronicznych, na przykład:\n dobiera rodzaje linii do wykonania rysunków technicznych maszynowych, na przykład\ndo rysowania: zarysów widocznych i niewidocznych, osi symetrii, położenia skrajnego\nczęści ruchomych, powierzchni obrabianych,\n rysuje połączenia rozłączne i nierozłączne.\n30\nPrzykładowe zadanie 4.\nJaki rodzaj linii należy zastosować na rysunku technicznym maszynowym do narysowania\nskrajnego położenia części ruchomej urządzenia?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) stosuje zasady rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych\nurządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:\n\nstosuje znormalizowane symbole elementów elektrycznych i elektronicznych,\n\nstosuje zasady rysowania schematów obwodów siłowych oraz obwodów sterowania\nstycznikowo-przekaźnikowego i ze sterownikiem PLC,\n\nstosuje zasady rysowania schematów układów elektronicznych.\nPrzykładowe zadanie 5.\nKtóry symbol należy narysować między punktami X1 i X2, aby w zmontowanym układzie tłoczysko\nsiłownika schowało się po pięciu sekundach od momentu całkowitego wysunięcia się?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: C.\n31\nUmiejętność 5) opracowuje dokumentację montażu i demontażu urządzeń i systemów\nmechatronicznych, na przykład:\n\nopracowuje\ninstrukcję\nmontażu\nurządzeń\npneumatycznych,\nhydraulicznych\ni elektrycznych,\n\nopracowuje\ninstrukcję\ndemontażu\nurządzeń\npneumatycznych,\nhydraulicznych\ni elektrycznych,\n\nsporządza wykaz narzędzi niezbędnych do montażu i demontażu urządzeń\npneumatycznych, hydraulicznych i elektrycznych.\nPrzykładowe zadanie 6.\n1 Korpus\n2 Kołpak czołowy\n3 Tłoczek\n4 Wałek zębaty\n5 Płytka podstawowa\n6 Płytka złączy pneumatycznych\n7 Wkładka oporowa tłoczka\n8 Pierścień nośny tłoczka\n9 Górny pierścień łożyskowy\n10 Dolny pierścień łożyskowy\n11 Górny pierścień dystansowy\n12 Dolny pierścień dystansowy\n13 Śruba ograniczająca\n14 Przeciwnakrętka\n15 Podkładka uszczelniająca stal nierdzewna A2 / 70\n16 Śruba kołpaka czołowego\n17 Podkładka kołpaka czołowego\n18 Śruba płytki podstawowej\n19 Podkładka płytki podstawowej\n20 Śruba płytki złączy pneumatycznych\n21 Podkładka płytki złączy pneumatycznych\n22 Sprężyna\n23 Wskaźnik\n24 Oring tłoczka\n25 Oring kołpaka czołowego\n26 Oring górnego końca wałka\n27 Oring dolnego końca wałka\n28 Oring płytki podstawowej\n29 Oring płytki złączy pneumatycznych\nNa rysunku przedstawiono części składowe siłownika pneumatycznego do montażu na zaworach\nkulowych. Które z przedstawionych czynności należy podać jako pierwsze w instrukcji montażu\ntego siłownika?\nA. Na płytce podstawowej (5) położyć oring (28), pierścień dystansowy (12), pierścień\nłożyskowy (10) i zamocować płytkę podstawową do korpusu (1) za pomocą śrub.\nB. Umieścić na tłoczkach (3) oringi (24), pierścienie nośne (8) i wkładki oporowe (7), po czym\nnasmarować zębatkę smarem i włożyć tłoczki do korpusu siłownika.\nC. Umieścić właściwą liczbę sprężyn (22) w tłoczku (3), umieścić jeden kołpak czołowy (2) na\nsprężynach (22) i dokręcić kołpak do powierzchni korpusu (1).\nD. Na płytce podstawowej (5) położyć oring (28), pierścień łożyskowy (10), pierścień\ndystansowy (12), wcisnąć wałek zębaty (4).\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n32\nUmiejętność 6) opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych, na\nprzykład:\n opracowuje\ninstrukcję\neksploatacji\nurządzeń\nelektrycznych,\npneumatycznych\ni hydraulicznych,\n uzupełnia protokoły zawierające wyniki prób i pomiarów,\n uzupełnia dokumenty dotyczące rodzaju i zakresu uszkodzeń oraz napraw.\nPrzykładowe zadanie 7.\nLp.\nCzynności\nUwagi\nZalecenia\n1\nSprawdzenie warunków\nchłodzenia\nWiatrak chłodzący pracuje\nprawidłowo, temperatura\notoczenia 25oC\n2\nSprawdzenie stopnia nagrzania\nłożysk\nNadmierne nagrzanie łożysk\ntocznych\n3\nSprawdzenie ustawienia\nwyłącznika silnikowego\nWyłącznik silnikowy ustawiony na\nodpowiednią wartość\n4\nSprawdzenie napięcia\nzasilającego\nNapięcie zasilające ma\nodpowiednią wartość\n5\nSprawdzenie prędkości\nobrotowej\nZbyt mała prędkość obrotowa\nsilnika przy obciążeniu\nW tabeli przedstawiono wyniki oględzin elektrycznego silnika indukcyjnego klatkowego,\nzastosowanego jako napęd w urządzeniu mechatronicznym, których dokonano w trakcie\nnormalnej pracy urządzenia. Jakie zalecenia należy wpisać do tej tabeli?\nA. Sprawdzić połączenie uzwojeń silnika i zmierzyć prąd stojana.\nB. Zmniejszyć napięcie zasilające i sprawdzić wyważenie wirnika.\nC. Zmniejszyć obciążenia silnika i włączyć dodatkowe chłodzenie.\nD. Sprawdzić poziom i stan smaru w łożyskach oraz klatkę wirnika.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n1.3. Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych\nUmiejętność 1) interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach\nsterowania, na przykład:\n\nrozróżnia funkcje logiczne zapisane za pomocą instrukcji w językach programowania\nsterowników PLC: listy instrukcji IL, schematów drabinkowych LD, schematów bloków\nfunkcyjnych FBD,\n\ntłumaczy instrukcje zapisane w jednym języku programowania: listy instrukcji IL,\nschematów drabinkowych LD, schematów bloków funkcyjnych FBD na inny z tych\njęzyków,\n\nwie jaki stan logiczny ma zapisana instrukcja przy określonych stanach logicznych\nwielkości wejściowych.\n33\nPrzykładowe zadanie 8.\nW której sieci programu napisanego w języku listy instrukcji IL realizowana jest funkcja logiczna\nNOR dla sygnałów wejściowych I0.1, I0.2?\nA. Network 1\nB. Network 2\nC. Network 3\nD. Network 4\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 2) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń\nprogramowalnych stosowanych w układach sterowania, na przykład:\n stosuje operatory języka listy instrukcji IL i przestrzega zasad tworzenia sekwencji\nrozkazów w tym języku,\n stosuje symbole graficzne języka schematów drabinkowych LD i przestrzega zasad\ntworzenia sekwencji obwodów w tym języku,\n stosuje symbole graficzne funkcji lub bloków funkcyjnych języka schematów bloków\nfunkcyjnych FBD i przestrzega zasad tworzenia sekwencji obwodów w tym języku.\nPrzykładowe zadanie 9.\nKtóry fragment programu przedstawia prawidłowo zbudowany obwód w języku schematów\nbloków funkcyjnych FBD?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n34\nUmiejętność 4) modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie\nopisu graficznego lub procesu technologicznego, na przykład:\n modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie\ndiagramu stanów,\n modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie sieci\nGRAFCET lub SFC,\n dostosowuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie opisu\nplanowanych zmian w procesie technologicznym.\nPrzykładowe zadanie 10.\nProgram do sterownika PLC\nDiagram stanów\nW jaki sposób należy zmodyfikować podany program do sterownika PLC, aby tłoczysko siłownika\nA1 wysuwało się zgodnie z przedstawionym diagramem stanów, jeżeli styki przycisków i\nczujników są NO?\nA.\nB.\nC.\nD.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\n35\nUmiejętność 8) zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów\nmechatronicznych, na przykład:\n zmienia w programach ustawienia bloków funkcyjnych, w celu dopasowania parametrów\ndziałania urządzeń i systemów mechatronicznych,\n zmienia w programach konfiguracje funkcji w celu dopasowania parametrów działania\nsystemów mechatronicznych.\nPrzykładowe zadanie 11.\nJak należy zmienić wartości na wejściach PT niektórych bloków programu, aby po\nnaciśnięciu przycisku S1 NO i przy nie wciśniętym przycisku S3 NC cewka Y1 załączyła się po\n1 s, a lampki sygnalizacyjne: H1 po 3 s, H2 po 5 s, a H3 po 8 s? Podstawa czasowa bloków\nczasowych wynosi 100 ms.\nA. Blok T37 - PT 20 i blok T39 - PT 10.\nB. Blok T38 - PT 20 i blok T40 - PT 30.\nC. Blok T39 - PT 10 i blok T40 - PT 30.\nD. Blok T38 -PT 30 i blok T39 - PT 10.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n36\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności\nz kwalifikacji EE.21 Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów\nmechatronicznych\nW zakładzie przemysłowym przeprowadzono gruntowny remont zgniatarki TF712, której schemat\nfunkcjonalny przedstawiono na Rys. 1. Elementami wykonawczymi w zgniatarce są dwa siłowniki\npneumatyczne:\n siłownik podający detale do komory zgniatania - A1,\n siłownik zgniatający detale - A2.\nPrzed próbą uruchomienia zgniatarki wykonano pomiary rezystancji pomiędzy wybranymi\npunktami układu sterowania elektrycznego oraz pomiary testowe czujników i przycisków.\nDokonano również przeglądu dokumentacji technicznej oraz przeanalizowano wydruk programu\nsterowniczego. Stwierdzono, że należy dokumentację techniczną zgniatarki uzupełnić, ponieważ\nbrakuje w niej schematu połączeń pneumatycznych, a wydruk programu sterowniczego PLC\n(Rys. 4) jest niekompletny.\nWnioski z analizy programu sterowniczego oraz wyniki pomiarów rezystancji zamieszczono\nw tabeli 3 - Wyniki badań zmontowanej zgniatarki TF712.\nKorzystając z informacji zamieszczonych w dokumentacji technicznej oraz wyników badań\nzmontowanej zgniatarki:\n narysuj (w miejscu oznaczonym jako Rys. 5) schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki\nTF712 i zaznacz na nim pozycje czujników krańcowych,\n uzupełnij na programie sterowniczym (Rys. 6) brakujące połączenia i oznaczenia bloków\nprogramowych oraz zapisz w tabeli 4 wartości parametrów bloków czasowych i licznika\ntak, aby program sterowniczy działał zgodnie z algorytmem zamieszczonym\nw dokumentacji technicznej urządzenia (Rys. 3),\n określ usterki/nieprawidłowości w układzie elektrycznym zgniatarki oraz sposób ich\nnaprawy (wypełnij tabelę 5), tak aby zgniatarka po remoncie pracowała zgodnie\nz założeniami zawartymi w dokumentacji technicznej,\n opracuj\nwskazania\neksploatacyjne\nzgniatarki,\nokreślające\nparametry\nzasilania\nelektrycznego i pneumatycznego oraz wykaz i sposób przeprowadzania koniecznych\nokresowych regulacji pozycji czujników i parametrów zaworów.\n37\nDokumentacja techniczna zgniatarki TF712.\nTabela 1. Wykaz elementów sterowniczych zgniatarki.\nLp. Operand\nabsolutny\nOperand\nsymboliczny\nOpis\nFunkcja\n1\nI1\nS1\nPrzycisk monostabilny NO\nStart (uruchomienie trybu PRACA)\n2\nI2\nS2\nPrzycisk monostabilny NC\nStop (przejście do trybu STOP)\n3\nI3\nB11\nCzujnik krańcowy z rolką NO\nDetekcja tłoczyska siłownika A1\nw pozycji wsuniętej\n4\nI4\nB12\nCzujnik krańcowy magnetyczny\nNO\nDetekcja tłoczyska siłownika A1\nw pozycji wysuniętej\n5\nI5\nB2\nCzujnik krańcowy magnetyczny\nNO\nDetekcja tłoczyska siłownika A2\nw pozycji wysuniętej\n6\nI6\nB3\nCzujnik indukcyjny z wyjściem\nprzekaźnikowym NO\nDetekcja obecności detalu\nprzeznaczonego do zgniecenia\n7\nI7\nB4\nCzujnik pojemnościowy z\nwyjściem przekaźnikowym NO\nDetekcja obecności detalu w komorze\nzgniatania\n8\nQ1\nY1\nCewka elektrozaworu V1 (24V,\n2W)\nSterowanie elektrozaworem V1\n9\nQ2\nY2\nCewka elektrozaworu V2 (24V,\n2W)\nSterowanie elektrozaworem V2\n10\nQ3\nH1\nLampka sygnalizacyjna (żarówka\n24V, 15W)\nSygnalizacja trybu PRACA\n11\nQ4\nH2\nLampka sygnalizacyjna (żarówka\n24V, 15W)\nSygnalizacja procesu przemieszczania\ni zgniatania detalu\nTabela 2. Wykaz elementów pneumatycznych zgniatarki.\nLp.\nSymbol\nOpis\nFunkcja\n1\nZ1\nZespół przygotowania powietrza\nFiltracja\npowietrza,\nredukcja\nciśnienia, nasączanie powietrza mgłą\nolejową\n2\nA1\nSiłownik pchający jednostronnego działania ze\nsprężyną powrotną\nPrzemieszczanie detali\n3\nA2\nSiłownik dwustronnego działania\nZgniatanie detali\n4\nV1\nElektrozawór monostabilny 3/2 NC sterowany\njedną cewką Y1 lub popychaczem\nSterownie siłownikiem A1\n5\nV2\nElektrozawór monostabilny 5/2 sterowany jedną\ncewką Y2 lub popychaczem\nSterownie siłownikiem A2\n6\nV3\nZawór dławiąco-zwrotny\nRegulacja czasu wysuwania tłoczyska\nsiłownika A1\n7\nV4\nZawór dławiąco-zwrotny\nRegulacja czasu wsuwania tłoczyska\nsiłownika A2\n38\nOpis działania zgniatarki TF712\nZgniatarka TF712 służy do zgniatania aluminiowych puszek po napojach przeznaczonych do\nrecyklingu. Składa się z dwóch siłowników pneumatycznych A1 i A2 sterowanych elektrozaworami\npneumatycznymi monostabilnymi (o samoczynnym powrocie) V1 i V2. Jako kontroler\nzastosowano sterownik PLC, który realizuje program zgodnie algorytmem przedstawionym na\nrysunku 3.\nUrządzenie może znajdować się w dwóch trybach pracy: STOP i PRACA. Po załączeniu zasilania\nzgniatarka znajduje się w trybie STOP. W tym stanie układ jest wyłączony (wszystkie wyjścia PLC\nsą nieaktywne).\nGdy komora zgniatania jest pusta, wciśnięcie przycisku S1, załącza tryb PRACA. W tym trybie, gdy\nczujnik B3 wykryje obecność detalu następuje cykliczne automatyczne zgniatanie detali. W tym\nprocesie siłownik A1 odpowiada za przemieszczanie puszek do komory zgniatania a siłownik A2 za\nich sprasowywanie. Po zgnieceniu pięciu detali urządzenie samoczynnie powraca do trybu\npoczątkowego STOP. Wciśnięcie w dowolnym momencie przycisku S2 natychmiast przerywa\npracę urządzenia i także wprowadza je w stan początkowy (zerowane są jego aktualne parametry\npracy). Ponowne załączenie urządzenia jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy ręcznie zostanie\nopróżniona komora zgniatania ze sprasowanych detali i naciśnięty zostanie przycisk S1.\nLampka H1 sygnalizuje tryb PRACA, a lampka H2 wskazuje realizację cyklu przemieszczania\ni zgniatania detalu.\nUkład zasilany jest napięciem stałym 24 V i sprężonym powietrzem o ciśnieniu 6 barów. Czasy\nwysuwania tłoczyska siłownika A1 i wsuwania tłoczyska siłownika A2 wynoszą po 2 sekundy.\nRys. 1. Schemat funkcjonalny zgniatarki TF712.\n39\nRys. 2. Schemat połączeń elementów sterowniczych zgniatarki ze sterownikiem PLC.\nRys. 3. Algorytm działania programu sterowniczego.\n40\nRys. 4. Wydruk programu sterowniczego PLC, w którym stwierdzono nieprawidłowości.\nTabela 3. Wyniki badań zmontowanej zgniatarki TF712.\nWyniki analizy wydruku programu sterowniczego PLC, w którym stwierdzono\nnieprawidłowości\nLp.\nStwierdzona nieprawidłowość\n1\nNie jest podłączone wyjście bloku I6\n2\nNie jest podłączone wejście bloku Q3\n3\nNie jest podłączone wejścia bloku B008\n4\nNie jest podłączone wyjście bloku B009\n5\nNie jest podłączone wejście bloku B012\n6\nNie jest oznaczony rodzaj bloku B014\n7\nNie są ustawione parametry bloków czasowych (opóźnione załączenie) oraz licznika\nWyniki pomiarów rezystancji pomiędzy wybranymi punktami układu sterowania elektrycznego\nzgniatarki TF712\n(pomiary wykonano gdy zgniatarka była odłączona od źródeł zasilania, tłoczyska obu siłowników były\ncałkowicie wsunięte, przyciski sterownicze niewciśnięte)\nLp.\nOdcinek pomiaru\nRezystancja, Ω\n1\n+24 V / S1:3\n0\n2\n+24 V / S1:4\n∞\n41\n3\n+24 V / S2:1\n0\n4\n+24 V / S2:2\n856\n5\n+24 V / B11:3\n0\n6\n+24 V / B11:4\n∞\n7\n+24 V / B12:3\n0\n8\n+24 V / B12:4\n∞\n9\n+24 V / B2:3\n0\n10\n+24V / B2:4\n∞\n11\n+24 V / B3:+\n0\n12\n+24 V / B3:3\n0\n13\n+24 V / B3:4\n∞\n14\n+24 V / B4:+\n0\n15\n+24 V / B4:3\n0\n16\n+24 V / B4:4\n∞\n17\n0V / B3:-\n0\n18\n0V / B4:-\n0\n19\nPLC:I1 / S1:4\n0\n20\nPLC:I2 / S2:2\n0\n21\nPLC:I3 / B11:4\n0\n22\nPLC:I4 / B12:4\n0\n23\nPLC:I5 / B2:4\n0\n24\nPLC:I6 / B3:4\n0\n25\nPLC:I7 / B4:4\n∞\n26\n0V / Y1:A2\n0\n27\n0V / Y1:A1\n293\n28\n0V / PLC:Q1\n293\n29\nY1:A1 / Y1:A2\n293\n30\nY1:A1 / PLC:Q1\n0\n31\n0V / Y2:A2\n0\n32\n0V / Y2:A1\n∞\n33\n0V / PLC:Q2\n∞\n34\nY2:A1 / Y2:A2\n∞\n35\nY2:A1 / PLC:Q2\n0\n36\n0V / H1:X2\n∞\n37\n0V / H1:X1\n∞\n38\n0V / PLC:Q3\n∞\n42\n39\nH1:X1 / PLC:Q3\n0\n40\nH1:X1 / H1:X2\n36\n41\n0V / H2:X2\n0\n42\n0V / H2:X1\n36\n43\n0V / PLC:Q4\n36\n44\nH2:X1 / PLC:Q4\n0\n45\nH2:X1 / H2:X2\n36\n46\n+24V / PLC:+24V\n0\n47\n0V / PLC:0V\n0\nWyniki pomiarów rezystancji styków przycisków i czujników\nOznaczenie\nelementu\nStan elementu\nRezystancja\nΩ\nS1\nPrzycisk zwolniony\n∞\nPrzycisk wciśnięty\n0\nS2\nPrzycisk zwolniony\n856\nPrzycisk wciśnięty\n∞\nB11\nPrzed testowym zadziałaniem (tłoczysko A1 wysunięte)\n0\nPo testowym zadziałaniu (tłoczysko A1 wsunięte)\n∞\nB12\nPrzed testowym zadziałaniem (tłoczysko A1 wsunięte)\n∞\nPo testowym zadziałaniu (tłoczysko A1 wysunięte)\n0\nB2\nPrzed testowym zadziałaniem (tłoczysko A2 wsunięte)\n∞\nPo testowym zadziałaniu (tłoczysko A2 wysunięte)\n1276\nB3\nPrzed testowym zadziałaniem (czujnik zasilony i brak detalu przed\nczujnikiem)\n∞\nPo testowym zadziałaniu (czujnik zasilony i obecność detalu przed\nczujnikiem)\n0\nB4\nPrzed testowym zadziałaniem (czujnik zasilony i brak detalu przed\nczujnikiem)\n∞\nPo testowym zadziałaniu (czujnik zasilony i obecność detalu przed\nczujnikiem)\n0\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.\nOcenie podlegać będzie 5 rezultatów:\n- narysowany Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki (Rys. 5),\n- zmodyfikowany Program sterowniczy dla PLC (Rys. 6),\n- Wartości parametrów bloków czasowych i licznika (tabela 4),\n43\n- Wykaz usterek/nieprawidłowości w części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy\noraz niezbędne do tego celu narzędzia (tabela 5),\n- wskazania eksploatacyjne dla zgniatarki TF712.\n44\nRys. 5. Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712.\nR\nys. 6. Program sterowniczy PLC do zmodyfikowania.\nTabela 4. Wartości parametrów bloków czasowych i licznika\nOznaczenie funkcji\nw algorytmie\nNumer bloku\nw programie\nWartość parametru\nT1\nPT =\nT2\nPT =\nL\nPV =\n45\nTabela 5. Wykaz usterek/nieprawidłowości w części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy oraz niezbędne do tego celu narzędzia\nLp.\nMiejsce usterki/\nnieprawidłowości\nRodzaj\nusterki/nieprawidłowości\nSposób naprawy\nNiezbędne narzędzia\n46\nWskazania eksploatacyjne dla zgniatarki TF712\nParametry zasilania elektrycznego i pneumatycznego\nWykaz koniecznych okresowych regulacji pozycji czujników i parametrów zaworów\nzapewniających działanie urządzenia zgodne z dokumentacją techniczną zgniatarki TF712.\n Ustawienie czujników krańcowych:\n Ustawienie zaworów dławiąco-zwrotnych:\n47\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego uwzględniać będą:\n poprawność\npołączeń\ni\nzgodność\nsymboli\ngraficznych\nna\nrysunku\n5\n(Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712) z obowiązującymi normami,\n czytelność rysunku 5 (Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712),\n prawidłowość naniesienia brakujących połączeń i oznaczeń bloków programowych na\nrysunku 6 (Program sterowniczy dla PLC),\n poprawność zapisów w tabeli 4 określającej wartości parametrów i pełnioną funkcję\nbloków czasowych i licznika,\n czytelność rysunku 6 (Program sterowniczy dla PLC),\n prawidłowość i kompletność zapisów w tabeli 5 (Wykaz usterek/nieprawidłowości\nw części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy oraz niezbędne do tego celu\nnarzędzia),\n poprawność zapisów wskazań eksploatacyjnych uwzględniających parametry\nzasilania oraz konieczność i sposób regulacji pozycji czujników i zaworów dławiąco-\nzwrotnych.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1.\nObsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\n1) ustala zakres prac eksploatacyjnych;\n9) posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń\ni systemów mechatronicznych;\n10) ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;\n11) lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;\n12) dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;\n2. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\n3) stosuje zasady rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych\nurządzeń i systemów mechatronicznych;\n5)\nopracowuje\ndokumentację\nmontażu\ni\ndemontażu\nurządzeń\ni\nsystemów\nmechatronicznych;\n6) opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych.\n3. Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych\n1) interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach\nsterowania;\n2)\nprzestrzega\nzasad\ntworzenia\nprogramów\ndo\nprogramowania\nurządzeń\nprogramowalnych stosowanych w układach sterowania;\n3) interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń\nprogramowalnych stosowanych w układach sterowania;\n4) modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie\nopisu graficznego lub procesu technologicznego;\n7) sprawdza parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych;\n8) zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.\n48\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.21. Eksploatacja i programowanie\nurządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć:\n eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych wraz z doborem części lub\npodzespołów do naprawy tych urządzeń i systemów na podstawie katalogów\ni dokumentacji technicznej;\n tworzenia\nfragmentów\ndokumentacji\ntechnicznej\nukładów\nelektrycznych\ni elektronicznych urządzeń i systemów mechatronicznych;\n tworzenia fragmentów dokumentacji technicznej układów hydraulicznych urządzeń\ni systemów mechatronicznych;\n interpretacji i modyfikacji programu w języku LD do sterowania urządzeniami\nmechatronicznymi\nna\npodstawie\nopisu\ngraficznego\nlub\nopisu\nprocesu\ntechnologicznego;\n sporządzania fragmentów dokumentacji technicznej urządzeń lub systemów\nmechatronicznych z zastosowaniem oprogramowania komputerowego;\n obsługi urządzeń mechatronicznych i modyfikacji programu na sterownik PLC przy\nużyciu komputera.\n49\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK MECHATRONIK- 311310.\n1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechatronik powinien być przygotowany\ndo wykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) montowania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n2) wykonywania rozruchu urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) wykonywania konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) eksploatowania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n5) tworzenia dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) programowania urządzeń i systemów mechatronicznych.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie\nzakładanych efektów kształcenia, na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1)\nrozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną\nprzeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią;\n2)\nrozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony\npracy i ochrony środowiska w Polsce;\n3)\nokreśla prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa\ni higieny pracy;\n4)\nprzewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska\nzwiązane z wykonywaniem zadań zawodowych;\n5)\nokreśla zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w\nśrodowisku pracy;\n6)\nokreśla skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7)\norganizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii,\nprzepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony\nśrodowiska;\n8)\nstosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań\nzawodowych;\n9)\nprzestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa\ndotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n50\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1)\nstosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2)\nstosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych\noraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n3)\nstosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4)\nrozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między\nnimi;\n5)\nanalizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6)\ninicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7)\nprzygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia\ndziałalności gospodarczej;\n8)\nprowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9)\nobsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1)\nposługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych,\nortograficznych oraz fonetycznych) umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2)\ninterpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3)\nanalizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych\nczynności zawodowych;\n4)\nformułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5)\nkorzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1)\nprzestrzega zasad kultury i etyki;\n2)\njest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3)\npotrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4)\nprzewiduje skutki podejmowanych działań;\n5)\nponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6)\njest otwarty na zmiany;\n7)\nstosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8)\naktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n51\n9)\nprzestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\n(wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków\ni jakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2. Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru elektryczno-\nelektronicznego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\nPKZ(EE.h) i PKZ(EE.j) oraz efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru\nmechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie\nlub grupie zawodów PKZ(MG.r) i PKZ(MG.q);\nPKZ(EE.h) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach:\nmechatronik, technik mechatronik\nUczeń:\n1) posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;\n2) rozróżnia prawa elektrotechniki w celu obliczania i szacowania wartości wielkości\nelektrycznych w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;\n3) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;\n4) rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;\n5) posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;\n6) określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie\ndokumentacji technicznej;\n7) wykonuje pomiary wielkości elementów i układów elektrycznych i elektronicznych;\n8) przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;\n9) posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz\nprzestrzega norm w tym zakresie;\n10) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu\nmechanicznego elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;\n11) wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na\npodstawie schematów ideowych i montażowych;\n12) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n52\nPKZ(MG.r) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach:\nmechatronik, technik mechatronik\nUczeń:\n1) rozróżnia zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n4) rozróżnia rodzaje połączeń;\n5) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n6) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n7) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n8) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n9) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n10) wykonuje pomiary warsztatowe;\n11) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;\n12) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;\n13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(EE.j) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik\nmechatronik.\nUczeń:\n1) opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;\n2) interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem zmiennym;\n3) wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi zmienne;\n4) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych\nw obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;\n5) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych\nw obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;\n6) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych\ni elektronicznych;\n7) dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków\neksploatacyjnych;\n8) określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów\nelektrycznych i elektronicznych;\n9) dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów\nideowych oraz wyników pomiarów;\n10) sporządza dokumentację z wykonywanych prac;\n11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n53\nPKZ(MG.q) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik\nmechatronik.\nUczeń:\n1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej i automatyki;\n2) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem programów komputerowych;\n3) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;\n4) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;\n5) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;\n6) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;\n7) określa budowę i działanie maszyn i urządzeń;\n8) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm\ndotyczących rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych\ni eksploatacyjnych;\n9) dobiera przyrządy pomiarowe do pomiarów;\n10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(MG.r) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechatronik,\ntechnik mechatronik.\nUczeń:\n1) rozróżnia zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego;\n2) sporządza szkice części maszyn;\n3) rozróżnia części maszyn i urządzeń;\n4) rozróżnia rodzaje połączeń;\n5) przestrzega zasad tolerancji i pasowań;\n6) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;\n7) rozróżnia środki transportu wewnętrznego;\n8) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;\n9) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;\n10) wykonuje pomiary warsztatowe;\n11) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;\n12) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;\n13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n54\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie technik\nmechatronik:\nEE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych\n1.Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) ustala zakres prac eksploatacyjnych;\n2) dobiera metody eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych;\n3) przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;\n4) określa zasady instalacji oprogramowania do programowania układów programowalnych,\nwizualizacji i symulacji procesów;\n5) posługuje się oprogramowaniem do programowania, wizualizacji i symulacji procesów;\n6) uruchamia sieci komunikacyjne w systemach mechatronicznych;\n7) nastawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;\n8) nastawia parametry układów napędowych;\n9) posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n10) ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;\n11) lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;\n12) dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;\n13) dobiera części, podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,\nkorzystając z katalogów i dokumentacji technicznej;\n14) wymienia uszkodzone elementy, podzespoły urządzeń i systemów mechatronicznych\nzgodnie z dokumentacją techniczną.\n2.Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1) stosuje zasady rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów\nmechatronicznych;\n2) stosuje zasady rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych urządzeń\ni systemów mechatronicznych;\n3) stosuje zasady rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych urządzeń\ni systemów mechatronicznych;\n4) sporządza dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych\nz wykorzystaniem programów komputerowych wspomagających projektowanie\ni wytwarzanie CAD/CAM;\n5) opracowuje dokumentację montażu i demontażu urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych.\n55\n3.Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych\nUczeń:\n1).interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach sterowania;\n2) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń programowalnych\nstosowanych w układach sterowania;\n3) interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń\nprogramowalnych stosowanych w układach sterowania;\n4) modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie opisu\ngraficznego lub procesu technologicznego;\n5) posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń mechatronicznych;\n6) testuje działanie programów dla urządzeń mechatronicznych;\n7) sprawdza parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych;\n8) zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik mechatronik powinna posiadać\nnastępujące pomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla\nnauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką,\nskanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym/tablicą\ninteraktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska pomiarowe (jedno stanowisko dla\ndwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone\nochroną przeciwporażeniową, wyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny\ncentralny; zasilacze stabilizowane napięcia stałego 12/24 V DC, zadajniki stanów logicznych,\ngeneratory funkcyjne; autotransformatory; przyrządy pomiarowe analogowej cyfrowe;\noscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych, przewody i kable\nelektryczne; transformatory jednofazowe, przekaźniki i styczniki, łączniki wskaźniki,\nsygnalizatory, silniki elektryczne małej mocy; stanowiska komputerowe dla uczniów\n(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym symulację pracy\nukładów elektrycznych i elektronicznych;\n2) pracownię rysunku technicznego i systemów CAD, wyposażoną w: stanowisko\nkomputerowe dla nauczyciela, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz\nz projektorem multimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska\nkomputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery\npodłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, pakiet programów biurowych,\nprogram do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design),\npomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, przykładowe elementy oraz\npodzespoły i zespoły mechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, normy dotyczące zasad\nwykonywania rysunku technicznego maszynowego, dokumentacje konstrukcyjne urządzeń\ni systemów mechatronicznych, modele maszyn i urządzeń, przyrządy do pomiarów wielkości\nnieelektrycznych, instrukcje obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;\n56\n3) pracownię technologii mechanicznej, wyposażoną w: stanowiska do obróbki ręcznej\nmetali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem,\nzestaw narzędzi do obróbki ręcznej metali, zestaw przyrządów pomiarowych, materiały,\nsurowce\ni\npółfabrykaty\ndo\nobróbki,\nstanowiska\nobróbki\nmaszynowej\nmetali\n(jedno stanowisko dla trzech uczniów), wyposażone w: tokarkę, frezarkę lub centrum\nobróbcze oraz wiertarkę i szlifierkę;\n4) pracownię montażu urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko\nkomputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,\nz drukarką,\nskanerem/urządzeniem\nwielofunkcyjnym\noraz\nz\nprojektorem\nmultimedialnym/tablicą\ninteraktywną/monitorem\ninteraktywnym,\nstanowiska\n(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) do montażu i demontażu: elementów, podzespołów\ni zespołów: mechanicznych, pneumatycznych i hydraulicznych (zawory, siłowniki, silniki,\nczujniki), elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych (czujniki, przyciski,\nstyczniki, przekaźniki, przekaźniki czasowe, przekaźniki bistabilne, wyłączniki silnikowe, silniki\njednofazowe z kondensatorami, silniki prądu stałego, silniki krokowe, silniki trójfazowe\nz możliwością przełączania trójkąt/gwiazda, przetwornice częstotliwości, sterownik PLC);\nnarzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną montowanych elementów,\npodzespołów i zespołów;\n5) pracownię użytkowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w\nstanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do\nInternetu, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem\nmultimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska umożliwiające\nrozruch i konserwację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów); narzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną urządzeń i systemów\nmechatronicznych oraz stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów) z oprogramowaniem instalacyjnym do programowania, wizualizacji i symulacji\ndziałania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n6) pracownię obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko\nkomputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,\nz drukarką,\nskanerem/urządzeniem\nwielofunkcyjnym\noraz\nz\nprojektorem\nmultimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska umożliwiające\neksploatację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);\nurządzenia, narzędzia i przyrządy pomiarowe umożliwiające uruchamianie, monitorowanie\ni nastawy\nparametrów\nw\nurządzeniach\ni\nsystemach\nmechatronicznych;\nzestawy\nz treningowymi\ninstalacjami\nzawierającymi\nukłady\nsterowania\ndla\nurządzeń\nmechatronicznych; oprogramowanie do obróbki i archiwizacji wyników pomiarów,\ndokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz stanowiska\nkomputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do\ntworzenia dokumentacji technicznej, programowania, wizualizacji i symulacji działania\nurządzeń i systemów mechatronicznych;\n7) pracownię diagnostyki i naprawy urządzeń mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko\nkomputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,\nz drukarką,\nskanerem/urządzeniem\nwielofunkcyjnym\noraz\nz\nprojektorem\nmultimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska pomiarowe\n57\n(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) umożliwiające poznanie budowy, zasady działania\noraz ocenę stanu technicznego i lokalizację uszkodzeń w urządzeniach mechatronicznych,\nw tym diagnostyki: urządzeń elektrycznych - czujników, sygnalizatorów, regulatorów,\nurządzeń energoelektronicznych (prostowników, przemienników częstotliwości, zasilaczy,\nsilników, łączników półprzewodnikowych); urządzeń pneumatycznych - pozycjonerów,\nsiłowników, elektrozaworów, zaworów regulacyjnych, sprężarek; wyposażone w narzędzia\ni przyrządy pomiarowe umożliwiające pomiary wielkości elektrycznych - stanu izolacji,\nciągłości obwodów elektrycznych, rezystancji, natężenia prądu, napięcia; wielkości\nnieelektrycznych -temperatury, ciśnienia, naprężeń, siły, masy, drgań, poziomu, przepływu,\nprzemieszczenia liniowego i kątowego; oprogramowanie do obróbki i archiwizacji wyników\npomiarów, dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz\nstanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)\nz oprogramowaniem do tworzenia dokumentacji technicznej, programowania, wizualizacji\ni symulacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;\n8) pracownię programowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną\nw: stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do\nInternetu, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem\nmultimedialnym/tablicą\ninteraktywną/monitorem\ninteraktywnym,\nstanowiska\nze\nsterownikami PLC (jedno stanowisko dla jednego ucznia) umożliwiające ich programowanie,\ntestowanie\ni\ndiagnostykę\nurządzeń\nmechatronicznych;\nelementy\nwejściowe\n(przyciski sterownicze, czujniki analogowe i cyfrowe, zadajniki stanów logicznych), elementy\nwyjściowe (styczniki, przekaźniki, lampki sygnalizacyjne, sygnalizatory dźwiękowe),\nstanowiska\nkomputerowe\ndla\nuczniów\n(jedno\nstanowisko\ndla\njednego\nucznia)\nz oprogramowaniem\nzgodnym\nz\nnormą\ndo\nprogramowania\nsterowników\nPLC\n(Programmable Logic Controller); zestawy z treningowymi instalacjami zawierającymi\nsterowniki PLC (Programmable Logic Controller).\nKażda pracownia, oprócz pracowni rysunku technicznego i systemów CAD, powinna być\nzasilana napięciem 230/400 V prądu przemiennego i sprężonym powietrzem. Na każdym\nstanowisku powinna być możliwość podłączenia napięcia 12/24 V DC. Każde stanowisko musi\nbyć zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową, wyposażone w wyłączniki awaryjne\ni wyłącznik awaryjny centralny oraz pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, warsztatach szkolnych,\nplacówkach\nkształcenia\npraktycznego,\nplacówkach\nkształcenia\nustawicznego\noraz\npodmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących\nw zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki\npracy właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n58\n4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne\ndla\nzawodów\nw\nramach\nobszaru\nelektryczno-elektronicznego,\nstanowiące\npodbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz mechanicznego i\ngórniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie\nzawodów\n650 godz.\nEE.02. Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych\n420 godz.\nEE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów\nmechatronicznych\n330 godz.\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach\nw sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie\nszkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla\nwszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia\nw zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych zawodzie.","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-mechatronik-2017/zad-P15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy","text_html":"<p>Przykładowe zadanie 15.<br>Tabela z wynikami pomiarów poziomu hałasu badanych maszyn.<br>Nazwa maszyny<br>Przed konserwacją<br>[dB]<br>Po konserwacji<br>[dB]<br>Frezarka CNC<br>80<br>80<br>Piła taśmowa<br>91<br>102<br>Szlifierka stołowa<br>82<br>79<br>Przekładnia przenośnika<br>81<br>79<br>W trakcie konserwacji maszyn wykonano regulację współosiowości i smarowanie części<br>ruchomych. Określ na podstawie wyników zamieszczonych w tabeli, które z urządzeń wymaga<br>powtórzenia prac konserwacyjnych.<br>A. Przekładnia przenośnika.<br>B. Szlifierka stołowa.<br>C. Frezarka CNC.<br>D. Piła taśmowa.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>21</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji EE.02 Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów<br>mechatronicznych.<br>Dokończ montaż układu elektropneumatycznego na płycie montażowej, uruchom układ i sprawdź<br>jego działanie. Rozmieszczenie wszystkich elementów układu i sposób ich połączeń muszą być<br>zgodne ze schematami przedstawionymi na rysunkach 1, 2 i 3.<br>W zmontowanym już fragmencie układu pneumatycznego wymień sterowane ręcznie<br>zawory 3/2 i 5/2 na elektrozawory.<br>Połączenia pneumatyczne wykonaj odpowiednio przyciętymi odcinkami przewodu<br>pneumatycznego. Połączenia elektryczne wykonaj przewodami LGY 1 mm2, zakończonymi<br>tulejkami zaciskowymi.<br>Sprawdź poprawność wykonania połączeń elektrycznych i pneumatycznych, a następnie<br>wypełnij Tabelę 1 Ocena poprawności wykonanych połączeń.<br>Połącz zaciski +24V i 0V listwy zasilającej układu z zasilaczem 24V DC.<br>Zgłoś, przez podniesienie ręki, gotowość do włączenia zasilacza 24V DC. Po uzyskaniu zgody włącz<br>napięcie.<br>Prześlij do sterownika PLC program o nazwie Program_EE.02, który znajduje się na pulpicie<br>komputera.<br>Zgłoś, przez podniesienie ręki gotowość włączenia zasilania układu sprężonym powietrzem.<br>Po uzyskaniu zgody otwórz zawór doprowadzający sprężone powietrze do układu, a w zespole<br>przygotowania powietrza ustaw ciśnienie robocze o wartości 3 bary.<br>Uruchom program sterowniczy i wyreguluj prędkość ruchu tłoczysk siłowników A1 i A2 w taki<br>sposób, aby czasy wysuwania i wsuwania tłoczysk siłowników A1 i A2 wynosiły odpowiednio<br>2 ± 0,5s. Uruchomiony układ powinien działać zgodnie z<br>Opisem działania układu<br>elektropneumatycznego.<br>Przetestuj działanie układu, usuń ewentualne nieprawidłowości. Wypełnij Tabelę 2. Ocena<br>działania układu elektropneumatycznego.<br>Uwaga!<br> Pracuj zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.<br> Za każdym razem zgłaszaj zamiar włączenia zasilania przez podniesienie ręki.<br>Po<br>zakończeniu<br>zadania<br>pozostaw<br>na<br>stanowisku<br>egzaminacyjnym<br>załączony<br>układ<br>elektropneumatyczny.<br>22<br>A1 - siłownik jednostronnego działania<br>A2 - siłownik dwustronnego działania<br>S2,S3 - łączniki krańcowe o napędzie rolkowym NO<br>B2 - czujnik magnetyczny<br>V1 - zawór rozdzielający 3/2 NC ze sprężyną zwrotną<br>V2 - zawór rozdzielający 5/2 ze sprężyną zwrotną<br>V3, V4 - zawory dławiąco-zwrotne<br>Y1, Y2 - cewki sterujące pracą zaworów<br>Z1 - zespół przygotowania powietrza<br>Z0 -zawór odcinający (poza płytą)<br>0V - złączka montażowa niebieska<br>+24V - złączka montażowa czerwona<br>PLC - sterownik PLC<br>K1 - przekaźnik R4 24V DC z podstawką<br>H1 - lampka sygnalizacyjna zielona 24V DC<br>H2 - lampka sygnalizacyjna czerwona 24V DC<br>S1 - przycisk monostabilny NO<br>Rysunek 1. Schemat rozmieszczenia na płycie montażowej elementów układu elektropneumatycznego.<br>Rysunek 2. Schematy połączeń pneumatycznych i elektrycznych układu elektropneumatycznego.<br>23<br>Opis działania układu elektropneumatycznego.<br>Stan wyjściowy (po podłączeniu zasilania, przed uruchomieniem układu):<br> tłoczyska siłownikówA1 i A2 są wsunięte,<br> cewki Y1, Y2 i lampki sygnalizacyjne H1 i H2 są wyłączone,<br> styki łącznika krańcowego S2 są rozwarte,<br> styki łącznika S3 są zwarte,<br> czujnik magnetyczny B2 jest nieaktywny.<br>Po naciśnięciu przycisku S1 układ przechodzi do stanu pracy cyklicznej, zaczyna się wysuwać<br>tłoczysko siłownika A1. Po 2 sekundach, gdy tłoczysko siłownika A1 wysunie się całkowicie, zapala<br>się lampka H1 i zaczyna wysuwać się tłoczysko siłownika A2. Gdy tłoczysko siłownika A2<br>całkowicie się wysunie, zapala się lampka H2. Po 4 sekundach od momentu zapalenia się lampki<br>H2 tłoczyska siłowników A1 i A2 zaczynają się wsuwać. Wsuwanie tłoczyska siłownika A1 nie jest<br>dławione, a wsuwanie się tłoczyska siłownika A2 trwa około 2 sekund. Lampka H1 gaśnie, gdy<br>tłoczysko siłownika A1 rozpoczyna wsuwanie się, a lampka H2 gaśnie, gdy tłoczysko siłownika A2<br>wsunie się całkowicie. Po 3 sekundach od momentu zgaszenia lampki H2 układ automatycznie<br>rozpoczyna kolejny cykl pracy.<br>Naciśnięcie przycisku S1 podczas pracy układu zatrzymuje jego cykliczne działanie i powoduje<br>przejście do stanu wyjściowego.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.<br>Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:</p>\n<ul><li>zamontowane na płycie elementy układu elektropneumatycznego,</li><li>Tabela 1 Ocena poprawności wykonanych połączeń,</li><li>Tabela 2 Ocena działania układu elektropneumatycznego,</li><li>układ elektropneumatyczny pozostawiony na stanowisku</li></ul>\n<p>oraz<br>przebieg prac związanych z montażem i uruchomieniem układu elektropneumatycznego.<br>24<br>Tabela 1. Ocena poprawności wykonanych połączeń<br>Lp.<br>Odcinek połączenia<br>Wartość<br>rezystancji,<br>jednostka<br>Ocena jakości połączenia<br>wpisz x w odpowiedni kwadrat<br>SPRAWNE<br>NIESPRAWNE<br>1.<br>Zacisk +24V / L+ sterownika PLC<br>2.<br>Zacisk 0V / L sterownika PLC<br>3.<br>Zacisk +24V / wejście I1 sterownika PLC<br>4.<br>Zacisk +24V / wejście I2 sterownika PLC<br>5.<br>Zacisk +24V / wejście I3 sterownika PLC<br>6.<br>Zacisk 0V / wyjście Q1 sterownika PLC<br>7.<br>Zacisk 0V / wyjście Q3 sterownika PLC<br>Tabela 2. Ocena działania układu elektropneumatycznego<br>Określ, na podstawie przeprowadzanego testu,<br>czy stwierdzenia są prawdziwe (tak) czy nieprawdziwe (nie),<br>wpisując „x” w odpowiedni kwadrat<br>1.<br>Naciśnięcie przycisku S1 (przy wsuniętych tłoczyskach siłowników A1 i A2)<br>powoduje włączenie cewki Y1 i wysuwanie się tłoczyska siłownika A1.<br>tak<br>nie<br>2.<br>Wysuwanie tłoczyska siłownika A1 trwa około 2 ± 0,5 sekundy.<br>tak<br>nie<br>3.<br>Tłoczysko siłownika A1, po całkowitym wysunięciu, zamyka styki łącznika<br>krańcowego S2.<br>tak<br>nie<br>4.<br>Zamknięcie styków łącznika krańcowego S2 powoduje zapalenie lampki H1<br>i załączenie cewki Y2 co skutkuje przesterowaniem zaworu V2 i<br>rozpoczęciem wysuwania tłoczyska siłownika A2.<br>tak<br>nie<br>5.<br>Tłoczysko siłownika A1 pozostaje w pozycji wysuniętej w czasie<br>wysuwania tłoczyska siłownika A2.<br>tak<br>nie<br>6.<br>Prędkość wysuwania tłoczyska siłownika A2 jest mniejsza niż prędkość<br>jego wsuwania.<br>tak<br>nie<br>7.<br>Po całkowitym wysunięciu tłoczyska siłownika A2 aktywowany jest czujnik<br>magnetyczny B2 i zapala się lampka H2.<br>tak<br>nie<br>8.<br>Tłoczyska siłowników A1 i A2 pozostają w pozycji wysuniętej przez 4 ± 0,5<br>sekundy.<br>tak<br>nie<br>9.<br>Lampka H1 gaśnie gdy tłoczysko siłownika A1 rozpoczyna wsuwanie, a<br>lampka H2 gaśnie gdy tłoczysko siłownika A2 osiągnie pozycję wsuniętą.<br>tak<br>nie<br>10.<br>Po 3 sekundach od momentu zgaszenia lampki H2 układ automatycznie<br>rozpoczyna kolejny cykl pracy.<br>tak<br>nie<br>25<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:<br> zgodność<br>rozmieszczenia<br>zamontowanych<br>na<br>płycie<br>elementów<br>układu<br>elektropneumatycznego z rysunkiem 1,<br> poprawność montażu mechanicznego elementów układu,<br> zgodność<br>wykonanych<br>połączeń<br>elementów<br>pneumatycznych<br>układu<br>elektropneumatycznego ze schematem przedstawionym na rysunku 2,<br> zgodność wykonanych połączeń elementów elektrycznych układu elektropneumatycznego<br>ze schematem przedstawionym na rysunku 2,<br> przeprowadzone regulacje położenia elementów układu elektropneumatycznego oraz<br>zgodność ustawionych wartości parametrów z danymi podanymi w treści zadania,<br> zgodność zapisanych w Tabeli 1 wyników pomiarów rezystancji i ocen jakości połączeń ze<br>stanem faktycznym,<br> zgodność działania układu elektropneumatycznego z opisem działania,<br> ocenę działania układu zapisaną w Tabeli 2 i zgodność tej oceny ze stanem faktycznym,<br> zachowanie zasad BHP podczas wykonania testu praktycznego.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:</p>\n<ol><li>Montaż elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych</li><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły mechaniczne do montażu urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów mechanicznych do montażu;</li><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu podzespołów i zespołów mechanicznych;</li><li>wykonuje montaż i demontaż podzespołów i zespołów mechanicznych;</li><li>kontroluje jakość wykonanego montażu podzespołów i zespołów mechanicznych.</li><li>Montaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych i hydraulicznych</li><li>rozróżnia parametry i funkcje elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy, podzespoły i zespoły pneumatyczne i hydrauliczne do montażu urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary podstawowych wielkości w układach pneumatycznych i hydraulicznych;</li><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów, podzespołów i zespołów</li></ol>\n<p>pneumatycznych i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych przygotowanych do montażu;</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>kontroluje jakość montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych;</p>\n<ol><li>sprawdza zgodność montażu elementów, podzespołów i zespołów pneumatycznych</li></ol>\n<p>i hydraulicznych z dokumentacją.</p>\n<ol><li>Montaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li><li>dobiera elementy i podzespoły elektryczne i elektroniczne do montażu w urządzeniach</li></ol>\n<p>i systemach mechatronicznych;<br>26</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia do montażu i demontażu elementów i podzespołów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li></ol>\n<p>przygotowanych do montażu;</p>\n<ol><li>wykonuje montaż i demontaż elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>kontroluje jakość montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>sprawdza zgodność montażu elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych</li></ol>\n<p>z dokumentacją techniczną.</p>\n<ol><li>Rozruch urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>rozpoznaje układy zasilające urządzenia i systemy mechatroniczne;</li><li>rozróżnia parametry urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>podłącza urządzenia i systemy mechatroniczne do układów zasilania mediami roboczymi;</li><li>uruchamia urządzenia i systemy mechatroniczne zgodnie z instrukcją;</li><li>wykonuje regulacje urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>sprawdza działanie urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>Konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>monitoruje pracę urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>wykonuje pomiary wielkości fizycznych w urządzeniach i systemach mechatronicznych;</li><li>wykonuje wymianę elementów i podzespołów urządzeń i systemów mechatronicznych.</li></ol>\n<p>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.02. Montaż, uruchamianie i konserwacja<br>urządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć podsystemów mechatronicznych mogą<br>dotyczyć:<br> układów sterowania elektrycznego i elektronicznego maszynami elektrycznymi prądu<br>stałego lub przemiennego,<br> układów komunikacji sieciowej,<br> układów sterowania hydraulicznego lub elektrohydraulicznego.<br>27<br>Kwalifikacja K2<br>EE.21.Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji</li></ol>\n<p>EE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych.<br>1.1. Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 6) uruchamia sieci komunikacyjne w systemach mechatronicznych, na przykład:<br> rozróżnia typy przemysłowych sieci komunikacyjnych,<br> określa wzajemne powiązania między urządzeniami sieciowymi,<br> stosuje procedury uruchamiania sieci komunikacyjnych.<br>Przykładowe zadanie 1.<br>Przy uruchamianiu sieci AS-i łączącej sensory z elektrozaworami, należy wykonać następujące<br>czynności:<br>A. połączyć przewodem koncentrycznym sensory, elektrozawory i sterownik do<br>rozgałęźnika.<br>B. nadać adres sterownikowi i połączyć sterownik z sensorami i elektrozaworami za pomocą<br>adapterów.<br>C. połączyć za pomocą przewodu koncentrycznego sensory, elektrozawory oraz sterownik<br>w sieć typu pierścień.<br>D. nadać adresy modułom sensorów i elektrozaworów, podłączyć je do magistrali ze<br>sterownikiem za pomocą adapterów.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>Umiejętność 10) ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> ocenia stan techniczny urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych na<br>podstawie pomiarów,<br> ocenia stan techniczny urządzeń elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych na<br>podstawie opisu działania,<br> ocenia<br>stan<br>techniczny<br>systemów<br>z<br>napędem<br>elektrycznym,<br>pneumatycznym<br>i hydraulicznym na podstawie przeprowadzonych prób lub oględzin.<br>28<br>Przykładowe zadanie 2.<br>Przekaźnik<br>Rezystancja<br>cewki<br>[Ω]<br>Rezystancja styków [Ω]<br>NO<br>NC<br>przed<br>zadziałaniem<br>po zadziałaniu<br>przed<br>zadziałaniem<br>po zadziałaniu<br>K1<br>500<br>∞<br>0<br>0<br>0<br>K2<br>500<br>∞<br>0<br>0<br>∞<br>K3<br>600<br>∞<br>0<br>0<br>0<br>K4<br>600<br>∞<br>0<br>0<br>∞<br>W urządzeniu do podnoszenia detali zastosowano dwa siłowniki dwustronnego działania A1 i A2,<br>sterowane w sposób pokazany na rysunku. Cewki elektrozaworów Y1 - Y4 załączane są za<br>pomocą przekaźników K1 - K4. Po analizie wyników pomiarów rezystancji cewek i styków<br>przekaźników, stwierdzono, że niesprawne są przekaźniki<br>A. K1 i K2<br>B. K3 i K4<br>C. K1 i K3<br>D. K2 i K4<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>Umiejętność 13) dobiera części, podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,<br>korzystając z katalogów i dokumentacji technicznej, na przykład:<br> dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy<br>urządzeń i systemów mechatronicznych na podstawie dokumentacji technicznej systemu<br>mechatronicznego,<br> dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych<br>na<br>podstawie<br>parametrów<br>urządzeń<br>mechatronicznych,<br> dobiera części, podzespoły elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne do naprawy<br>urządzeń i systemów mechatronicznych na podstawie schematów lub opisu działania<br>systemu mechatronicznego.<br>29<br>Przykładowe zadanie 3.<br>Podczas konserwacji silnika trójfazowego o mocy 12,5 kW, napięciu 3x400 V, częstotliwości<br>napięcia 50 Hz, współczynniku mocy 0,85 i sprawności 90%, stwierdzono konieczność wymiany<br>wyłącznika silnikowego. Który z podanych w tabeli wyłączników należy dobrać, aby zapewnić<br>poprawne zabezpieczenie przeciążeniowe silnika?<br>DANE TECHNICZNE WYŁĄCZNIKÓW<br>Oznaczenie<br>wyłącznika<br>Q1<br>Q2<br>Q3<br>Q4<br>Prąd znamionowy In<br>1.6 A<br>6,3 A<br>10 A<br>25 A<br>Napięcie znamionowe<br>łączeniowe Ue<br>230/690 V<br>230/400 V<br>230/400 V<br>230/690 V<br>Częstotliwość<br>znamionowa<br>50/60 Hz<br>50/60 Hz<br>50/60 Hz<br>50/60 Hz<br>Znamionowe napięcie<br>izolacji Ui<br>690 V<br>400 V<br>400 V<br>690 V<br>Liczba biegunów<br>3 P<br>4 P<br>3 P<br>4 P<br>Znamionowe napięcie<br>udarowe<br>wytrzymywane Uimp<br>6000 V<br>5000 V<br>5000 V<br>6000 V<br>Prąd nastawny członu<br>magnetycznego<br>11,2/14/16,8 In<br>11,2/14/16,8 In<br>11,2/14/16,8 In<br>11,2/14/16,8 In<br>A. Q1<br>B. Q2<br>C. Q3<br>D. Q4<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>1.2. Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) stosuje zasady rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń<br>i systemów mechatronicznych, na przykład:<br> dobiera rodzaje linii do wykonania rysunków technicznych maszynowych, na przykład<br>do rysowania: zarysów widocznych i niewidocznych, osi symetrii, położenia skrajnego<br>części ruchomych, powierzchni obrabianych,<br> rysuje połączenia rozłączne i nierozłączne.<br>30<br>Przykładowe zadanie 4.<br>Jaki rodzaj linii należy zastosować na rysunku technicznym maszynowym do narysowania<br>skrajnego położenia części ruchomej urządzenia?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) stosuje zasady rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych<br>urządzeń i systemów mechatronicznych, na przykład:<br><br>stosuje znormalizowane symbole elementów elektrycznych i elektronicznych,<br><br>stosuje zasady rysowania schematów obwodów siłowych oraz obwodów sterowania<br>stycznikowo-przekaźnikowego i ze sterownikiem PLC,<br><br>stosuje zasady rysowania schematów układów elektronicznych.<br>Przykładowe zadanie 5.<br>Który symbol należy narysować między punktami X1 i X2, aby w zmontowanym układzie tłoczysko<br>siłownika schowało się po pięciu sekundach od momentu całkowitego wysunięcia się?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: C.<br>31<br>Umiejętność 5) opracowuje dokumentację montażu i demontażu urządzeń i systemów<br>mechatronicznych, na przykład:<br><br>opracowuje<br>instrukcję<br>montażu<br>urządzeń<br>pneumatycznych,<br>hydraulicznych<br>i elektrycznych,<br><br>opracowuje<br>instrukcję<br>demontażu<br>urządzeń<br>pneumatycznych,<br>hydraulicznych<br>i elektrycznych,<br><br>sporządza wykaz narzędzi niezbędnych do montażu i demontażu urządzeń<br>pneumatycznych, hydraulicznych i elektrycznych.<br>Przykładowe zadanie 6.<br>1 Korpus<br>2 Kołpak czołowy<br>3 Tłoczek<br>4 Wałek zębaty<br>5 Płytka podstawowa<br>6 Płytka złączy pneumatycznych<br>7 Wkładka oporowa tłoczka<br>8 Pierścień nośny tłoczka<br>9 Górny pierścień łożyskowy<br>10 Dolny pierścień łożyskowy<br>11 Górny pierścień dystansowy<br>12 Dolny pierścień dystansowy<br>13 Śruba ograniczająca<br>14 Przeciwnakrętka<br>15 Podkładka uszczelniająca stal nierdzewna A2 / 70<br>16 Śruba kołpaka czołowego<br>17 Podkładka kołpaka czołowego<br>18 Śruba płytki podstawowej<br>19 Podkładka płytki podstawowej<br>20 Śruba płytki złączy pneumatycznych<br>21 Podkładka płytki złączy pneumatycznych<br>22 Sprężyna<br>23 Wskaźnik<br>24 Oring tłoczka<br>25 Oring kołpaka czołowego<br>26 Oring górnego końca wałka<br>27 Oring dolnego końca wałka<br>28 Oring płytki podstawowej<br>29 Oring płytki złączy pneumatycznych<br>Na rysunku przedstawiono części składowe siłownika pneumatycznego do montażu na zaworach<br>kulowych. Które z przedstawionych czynności należy podać jako pierwsze w instrukcji montażu<br>tego siłownika?<br>A. Na płytce podstawowej (5) położyć oring (28), pierścień dystansowy (12), pierścień<br>łożyskowy (10) i zamocować płytkę podstawową do korpusu (1) za pomocą śrub.<br>B. Umieścić na tłoczkach (3) oringi (24), pierścienie nośne (8) i wkładki oporowe (7), po czym<br>nasmarować zębatkę smarem i włożyć tłoczki do korpusu siłownika.<br>C. Umieścić właściwą liczbę sprężyn (22) w tłoczku (3), umieścić jeden kołpak czołowy (2) na<br>sprężynach (22) i dokręcić kołpak do powierzchni korpusu (1).<br>D. Na płytce podstawowej (5) położyć oring (28), pierścień łożyskowy (10), pierścień<br>dystansowy (12), wcisnąć wałek zębaty (4).<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>32<br>Umiejętność 6) opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych, na<br>przykład:<br> opracowuje<br>instrukcję<br>eksploatacji<br>urządzeń<br>elektrycznych,<br>pneumatycznych<br>i hydraulicznych,<br> uzupełnia protokoły zawierające wyniki prób i pomiarów,<br> uzupełnia dokumenty dotyczące rodzaju i zakresu uszkodzeń oraz napraw.<br>Przykładowe zadanie 7.<br>Lp.<br>Czynności<br>Uwagi<br>Zalecenia<br>1<br>Sprawdzenie warunków<br>chłodzenia<br>Wiatrak chłodzący pracuje<br>prawidłowo, temperatura<br>otoczenia 25oC<br>2<br>Sprawdzenie stopnia nagrzania<br>łożysk<br>Nadmierne nagrzanie łożysk<br>tocznych<br>3<br>Sprawdzenie ustawienia<br>wyłącznika silnikowego<br>Wyłącznik silnikowy ustawiony na<br>odpowiednią wartość<br>4<br>Sprawdzenie napięcia<br>zasilającego<br>Napięcie zasilające ma<br>odpowiednią wartość<br>5<br>Sprawdzenie prędkości<br>obrotowej<br>Zbyt mała prędkość obrotowa<br>silnika przy obciążeniu<br>W tabeli przedstawiono wyniki oględzin elektrycznego silnika indukcyjnego klatkowego,<br>zastosowanego jako napęd w urządzeniu mechatronicznym, których dokonano w trakcie<br>normalnej pracy urządzenia. Jakie zalecenia należy wpisać do tej tabeli?<br>A. Sprawdzić połączenie uzwojeń silnika i zmierzyć prąd stojana.<br>B. Zmniejszyć napięcie zasilające i sprawdzić wyważenie wirnika.<br>C. Zmniejszyć obciążenia silnika i włączyć dodatkowe chłodzenie.<br>D. Sprawdzić poziom i stan smaru w łożyskach oraz klatkę wirnika.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>1.3. Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Umiejętność 1) interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach<br>sterowania, na przykład:<br><br>rozróżnia funkcje logiczne zapisane za pomocą instrukcji w językach programowania<br>sterowników PLC: listy instrukcji IL, schematów drabinkowych LD, schematów bloków<br>funkcyjnych FBD,<br><br>tłumaczy instrukcje zapisane w jednym języku programowania: listy instrukcji IL,<br>schematów drabinkowych LD, schematów bloków funkcyjnych FBD na inny z tych<br>języków,<br><br>wie jaki stan logiczny ma zapisana instrukcja przy określonych stanach logicznych<br>wielkości wejściowych.<br>33<br>Przykładowe zadanie 8.<br>W której sieci programu napisanego w języku listy instrukcji IL realizowana jest funkcja logiczna<br>NOR dla sygnałów wejściowych I0.1, I0.2?<br>A. Network 1<br>B. Network 2<br>C. Network 3<br>D. Network 4<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>Umiejętność 2) przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń<br>programowalnych stosowanych w układach sterowania, na przykład:<br> stosuje operatory języka listy instrukcji IL i przestrzega zasad tworzenia sekwencji<br>rozkazów w tym języku,<br> stosuje symbole graficzne języka schematów drabinkowych LD i przestrzega zasad<br>tworzenia sekwencji obwodów w tym języku,<br> stosuje symbole graficzne funkcji lub bloków funkcyjnych języka schematów bloków<br>funkcyjnych FBD i przestrzega zasad tworzenia sekwencji obwodów w tym języku.<br>Przykładowe zadanie 9.<br>Który fragment programu przedstawia prawidłowo zbudowany obwód w języku schematów<br>bloków funkcyjnych FBD?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: A.<br>34<br>Umiejętność 4) modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie<br>opisu graficznego lub procesu technologicznego, na przykład:<br> modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie<br>diagramu stanów,<br> modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie sieci<br>GRAFCET lub SFC,<br> dostosowuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie opisu<br>planowanych zmian w procesie technologicznym.<br>Przykładowe zadanie 10.<br>Program do sterownika PLC<br>Diagram stanów<br>W jaki sposób należy zmodyfikować podany program do sterownika PLC, aby tłoczysko siłownika<br>A1 wysuwało się zgodnie z przedstawionym diagramem stanów, jeżeli styki przycisków i<br>czujników są NO?<br>A.<br>B.<br>C.<br>D.<br>Odpowiedź prawidłowa: D.<br>35<br>Umiejętność 8) zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów<br>mechatronicznych, na przykład:<br> zmienia w programach ustawienia bloków funkcyjnych, w celu dopasowania parametrów<br>działania urządzeń i systemów mechatronicznych,<br> zmienia w programach konfiguracje funkcji w celu dopasowania parametrów działania<br>systemów mechatronicznych.<br>Przykładowe zadanie 11.<br>Jak należy zmienić wartości na wejściach PT niektórych bloków programu, aby po<br>naciśnięciu przycisku S1 NO i przy nie wciśniętym przycisku S3 NC cewka Y1 załączyła się po<br>1 s, a lampki sygnalizacyjne: H1 po 3 s, H2 po 5 s, a H3 po 8 s? Podstawa czasowa bloków<br>czasowych wynosi 100 ms.<br>A. Blok T37 - PT 20 i blok T39 - PT 10.<br>B. Blok T38 - PT 20 i blok T40 - PT 30.<br>C. Blok T39 - PT 10 i blok T40 - PT 30.<br>D. Blok T38 -PT 30 i blok T39 - PT 10.<br>Odpowiedź prawidłowa: B.<br>36</p>\n<ol><li>Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności</li></ol>\n<p>z kwalifikacji EE.21 Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów<br>mechatronicznych<br>W zakładzie przemysłowym przeprowadzono gruntowny remont zgniatarki TF712, której schemat<br>funkcjonalny przedstawiono na Rys. 1. Elementami wykonawczymi w zgniatarce są dwa siłowniki<br>pneumatyczne:<br> siłownik podający detale do komory zgniatania - A1,<br> siłownik zgniatający detale - A2.<br>Przed próbą uruchomienia zgniatarki wykonano pomiary rezystancji pomiędzy wybranymi<br>punktami układu sterowania elektrycznego oraz pomiary testowe czujników i przycisków.<br>Dokonano również przeglądu dokumentacji technicznej oraz przeanalizowano wydruk programu<br>sterowniczego. Stwierdzono, że należy dokumentację techniczną zgniatarki uzupełnić, ponieważ<br>brakuje w niej schematu połączeń pneumatycznych, a wydruk programu sterowniczego PLC<br>(Rys. 4) jest niekompletny.<br>Wnioski z analizy programu sterowniczego oraz wyniki pomiarów rezystancji zamieszczono<br>w tabeli 3 - Wyniki badań zmontowanej zgniatarki TF712.<br>Korzystając z informacji zamieszczonych w dokumentacji technicznej oraz wyników badań<br>zmontowanej zgniatarki:<br> narysuj (w miejscu oznaczonym jako Rys. 5) schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki<br>TF712 i zaznacz na nim pozycje czujników krańcowych,<br> uzupełnij na programie sterowniczym (Rys. 6) brakujące połączenia i oznaczenia bloków<br>programowych oraz zapisz w tabeli 4 wartości parametrów bloków czasowych i licznika<br>tak, aby program sterowniczy działał zgodnie z algorytmem zamieszczonym<br>w dokumentacji technicznej urządzenia (Rys. 3),<br> określ usterki/nieprawidłowości w układzie elektrycznym zgniatarki oraz sposób ich<br>naprawy (wypełnij tabelę 5), tak aby zgniatarka po remoncie pracowała zgodnie<br>z założeniami zawartymi w dokumentacji technicznej,<br> opracuj<br>wskazania<br>eksploatacyjne<br>zgniatarki,<br>określające<br>parametry<br>zasilania<br>elektrycznego i pneumatycznego oraz wykaz i sposób przeprowadzania koniecznych<br>okresowych regulacji pozycji czujników i parametrów zaworów.<br>37<br>Dokumentacja techniczna zgniatarki TF712.<br>Tabela 1. Wykaz elementów sterowniczych zgniatarki.<br>Lp. Operand<br>absolutny<br>Operand<br>symboliczny<br>Opis<br>Funkcja<br>1<br>I1<br>S1<br>Przycisk monostabilny NO<br>Start (uruchomienie trybu PRACA)<br>2<br>I2<br>S2<br>Przycisk monostabilny NC<br>Stop (przejście do trybu STOP)<br>3<br>I3<br>B11<br>Czujnik krańcowy z rolką NO<br>Detekcja tłoczyska siłownika A1<br>w pozycji wsuniętej<br>4<br>I4<br>B12<br>Czujnik krańcowy magnetyczny<br>NO<br>Detekcja tłoczyska siłownika A1<br>w pozycji wysuniętej<br>5<br>I5<br>B2<br>Czujnik krańcowy magnetyczny<br>NO<br>Detekcja tłoczyska siłownika A2<br>w pozycji wysuniętej<br>6<br>I6<br>B3<br>Czujnik indukcyjny z wyjściem<br>przekaźnikowym NO<br>Detekcja obecności detalu<br>przeznaczonego do zgniecenia<br>7<br>I7<br>B4<br>Czujnik pojemnościowy z<br>wyjściem przekaźnikowym NO<br>Detekcja obecności detalu w komorze<br>zgniatania<br>8<br>Q1<br>Y1<br>Cewka elektrozaworu V1 (24V,<br>2W)<br>Sterowanie elektrozaworem V1<br>9<br>Q2<br>Y2<br>Cewka elektrozaworu V2 (24V,<br>2W)<br>Sterowanie elektrozaworem V2<br>10<br>Q3<br>H1<br>Lampka sygnalizacyjna (żarówka<br>24V, 15W)<br>Sygnalizacja trybu PRACA<br>11<br>Q4<br>H2<br>Lampka sygnalizacyjna (żarówka<br>24V, 15W)<br>Sygnalizacja procesu przemieszczania<br>i zgniatania detalu<br>Tabela 2. Wykaz elementów pneumatycznych zgniatarki.<br>Lp.<br>Symbol<br>Opis<br>Funkcja<br>1<br>Z1<br>Zespół przygotowania powietrza<br>Filtracja<br>powietrza,<br>redukcja<br>ciśnienia, nasączanie powietrza mgłą<br>olejową<br>2<br>A1<br>Siłownik pchający jednostronnego działania ze<br>sprężyną powrotną<br>Przemieszczanie detali<br>3<br>A2<br>Siłownik dwustronnego działania<br>Zgniatanie detali<br>4<br>V1<br>Elektrozawór monostabilny 3/2 NC sterowany<br>jedną cewką Y1 lub popychaczem<br>Sterownie siłownikiem A1<br>5<br>V2<br>Elektrozawór monostabilny 5/2 sterowany jedną<br>cewką Y2 lub popychaczem<br>Sterownie siłownikiem A2<br>6<br>V3<br>Zawór dławiąco-zwrotny<br>Regulacja czasu wysuwania tłoczyska<br>siłownika A1<br>7<br>V4<br>Zawór dławiąco-zwrotny<br>Regulacja czasu wsuwania tłoczyska<br>siłownika A2<br>38<br>Opis działania zgniatarki TF712<br>Zgniatarka TF712 służy do zgniatania aluminiowych puszek po napojach przeznaczonych do<br>recyklingu. Składa się z dwóch siłowników pneumatycznych A1 i A2 sterowanych elektrozaworami<br>pneumatycznymi monostabilnymi (o samoczynnym powrocie) V1 i V2. Jako kontroler<br>zastosowano sterownik PLC, który realizuje program zgodnie algorytmem przedstawionym na<br>rysunku 3.<br>Urządzenie może znajdować się w dwóch trybach pracy: STOP i PRACA. Po załączeniu zasilania<br>zgniatarka znajduje się w trybie STOP. W tym stanie układ jest wyłączony (wszystkie wyjścia PLC<br>są nieaktywne).<br>Gdy komora zgniatania jest pusta, wciśnięcie przycisku S1, załącza tryb PRACA. W tym trybie, gdy<br>czujnik B3 wykryje obecność detalu następuje cykliczne automatyczne zgniatanie detali. W tym<br>procesie siłownik A1 odpowiada za przemieszczanie puszek do komory zgniatania a siłownik A2 za<br>ich sprasowywanie. Po zgnieceniu pięciu detali urządzenie samoczynnie powraca do trybu<br>początkowego STOP. Wciśnięcie w dowolnym momencie przycisku S2 natychmiast przerywa<br>pracę urządzenia i także wprowadza je w stan początkowy (zerowane są jego aktualne parametry<br>pracy). Ponowne załączenie urządzenia jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy ręcznie zostanie<br>opróżniona komora zgniatania ze sprasowanych detali i naciśnięty zostanie przycisk S1.<br>Lampka H1 sygnalizuje tryb PRACA, a lampka H2 wskazuje realizację cyklu przemieszczania<br>i zgniatania detalu.<br>Układ zasilany jest napięciem stałym 24 V i sprężonym powietrzem o ciśnieniu 6 barów. Czasy<br>wysuwania tłoczyska siłownika A1 i wsuwania tłoczyska siłownika A2 wynoszą po 2 sekundy.<br>Rys. 1. Schemat funkcjonalny zgniatarki TF712.<br>39<br>Rys. 2. Schemat połączeń elementów sterowniczych zgniatarki ze sterownikiem PLC.<br>Rys. 3. Algorytm działania programu sterowniczego.<br>40<br>Rys. 4. Wydruk programu sterowniczego PLC, w którym stwierdzono nieprawidłowości.<br>Tabela 3. Wyniki badań zmontowanej zgniatarki TF712.<br>Wyniki analizy wydruku programu sterowniczego PLC, w którym stwierdzono<br>nieprawidłowości<br>Lp.<br>Stwierdzona nieprawidłowość<br>1<br>Nie jest podłączone wyjście bloku I6<br>2<br>Nie jest podłączone wejście bloku Q3<br>3<br>Nie jest podłączone wejścia bloku B008<br>4<br>Nie jest podłączone wyjście bloku B009<br>5<br>Nie jest podłączone wejście bloku B012<br>6<br>Nie jest oznaczony rodzaj bloku B014<br>7<br>Nie są ustawione parametry bloków czasowych (opóźnione załączenie) oraz licznika<br>Wyniki pomiarów rezystancji pomiędzy wybranymi punktami układu sterowania elektrycznego<br>zgniatarki TF712<br>(pomiary wykonano gdy zgniatarka była odłączona od źródeł zasilania, tłoczyska obu siłowników były<br>całkowicie wsunięte, przyciski sterownicze niewciśnięte)<br>Lp.<br>Odcinek pomiaru<br>Rezystancja, Ω<br>1<br>+24 V / S1:3<br>0<br>2<br>+24 V / S1:4<br>∞<br>41<br>3<br>+24 V / S2:1<br>0<br>4<br>+24 V / S2:2<br>856<br>5<br>+24 V / B11:3<br>0<br>6<br>+24 V / B11:4<br>∞<br>7<br>+24 V / B12:3<br>0<br>8<br>+24 V / B12:4<br>∞<br>9<br>+24 V / B2:3<br>0<br>10<br>+24V / B2:4<br>∞<br>11<br>+24 V / B3:+<br>0<br>12<br>+24 V / B3:3<br>0<br>13<br>+24 V / B3:4<br>∞<br>14<br>+24 V / B4:+<br>0<br>15<br>+24 V / B4:3<br>0<br>16<br>+24 V / B4:4<br>∞<br>17<br>0V / B3:-<br>0<br>18<br>0V / B4:-<br>0<br>19<br>PLC:I1 / S1:4<br>0<br>20<br>PLC:I2 / S2:2<br>0<br>21<br>PLC:I3 / B11:4<br>0<br>22<br>PLC:I4 / B12:4<br>0<br>23<br>PLC:I5 / B2:4<br>0<br>24<br>PLC:I6 / B3:4<br>0<br>25<br>PLC:I7 / B4:4<br>∞<br>26<br>0V / Y1:A2<br>0<br>27<br>0V / Y1:A1<br>293<br>28<br>0V / PLC:Q1<br>293<br>29<br>Y1:A1 / Y1:A2<br>293<br>30<br>Y1:A1 / PLC:Q1<br>0<br>31<br>0V / Y2:A2<br>0<br>32<br>0V / Y2:A1<br>∞<br>33<br>0V / PLC:Q2<br>∞<br>34<br>Y2:A1 / Y2:A2<br>∞<br>35<br>Y2:A1 / PLC:Q2<br>0<br>36<br>0V / H1:X2<br>∞<br>37<br>0V / H1:X1<br>∞<br>38<br>0V / PLC:Q3<br>∞<br>42<br>39<br>H1:X1 / PLC:Q3<br>0<br>40<br>H1:X1 / H1:X2<br>36<br>41<br>0V / H2:X2<br>0<br>42<br>0V / H2:X1<br>36<br>43<br>0V / PLC:Q4<br>36<br>44<br>H2:X1 / PLC:Q4<br>0<br>45<br>H2:X1 / H2:X2<br>36<br>46<br>+24V / PLC:+24V<br>0<br>47<br>0V / PLC:0V<br>0<br>Wyniki pomiarów rezystancji styków przycisków i czujników<br>Oznaczenie<br>elementu<br>Stan elementu<br>Rezystancja<br>Ω<br>S1<br>Przycisk zwolniony<br>∞<br>Przycisk wciśnięty<br>0<br>S2<br>Przycisk zwolniony<br>856<br>Przycisk wciśnięty<br>∞<br>B11<br>Przed testowym zadziałaniem (tłoczysko A1 wysunięte)<br>0<br>Po testowym zadziałaniu (tłoczysko A1 wsunięte)<br>∞<br>B12<br>Przed testowym zadziałaniem (tłoczysko A1 wsunięte)<br>∞<br>Po testowym zadziałaniu (tłoczysko A1 wysunięte)<br>0<br>B2<br>Przed testowym zadziałaniem (tłoczysko A2 wsunięte)<br>∞<br>Po testowym zadziałaniu (tłoczysko A2 wysunięte)<br>1276<br>B3<br>Przed testowym zadziałaniem (czujnik zasilony i brak detalu przed<br>czujnikiem)<br>∞<br>Po testowym zadziałaniu (czujnik zasilony i obecność detalu przed<br>czujnikiem)<br>0<br>B4<br>Przed testowym zadziałaniem (czujnik zasilony i brak detalu przed<br>czujnikiem)<br>∞<br>Po testowym zadziałaniu (czujnik zasilony i obecność detalu przed<br>czujnikiem)<br>0<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 150 minut.<br>Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:</p>\n<ul><li>narysowany Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki (Rys. 5),</li><li>zmodyfikowany Program sterowniczy dla PLC (Rys. 6),</li><li>Wartości parametrów bloków czasowych i licznika (tabela 4),</li></ul>\n<p>43</p>\n<ul><li>Wykaz usterek/nieprawidłowości w części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy</li></ul>\n<p>oraz niezbędne do tego celu narzędzia (tabela 5),</p>\n<ul><li>wskazania eksploatacyjne dla zgniatarki TF712.</li></ul>\n<p>44<br>Rys. 5. Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712.<br>R<br>ys. 6. Program sterowniczy PLC do zmodyfikowania.<br>Tabela 4. Wartości parametrów bloków czasowych i licznika<br>Oznaczenie funkcji<br>w algorytmie<br>Numer bloku<br>w programie<br>Wartość parametru<br>T1<br>PT =<br>T2<br>PT =<br>L<br>PV =<br>45<br>Tabela 5. Wykaz usterek/nieprawidłowości w części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy oraz niezbędne do tego celu narzędzia<br>Lp.<br>Miejsce usterki/<br>nieprawidłowości<br>Rodzaj<br>usterki/nieprawidłowości<br>Sposób naprawy<br>Niezbędne narzędzia<br>46<br>Wskazania eksploatacyjne dla zgniatarki TF712<br>Parametry zasilania elektrycznego i pneumatycznego<br>Wykaz koniecznych okresowych regulacji pozycji czujników i parametrów zaworów<br>zapewniających działanie urządzenia zgodne z dokumentacją techniczną zgniatarki TF712.<br> Ustawienie czujników krańcowych:<br> Ustawienie zaworów dławiąco-zwrotnych:<br>47<br>Kryteria oceniania wykonania zadania praktycznego uwzględniać będą:<br> poprawność<br>połączeń<br>i<br>zgodność<br>symboli<br>graficznych<br>na<br>rysunku<br>5<br>(Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712) z obowiązującymi normami,<br> czytelność rysunku 5 (Schemat połączeń pneumatycznych zgniatarki TF712),<br> prawidłowość naniesienia brakujących połączeń i oznaczeń bloków programowych na<br>rysunku 6 (Program sterowniczy dla PLC),<br> poprawność zapisów w tabeli 4 określającej wartości parametrów i pełnioną funkcję<br>bloków czasowych i licznika,<br> czytelność rysunku 6 (Program sterowniczy dla PLC),<br> prawidłowość i kompletność zapisów w tabeli 5 (Wykaz usterek/nieprawidłowości<br>w części elektrycznej zgniatarki, sposób ich naprawy oraz niezbędne do tego celu<br>narzędzia),<br> poprawność zapisów wskazań eksploatacyjnych uwzględniających parametry<br>zasilania oraz konieczność i sposób regulacji pozycji czujników i zaworów dławiąco-<br>zwrotnych.<br>Umiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:<br>1.<br>Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych</p>\n<ol><li>ustala zakres prac eksploatacyjnych;</li><li>posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>stosuje zasady rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych</li></ol>\n<p>urządzeń i systemów mechatronicznych;<br>5)<br>opracowuje<br>dokumentację<br>montażu<br>i<br>demontażu<br>urządzeń<br>i<br>systemów<br>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych</li><li>interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach</li></ol>\n<p>sterowania;<br>2)<br>przestrzega<br>zasad<br>tworzenia<br>programów<br>do<br>programowania<br>urządzeń<br>programowalnych stosowanych w układach sterowania;</p>\n<ol><li>interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń</li></ol>\n<p>programowalnych stosowanych w układach sterowania;</p>\n<ol><li>modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie</li></ol>\n<p>opisu graficznego lub procesu technologicznego;</p>\n<ol><li>sprawdza parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.</li></ol>\n<p>48<br>Inne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji EE.21. Eksploatacja i programowanie<br>urządzeń i systemów mechatronicznych mogą dotyczyć:<br> eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych wraz z doborem części lub<br>podzespołów do naprawy tych urządzeń i systemów na podstawie katalogów<br>i dokumentacji technicznej;<br> tworzenia<br>fragmentów<br>dokumentacji<br>technicznej<br>układów<br>elektrycznych<br>i elektronicznych urządzeń i systemów mechatronicznych;<br> tworzenia fragmentów dokumentacji technicznej układów hydraulicznych urządzeń<br>i systemów mechatronicznych;<br> interpretacji i modyfikacji programu w języku LD do sterowania urządzeniami<br>mechatronicznymi<br>na<br>podstawie<br>opisu<br>graficznego<br>lub<br>opisu<br>procesu<br>technologicznego;<br> sporządzania fragmentów dokumentacji technicznej urządzeń lub systemów<br>mechatronicznych z zastosowaniem oprogramowania komputerowego;<br> obsługi urządzeń mechatronicznych i modyfikacji programu na sterownik PLC przy<br>użyciu komputera.<br>49<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE<br>PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK MECHATRONIK- 311310.</p>\n<ol><li>CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechatronik powinien być przygotowany<br>do wykonywania następujących zadań zawodowych:</p>\n<ol><li>montowania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>wykonywania rozruchu urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>wykonywania konserwacji urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>eksploatowania urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>tworzenia dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>programowania urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>EFEKTY KSZTAŁCENIA</li></ol>\n<p>Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie<br>zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;</li></ol>\n<p>(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy<br>Uczeń:<br>1)<br>rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną<br>przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią;<br>2)<br>rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony<br>pracy i ochrony środowiska w Polsce;<br>3)<br>określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa<br>i higieny pracy;<br>4)<br>przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska<br>związane z wykonywaniem zadań zawodowych;<br>5)<br>określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w<br>środowisku pracy;<br>6)<br>określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;<br>7)<br>organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii,<br>przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony<br>środowiska;<br>8)<br>stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań<br>zawodowych;<br>9)<br>przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa<br>dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;</p>\n<ol><li>udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach</li></ol>\n<p>zagrożenia zdrowia i życia.<br>50<br>(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej<br>Uczeń:<br>1)<br>stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;<br>2)<br>stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych<br>oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;<br>3)<br>stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;<br>4)<br>rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między<br>nimi;<br>5)<br>analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;<br>6)<br>inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;<br>7)<br>przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia<br>działalności gospodarczej;<br>8)<br>prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;<br>9)<br>obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające<br>prowadzenie działalności gospodarczej;</p>\n<ol><li>planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;</li><li>planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;</li><li>stosuje zasady normalizacji;</li><li>optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.</li></ol>\n<p>(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo<br>Uczeń:<br>1)<br>posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych,<br>ortograficznych oraz fonetycznych) umożliwiających realizację zadań zawodowych;<br>2)<br>interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych<br>artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;<br>3)<br>analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych<br>czynności zawodowych;<br>4)<br>formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające<br>komunikowanie się w środowisku pracy;<br>5)<br>korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.<br>(KPS). Kompetencje personalne i społeczne<br>Uczeń:<br>1)<br>przestrzega zasad kultury i etyki;<br>2)<br>jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;<br>3)<br>potrafi planować działania i zarządzać czasem;<br>4)<br>przewiduje skutki podejmowanych działań;<br>5)<br>ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;<br>6)<br>jest otwarty na zmiany;<br>7)<br>stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;<br>8)<br>aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;<br>51<br>9)<br>przestrzega tajemnicy zawodowej;</p>\n<ol><li>negocjuje warunki porozumień;</li><li>jest komunikatywny;</li><li>stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;</li><li>współpracuje w zespole.</li></ol>\n<p>(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów<br>(wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;</li><li>dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;</li><li>kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;</li><li>monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;</li><li>wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków</li></ol>\n<p>i jakość pracy;</p>\n<ol><li>stosuje metody motywacji do pracy;</li><li>komunikuje się ze współpracownikami.</li><li>Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru elektryczno-</li></ol>\n<p>elektronicznego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów<br>PKZ(EE.h) i PKZ(EE.j) oraz efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru<br>mechanicznego i górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie<br>lub grupie zawodów PKZ(MG.r) i PKZ(MG.q);<br>PKZ(EE.h) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach:<br>mechatronik, technik mechatronik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki;</li><li>rozróżnia prawa elektrotechniki w celu obliczania i szacowania wartości wielkości</li></ol>\n<p>elektrycznych w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;</p>\n<ol><li>rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne;</li><li>rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych;</li><li>określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie</li></ol>\n<p>dokumentacji technicznej;</p>\n<ol><li>wykonuje pomiary wielkości elementów i układów elektrycznych i elektronicznych;</li><li>przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz</li></ol>\n<p>przestrzega norm w tym zakresie;</p>\n<ol><li>dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu</li></ol>\n<p>mechanicznego elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych;</p>\n<ol><li>wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na</li></ol>\n<p>podstawie schematów ideowych i montażowych;</p>\n<ol><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>52<br>PKZ(MG.r) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach:<br>mechatronik, technik mechatronik<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(EE.j) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik<br>mechatronik.<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym;</li><li>interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem zmiennym;</li><li>wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi zmienne;</li><li>stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych</li></ol>\n<p>w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;</p>\n<ol><li>stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych</li></ol>\n<p>w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych;</p>\n<ol><li>dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych</li></ol>\n<p>i elektronicznych;</p>\n<ol><li>dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków</li></ol>\n<p>eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów</li></ol>\n<p>elektrycznych i elektronicznych;</p>\n<ol><li>dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów</li></ol>\n<p>ideowych oraz wyników pomiarów;</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację z wykonywanych prac;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>53<br>PKZ(MG.q) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik<br>mechatronik.<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej i automatyki;</li><li>sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem programów komputerowych;</li><li>rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją;</li><li>rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac;</li><li>określa budowę i działanie maszyn i urządzeń;</li><li>posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm</li></ol>\n<p>dotyczących rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych<br>i eksploatacyjnych;</p>\n<ol><li>dobiera przyrządy pomiarowe do pomiarów;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>PKZ(MG.r) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechatronik,<br>technik mechatronik.<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>rozróżnia zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego;</li><li>sporządza szkice części maszyn;</li><li>rozróżnia części maszyn i urządzeń;</li><li>rozróżnia rodzaje połączeń;</li><li>przestrzega zasad tolerancji i pasowań;</li><li>rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne;</li><li>rozróżnia środki transportu wewnętrznego;</li><li>dobiera sposoby transportu i składowania materiałów;</li><li>rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej;</li><li>wykonuje pomiary warsztatowe;</li><li>wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej;</li><li>dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń;</li><li>stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.</li></ol>\n<p>54</p>\n<ol><li>Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie technik</li></ol>\n<p>mechatronik:<br>EE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych<br>1.Obsługa urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>ustala zakres prac eksploatacyjnych;</li><li>dobiera metody eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>przestrzega zasad obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>określa zasady instalacji oprogramowania do programowania układów programowalnych,</li></ol>\n<p>wizualizacji i symulacji procesów;</p>\n<ol><li>posługuje się oprogramowaniem do programowania, wizualizacji i symulacji procesów;</li><li>uruchamia sieci komunikacyjne w systemach mechatronicznych;</li><li>nastawia parametry procesów w urządzeniach i systemach mechatronicznych;</li><li>nastawia parametry układów napędowych;</li><li>posługuje się instrukcją serwisową podczas lokalizowania uszkodzeń urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>ocenia stan techniczny urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>lokalizuje uszkodzenia urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>dobiera narzędzia do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>dobiera części, podzespoły do naprawy urządzeń i systemów mechatronicznych,</li></ol>\n<p>korzystając z katalogów i dokumentacji technicznej;</p>\n<ol><li>wymienia uszkodzone elementy, podzespoły urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>zgodnie z dokumentacją techniczną.<br>2.Tworzenie dokumentacji technicznej urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Uczeń:</p>\n<ol><li>stosuje zasady rysowania schematów układów mechanicznych urządzeń i systemów</li></ol>\n<p>mechatronicznych;</p>\n<ol><li>stosuje zasady rysowania schematów układów elektrycznych i elektronicznych urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>stosuje zasady rysowania schematów układów pneumatycznych i hydraulicznych urządzeń</li></ol>\n<p>i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>sporządza dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych</li></ol>\n<p>z wykorzystaniem programów komputerowych wspomagających projektowanie<br>i wytwarzanie CAD/CAM;</p>\n<ol><li>opracowuje dokumentację montażu i demontażu urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>opracowuje dokumentację eksploatacji urządzeń i systemów mechatronicznych.</li></ol>\n<p>55<br>3.Podstawy programowania urządzeń i systemów mechatronicznych<br>Uczeń:<br>1).interpretuje instrukcje w językach programowania stosowanych w układach sterowania;</p>\n<ol><li>przestrzega zasad tworzenia programów do programowania urządzeń programowalnych</li></ol>\n<p>stosowanych w układach sterowania;</p>\n<ol><li>interpretuje programy napisane w językach programowania dla urządzeń</li></ol>\n<p>programowalnych stosowanych w układach sterowania;</p>\n<ol><li>modyfikuje program do sterowania urządzeniami mechatronicznymi na podstawie opisu</li></ol>\n<p>graficznego lub procesu technologicznego;</p>\n<ol><li>posługuje się oprogramowaniem do programowania urządzeń mechatronicznych;</li><li>testuje działanie programów dla urządzeń mechatronicznych;</li><li>sprawdza parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych;</li><li>zmienia parametry procesów w programach urządzeń i systemów mechatronicznych.</li><li>WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE</li></ol>\n<p>Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik mechatronik powinna posiadać<br>następujące pomieszczenia dydaktyczne:</p>\n<ol><li>pracownię elektrotechniki i elektroniki, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla</li></ol>\n<p>nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, z drukarką,<br>skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym/tablicą<br>interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska pomiarowe (jedno stanowisko dla<br>dwóch uczniów), zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczone<br>ochroną przeciwporażeniową, wyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny<br>centralny; zasilacze stabilizowane napięcia stałego 12/24 V DC, zadajniki stanów logicznych,<br>generatory funkcyjne; autotransformatory; przyrządy pomiarowe analogowej cyfrowe;<br>oscyloskopy; zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych, przewody i kable<br>elektryczne; transformatory jednofazowe, przekaźniki i styczniki, łączniki wskaźniki,<br>sygnalizatory, silniki elektryczne małej mocy; stanowiska komputerowe dla uczniów<br>(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem umożliwiającym symulację pracy<br>układów elektrycznych i elektronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię rysunku technicznego i systemów CAD, wyposażoną w: stanowisko</li></ol>\n<p>komputerowe dla nauczyciela, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz<br>z projektorem multimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska<br>komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery<br>podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, pakiet programów biurowych,<br>program do komputerowego wspomagania projektowania (Computer Aided Design),<br>pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, przykładowe elementy oraz<br>podzespoły i zespoły mechaniczne, pneumatyczne, hydrauliczne, normy dotyczące zasad<br>wykonywania rysunku technicznego maszynowego, dokumentacje konstrukcyjne urządzeń<br>i systemów mechatronicznych, modele maszyn i urządzeń, przyrządy do pomiarów wielkości<br>nieelektrycznych, instrukcje obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych;<br>56</p>\n<ol><li>pracownię technologii mechanicznej, wyposażoną w: stanowiska do obróbki ręcznej</li></ol>\n<p>metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: stół ślusarski z imadłem,<br>zestaw narzędzi do obróbki ręcznej metali, zestaw przyrządów pomiarowych, materiały,<br>surowce<br>i<br>półfabrykaty<br>do<br>obróbki,<br>stanowiska<br>obróbki<br>maszynowej<br>metali<br>(jedno stanowisko dla trzech uczniów), wyposażone w: tokarkę, frezarkę lub centrum<br>obróbcze oraz wiertarkę i szlifierkę;</p>\n<ol><li>pracownię montażu urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko</li></ol>\n<p>komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,<br>z drukarką,<br>skanerem/urządzeniem<br>wielofunkcyjnym<br>oraz<br>z<br>projektorem<br>multimedialnym/tablicą<br>interaktywną/monitorem<br>interaktywnym,<br>stanowiska<br>(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) do montażu i demontażu: elementów, podzespołów<br>i zespołów: mechanicznych, pneumatycznych i hydraulicznych (zawory, siłowniki, silniki,<br>czujniki), elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych (czujniki, przyciski,<br>styczniki, przekaźniki, przekaźniki czasowe, przekaźniki bistabilne, wyłączniki silnikowe, silniki<br>jednofazowe z kondensatorami, silniki prądu stałego, silniki krokowe, silniki trójfazowe<br>z możliwością przełączania trójkąt/gwiazda, przetwornice częstotliwości, sterownik PLC);<br>narzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną montowanych elementów,<br>podzespołów i zespołów;</p>\n<ol><li>pracownię użytkowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w</li></ol>\n<p>stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do<br>Internetu, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem<br>multimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska umożliwiające<br>rozruch i konserwację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch<br>uczniów); narzędzia i przyrządy pomiarowe; dokumentację techniczną urządzeń i systemów<br>mechatronicznych oraz stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch<br>uczniów) z oprogramowaniem instalacyjnym do programowania, wizualizacji i symulacji<br>działania urządzeń i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię obsługi urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko</li></ol>\n<p>komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,<br>z drukarką,<br>skanerem/urządzeniem<br>wielofunkcyjnym<br>oraz<br>z<br>projektorem<br>multimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska umożliwiające<br>eksploatację urządzeń i systemów mechatronicznych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);<br>urządzenia, narzędzia i przyrządy pomiarowe umożliwiające uruchamianie, monitorowanie<br>i nastawy<br>parametrów<br>w<br>urządzeniach<br>i<br>systemach<br>mechatronicznych;<br>zestawy<br>z treningowymi<br>instalacjami<br>zawierającymi<br>układy<br>sterowania<br>dla<br>urządzeń<br>mechatronicznych; oprogramowanie do obróbki i archiwizacji wyników pomiarów,<br>dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz stanowiska<br>komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z oprogramowaniem do<br>tworzenia dokumentacji technicznej, programowania, wizualizacji i symulacji działania<br>urządzeń i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię diagnostyki i naprawy urządzeń mechatronicznych, wyposażoną w: stanowisko</li></ol>\n<p>komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu,<br>z drukarką,<br>skanerem/urządzeniem<br>wielofunkcyjnym<br>oraz<br>z<br>projektorem<br>multimedialnym/tablicą interaktywną/monitorem interaktywnym, stanowiska pomiarowe<br>57<br>(jedno stanowisko dla dwóch uczniów) umożliwiające poznanie budowy, zasady działania<br>oraz ocenę stanu technicznego i lokalizację uszkodzeń w urządzeniach mechatronicznych,<br>w tym diagnostyki: urządzeń elektrycznych - czujników, sygnalizatorów, regulatorów,<br>urządzeń energoelektronicznych (prostowników, przemienników częstotliwości, zasilaczy,<br>silników, łączników półprzewodnikowych); urządzeń pneumatycznych - pozycjonerów,<br>siłowników, elektrozaworów, zaworów regulacyjnych, sprężarek; wyposażone w narzędzia<br>i przyrządy pomiarowe umożliwiające pomiary wielkości elektrycznych - stanu izolacji,<br>ciągłości obwodów elektrycznych, rezystancji, natężenia prądu, napięcia; wielkości<br>nieelektrycznych -temperatury, ciśnienia, naprężeń, siły, masy, drgań, poziomu, przepływu,<br>przemieszczenia liniowego i kątowego; oprogramowanie do obróbki i archiwizacji wyników<br>pomiarów, dokumentację techniczną urządzeń i systemów mechatronicznych oraz<br>stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów)<br>z oprogramowaniem do tworzenia dokumentacji technicznej, programowania, wizualizacji<br>i symulacji działania urządzeń i systemów mechatronicznych;</p>\n<ol><li>pracownię programowania urządzeń i systemów mechatronicznych, wyposażoną</li></ol>\n<p>w: stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do<br>Internetu, z drukarką, skanerem/urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem<br>multimedialnym/tablicą<br>interaktywną/monitorem<br>interaktywnym,<br>stanowiska<br>ze<br>sterownikami PLC (jedno stanowisko dla jednego ucznia) umożliwiające ich programowanie,<br>testowanie<br>i<br>diagnostykę<br>urządzeń<br>mechatronicznych;<br>elementy<br>wejściowe<br>(przyciski sterownicze, czujniki analogowe i cyfrowe, zadajniki stanów logicznych), elementy<br>wyjściowe (styczniki, przekaźniki, lampki sygnalizacyjne, sygnalizatory dźwiękowe),<br>stanowiska<br>komputerowe<br>dla<br>uczniów<br>(jedno<br>stanowisko<br>dla<br>jednego<br>ucznia)<br>z oprogramowaniem<br>zgodnym<br>z<br>normą<br>do<br>programowania<br>sterowników<br>PLC<br>(Programmable Logic Controller); zestawy z treningowymi instalacjami zawierającymi<br>sterowniki PLC (Programmable Logic Controller).<br>Każda pracownia, oprócz pracowni rysunku technicznego i systemów CAD, powinna być<br>zasilana napięciem 230/400 V prądu przemiennego i sprężonym powietrzem. Na każdym<br>stanowisku powinna być możliwość podłączenia napięcia 12/24 V DC. Każde stanowisko musi<br>być zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową, wyposażone w wyłączniki awaryjne<br>i wyłącznik awaryjny centralny oraz pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów.<br>Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, warsztatach szkolnych,<br>placówkach<br>kształcenia<br>praktycznego,<br>placówkach<br>kształcenia<br>ustawicznego<br>oraz<br>podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół kształcących<br>w zawodzie.<br>Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki<br>pracy właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).<br>58</p>\n<ol><li>Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)</li></ol>\n<p>Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne<br>dla<br>zawodów<br>w<br>ramach<br>obszaru<br>elektryczno-elektronicznego,<br>stanowiące<br>podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz mechanicznego i<br>górniczo-hutniczego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie<br>zawodów<br>650 godz.<br>EE.02. Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych<br>420 godz.<br>EE.21. Eksploatacja i programowanie urządzeń i systemów<br>mechatronicznych<br>330 godz.</p>\n<ol><li>W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach</li></ol>\n<p>w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie<br>szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla<br>wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia<br>w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych zawodzie.</p>","solutions":[]}